II OSK 817/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-06
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Jerzy Stelmasiak, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mogą nakazać doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworów okiennych w ścianie granicznej budynku, jeśli otwory te zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, nawet jeśli istniały od wielu lat i obecny właściciel nie był ich sprawcą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Samowola budowlana, polegająca na wykonaniu otworów okiennych w ścianie granicznej budynku, narusza prawo niezależnie od tego, kiedy została popełniona i czy obecny właściciel był jej sprawcą. Prawo budowlane nie przewiduje przedawnienia samowoli budowlanych, a obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem obciąża aktualnego właściciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu zamurowania otworów okiennych w ścianie granicznej budynku mieszkalnego, wykonanych w warunkach samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego obu instancji nakazały doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę właścicieli, uznając legalność działań organów. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in., że otwory okienne zostały wykonane legalnie lub że przepisy nie dopuszczały takiej sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Michał Ruszyński Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. G. i T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 422/17 w sprawie ze skargi J. G. i T. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 r. oddalił skargę J. G. i T. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej ŁWINB) z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Zaskarżoną decyzją ŁWINB, po rozpatrzeniu odwołania J. i T. G., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2016 r. i nakazał T. G. oraz J. G., doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie materiałem budowlanym o odporności ogniowej El 60: otworu okiennego pomieszczenia łazienki o wym. 90/101 cm (I-piętro, pomieszczenie łazienki) oraz otworu okiennego o wym. 86/115cm (strych), znajdujących się w ścianie nośnej granicznej (strona północna) budynku mieszkalnego jednorodzinnego w L. przy ul. I. – od strony niezabudowanej działki nr [...] obręb [...] – w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. G. i T. G., decyzji tej zarzucili naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 36a ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.; dalej p.b.), art. 277 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. Nr 23, poz. 202 ze zm.), a także art. 7, art. 80, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 9 p.b. oraz § 2 ust. 1 i § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422).
Odpowiadając na skargę ŁWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego obu instancji skompletowały w całości materiał dowodowy, który następnie poddały wnikliwej, logicznej i rzetelnej analizie, ustalając na jego podstawie prawidłowo stan faktyczny sprawy, do którego zastosowały właściwą normę prawa materialnego, podejmując rozstrzygnięcie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Zdaniem Sądu, z zebranej w sprawie dokumentacji bezspornie wynika, że budynek mieszkalny usytuowany w L. przy ul. I., w granicy z działką nr [...], został wybudowany w 1934 r. W ścianie granicznej budynku, od strony północnej, znajdują się obecnie dwa otwory okienne: otwór okienny na I piętrze budynku, usytuowany w łazience o wymiarach 90x101cm i okno na strychu o wymiarach 86x115cm. Oczywistym dla Sądu było, że przepisy prawa obowiązujące zarówno w dacie budowy przedmiotowego budynku, podobnie jak i przepisy obowiązujące przez cały okres jego istnienia oraz aktualnie obowiązujące, których wnikliwą analizę prawną przedstawiono poprawnie w motywach kontrolowanych decyzji, nie przewidywały prawnej możliwości usytuowania otworów okiennych w ścianie granicznej nieruchomości. Sąd przyznał rację organowi II instancji twierdzącemu, że w świetle zebranych w sprawie dowodów, których wiarygodności i mocy dowodowej nie udało się skutecznie zakwestionować skarżącym, brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że rzeczone otwory okienne wykonano legalnie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że decyzje o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 1933 r. i z dnia [...] czerwca 1933 r. zatwierdzały projekty budowlane przewidujące ścianę północną zlokalizowaną w granicy nieruchomości jako ścianę pełną, bez otworów okiennych. Również zezwolenie z dnia [...] listopada 1934 r. na oddanie do użytku "lewej części jednopiętrowego budynku