VII SA/Wa 2437/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-20
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego, powołując się na brak interesu społecznego lub słusznego interesu strony, nawet jeśli wnioskodawca przedstawił aktualną ekspertyzę techniczną i planuje przebudowę obiektu w ramach programu operacyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego mostu kolejowego. Organy słusznie uznały, że deklarowane plany przebudowy w ramach programu operacyjnego oraz aktualna ekspertyza techniczna zezwalająca na bezpieczną eksploatację przy ograniczonej prędkości nie stanowią wystarczającej podstawy do zmiany decyzji, gdyż nie wykazano interesu społecznego ani słusznego interesu strony, a organy muszą opierać swoje rozstrzygnięcia na obiektywnie ustalonym stanie prawnym i faktycznym.Stan faktyczny
Spółka Akcyjna wystąpiła o zmianę terminu wykonania ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego mostu kolejowego, powołując się na planowaną przebudowę w ramach programu operacyjnego i przedkładając aktualną ekspertyzę techniczną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zmiany decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie braku przesłanek interesu społecznego i słusznego interesu strony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Spółki Akcyjnej [...] w S. od decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nakazującej Spółce Akcyjnej [...] w S. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego mostu kolejowego w W.O. nad rzeką [...], w km 12,461 linii kolejowej nr [...] G.- W. G., znajdującego się na działkach terenu zamkniętego nr [...],[...] oraz na działkach nr [...],[...],[...], poprzez wykonanie robót wskazanych w sentencji decyzji,
Utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Spółce Akcyjnej [...] w S. usunięcie w terminie do 31 marca 2016 r., nieprawidłowości stanu technicznego mostu kolejowego w W. O. nad rzeką W., w km 12,461 linii kolejowej nr [...] G.W. G., zgodnie z pkt 9.1 "Ekspertyzy technicznej mostów kolejowych na linii nr [...] G.-W. G. w km. 12,462 i 14,071 w miejscowości W." z września 2014 r poprzez:
1) wymianę podłużnie i poprzecznie spawanych oraz połączenie ich ze starą konstrukcją mostu za pomocą śrub;
2) wzmocnienie słupków i krzyżulców ustroju kratowego;
3) iniekcję podpór obiektu;
4) oczyszczenie i konserwację łożysk;
5) wymianę blach zabezpieczenia przeciwwykolejeniowego;
6) wymianę blach zabezpieczenia przeciwpożarowego;
7) wymianę balustrad na obiekcie;
8) zabezpieczenie antykorozyjne stalowej konstrukcji mostu.
Decyzja nr [...] stała się ostateczna, ponieważ żadna ze stron nie wniosła odwołania od tej decyzji.
Spółka Akcyjna [...] w S. pismem z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], wystąpiła o zmianę terminu wykonania ww. decyzji - z dnia [...] marca 2016 na dzień [...] września 2017 r ponieważ cyt:(...) obiekty przewidziane są do przebudowy w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2014- 2020. Dodatkowo spółka przedłożyła aktualną ekspertyzę techniczną zezwalającą na bezpieczną eksploatację obiektów przy ograniczonej prędkości z ważnością do października 2017r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r uznając, że za zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto wnioskująca spółka nie przedłożyła zgody na zmianę decyzji jednej ze stron postępowania tj. L. Ś..
Rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z informacji zawartej w "Ekspertyzie technicznej mostów kolejowych na linii Nr [...] G. – W. G. w km 12,462 i 14,071 w miejscowości W." z września 2014 r., opracowanej przez mgr inż. G. W.wynika, że: stan poszczególnych prętów dźwigarów kratowych jest mocno zróżnicowany. Pasy górne, słupki, krzyżulce oraz wieszaki są w stanie zadowalającym. Wszystkie w/w elementy mają mocno zniszczone powłoki malarskie, na powierzchni prętów występują ogniska korozji które zmniejszają lokalnie grubość prętów.
Półki pasów górnych pozbawione są powłok antykorozyjnych, na ich powierzchni występuje korozja powierzchniowa.
Stan techniczny pasów dolnych jest zły, dotyczy to głównie pasów w środkowej rozpiętości przęsła. Pas dolny w środkowej rozpiętości zamknięty jest dołem za pomocą nakładki co sprawia że w tym miejscu gromadzi się woda oraz liczne zanieczyszczenia Ubytki spowodowane korozją tych elementów szacuje się na około 25 %.
Nie stwierdzono rozluźnień nitów, korozja ich jest na takim samym poziomie jak elementów kraty.
Z wniosków końcowych ekspertyzy wynika, że obiekt w stanie istniejącym przenosi obciążenia modelowe wagonami dla linii kategorii D4xL dla prędkości V60 km/h.
Do czasu podjęcia prac związanych z przebudową i remontem obiektu postuluje się ograniczenie prędkości na obiekcie do 30 km/h z ograniczeniem hamowania na obiekcie mostowym.
Ważność wniosków wykonanej ekspertyzy ustala się na 18 miesięcy (do 31 marca 2016 r.). Po upływie tego terminu w przypadku braku podjęcia żadnych działań związanych z remontem lub przebudową obiektu konieczne będzie przeprowadzenie kolejnego przeglądu technicznego.
Materialnoprawną podstawą nałożonego obowiązku w niniejszej sprawie jest art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, tekst jednolity ze zm.).
Ustawodawca w art. 155 Kpa uzależnił dopuszczalność zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej od wystąpienia przesłanki interesu społecznego lub słusznego, czyli kwalifikowanego interesu strony. Słuszność interesu strony musi mieć wymiar obiektywny, jednoznacznie wskazujący na jego oczywistość, przy czym organ administracji w ocenie słuszności takiego interesu musi rozpatrzyć czy przepis szczególny nie sprzeciwia się zmianie decyzji ostatecznej.
Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze wzglądu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Decyzje podejmowane w trybie art. 155 kp.a. mają charakter decyzji uznaniowych. - wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1996 r., sygn. akt III SA 1207/95.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że możliwym jest przychylenie się do wniosku dotyczącego zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Obowiązkiem organu jest dążenie do możliwie szybkiego usunięcia nieprawidłowości, wyznaczenie możliwie krótkiego, aczkolwiek oczywiście racjonalnego z punktu widzenia obiektywnej możliwości realizacji obowiązku przez zobowiązaną, terminu wykonania nakazanych czynności.
Skala i rodzaj występujących nieprawidłowości, ograniczenie prędkości na obiekcie do 30 km/h, w pełni uzasadnia nałożenie wskazanych w decyzji robót naprawczych oraz wyznaczenie, w ocenie organu odwoławczego racjonalnego - ponad rocznego terminu ich realizacji.
Z akt sprawy nie wynika, aby zobowiązana spółka podjęła konkretne działania zmierzające do podjęcia robót naprawczych.
Zarówno w interesie społecznym, jak i w dobrze pojętym interesie strony leży wykonanie nałożonych obowiązków, tj. doprowadzenie mostu do właściwego stanu.
Zdaniem organu odwoławczego prolongata terminu wykonania nałożonego obowiązku, a tym samym utrzymywanie stanu niezgodności z prawem, nie znajduje uzasadnienia.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż argument, że obiekty mostowe w km 12,461 i km 14,071 przewidziane są do przebudowy w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2014 - 2020, Lp. 4 (pierwszy projekt w rankingu), nie może być uwzględniony, ponieważ organy nadzoru budowlanego nie mogą opierać swojego rozstrzygnięcia o deklarowane zdarzenia przyszłe, lecz obowiązane są uwzględniać wyłącznie obiektywnie ustalony stan prawny i faktyczny.
Kwestie ekonomiczne związane z planowaniem przebudowy mostu (bez wskazania konkretnych działań, terminów) nie stanowią, zdaniem organu odwoławczego, podstawy do uznania, że występuje tu interes społeczny, czy też słuszny, a więc taki, który jest godny ochrony i nie stoi w sprzeczności z prawem interes strony, uzasadniający uwzględnienie wniosku skarżącej.
Nie można zgodzić się z argumentem, że możliwe jest zaniechanie działań naprawczych, odsuniecie w czasie ich realizacji, z uwagi na fakt, że obecnie (w ocenie strony) most nie zagraża bezpośrednio życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.
Istotnym w sprawie jest fakt, że ustalenia dokonane przez zarządcę, dotyczące nieodpowiedniego stanu mostu były sygnalizowane od kwietnia 2012 r. (kontrola okresowa - protokół Nr [...]).
Powyższe uzasadnienie wniosku nie może stanowić, w aspekcie celu wynikającego z art. 66 ustawy Prawo budowlane, którym jest użytkowanie i utrzymanie w należytym stanie technicznym obiektu budowlanego, argumentu przemawiającego za zmianą decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Ponadto spółka nie przedstawiła zgody jednej ze stron postępowania L. Ś. na zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r w zakresie zmiany wyznaczonego terminu jej wykonania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka Akcyjna [...] w S..
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 155 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż nie zostały spełnione przesłanki naruszenia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony oraz, że milczenie strony L. Ś. potraktowano jako brak jej zgody.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu.
Wnioskowana do zmiany terminu wykonania obowiązku w trybie art. 155 k.p.a. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nakazująca Spółce Akcyjnej [...] w S. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego mostu kolejowego w W. O. w terminie do dnia 31 marca 2016r została wydana na podstawie art. 66 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane.
Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o do tej pory zgromadzony materiał dowodowy (patrz tezy wyroków: WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2325/06 LEX nr 318247 i NSA z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. II OSK 267/06 LEX nr 326277).
Z tego względu nie mogła zostać uwzględniona aktualna ekspertyza techniczna przedmiotowego mostu kolejowego zezwalająca na bezpieczną eksploatację obiektów przy ograniczonej prędkości z ważnością do października 2017r.
W ocenie sądu organy obu instancji trafnie wskazały, iż wnioskowana zmiana terminu wykonania obowiązku z 31 marca 2016r na 31 września 2017r nie leży w interesie społecznym i słusznym interesie strony.
Z akt sprawy nie wynika, aby zobowiązana spółka podjęła konkretne działania zmierzające do podjęcia robót naprawczych. pomimo wyznaczenia ponad rocznego terminu ich realizacji.
Ustalenia dokonane przez zarządcę, dotyczące nieodpowiedniego stanu mostu były sygnalizowane od kwietnia 2012 r. (kontrola okresowa - protokół Nr [...]).
Obecnie prolongata terminu wykonania nałożonego obowiązku, a tym samym utrzymywanie stanu niezgodności z prawem, nie znajduje uzasadnienia w aspekcie celu wynikającego z art. 66 ustawy Prawo budowlane, którym jest użytkowanie i utrzymanie w należytym stanie technicznym obiektu budowlanego.
Organy nadzoru budowlanego słusznie nie uwzględniły argumentacji skarżącej spółki z której wynika, że obiekty mostowe przewidziane są do przebudowy w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2014 – 2020 gdyż nie mogą opierać swojego rozstrzygnięcia o deklarowane zdarzenia przyszłe, lecz obowiązane są uwzględniać wyłącznie obiektywnie ustalony stan prawny i faktyczny.
Kwestie ekonomiczne związane z planowaniem przebudowy mostu bez wskazania konkretnych działań, i terminów także nie stanowią podstawy do uznania, że występuje tu interes społeczny, czy też słuszny interes strony.
Ponadto spółka nie przedstawiła zgody jednej ze stron postępowania L. Ś. na zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r w zakresie zmiany wyznaczonego terminu jej wykonania. Wbrew zarzutowi skarżącej zgoda taka powinna być udzielona wyraźnie i nie może być mowy o dorozumianej zgodzie poprzez milczenie strony.
Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło