II OZ 1480/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia zwykłego "[...]" z siedzibą w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 466/17 o odrzuceniu skargi Stowarzyszenia zwykłego "[...]" z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 466/17 odrzucił skargę Stowarzyszenia zwykłego "[...]" z siedzibą w J. (dalej Stowarzyszenie) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego i zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł. Sąd uznał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i z tego względu - zgodnie z art. 41a ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r. poz. 210; dalej Prawo o stowarzyszeniach), wymaga przedłożenia pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, upoważniającego P. K. do reprezentowania Stowarzyszenia przez sądem administracyjnym, stanowiącego warunek formalny skutecznego wniesienia skargi. Sąd wskazał, że złożone pełnomocnictwo nie zostało udzielone przez wszystkich członków Stowarzyszenia i w konsekwencji konieczne stało się odrzucenie skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; dalej P.p.s.a.). Zażalenie na postanowienie WSA w Kielcach wniosło Stowarzyszenie zwykłe "[...]". Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 41a Prawa o stowarzyszeniach poprzez niewłaściwe zastosowanie przyjmując, że P. K. nie zostało udzielone pełnomocnictwo przez wszystkich członków stowarzyszenia, podczas gdy na dzień wnoszenia skargi pełnomocnictwo do reprezentowania stowarzyszenia zostało udzielone przez wszystkich jego obecnych członków, a także naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepełne zebranie oraz rozpoznanie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności w zakresie pominięcia okoliczności wykreślenia z listy członków stowarzyszenia U. P., która na dzień wniesienia skargi, nie była już członkiem Stowarzyszenia. Do zażalenia dołączono protokół z zebrania założycielskiego z dnia 10 stycznia 2015 r. na okoliczność ustalenia listy członków założycieli stowarzyszenia, protokół z zebrania z dnia 13 marca 2015 r. na okoliczność wykreślenia U. P. z listy członków stowarzyszenia, uchwałę z dnia 13 marca 2015 r. dotyczącą wykreślenia U. P. z listy członków stowarzyszenia oraz wniosek dotyczący rezygnacji z członkostwa w Stowarzyszeniu U. P. z dnia 10 marca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do treści art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują w postępowaniu czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Osoby te mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a.. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 lipca 2017 r. wezwano P. K. do złożenia w terminie 7 dni oryginału lub uwierzytelnionego dokumentu określającego, że jest on przedstawicielem Stowarzyszenia w rozumieniu art. 40 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 41a Prawa o stowarzyszeniach, pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 sierpnia 2017 r. wezwano P. K. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie oryginału dokumentu pełnomocnictwa - dla niego bądź dla osób, które podpisały skargę, do wniesienia skargi w niniejszej sprawie (jako czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu) od wszystkich członków stowarzyszenia. Sądowi pierwszej instancji przedstawiono uwierzytelniony odpis dokumentu potwierdzającego, że P. K. jest przedstawicielem Stowarzyszenia zwykłego ".[...]" (uchwała o wyborze przedstawiciela stowarzyszenia zwykłego z dnia 18 stycznia 2015 r.) oraz pełnomocnictwo z dnia 18 marca 2015 r. do reprezentowania Stowarzyszenia przed organami administracji samorządowej, organami administracji rządowej oraz wojewódzkimi sądami administracyjnymi we wszystkich sprawach związanych z działalnością Stowarzyszenia. Dodatkowo przedstawiono informację Starosty Powiatowego w J., że takie Stowarzyszenie zostało zarejestrowane i wpisane do Wykazu stowarzyszeń zwykłych działających na terenie Powiatu J. wraz z Kartą Informacyjną Rejestru Stowarzyszeń Zwykłych, protokół z zebrania założycielskiego z dnia 18 stycznia 2015 r. wraz z listą członków założycieli z dnia 18 stycznia 2015 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto pogląd, w którym wskazuje się, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. W związku z powyższym skarga Stowarzyszenia powinna zostać podpisana bądź przez wszystkich członków Stowarzyszenia, bądź też przez przedstawiciela Stowarzyszenia, z jednoczesnym nadesłaniem dokumentu (uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia), z którego wynika jego upoważnienie do reprezentowania stowarzyszenia. Z uwagi na konstytucyjnie chronione prawo do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinny być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. postanowienie SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, lex nr 50714). Niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia możliwości zastosowania sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału, wzywając do złożenia oryginału dokumentu pełnomocnictwa dla P. K. bądź dla osób, które podpisały skargę, do wniesienia skargi w niniejszej sprawie (jako czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu) od wszystkich członków stowarzyszenia, nie wezwał do przedstawienia dokumentów, z których wynika skład osobowy Stowarzyszenia, celem wykazania, że pełnomocnictwo zostało podpisane przez wszystkich członków Stowarzyszenia. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że nadesłane pełnomocnictwo dla P. K. nie zostało udzielone przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Tymczasem jak wynika z załączonego do zażalenia odpisu uchwały Stowarzyszenia z dnia 13 marca 2015 r., członek założyciel Stowarzyszenia U. P. została wykreślona z listy członków Stowarzyszenia. Znajdujące się aktach pełnomocnictwo dla P. K. z dnia 18 marca 2015 r. zostało więc udzielone przez wszystkich członków Stowarzyszenia. W konsekwencji brak było podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony, albowiem z art. 209 P.p.s.a. wynika, że Sąd drugiej instancji nie rozstrzyga o kosztach postępowania w postanowieniu zażaleniowym, co jednak nie oznacza, że koszty związane z wniesieniem tego zażalenia nie mogą być rozliczone w wydanym w sprawie wyroku, z uwzględnieniem zasad dotyczących zwrotu kosztów postępowania wynikających z art. 200 P.p.s.a. (por. uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07). Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a.