murowanego, mieszkalnego, frontowego o 3 osiach okien" dowodzi, że w ścianie północnej nie przewidywano wykonania otworów okiennych. WSA w pełni zgodził się z twierdzeniem ŁWINB, iż otwory okienne na parterze i I piętrze ściany szczytowej północnej zostały wykonane na etapie budowy budynku i pierwotnie posiadały wymiary 40x60cm, były więc znacznie mniejsze niż obecnie. Powyższe ustalenia znajdują odzwierciedlenie w kosztorysie sporządzonym przez W. S., majstra murarskiego przedsiębiorstwa robót budowlanych w L., przewidującym w części "Roboty różne i dostawa materiałów" m.in. 2 szt. "okien blejtr. szczytowych, jednoskrzydł. wym. 0.45x0.90m w kąpielowym, jak wyżej". Otwór okienny na I piętrze został uwzględniony w Projekcie "[...]" z dnia [...] października 1940 r., gdzie na rzucie parteru znajduje się okno w ścianie granicznej w pomieszczeniu łazienki. Dodatkowo inwentaryzacja budynku mieszkalnego I- piętrowego murowanego z dnia [...] grudnia 1961 r. uwidacznia na rzucie parteru i I piętra okna o wymiarach 40x60 cm w ścianie granicznej, północnej. W aktach sprawy znajduje się również wniosek Zakładów lzolacji i Robót Przemysłowych "L." z dnia [...] lipca 1963 r. o wydanie zarządzenia nakazującego zamurowanie otworu okiennego w ścianie granicznej budynku mieszkalnego przy ul. I., które "wychodzi bezpośrednio do wewnątrz magazynu materiałów łatwopalnych" oraz Zarządzenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej L. z dnia [...] sierpnia 1963 r. nakazujące zamurowanie samowolnie wykutego otworu okiennego o wym. 0,35x0,65 m w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego w L. przy ul. I. Wobec treści tego Zarządzenia nie można jednak kategorycznie stwierdzić, że analogicznego otworu okiennego nie było na kondygnacji I piętra i poddasza. Zdaniem Sądu, wprawdzie z Planu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji Prezydium Rady Narodowej L. z dnia [...] września 1964 r. wynika, że przedmiotowy budynek przylegał całą szerokością ściany do budynku mieszkalnego 3-kondygnacyjnego "M.Z.B.M." (Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych), to wysoce prawdopodobnym jest, że tylko otwór okienny na poziomie parteru "wychodził bezpośrednio do wewnątrz magazynu materiałów łatwopalnych", natomiast pozostałe otwory okienne albo były tymczasowo zasklepione, albo ich funkcjonowanie nie stwarzało zagrożenia, a tym samym było tolerowane, co jednak nie oznacza, że taki stan rzeczy był zgodny z prawem. Prawidłowe – zdaniem Sądu – są również ustalenia organu orzekającego dotyczące samowolnej, już po zakończeniu budowy przedmiotowego budynku, realizacji okna na poddaszu. Okno to nie zostało uwidocznione na żadnym z dokumentów archiwalnych. Wobec tego, skoro objęte niniejszym postępowaniem otwory okienne w obecnym kształcie i wymiarach zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej po dniu [...] grudnia 1962 r., organ I instancji – w ocenie Sądu – prawidłowo wdrożył procedurę naprawczą, unormowaną w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., przyjmując, iż możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Chybiony jest tym samym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Sąd za błędny uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 3 p.b., poprzez jego niezastosowanie, gdyż w realiach niniejszej sprawy ta norma prawna nie mogła mieć zastosowania, ponieważ nie wystąpił żaden z przypadków objętych dyspozycją tego przepisu. W związku z powyższym brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Sąd dodał, że przepis art. 36a p.b. nie obowiązywał w dacie realizacji budynku i został wprowadzony do polskiego porządku prawnego z dniem 24 grudnia 1997 r., na mocy art. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 726 ze zm.). Niezasadne, w ocenie Sądu, są również zarzuty naruszenia art. 7 i art. 80 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 9 p.b. Wbrew twierdzeniom skarżących rozstrzygnięcia organów obu instancji nie są oparte na domniemaniu, lecz na spójnym, niebudzącym wątpliwości, poprawnie ocenionym i zweryfikowanym materiale dowodowym tej sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. G. i T. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucili:
1) naruszenie prawa materialnego:
a) art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., poprzez niedostrzeżenie przez sąd dokonania przez organ administracyjny błędnego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, a polegającego na wydaniu decyzji nakazującej T. G. i J. G. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania w sytuacji, w której otwory okienne zostały wykonane zgodnie z prawem, zaś zgromadzona dokumentacja sprawy nie dawała podstaw do formułowania materialnoprawnej oceny jednoznacznego braku legalności przedmiotowych otworów okiennych;
b) art. 277 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, poprzez niedostrzeżenie przez sąd dokonania przez organ administracyjny błędnej wykładni wskazanego przepisu prawa materialnego, który dopuszczał możliwość posadowienia ściany nieruchomości budynkowej z otworami okiennymi w tzw. ostrej granicy z działką sąsiednią;
c) art. 36a ust. 5 pkt 3 p.b. poprzez niedostrzeżenie przez sąd konieczności rozważenia zastosowania przez organ administracyjny tego przepisu w sytuacji, gdy budynek zamieszkują dwie posiadające orzeczenie o niepełnosprawności osoby, a zatem należy mieć na uwadze zapewnienie warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez te osoby oraz zapewnić im nieskrępowany dopływ światła dziennego do pomieszczeń przedpokoju prowadzącego do pomieszczeń pokoi i kuchni;
2) naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., a polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, iż organ administracji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, podczas gdy w rzeczywistości organ ten nie tylko nie podjął wszelkich możliwych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ale również nie dostrzegł uchybień przepisów postępowania, których dopuścił się organ I instancji,
b) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na niedokonaniu przez Sąd I instancji skontrolowania prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracyjny poprzez ich ocenę pod względem zgodności z prawem – w szczególności z przepisami postępowania, tj. art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. w zw. z art.140 k.p.a. – i ograniczenie się do stwierdzenia wyłącznie tego co ustalił organ,
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny wiarygodności znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń B. H. i K. M., które to osoby pamiętają i tym samym potwierdzają, że w latach odpowiednio 1950-1952 oraz 1936-1939 w pomieszczeniu łazienki na I piętrze istniał otwór okienny, tym samym ich oświadczenia pozostają w sprzeczności z ustaleniami poczynionymi przez organ administracji,
d) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wbrew wywodom skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok nie został podjęty z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., ponieważ zgromadzona dokumentacja sprawy w pełni dawała podstawy do formułowania materialnoprawnej oceny jednoznacznego braku legalności przedmiotowych otworów okiennych. Okna te nie zostały wykonane zgodnie z prawem. Jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, decyzje o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 1933 r. i z dnia [...] czerwca 1933 r. zatwierdzały projekty budowlane przewidujące ścianę północną zlokalizowaną w granicy nieruchomości jako ścianę pełną, bez otworów okiennych. Również zezwolenie z [...] listopada 1934 r. na oddanie do użytku "lewej części jednopiętrowego budynku murowanego, mieszkalnego, frontowego o 3 osiach okien" dowodzi, że w ścianie północnej nie przewidywano wykonania otworów okiennych. Wynika to jednoznacznie ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów archiwalnych. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji słusznie uznał za prawidłowe stanowisko ŁWINB, iż otwory okienne na parterze i I piętrze ściany szczytowej północnej zostały wykonane na etapie budowy budynku, a okno na poddaszu zostało wykonane po zakończeniu budowy, gdyż nie zostało uwidocznione na żadnym z dokumentów archiwalnych.
Obowiązujące prawo budowlane nie przewiduje przedawnienia samowoli budowlanych, stanowi natomiast, że obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obciąża w szczególności aktualnego właściciela obiektu budowlanego. Tak więc fakt, że przedmiotowa samowola budowlana została zrealizowana kilkadziesiąt lat temu i była przez te lata tolerowana przez organy administracyjne, przy czym obecny właściciel nie był jej sprawcą i mógł tkwić w przekonaniu, że wspomniane okna zrealizowano legalnie, skoro istniały od tylu lat, nie zwalniał organu nadzoru budowlanego z obowiązku zastosowania unormowania zawartego w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., skoro zachodziły warunki przewidziane w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie warunki te zostały spełnione, gdyż wskutek samowoli budowlanej – chociaż nie zawinionej przez obecnego właściciela – należący do niego budynek posiadał okna w ścianie usytuowanej w granicy działki, co naruszało prawo zarówno w czasie, gdy budynek ten był realizowany, jak również przez cały czas jego istnienia i obecnie również nie jest dopuszczalne.
Nie jest przy tym trafny zarzut, że art. 277 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, który dopuszczał możliwość posadowienia ściany nieruchomości budynkowej z otworami okiennymi w tzw. ostrej granicy z działką sąsiednią, mógł mieć w tej sprawie zastosowanie, bowiem przepis ten dotyczył gmin wiejskich, a przedmiotowy budynek już w chwili jego wznoszenia usytuowany był w granicach L., kilkusettysięcznego, wówczas drugiego co do wielkości miasta Polski. Zastosowanie do niego miał zatem przepis art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r., zgodnie z którym powinien być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni.
Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 3 p.b. Stosownie do tego przepisu, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy w zatwierdzonym projekcie budowlanym przewidziano zapewnienie osobom niepełnosprawnym i starszym warunków niezbędnych do korzystania przez nie z obiektu budowlanego, a przy realizacji tegoż projektu odstąpiono od niego przez niezapewnienie tych warunków. Takie odstąpienie omawiany przepis uznał za istotne. Unormowanie to dotyczy zatem zupełnie innej sytuacji niż zachodząca w niniejszej sprawie. Przepis ten nie miał więc tutaj zastosowania, przez co nie mógł zostać naruszony przez Sąd I instancji.
Nadmienić przy tym wypada, że za pomocą samowoli budowlanej nie można zapewniać ani warunków technicznych, ani warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że istotne i decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że z zebranych dowodów wynika, iż pozwolenia na budowę z 1933 r. nie obejmowały zrealizowania przedmiotowych okien. W aktach znajdują się w szczególności rysunki zatwierdzonego projektu budowlanego, z których wynika to jednoznacznie. Dowodom i okolicznościom mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organy nadzoru budowlanego poświęciły wystarczającą uwagę, dając temu wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji. Organy te nie miały więc potrzeby dokonywania dalej idących ustaleń i rozpatrywania innych okoliczności, a także czynienia rozważań w szerszym zakresie niż to uczyniły. Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.; art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a.; art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie mają w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw.
Co do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny wiarygodności znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń B. H. i K. M., które to osoby pamiętają i tym samym potwierdzają, że w latach odpowiednio 1950-1952 oraz 1936-1939 w pomieszczeniu łazienki na I piętrze istniał otwór okienny, tym samym ich oświadczenia pozostają w sprzeczności z ustaleniami poczynionymi przez organ administracji", zauważyć ponadto trzeba, że Sąd I instancji podzielił stanowisko ŁWINB, iż otwory okienne na parterze i I piętrze ściany szczytowej północnej zostały wykonane na etapie budowy budynku. Uznał tym samym, że okna te istniały w powyższych latach. Brak wyraźnego odniesienia się do tych oświadczeń nie miał więc wpływu na wynik sprawy, a wspomniane oświadczenia nie są sprzeczne z ustaleniami poczynionymi przez organ administracji, zaakceptowanymi przez Sąd. Przeciwnie, w istocie je potwierdzają.
Stwierdzić także należy, iż zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na nieodniesieniu się w treści uzasadnienia do podniesionych w skardze zarzutów, mógłby odnieść skutek tylko wtedy, gdyby Sąd I instancji pominął istotne dla oceny sprawy argumenty skargi, bowiem z przepisu tego nie wynika obowiązek sądu do ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze (por. wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., II FSK 1511/08).
Zauważyć też wypada, że wielkość przedmiotowych okien była różna w różnych latach, jednak nie ma to większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro niezależnie od ich wielkości ich istnienie naruszało prawo. Świadczy to jedynie o kolejnych samowolnych robotach budowlanych, polegających na zmianie wielkości okien, co jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło