III SA/Wa 2175/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez E. S. , reprezentowaną przez adw. T.T. , od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] grudnia 2013 r. orzekającej o zmianie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. ustalił wymiar podatku od nieruchomości na rok 2013 z tytułu posiadania przez A.S. – dalej: "Skarżący" lub "Strona" i E.S. nieruchomości w Z. przy ul. [...] na kwotę 29 251 zł. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Burmistrz Miasta Z. decyzję własną uchylił i ustalił podatek od nieruchomości w wysokości 28 945 zł. Decyzję tą zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy potwierdzeniem odbioru otrzymał jedynie Skarżący oraz E. S. , pomimo wskazania jako adresatów również T.T. i A.Z. . Od powyższej decyzji E.S. reprezentowana przez adw. T. T. pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. wniosła odwołanie, stwierdzając, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa i bez uwzględnienia stanu faktycznego. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U z 2012, poz. 749) – dalej "O.p." stwierdziło niedopuszczalność ww. odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 220 § 1 oraz art. 211 O.p. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 706/11, w którym Sąd wskazał, że "Bez znaczenia prawnego jest fakt dowiedzenia się przez stroną o treści decyzji poza przewidzianym w prawie trybem doręczenia decyzji. Dopóki decyzja nie zostanie doręczona stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzi ona do obrotu prawnego. Obowiązkiem organu, który decyzję wydał jest podjęcie wszystkich przewidzianych prawem czynności zmierzających do doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania." W dalszej części uzasadnienia wyjaśnił, że decyzję Burmistrza Miasta Z. otrzymali wyłącznie Skarżący i E.S. , natomiast zgodnie z art. 145 § 2 O.p. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z akt sprawy wynika, że od kilku lat pełnomocnikiem E. S. jest adw. T. T. . Do niego była skierowana i wysłana decyzja z dnia [...] lutego 2013 r., zmieniona zaskarżoną decyzją. Pełnomocnik strony decyzję z dnia [...] lutego 2013 r odebrał. Pełnomocnik nie otrzymał natomiast decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Organ podkreślił, że pełnomocnik E. S. otrzymywał również decyzje dotyczące ustalenia podatku od nieruchomości w roku 2012 oraz w roku 2014. W związku z powyższym organ administracyjny stwierdził, że E.S. nie otrzymała decyzji Burmistrza w sposób prawem przewidziany, nie otrzymał jej bowiem jej pełnomocnik. W stosunku do E.S. decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. w ogóle nie weszła do obrotu prawnego. Jej odwołanie jest zatem przedwczesne, co uzasadnia stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że E.S. będzie mogła wnieść odwołanie, gdy otrzyma ww. decyzję Burmistrza Miasta Z. w sposób prawem przewidziany. Pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. została doręczona E. S. a odwołanie od tej decyzji złożył jej pełnomocnik, w związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. "w ogóle nie weszła do obrotu prawnego". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie ,,p.p.s.a.’’, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalność odwołania wniesionego przez E.S. działającą przez pełnomocnika - adwokata T. T. od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w zaskarżonym postanowieniu przyjęło, że z uwagi na okoliczność, że E.S. od kilku lat jest reprezentowana przez adwokata T. T., to doręczenie wzmiankowanej decyzji z pominięciem tego pełnomocnika stronie należało uznać za nieskuteczne, a w konsekwencji wniesione odwołanie za niedopuszczalne. Jednakże należy mieć na uwadze, że stosownie do art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zgodnie natomiast z art. 137 § 3 O.p. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż w świetle powyższego przepisu pełnomocnik ma obowiązek złożyć dokument potwierdzający pełnomocnictwo w każdym postępowaniu, w którym ma reprezentować mocodawcę, nawet wówczas, gdy pełnomocnictwo udzielone wcześniej dawało umocowanie w prowadzonym wówczas postępowaniu, a z jego treści wynika, że uprawnia do działania w kolejnych postępowaniach. Taka wykładnia ww. przepisu porządkuje postępowanie podatkowe, ponieważ wszczęcie tego postępowania odbywa się z udziałem strony - na tym etapie pełnomocnictwo nie może być złożone, ponieważ nie ma jeszcze sprawy zawisłej przed organem podatkowym, a w związku z tym nie istnieją też akta postępowania. Dopiero po wszczęciu postępowania z udziałem strony i zawiązaniu się przez to sprawy podatkowej jako przedmiotu toczącego się postępowania, strona może zadecydować, czy w postępowaniu tym będzie działać przez pełnomocnika, który zgłasza swój udział w postępowaniu składając do akt sprawy dokument pełnomocnictwa (jeżeli udzielone zostało na piśmie). W rezultacie organ podatkowy nie musi ustalać, czy w innym wcześniejszym postępowaniu strona ustanowiła pełnomocnika, który mógłby działać w kolejnej sprawie, a z kolei strona zawsze zostaje poinformowana o wszczęciu postępowania i może zadecydować na bieżąco, czy w nowym postępowaniu będzie ją reprezentował pełnomocnik oraz kto będzie tym pełnomocnikiem. Możliwość ta nie istniałaby, gdyby przypisać organowi podatkowemu obowiązek honorowania w każdym postępowaniu pełnomocnictwa złożonego do akt spraw toczących się wcześniej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 506/14 - dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako CBOSA). Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Dla przykładu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1602/11 stwierdził, że złożenie pełnomocnictwa do akt jednej ze spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet, gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Przystępując do danej sprawy pełnomocnik na podstawie art. 137 § 2 i 3 O.p. obowiązany jest zgłosić ustnie do protokołu lub złożyć do akt sprawy oryginał pełnomocnictwa lub jego poświadczony urzędowo odpis. Dopiero od daty przyjęcia zgłoszenia pełnomocnictwa, organ podatkowy powinien zawiadamiać pełnomocnika o wszystkich podejmowanych przez siebie czynnościach i wzywać go do udziału w nich na równi ze stroną. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2173/11 (oba wyroki dostępne w CBOSA). Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy stwierdzić należy, że jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta Z. w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r. E.S. nie była reprezentowana przez pełnomocnika, albowiem pełnomocnictwo dla adwokata T.T. zostało złożone dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Z tego też powodu w ocenie Sądu decyzja organu podatkowego I instancji w przedmiotowej sprawie zasadnie została doręczona stronie. Tym samym niezasadne jest stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, że decyzja Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] grudnia 2013 r. nie weszła do obrotu prawnego, czego konsekwencją miała być stwierdzona niedopuszczalność wniesionego odwołania. Na marginesie, abstrahując od powyższych rozważań zauważyć należy, że stanowisko organu odwoławczego jakoby adwokat T. T. nie otrzymał decyzji organu I instancji jest nielogiczne biorąc pod uwagę okoliczność, że E.S. działając przez tego pełnomocnika złożyła odwołanie od przedmiotowego orzeczenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Zakres, w jakim zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.