II OSK 3283/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-02

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Roman Hauser, Andrzej Irla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o wymierzeniu kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w sytuacji, gdy skarżący podnosi zarzut przedawnienia kary?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż zaskarżone postanowienie nie było obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Sąd kasacyjny podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie służy ponownemu badaniu ustalonego stanu faktycznego, a zarzut przedawnienia kary był już przedmiotem analizy w postępowaniu zwyczajnym i nie zyskał akceptacji organów administracji. W związku z tym, nie było podstaw do uchylenia wyroku WSA.
Stan faktyczny
A. P. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia o wymierzeniu kary za nielegalne użytkowanie stacji gazu płynnego. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia kary, twierdząc, że przystąpił do użytkowania obiektu w 1998 r., a termin na wymierzenie kary minął z końcem 2003 r. WSA uznał, że zarzut przedawnienia jest bezzasadny, wskazując na wpisy w dzienniku budowy i brak jednoznacznych dowodów na wcześniejsze użytkowanie obiektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2472/16 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2472/16) oddalił skargę A. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. (znak: [...]) na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wymierzył A. P. karę w wysokości 75 tyś. zł z tytułu nielegalnego użytkowania stacji gazu płynnego, zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w T.. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. (znak: [...]). Wniosek o stwierdzenie nieważności tego postanowienia złożył A. P.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (znak: [...]) odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia. Podał, że nie jest ono obarczone żadną z wad, o których mowa w art. 156 par. 1 k.p.a. W szczególności brak jest podstaw do przyjmowania, że postanowienie to wydane zostało bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.). Organ nadzoru zwrócił uwagę, że przed przystąpieniem do użytkowania określonej przepisami kategorii obiektów budowlanych należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego). W przypadku naruszenia tego obowiązku, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (art. 55 ust. 1 ustawy). Z akt sprawy wynika, że w dniu 17 grudnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. przeprowadził oględziny działki nr [...] położonej w T. przy ul. [...] podczas których stwierdził, że inwestor (A. P.) na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] lutego 1997 r. (znak: [...]) wybudował magazyn gazu propan-butan z garażem, budynek administracyjny, gazową stację tankowania samochodów oraz szambo. Ustalił, że inwestor przystąpił do użytkowania przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Fakt nielegalnego przystąpienia do użytkowania potwierdza także decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...]). Tą decyzją odmówiono A. P. udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji LPG z częścią socjalną, zlokalizowanej na działce nr [...] w T., przy ul. [...]. W powyższej decyzji wskazano, że przedmiotową inwestycję wybudowano niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a odstąpienia od tego projektu mają charakter istotny. Przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zakończone wskazanym na wstępie postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał jednocześnie, iż samo obliczenie kary (ustalenie jej wysokości) przeprowadzone zostało prawidłowo. Organ nadzoru w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia zajął przy tym stanowisko odnośnie do zarzutu przedawnienia wymierzenia kary. Podkreślił w szczególności, że we wniosku o stwierdzenie nieważności inwestor wskazywał, że do użytkowania stacji paliw przystąpił wiosną 1998 r., wobec czego "bieg okresu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 1999 r., a 5-letni okres na doręczenie decyzji o wymierzeniu kary minął 31 grudnia 2003 r.". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił jednak uwagę, że okoliczności, na które powołuje się skarżący były podnoszone już na etapie postępowania zwykłego i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. W trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu 17 grudnia 2007 r. inwestor nie podał bowiem daty przystąpienia do użytkowania spornego obiektu. W dzienniku budowy prowadzonym dla spornej inwestycji kierownik budowy dokonał w dniu 9 listopada 2007 r. wpisu o treści "roboty budowlane zostały zakończone, zbiorniki i instalacje wykonano. Inwestor otrzymał stosowne dokumenty. Budynek socjalny nadaje się do użytkowania. (...) Na tym zakończono prowadzenie dziennika budowy." Wg Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, cytowane wpisy w dzienniku budowy nie potwierdzają stanowiska skarżącego odnośnie do daty wcześniejszego przystąpienia do użytkowania spornej inwestycji. Przyjmując bowiem za miarodajny w tej kwestii wpis o zakończeniu budowy należało stwierdzić, że w sprawie nie doszło do przedawnienia uprawnienia do nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił A. P.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy wcześniejsze swe rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2016 r. Podkreślił m.in., że akta sprawy nie wskazują aby przedmiotowa stacja gazu była użytkowana od 1998 r. Z aktu notarialnego z dnia 26 stycznia 2006 r. (Rep. A Nr 513/2006) wynika, że A. i T. P. sprzedali nieruchomość położoną w B. gm. T. oznaczoną nr [...] , wraz z budynkiem biurowym i magazynem. Nabywcą tej nieruchomości był [...] sp. z o.o. w R.. Z tego aktu notarialnego nie wynika, aby na działce istniała stacja gazu płynnego. Zapisy dziennika budowy potwierdzają natomiast, że zbiorniki zostały zainstalowane w dniu 10 lipca 2006 r., czyli po dacie sporządzenia wskazywanego wyżej aktu notarialnego. Również fakt sprzedaży nieruchomości nie ma znaczenia, gdyż A. P. jest inwestorem opisywanej inwestycji i do niego została skierowana decyzja o pozwoleniu na budowę. Także w dzienniku budowy A. P. wymieniony został jako inwestor. Nadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...]), odmówił inwestorowi udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji LPG. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe potwierdza, że adresatem postanowienia o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie winien być A. P.. Organ wyjaśnił zarazem, że przedstawiona przez wnioskodawcę "tabela amortyzacyjna środków trwałych za rok 2005" nie dowodzi, iż twierdzenia skarżącego są prawdziwe. To, że w tabeli tej została [...] nie jest miarodajne dla oceny sprawy. Nie jest to bowiem dokument urzędowy, lecz dokument opracowany przez samego skarżącego, a ponadto nie powołuje on żadnych konkretnych parametrów np. numeru działki, adresu. Nie sposób więc przyjmować, że w tabeli ujęto tę samą stacje, która objęta jest postępowaniem. Skargę na opisane wyżej postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. P.. Wskazał, że organ nadzoru nie odniósł się do zarzutu przedawnienia uprawnienia do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Orzekanie o karze po okresie przedawnienia powoduje, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez umocowania organu w przepisach, a tym samym jest ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skoro rozpatrujący sprawę Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniedbali ustalenia konkretnego momentu przystąpienia do użytkowania, to fakt ten dyskwalifikuje kwestionowane postanowienie, gdyż termin ten jest kluczowy dla ustalenia uprawnień organu do nałożenia kary. Rzeczą organu administracji winno być bowiem ustalenia momentu przystąpienia do użytkowania. Ponadto, organ administracji nie może dyskwalifikować dokumentu prywatnego - tabeli amortyzacji, tylko dlatego, że pochodzi od skarżącego. Z tej tabeli wynika wprost termin przyjęcia do użytkowania stacji gazu płynnego. Fakt prawdziwości zapisów tabeli można potwierdzić zarówno w urzędzie gminy T., gdzie od daty wynikającej z tabeli amortyzacji odprowadzane były podatki za użytkowany obiekt oraz w urzędzie skarbowym w B. P., do którego - od daty wskazanej w tabeli - odprowadzane były podatki dochodowe oraz rejestrowane były kasy fiskalne ze stacji gazu płynnego w T.. Mogą to także potwierdzić zeznania pracowników zatrudnionych przez inwestora oraz ich umowy o pracę datowane na rok 1998. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14.09.2017 r. oddalił skargę. Przedstawił instytucję stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego wskazując przy tym m.in., że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną formą naruszenia prawa i wywołuje najdalej idące konsekwencje prawne, dlatego też podlega ścisłej wykładni. Dla stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) konieczna jest ocena naruszenia jako "rażącego" w świetle całokształtu okoliczności sprawy. O rażącym naruszeniu prawa można zaś mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne czy gospodarcze. Wymienione powyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiane, ale jasno wskazane. Wg sądu I instancji postanowienie, którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że inwestor A. P. wnioskiem z dnia 9 listopada 2007 r. wystąpił do organu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stacji LPG z częścią socjalną. W dniu 17 grudnia 2007 r. podczas oględzin, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. stwierdził, że inwestor na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] lutego 1997 r., znak: [...], wybudował magazyn gazu propan-butan z garażem, budynek administracyjny, gazową stację tankowania samochodów i szambo na działce nr [...] położonej w T. przy ul. [...]. Jednocześnie ustalił, że inwestor przystąpił do użytkowania przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Fakt nielegalnego przystąpienia do użytkowania potwierdza także decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], którą odmówiono A. P. udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji LPG z częścią socjalną, zlokalizowanej na działce nr [...] w T. przy ul. [...] . W decyzji tej wskazano, że budynek wybudowano niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a odstąpienia dokonane przez inwestora mają charakter istotny. Sąd I instancji podkreślił, że okoliczności przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu nie kwestionuje sam skarżący. WSA w Warszawie zgodził się ze stanowiskiem organu nadzoru, że obliczenie kary przeprowadzone zostało prawidłowo. Wskazał zarazem, że istotą sporu, jest ustalenie uprawnień organu do nałożenia kary. Skarżący podnosił, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo, gdyż zostało wydane po upływie terminu przedawnienia. Inwestor przystąpił do użytkowania obiektu wiosną 1998 r., bez złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, wobec czego bieg okresu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 1999 r., a 5-letni okres na doręczenie decyzji o wymierzeniu kary minął 31 grudnia 2003 r. Z powyższym spostrzeżeniem nie zgodził się sąd I instancji. W ocenie tego sądu, powyższemu przeczą bowiem okoliczności wynikające z akt sprawy. W trakcie kontroli w dniu 17 grudnia 2007 r. inwestor nie podał daty rozpoczęcia użytkowania. Natomiast w dzienniku budowy nr [...] wydanym dnia 25 kwietnia 1997 r. kierownik budowy dokonał wpisu w dniu 9 listopada 2007 r., z którego wynika zakończenie inwestycji. Wpisy w dzienniku budowy nie potwierdzają stanowiska skarżącego odnośnie daty przystąpienia do użytkowania spornej inwestycji. Zapatrywania tego nie zmienia także tabela amortyzacyjna środków trwałych za rok 2005, na którą powołuje się skarżący, albowiem nie wynika z niej w sposób jednoznaczny, że dotyczy inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, nie wskazuje ona żadnych parametrów np. numeru działki, adresu. Zauważył WSA w Warszawie, iż postępowanie zakończone kwestionowanym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. zostało wszczęte z wniosku skarżącego złożonego w dniu 9 listopada 2007 r Podkreślał nadto, iż kwestia okresu przedawnienia należności z tytułu kary za nielegalne użytkowanie obiektu była przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zwrócił uwagę na wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r. (sygn. II OSK 1853/09), w którym akcentowano, iż złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy jest decydujące dla ustalenia początku biegu trzyletniego okresu przedawnienia wymierzenia kary, chyba że organ administracji już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem. W tej bowiem sytuacji, termin do wymierzenia kary będzie biegł od rzeczywistego stwierdzenia naruszenia prawa. NSA akcentował w cytowanym wyroku, że przyjęcie odmiennej wykładni omawianych przepisów prowadziłoby do iluzoryczności regulacji o karach z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż organ dowiadywałby się o rozpoczęciu użytkowania obiektu już po upływie terminu, w którym mógł wymierzyć karę. Powiązanie początku biegu terminu przedawnienia ze zgłoszeniem lub wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (art. 54 i 55 prawa budowlanego) albo wcześniejszym uzyskaniem informacji o nielegalnym rozpoczęciu użytkowania powoduje, że termin przedawnienia do wymierzenia kary biegnie od daty, w której organ administracji dowiedział się o naruszeniu prawa albo - przy prawidłowym działaniu - mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do wymiaru kary. Rozróżnienie trzyletniego i pięcioletniego okresu przedawnienia, wskazanych w § 1 i § 2 art. 68 Ordynacji podatkowej należy odpowiednio stosować do omawianych kar w ten sposób, że okres trzyletni odnosi się do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie (bądź zawiadomienie o zakończeniu budowy, jeśli pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane), natomiast okres pięcioletni - gdy przystąpił do użytkowania obiektu w żaden sposób nie informując organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych (wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1110/09 oraz sygn. II OSK 1023/09). Podkreślił WSA w Warszawie, że obowiązek zgłoszenia obiektów do użytku wynikał z decyzji z dnia [...] lutego 1997 r. o pozwoleniu na budowę. Inwestor wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie złożył zaś w dniu 9 listopada 2007 r. Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie stanowi rozpoczęcie trzyletniego terminu przedawnienia wymierzenia kary. Skoro wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie został złożony w dniu 9 listopada 2007 r., a kwestionowane postanowienie zostało wydane w dniu [...] lipca 2009 r., to czyni to bezzasadnym zgłoszony zarzut przedawnienia. Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2017 r. wniósł A. P.. Zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi i brak uchylenia postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej z naruszeniem art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 68 par. 2 Ordynacji Podatkowej polegające na braku dostrzeżenia przez sąd, iż wskazane przepisy zostały naruszone przez organ administracji, poprzez brak przeprowadzenia postępowania celem ustalenia początku biegu 5 letniego terminu przedawnienia uprawnienia do wymierzenia kary; - prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 68 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że 3 letni i 5 letni okres przedawnienia wymierzenia kar za przystąpienie do użytkowania bez pozwolenia biegną niezależnie od siebie i okres 3 letni może zacząć bieg nawet po upływie okresu 5 letniego. W oparciu o te zarzuty skarga kasacyjna domagała się zmiany zaskarżonego wyroku, poprzez uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2016 r. oraz poprzedzającego go postanowienia tego organu, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że sąd traktuje termin przedawnienia 3 i 5 letni, jako dwa niezależne terminy, które mogą biec obok siebie lub jeden po drugim w zależności od zachowania się inwestora. Natomiast skarga kasacyjna prezentowała stanowisko, że 5 letni okres przedawnienia odnosi się do sytuacji, gdy inwestor przystąpił do użytkowania obiektu nie informując organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót. Po 5 latach nielegalnego użytkowania obiektu, organ nadzoru budowlanego nie ma już uprawnienia do wymierzenia kary ze względu na upływ terminu przedawnienia. Złożenie po upływie 5 letniego terminu przedawnienia wniosku o pozwolenie na użytkowanie (zawiadomienie o zakończeniu budowy) nie daje organowi prawa do ponownego liczenia 3 letniego terminu, jeżeli upłynął już termin 5 letni. Wniosek złożony przez inwestora w dniu 9.11.2007 r. wpłynął do organu nadzoru budowlanego po upływie 5 letniego terminu przedawnienia, i nie dawał temu organowi prawa od naliczenia kary. Wg skargi kasacyjnej, organy administracji nie ustaliły konkretnej daty wcześniejszego rozpoczęcia użytkowania obiektu budowlanego. Zapisy w dzienniku budowy dotyczą zakończenia robót, co nie ma związku z początkiem użytkowania obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.). Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Podlegała zatem oddaleniu, stosownie do art. 184 p.p.s.a. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na zaprezentowaną w skardze kasacyjnej konstrukcję obu jej podstaw. Wskazać bowiem trzeba, że zarzuty zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, nie powołują naruszenia przez sąd I instancji przepisu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem poprawna konstrukcja podstaw kasacyjnych w tej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, winna wskazywać właśnie na naruszenie powyższego przepisu, w odpowiedniej konfiguracji z innymi przepisami, miarodajnymi dla formułowanych zarzutów. Przedmiotem bowiem kontrolowanej przez WSA w Warszawie sprawy było stwierdzenie nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w oparciu o przesłankę "rażącego naruszenia prawa". Uznanie przez sąd I instancji, iż przesłanka te nie wystąpiła, nakazywało tak skonstruować podstawy skargi kasacyjnej, aby zawrzeć w nich właśnie przepis, zawierający tę, zasadniczą dla oceny niniejszej sprawy przesłankę, tj. przepis art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. We wniesionej skardze kasacyjnej, nie miało to jednak miejsca. Zarzut naruszenia przepisów postępowania powołuje właściwie jedynie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który jest przepisem wynikowym, określającym uprawnienia orzecznicze sądu administracyjnego i który samodzielnie nie może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej. Stwierdzić jednak należy, iż w ramach analizowanej podstawy, skarga kasacyjna zwracała uwagę na brak przeprowadzenia postępowania celem ustalenia początku biegu 5 letniego terminu przedawnienia uprawnienia do wymierzenia kary, akcentując, że użytkowanie spornej stacji LPG rozpoczęte zostało w 1998 r. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że zarzuty opierające się na przedstawionych twierdzeniach, z uwagi na rodzaj i charakter postępowania, w którym wydane zostały kontrolowane przez WSA w Warszawie akty administracyjne – ocenić należy jako całkowicie niemiarodajne dla tej sprawy. Podnoszenie bowiem kwestii rozpoczęcia użytkowania spornego obiektu (w 1998 r.) byłoby obecnie (tj. w postępowaniu nieważnościowym) dopuszczalne jedynie wówczas, gdyby na etapie postępowania zwykłego – okoliczność ta była ustalona (przesądzona), a organy nadzoru budowlanego nie wzięły jej pod uwagę, i wymierzyły karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, mimo przedawnienia uprawnienia do wydania takiego rozstrzygnięcia. Tymczasem w postępowaniu zwyczajnym (zakończonym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie nałożenia przedmiotowej kary) kwestia przedawnienia kary była podnoszona przez inwestora. Nie zyskała ona jednak akceptacji organów administracji, które ustalając podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjęły inny moment (datę) przystąpienia inwestora do użytkowania stacji LPG. Zatem obecnie (tj. w postępowaniu nieważnościowym) ponowne badanie tej okoliczności faktycznej, ustalonej wiążąco w postępowaniu zakończonym ostatecznym w toku instancji postanowieniem - nie jest dopuszczalne, i co do zasady, nie może skutecznie ustaleń tych zmodyfikować. Zakres rozpoznania sprawy w trybie nadzwyczajnym – nieważnościowym, jest bowiem znacznie węższy względem trybu zwykłego, gdyż tryb nieważniościowy dopuszcza badanie wyłącznie tego, czy objęty nim akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 par. 1 k.p.a. Tryb ten nie służy więc weryfikowaniu ustalonego uprzednio stanu faktycznego sprawy. Powyższe oznacza więc, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania uznać należało za nietrafny. W związku z przedstawioną oceną, brak było także podstaw do zarzucania sądowi I instancji naruszenia art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 68 ust. 1 i 2 Ordynacji podatkowej (w obu postaciach naruszenia tego przepisu). Zarówno przyjęte przez sąd I instancji znaczenie tego przepisu (jego wykładania), jak i zastosowanie do niewadliwie przyjętego stanu faktycznego sprawy – nie było bowiem niepoprawne. Norma prawna wynikająca z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego przewiduje wszak przedawnienie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, czego sąd I instancji nie kwestionował. Wobec zaś braku prawnych podstaw do podważenia ustalonego na wcześniejszym etapie (tj. w postępowaniu zwyczajnym) momentu przystąpienia inwestora do użytkowania spornej stacji LPG, nie istniały także przesłanki wskazujące na naruszenie powołanego w podstawie skargi kasacyjnej przepisu, w szczególności w sytuacji zaniechania w skardze kasacyjnej wykazania przesłanki określonej w art. 156 par. 1 pkt 2 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło