III SA/Wa 3016/16

Sygn. akt III SA/Wa 3016/16 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca) sędzia WSA Radosław Teresiak Protokolant referent stażysta Magdalena Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. S. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta Z. decyzją z [...] lutego 2013 r. ustalił A. S. (dalej "Skarżący") wymiar podatku od nieruchomości na 2013 r. z tytułu posiadania przez E. S. i Skarżącego nieruchomości przy ul. [...] w wysokości 29.251 zł. Do opodatkowania przyjęto budynki związane z działalnością gospodarczą 874 m2, budynki pozostałe 873,5 m2, budowle o wartości 32.700 zł, grunty związane z działalnością gospodarczą 2.537,2 m2 i grunty zabudowy mieszkaniowej 1.825,8 m2. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu kontroli podatkowej na nieruchomości, stwierdzając, że powierzchnia budynków oraz gruntów zajętych na działalność gospodarczą jest mniejsza niż wskazana w informacji podatnika, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. zmienił własną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. w ten sposób, iż ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. z tytułu posiadania przez E. S. i Skarżącego nieruchomości przy ul. [...] na 28.945 zł (11 miesięcy budynki związane z działalnością gospodarczą 874 m2, budynki pozostałe 873,5 m2, budowle o wartości 32.700 zł, grunty związane z działalnością gospodarczą 2.537,2 m2, grunty zabudowy mieszkaniowej 1.825,8 m2, 1 miesiąc budynki związane z działalnością gospodarczą 661,90 m2, budynki pozostałe 1023,50 m2, grunty związane z działalnością gospodarczą 2.181,50 m2, grunty zabudowy mieszkaniowej 2.181,50 m2). E. S., odwołaniem z 23 grudnia 2013 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w całości oraz przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości 400 zł, zarzuciła naruszenie: 1) art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) – dalej "O.p." - poprzez niezapewnienie E. S. czynnego udziału w jakimkolwiek stadium postępowania i uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia przez nią żądań; 2) art. 5 ust. 1 pkt 2 b) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej "u.p.o.l." - poprzez zastosowanie do części powierzchni budynków i gruntów przedmiotowej nieruchomości obniżonej stawki podatku od nieruchomości, mimo że brak jest podstawy prawnej do zróżnicowania stawki podatku co do tej części wobec faktu prowadzenia na całej przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej przez Skarżącego i niewykorzystywania jej w jakiejkolwiek części do celów mieszkalnych; 3) art. 6 ust. 8 w zw. z ust. 3 u.p.o.l. - poprzez zastosowanie art. 6 ust. 8 tej ustawy, mimo że nie zaistniało zdarzenie, o którym mowa w art. 6 ust. 3 tej ustawy; 4) art. 254 § 1 O.p. - poprzez uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., mimo że po jej doręczeniu nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania; 5) art. 255 O.p. - poprzez wskazanie całego tego artykułu jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, mimo że jego § 1 nie ma zastosowania w sprawie; 6) art. 120 O.p. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez należytej podstawy prawnej; 7) art. 210 § 1 pkt 6 O.p. - poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności niewskazanie w zaskarżonej decyzji, czy została ona wydana wskutek wszczęcia postępowania z urzędu czy na wniosek; 8) art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. - poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego i nie rozpatrzenie go w sposób wyczerpujący. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdziło niedopuszczalność ww. odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania wniesionej skargi, wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2175/14, uchylił zaskarżone postanowienie SKO. SKO, po rozpatrzeniu odwołania E. S., decyzją z [...] sierpnia 2016 r. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Z. z [...] grudnia 2016 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę, że w sprawie nastąpiły okoliczności, wskazane w art. 254 O.p., gdyż postępowanie kontrolne wykazało, że powierzchnie budynków i gruntów zajmowanych w różnych celach na opodatkowanej nieruchomości były w listopadzie 2013 r. inne niż wykazane w informacji podatkowej sprzed kilku lat. Tym samym uznał, iż sugestie odwołującej dotyczące niewłaściwego opodatkowania całej nieruchomości, ponieważ w ogóle nie jest wykorzystywana w celach mieszkaniowych, nie ma znaczenia dla sprawy, skoro w decyzji z [...] lutego 2013 r. opodatkowano budynki pozostałe. Zdaniem organu odwoławczego do wyjaśnienia pozostawałaby jednak okoliczność, czy zmiana sposobu użytkowania obiektu podlegającego opodatkowaniu nastąpiła w miesiącu, w którym dokonano kontroli podatkowej, czy wcześniej, ponieważ miałoby to wpływ na wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego. SKO stanęło na stanowisku, że przeprowadzenie kontroli podatkowej nastąpiło przed wszczęciem postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zaznaczyło, iż organ podatkowy powinien powiadomić podatników o wszczęciu postępowania oraz umożliwić wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Tym samym w jego ocenie brak postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu, który to akt jest niezbędny, by w ogóle mówić o prowadzeniu postępowania, stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Brak takiego postanowienia powoduje, że podejmowane czynności nie powinny wywoływać skutków prawnych. Organ odwoławczy za słuszne uznał uwagi podatniczki dotyczące skąpego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Końcowo zwrócił uwagę, iż przepisy O.p. nie przewidują możliwości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący w skardze z 18 września 2016 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, stanął na stanowisku, iż bezpodstawne zarzuty E. S. i jej uwagi dotyczące skąpego uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji nie mogą - wbrew stanowisku SKO uzasadniać uchylenia tejże decyzji. Skarżący w sytuacji, gdy E. S. zaskarża każdą decyzję Burmistrza m. Z., którą zobowiązana zostaje do ponoszenia obowiązku podatkowego od nieruchomości przy ul. [...] w Z., za niezasadne i bezcelowe uznał dalsze kontynuowanie niniejszej sprawy. Końcowo zarzucił, iż zaskarżone orzeczenie SKO powoduje niczym nieuzasadnione przedłużanie postępowania, co tym samym leży w interesie E. S., która w toczącym się przed Sądem Rejonowym w W. postępowaniu w sprawie [...] o zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej nie chce rozliczyć się z olbrzymich kwot uiszczanych przez niego z tytułu płaconych wyłącznie przez niego podatków od nieruchomości przy ul. [...] w Z.. SKO w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skarżący pismem z 13 września 2017 r., popierając wnioski skargi, za zasadne i aktualne na obecnym etapie postępowania uznał wywody WSA zawarte w uzasadnieniu wyroku z 19 lutego 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2175/14. Jego zdaniem to E. S. powinna wykazać stopień wpływu naruszenia przepisów prawa na rozstrzygnięcie. Jednak nie uczyniła tego, gdyż brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających jej zarzuty. Skarżący powołał się na dane zawarte w załączonej do niniejszego pisma aktualnej opinii biegłego d.s. budownictwa z 3 lipca 2015 r., w której biegły sądowy na użytek długotrwałego postępowania o podział majątku wspólnego zawisłego przed Sądem Rejonowym w W. sygn. akt [...] wskazał i określił dane istotne dla niniejszego postępowania odnośnie opodatkowania nieruchomości przy ul. [...] w Z., w tym powierzchni strychu. W jego przekonaniu dane te podważają potrzebę poszukiwania i ustalania dalszych faktów i okoliczności w toku niniejszego postępowania o podatek za 2013 r. Skarżący końcowo stanął na stanowisku, iż niezasadne i nieobiektywne stanowisko SKO w rozpatrywanej sprawie, jak i wszczętych na przestrzeni lat od 2000 r. postępowań administracyjnych ze skarg E. S., dotyczących podatku od nieruchomości nr [...] przy [...] w Z., uniemożliwia egzekwowanie obciążającego ją obowiązku podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na istotne naruszenie przepisów procedury podatkowej. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w trybie art. 233 § 2 O.p. Według tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przytoczonego unormowania wynika po pierwsze, że warunkiem przekazania sprawy z powrotem do pierwszej instancji jest konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części (co najmniej), a po wtóre, że z przekazaniem sprawy wiąże się obowiązek organu odwoławczego wskazania okoliczności faktycznych, które wymagają wyświetlenia. Omawiana tu decyzja kasacyjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które określono w art. 233 § 2 O.p. W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę, że ten rodzaj decyzji organu drugiej instancji jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (przykładowo wyrok NSA z dnia 22.09.1981 r., sygn. akt II SA 400/81, publ. ONSA z. 2/1981, poz. 88). Z kolei wymóg wskazania okoliczności wymagających wyjaśnienia, oznacza przedstawienie konkretnych okoliczności faktycznych (mających znaczenie prawne), które powinny być zbadane przez organ pierwszej instancji przy ponownym załatwieniu sprawy, a które uprzednio zostały w ogóle pominięte bądź nienależycie udowodnione. Otóż analiza treści zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 233 § 2 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle nie podjęło próby wykazania znacznego zakresu postępowania wyjaśniającego. Nie odniosło się do zgromadzonego materiału dowodowego, nie przedstawiło dlaczego nie jest on wystarczający i jakie jeszcze dowody należy przeprowadzić w celu wyjaśnienia istotnych kwestii, które zostały pominięte w pierwszej instancji, tak aby ostatecznie załatwiać sprawę. Analiza stanowiska organu, zawartego w zaskarżonej decyzji pozwala uznać, że w istocie nie rozważał on tego, czy dalsze postępowanie dowodowe ma znaczny zakres, czy też nie, a przez to nie wyjaśnił stanu faktycznego niezbędnego do zastosowania normy procesowej z art. 233 § 2 O.p. Jak wskazywano powyżej, decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie może być podjęta bez wskazania spełnienia przesłanki określonej w art. 233 § 2 O.p. i prawidłowego jej uzasadnienia i nie może jedynie ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia, że przeprowadzenie kontroli podatkowej nastąpiło przed wszczęciem postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz, że decyzja organu pierwszej instancji "jest zbyt skąpo uzasadniona". Odnosząc się do twierdzenia SKO, zgodnie z którym przeprowadzenie kontroli podatkowej przed wszczęciem postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy należy wskazać, że kwestia ta nie została wyjaśniona w treści zaskarżonej decyzji. SKO w tym zakresie przywołało jedynie fragmenty dwóch orzeczeń sądów administracyjnych nie wyjaśniając w jaki sposób wskazana okoliczność mogła mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że w sprawie doszło naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności doszło do naruszenia art. 233 § 2 O.p., uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną ocenę prawną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.