VII SA/Wa 2268/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-12
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i nakładając na inwestora obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy, uwzględniając aktualne dowody i twierdzenia strony, zgodnie z zasadami k.p.a. i PPSA?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania do organów państwa oraz zasadę przekonywania. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na oględzinach z 2014 r., nie uwzględniając aktualnych dowodów i twierdzeń strony skarżącej z 2016 r., co stanowiło naruszenie art. 7, 8, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku doprowadzenia rozbudowanego budynku mieszkalno-usługowego do stanu poprzedniego z powodu niewykonania nakazanych robót naprawczych. Po wielu latach postępowań i nakazów, inwestorzy twierdzili, że wykonali część prac, a pozostałe są niewykonalne lub nadmiernie kosztowne. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył obowiązek doprowadzenia budynku do stanu sprzed rozbudowy. Inwestorzy wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. C. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
Sygnatura akt VIISA/Wa 2268/16
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] marca 2016r., na podstawie art. 51 ust. 5 w związku z ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2013, poz. 1409 z późn. zm.) po rozpoznaniu sprawy rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego, na działkach nr ew. [...];[...] i [...] przy ul. G. w M., z uwagi na niewykonanie przez inwestorów obowiązku określonego ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2009r., tj. robót budowlanych i czynności doprowadzających do stanu zgodnego z prawem, niezakończoną rozbudowę budynku - nakazał W. i A. C. doprowadzenie budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. G. w M., do stanu poprzedniego - tj. do stanu sprzed niezakończonej inwestycji o nazwie: "rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego" (o parametrach technicznych rozbudowy: kubatura - 634,10 m3; pow. zabudowy - 76,06 m2 i pow. użytkowa 175,65 m2 , w tym usługi - 41,83 m 2).
W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotem postępowania jest niezakończona rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr ew. [...];[...] i części działki [...] w M., wobec uchylenia pozwolenia na budowę - wyrokiem Wojewódzkiego Sądu w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1272/06, prawomocnym od dnia 10 marca 2007r., oraz stwierdzeniem niezgodności z przepisami prawa dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Postępowanie administracyjne w tej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wszczął w dniu [...].12.2006 r. - na skutek skargi sąsiadów (R. L., A. P. i H. S.).
Wycofanie z obrotu prawnego udzielonego inwestorom pozwolenia na budowę, spowodowało konieczność przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego.
W dotychczas przeprowadzonym postępowaniu - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją nr [...] z dnia [...].12.2009r. (utrzymaną w mocy decyzją WINB z dnia [...] lutego 2010r. nr [...], oraz wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 9 września 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 913/10) nakazał inwestorom wykonanie określonych robót naprawczych w terminie (5 - miesięcznym), tj.: do dnia 31 maja 2010 r.
Inwestorzy nie zaakceptowali wyroku i podjęli działania mające na celu zmianę ostatecznych decyzji - w trybie nadzwyczajnym.
Z tych względów, organ powiatowy początkowo nie podejmował sprawy, do czasu wyczerpania trybu nadzwyczajnego wzruszenia ostatecznej i prawomocnej decyzji PINB nr [...],
W dalszym toku postępowań, wobec braku informacji ze strony zobowiązanych o podjęciu robót naprawczych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. - uznał za konieczne przeprowadzenie oględzin.
W odpowiedzi na wyznaczony termin oględzin, inwestorzy pismem z dnia 4.10.2012r., po raz kolejny odmówili udostępnienia obiektu do kontroli, informując PINB o wystąpieniu do Rzecznika Praw Obywatelskich - o wniesienie skargi kasacyjnej od prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 października 2010r.
Dokonane w dniu 11 października 2012r. - mimo odmowy inwestorów - oględziny z zewnątrz obiektu wykazały, że robót naprawczych nie podjęto. Następnie przeprowadzono w dniu [...] listopada 2012r., rozprawę administracyjną jednakże, tylko przy udziale zobowiązanych inwestorów - bowiem pozostałe strony postępowania nie stawiły się.
Poinformowano wówczas inwestorów, iż w świetle art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt. 3, właściwy organ wydaje decyzją nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Inwestorzy w toku rozprawy oświadczyli, że nie rezygnują z możliwości dokończenia rozbudowy, zwracając się przy tym z prośbą o przedłużenie ostatecznego terminu wykonania robót naprawczych do 31 maja 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. przychylił się do prośby inwestorów.
W dniu 25.02.2013r. - zobowiązani złożyli pismo wnioskujące o odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych w zakresie § 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odpowiedzi - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wskazał, że nie jest organem właściwym do udzielenia bądź odmowy zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych.
Kolejnych oględzin dokonano w dniu 27 listopada 2013r. - w obecności inwestorów i jednej ze stron: H. S. Stwierdzono, że zobowiązani przystąpili do wykonywania robót naprawczych, jednak tylko w zakresie robót określonych pkt 1 ppkt a i b - decyzji PINB Nr [...]. Przy czym w odniesieniu do robót wskazanych w ppkt a, wykonano je tylko częściowo.
Inwestorzy nie podjęli wykonania robót określonych ppkt c, tj. dotyczących rozbiórki części dachu na przygranicznej przestrzeni szer. 3 m z działką nr ew. [...]. Nie przedłożyli zamiennego projektu budowlanego rozbudowy, wskazując jednak iż przystąpili do jego sporządzenia, zlecając jego opracowanie uprawnionej osobie.
Wówczas ustalono ostateczny termin wykonania pełnego zakresu nakazanych robót naprawczych do 31 maja 2014r.
W dniu 30 czerwca 2014r. po raz kolejny dokonano oględzin rozbudowy - ustalając, iż obowiązek określony ostateczną decyzją PINB Nr [...] z dnia [...].12.2009r. nie został wykonany.
Po rozpatrzeniu odwołania W. i A. C., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2015r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w M. z dnia [...].07.2014r. - nakazującą inwestorom rozbiórką niezakończonej inwestycji o nazwie "rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego, na działkach nr ew. [...],[...]i [...] przy ul. G. w M.", w zakresie dobudowanych części - doprowadzenie rozbudowywanego budynku mieszkalno-usługowy (na działce nr ew. [...]) do stanu poprzedniego.
W dniu 24.02.2016r., wpłynęło do PINB pismo inwestorów o przedłużenie okresu wykonania zobowiązań wynikających z decyzji PINB Nr [...] z dnia [...].12.2009r.
W odpowiedzi, organ poinformował o braku możliwości przychylenia się do prośby.
Dalej wskazał, że stosownie do art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt.3... (tj. określonego decyzją Nr [...]) ... właściwy organ wydaje decyzją nakazującą: zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórką obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego". W ocenie PINB, zachodziła konieczność doprowadzenia budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. G. w M., do stanu poprzedniego - tj. do stanu sprzed jego rozbudowy.
W. i A. C. wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] marca 2016 roku.
Wskazali na jej niezgodność z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a. Podnieśli, że wykonywanie zobowiązań wnikających z decyzji [...] z dnia [...].12.2009r., jest utrudnione z uwagi na ich sytuację finansową (zaciągnięty kredyt we frankach szwajcarskich). W toku prowadzonego prawie 10 lat postępowania organ nie zauważył, że już żaden z sąsiadów nie wnosi uwag do obecnego stanu budowy. B. i H. S., D. i C. D. oraz R. L. wyrazili zgodę na wykreślenie punktu 1 podpunkt c decyzji [...] z dnia [...].12.2009r, zobowiązującej do "rozbiórki części dachu od strony południowej na przygranicznej przestrzeni szerokości 3m z działką nr ew. [...] obejmującej demontaż części pokrycia dachowego i więźby dachowej oraz rozbiórkę części ściany szczytowej spornej rozbudowy w zakresie przewyższającym sąsiedni budynek".
Wskazali, że nie uchylają się od wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zlikwidowali bowiem otwór w poziomie piętra i zamurowali go pustakami szklanymi (pkt 1b ww. decyzji). Rozebrali w części elementy konstrukcyjne (ucięto część stropu żelbetowego, rozebrano żelbetowe podciągi oraz fragment muru do wys. ok. 1,20 m od strony dz. nr [...] i [...]) tj. pkt 1a decyzji.
Nie wykonali tylko pkt 1c decyzji, który w istocie, podlegać miałyby na rozbiórce żelbetowych facjat z podporami do poziomu gruntu. Czynności te są niewykonalne bez naruszenia konstrukcji budynku, a przy tym narażać będą inwestora na olbrzymie koszty, których zobowiązani nie są w stanie udźwignąć.
Organ nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie dokonał niezbędnych ustaleń, które pozwoliłyby mu podjąć rozstrzygnięcia wykonalne i zgodne z prawem. Organ nie dokonał analizy wykonanych już robót budowlanych.
Podnieśli, iż PINB odmówił wydania zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych, o co wnioskowali w dniu 25 lutego 2013 r. Wydał nakaz przywrócenia do stanu sprzed rozpoczęcia inwestycji, co oznacza wyburzenia zagrażające budynkom sąsiadów.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2016r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 23) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 290), po rozpatrzeniu odwołania W. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...].03.2016r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 52 Prawa budowlanego z 1994r.: nałożył na W. i A. C. obowiązek doprowadzenia budynku mieszkalno - usługowego, usytuowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. G. w M. do stanu poprzedniego, poprzez doprowadzenie obiektu do zgodności ze stanem istniejącym przed dokonaniem jego rozbudowy (o parametrach technicznych: kubatura - 634,10 m3; powierzchnia zabudowy - 76,06 m2 i powierzchnia użytkowa - 175,65 m2, w tym usługi - 41,83 m2), poprzez pozostawienie na działce o nr ew. [...] budynku mieszkalnego - usługowego, w kształcie w jakim wybudowano go w latach osiemdziesiątych XX wieku.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia 2.06.2016r. wezwał W. i A. C. do dostarczenia stosownej dokumentacji zdjęciowej potwierdzającej rozpoczęcie wykonywania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 lit c - decyzji PINB w M. nr [...] z dnia [...].12.2009r. W odpowiedzi inwestorzy przesłali stosowną dokumentację przy piśmie z dnia 24.06.2016r.
Zdaniem organu odwoławczego, PINB w M. prawidłowo zastosował tryb z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego".
Ustalono bowiem, że inwestycja narusza przepisy § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002r., dlatego decyzją nr [...] z dnia [...].12.2009r. nakazano inwestorom wykonanie wskazanych robót budowlanych i czynności. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...].02.2010r. Następnie WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9.09.2010r., sygn. akt: VII SA/Wa 913/10, oddalił skargę W. i A. C. na ww. decyzję organu wojewódzkiego.
Zgodnie z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Mając zatem na uwadze, że w wyroku Sądu uznano za prawidłowe stanowisko obu organów nadzoru budowlanego co do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, uznać należy, że decyzja nr [...] z dnia [...].12.2009r. stała się prawomocna i podlega wykonaniu przez inwestorów.
Dalszy etap postępowania po wydaniu przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określały przepisy art. 51 ust. 4 i 5 ww. ustawy.
W przedmiotowej sprawie W. i A. C. przystąpili do wykonywania robót naprawczych, lecz jedynie w zakresie robót określonych w pkt 1 ppkt a i b decyzji nr [...], przy czym co do robót z ppkt a - jedynie częściowo. Nie wykonano natomiast, ani nie podjęto wykonywania robót budowlanych określonych w ppkt c wskazanej decyzji oraz nie przedłożono projektu budowlanego zamiennego spornej rozbudowy (pkt. 2 decyzji nr [...]).
Niewykonanie obowiązku nałożonego powyższą decyzją potwierdzono podczas oględzin z dnia 30.06.2014r.
Z przesłanych przez inwestorów fotografii nie wynika jednak, aby rozpoczęli rozbiórkę części dachu (od strony południowej), na przygranicznej przestrzeni szerokości 3 m z działką nr ew. [...] - obejmującej demontaż części pokrycia dachowego i więźby dachowej oraz rozbiórkę części ściany szczytowej spornej rozbudowy w zakresie przewyższającym sąsiedni budynek. Stan robót przy obiekcie jest bowiem analogiczny jak podczas przeprowadzonych przez PINB w M. oględzin z dnia 30.06.2014r., co wynika ze zdjęć dołączonych do protokołu z dnia 30.06.2014n Reasumując, zarówno z ustaleń dokonanych przez organ I jak i organ II instancji wynika, że W. i A. C. nie wykonali obowiązku nałożonego decyzją nr [...] i tym samym powiatowy organ nadzoru budowlanego zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jakkolwiek PINB w M. zasadnie nakazał doprowadzenie przedmiotowego budynku mieszkalno - usługowego do stanu poprzedniego - tj. do stanu sprzed niezakończonej inwestycji o nazwie "rozbudowa budynku mieszkalnego - usługowego", to bardziej zasadnym i precyzyjnym jest sformułowanie, iż należy doprowadzić przedmiotowy obiekt do stanu poprzedniego, poprzez doprowadzenie budynku do zgodności ze stanem istniejącym przed dokonaniem spornej rozbudowy poprzez pozostawienie na działce o nr ew. [...] budynku mieszkalnego - usługowego, w kształcie w jakim wybudowano go w latach osiemdziesiątych XX wieku.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu wskazał, iż nie ma racji strona skarżąca, iż decyzja nr [...] z dnia [...].12.2009r. jest niewykonalna ani, że w sprawie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9.09.2010r., sygn. akt VII SA/Wa 913/10 wskazał bowiem - "Postępowanie to (naprawcze) winno doprowadzić w konsekwencji do dostosowania obiektu do wymogów stawianych przez przepisy obecnie obowiązujące. Aby tak się stało skarżący zasadnie zobligowani zostali do wykonania czynności szczegółowo opisanych w-pkt. 1 i 2 decyzji pierwszoinstancyjnej. Praktycznie bowiem nie ma innej drogi, która pozwalałaby na doprowadzenie spornego obiektu do stanu, który mógłby zostać uznany za zgodny z prawem. Roboty budowlane szczegółowo wskazane w pkt. 1 lit. a, b i c decyzji organu I instancji w sposób jednoznaczny wymieniają jakich nieprawidłowości dopuszczono się przy rozbudowie obiektu.
Wymienione w pkt. 2 lit. a, b i c czynności określają, jak inwestor powinien doprowadzić obiekt do stanu odpowiadającego przepisom prawa.
W. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r. Wskazała, że wydanie tej decyzji nastąpiło z naruszeniem zasady prawdy materialnej - art. 7 k.p.a., pogłębiania zaufania do organów państwa - art. 8 k.p.a.,
Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu I instancji
W uzasadnieniu skargi podniosła, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem braku wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr [...]. O fakcie wykonania robót rozbiórkowych poinformowała WINB pismem z dnia 24 czerwca 2016 r. Do pisma dołączyła fotografie wykonanych robót i oświadczenie rzeczoznawcy budowlanego M. P., pod którego nadzorem zostały wykonane roboty. Uzupełniającą dokumentację fotograficzną wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami przesłali do [...]WINB pismem z dnia 22 sierpnia 2016 r.
Obowiązki określone w pkt 1 lit a i b decyzji PINB w M. Nr [...] z dnia [...].12.2009r. wykonali w roku 2013 i 2014. Kwestionowali tylko zasadność pkt 1 lit c ww. decyzji. Podniosła, że zwłoka w wykonaniu zobowiązań wynikających z decyzji organów miała wieloaspektowe podłoże.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Skarga została uwzględniona, gdyż zarzuty były częściowo uzasadnione.
Przedmiotowa decyzja orzekająca o daleko idących skutkach faktycznych (w istocie stanowiąca nakaz rozbiórki), wydana została z naruszeniem ogólnych przepisów procedury administracyjnej, która wymaga prowadzenia postępowania z zachowaniem praworządności i dokonywania wszelkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa (art. 7 i art. 8 k.p.a.). W tym przypadku te warunki nie zostały spełnione, gdyż orzeczenie oparto wyłącznie na oględzinach, które po raz ostatni odbyły się dnia 30.06.2014r., tymczasem kwestionowana decyzja odnosząca się do faktu niewykonania obowiązków wydana została w lipcu 2016r.
Konsekwencją obowiązywania zasady prawdy obiektywnej jest m.in. regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji, obowiązek zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów.
Przepis art. 7 k.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny, w tym w zakresie postępowania odwoławczego także w odniesieniu do okoliczności powoływanych w odwołaniu. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy.
Do naruszenia tej zasady, doszło w sytuacji braku ustosunkowania się organu odwoławczego (zgodnie z regułami procedury), do twierdzeń skarżącej w zakresie wykonania obowiązków, wskazywanych przez nią jako istotne.
Przypomnieć trzeba, że rolą organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W przypadku, gdy strona powołuje się na uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie, to organ odwoławczy powinien twierdzenie o braku wykonania obowiązków określonych w decyzji nr [...] z dnia [...].12.2009r., wywodzić z ustaleń relewantnych prawnie - to jest oględzin.
Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Po raz drugi rozpatrując sprawę, organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić zasady wynikające z przepisów art. 7 i 8 k.p.a., oraz przepisów Rozdziału 4 k.p.a., regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego, oraz oceny dowodów w sprawie zgromadzonych. Te bowiem przepisy gwarantują stronom postępowania wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli jej "załatwienia", o którym mowa w art. 104 k.p.a.
Także zasada przekonywania nie została zrealizowana, gdyż organ nie powołał się na aktualne czynności dowodowe w postaci oględzin, które mogłyby również być podstawą do oceny twierdzeń skarżącej podczas kontroli sądowej przedmiotowego aktu.
Zaniechanie przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, zwłaszcza odnoszący się do aktualnej sytuacji wykonania obowiązków określonych w decyzji PINB Nr [...] z dnia [...].12.2009r, skutkuje wadliwością kontrolowanego aktu, jako naruszającego dyspozycję art. 7-9, 11, 77 i art. 107 § 3 k.p.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ będzie związany ocena prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikającymi z niego wskazaniami co do dalszego postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało wydane na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy. Kwota 500 złotych została zasądzona z tytułu uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło