II SA/Rz 647/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-09-20

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły bezskuteczność egzekucji alimentów, co stanowi podstawę do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając wszystkie wpłaty i okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły bezskuteczność egzekucji alimentów. Kluczowe uchybienia obejmowały brak prawidłowego ustalenia, czy osoba uprawniona do świadczeń ukończyła 18 lat i czy jej stanowisko zostało uwzględnione, naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu, a także niewystarczające i nieprecyzyjne ustalenie stanu zadłużenia alimentacyjnego oraz wysokości wpłat, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę rozstrzygnięć.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ I instancji ustalił prawo do świadczeń, uznając egzekucję alimentów od K. M. za bezskuteczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący K. M. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, kwestionując prawidłowość ustaleń dotyczących wysokości zadłużenia, dokonanych wpłat oraz bezskuteczności egzekucji. Podniósł również zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika organu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. M. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [....] z dnia [...] stycznia 2017 r., [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. M. kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 647/17 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla A. M. urodzonej [...] października 1996 r. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. Organ I instancji ustalił, że na dzień złożenia wniosku tj. na dzień 8 września 2011 r. rodzina wnioskodawczyni M. M. składała się z 2 osób, w tym jedno dziecko. Miesięczny dochód na osobę wynosił 31,92 zł, nie przekraczał kwoty progowej 725 zł określonej w art.9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.; dalej: "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów"). Świadczenie z funduszu alimentacyjnego organ I instancji ustalił na podstawie przeliczeń dokonanych przez ośrodek Pomocy Społecznej w [...]: analizy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych stanowiącego załącznik nr 1 do decyzji. Analizę skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych przeprowadzono za okres od dnia 1 lutego1999 r do dnia 8 września 2011 roku, tj. od dnia rozpoczęcia egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] do dnia złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie. Celem analizy było ustalenie należności zaległych jak i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Organ I instancji zaznaczył, że zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2015 roku Sygn. Akt II SA/Rz 1178/14. Zweryfikowano wszystkie dowody wpłaty alimentów dokonanych na rzecz M. M. i przyporządkowano ustaloną sumę przekazów do poszczególnych miesięcy. Wezwano M. M. oraz pełnomocnika K. M. do przedstawienia wszelkich dokumentów stanowiących dowód w sprawie. Wykorzystano również wcześniej przedstawione dokumenty dotyczące wpłat alimentów. Analizę tych dokumentów przedstawiono w załączniku nr 1 do decyzji. Z analizy wynikało, że kwota zobowiązań alimentacyjnych K. M. na dzień złożenia wniosku wyniosła 51 600,00 zł. W badanym okresie K. M. dokonał wpłat bezpośrednio na ręce wierzycielki w kwocie 12 630,21 zł. Kwoty przekazane w dolarach amerykańskich zostały przeliczone według kursu na ostatni dzień roku poprzedzającego wpłatę. Przeanalizowano wpłaty dokonane przez Komorników Sądowych działających przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz w [...]. Wpłaty wyniosły 25 754,43 zł. Na podstawie powyższych wyliczeń organ I instancji ustalił, że zadłużenie na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyniosło 13 215,36 zł. Organ I instancji podkreślił również, że zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2016 roku, sygn. akt II SA/Rz/1178/14 oceniając bezskuteczność egzekucji dokonano dwóch poruszonych w ww. wyroku kwestii wpływających na ocenę tejże egzekucji tj. zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ustalono stan bieżących i zaległych zobowiązań alimentacyjnych, mając przy tym na uwadze pogląd wyrażony w uzasadnieniach do orzeczeń Sądu Rejonowego w S. i Sądu Okręgowego w T. w sprawie karnej przeciwko wierzycielce – M. M. Zestawienie wykazało stan nierówności pomiędzy wpłatami K. M., a wymaganymi należnościami. Organ I instancji podkreślił przy tym, że stan taki zachodzi pomimo uznania przez organ spornych - będących przedmiotem postępowania karnego - wpłat. Organ uznał wpłaty za okres objęty sprawą karną jako alimenty, a nie spłatę pożyczki przez dłużnika na rzecz ojca wierzycielki, podzielając twierdzenie Sądu Rejonowego w S. W ocenie organu I instancji już ze sporządzanego zestawienia wynika istnienie zaległych i nieuregulowanych należności dłużnika, a co za tym idzie egzekucja była bezskuteczna. Kwestię kwalifikacji wpłat dokonywanych w okresie objętym postępowaniem karnym ocenił jako mającą drugorzędne znaczenie, ponieważ nie wpływa ona na zaistnienie albo niezaistnienie bezskuteczności w ogóle, a jedynie zmniejsza wysokość zaległych należności dłużnika K. M. Wszelkie zsumowane wpłaty nie pokrywają w całości należności, do świadczenia których zobowiązany był i jest K. M. Stan taki organ uznał za wypełniający znamiona bezskuteczności egzekucji określonej w przepisach prawa. Powyższe ustalenia jak i wyciągnięte na ich podstawie wnioski w całości podzielił organ odwoławczy, który zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W skardze na tą decyzję K. M. zarzucił naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") poprzez utrzymanie wadliwej decyzji organu I instancji, - art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie, oraz na jego dowolnej, błędnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w pominięciu zawnioskowanych w sprawie dowodów, braku jakiejkolwiek weryfikacji załącznika nr 1 decyzji pod kątem wskazanych w odwołaniu zarzutów i przedłożonych dowodów, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, że Skarżący wpłacił tytułem alimentów bezpośrednio do rąk matki małoletniej jedynie kwotę 12.630,21 zł podczas gdy z dokumentów zalegających w aktach sprawy, aktach postępowania egzekucyjnego wynika wprost, że była to kwota przeszło 43.454,32 zł oraz co najmniej 6.400,00 zł, które to Skarżący i jego rodzice zapłacili tytułem alimentów na rzecz A. M. Potwierdza to fakt, że drugi wniosek egzekucyjny M. M. złożyła dopiero w lutym 2002 r. i objęła nim alimenty od stycznia 2002 r., bowiem za ubiegłe okresy K. M. z obowiązku alimentacyjnego się wywiązywał i nie były one przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a mimo to zostały ujęte w zestawieniu stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że zaległość alimentacyjna na dzień złożenia wniosku wynosiła 13.215,36 zł i nie były zaspokajane bieżące alimenty ( za okres dwóch miesięcy poprzedzających wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji), a także błędnym przyjęciu, że uprawniona do alimentów- mimo że otrzymywała w okresie objętym decyzją regularnie, co miesiąc, począwszy od marca 2011 r., wpłaty po 400 zł, bezpośrednio od zobowiązanego K. M. z wyraźnym wskazaniem na które miesiące wpłaty mają być zaliczane ( marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i kolejne miesiące 2011 r.) zgodnie z tytułem wykonawczym tj. wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lipca 2004 r. – jest uprawniona do pobierania świadczeń na mocy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i to za okres kiedy jednocześnie pobierała alimenty bezpośrednio od dłużnika, – naruszenie art. 8 i 107 § 3 K.p.a. poprzez istotne braki uzasadnienia decyzji, które nie pozwalają na merytoryczną kontrolę, a także nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, polegające m.in. na braku odniesienia się do zawnioskowanych przez Skarżącego, a także znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w zakresie zaległości alimentacyjnych będących przedmiotem egzekucji, wniosku egzekucyjnego jaki M. M. złożyła w 2002 r. oraz zakresu objętych nim zobowiązań, a także wysokości poszczególnych wpłat i kwalifikacji wpłat dokonanych przez K. M. bezpośrednio do rąk matki , - naruszenie art. 24 § 3 K.p.a. poprzez niewyłączenie A. S. pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], - naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") poprzez niezastawanie się do wskazówek określonych wyrokiem WSA w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 402/1, w którym Sąd wskazał, że ponieważ Skarżący wykazał, że wywiązywał się z obowiązku alimentacji za dwa miesiące poprzedzające wydanie przez komornika zaświadczenia, to udowodnił, że egzekucja z tytułu bieżących zobowiązań nie jest egzekucją bezskuteczną, - naruszenie art. 2 pkt 2, art. 9 i art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez przyjęcie bezskuteczności egzekucji w sytuacji gdy osoba zobowiązana wywiązuje się z bieżących alimentów, a osoba uprawniona do uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest osobą na bieżąco alimentowaną bezpośrednio przez dłużnika alimentacyjnego i w konsekwencji wydanie decyzji w sytuacji gdy osoba uprawniona pobiera alimenty z dwóch różnych źródeł. Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że bez znaczenia jest, w kontekście wywiązywania się przez niego z obowiązku alimentacyjnego za dwa pełne okresy poprzedzające złożenie wniosku i wysokości uiszczanych przez niego alimentów, że częściowo otrzymywane od niego alimenty M. M., wbrew jego woli i wiedzy przekazywała do Komornika, obciążając go jednocześnie dodatkowo kosztami egzekucyjnymi i odsetkami pomimo tego, że wywiązywał się terminowo z nałożonego na niego obowiązku. Organy przyznające świadczenia alimentacyjne nie są związane zaświadczeniem komornika o bezskuteczności egzekucji i powinny w tym zakresie zgodnie z przepisami K.p.a. dokonać samodzielnych ustaleń. Podważa również wysokość przyjętej przez organ zaległości. Uzasadniając wniosek o wyłączenie pracownika wskazał, że dziadek pracowniczki i dziadek wnioskodawczyni byli braćmi, co uzasadnia wyłączenie na podstawie art. 24 § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew zarzutom organ I instancji zastosował się do wytycznych wyroku WSA w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 1178/14 wezwał zarówno wnioskodawczynię jak i pełnomocnika Skarżącego do przedłożenia wszelkich stanowiących dowodów w sprawie i dopiero na podstawie tak zebranego materiału dowodowego dokonał ustaleń i wniosków. Wzięto również pod uwagę wcześniej zebrane dokumenty, jak też uwzględniono wpłaty w dolarach amerykańskich, co nie mogło spotkać się z inną oceną organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie swoich rozważań Sąd stwierdza, że uszło uwadze organów procedujących w niniejszej sprawie, że wierzycielka alimentacyjna A. M. ukończyła w toku postępowania administracyjnego 18 lat w dniu [...].10.2014 roku. Z tą datą ustała władza rodzicielska M. M. nad córką. W zakresie niniejszego postępowania wszczynanego na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 15 ust 1ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) A. M. stała się dysponentem wniosku, złożonego uprzednio skutecznie przez jej matkę. Rzeczą organów było uzyskanie stanowiska A. M. czy podtrzymuje wniosek. Wszelkie czynności w postępowaniu po 19.10.2014r. powinny dotyczyć A. M., a nie jej matki. Tymczasem organ I instancji w ogóle nie doręczył swojej decyzji z dnia [...].01.2017r. A. M., a tylko jej matce M. M. W piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2016r (k.51 akt adm.) M. M. przedstawiła się jako pełnomocnik A. M., ale nie złożyła pełnomocnictwa. Organ także nie wzywał jej o jego przedłożenie, a A. M. nie potwierdzała czynności matki jako jej pełnomocnika. Co więcej organ pismem z dnia 8.08.2016r. (k.52 akt adm.) wzywał na podstawie art. 50 k.p.a. M. M. jako przedstawiciela ustawowego (sic!) A. M. do przedłożenia dokumentów, udzielenia wyjaśnień osobiście, pisemnie lub działając przez pełnomocnika – potwierdzających lub zaprzeczających otrzymywanie lub dokonywanie wpłat tytułem alimentów na rzecz w/w w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustalonego na okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. celem ustalenia, czy można przyjąć zaistnienie bezskuteczności egzekucji w niniejszej sprawie. Pismo podobnej treści organ skierował do M. M. jako przedstawiciela ustawowego A. M. 26.10.2016r. (k.64 akt adm.).Także zawiadomienia na podstawie art. 10 §1 k.p.a. były skierowane do M. M. Dopiero zaskarżona decyzja SKO została doręczona A. M. Już powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie naruszenia art.15 ust 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 30 §1 i 2 k.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Osobną kwestią jest także procedowanie przez organy w okresie zawieszenia postępowania, które nie zostało formalnie podjęte. Otóż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. Burmistrz [...] zawiesił postępowanie do czasu zakończenia sprawy karnej w przedmiocie wyłudzenia świadczeń alimentacyjnych - sygn. akt [...] i wyrok SO w [...] [...] (k. 39 akt administracyjnych organu I instancji). Postanowienie organu o podjęciu zawieszonego postępowania jest aktem – sformalizowaną czynnością procesową organu, której poprawność wobec powołanej zmiany regulacji art. 101 § 3 k.p.a. może być zweryfikowana przez organ odwoławczy, w przypadku wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postepowaniu, w którym podjęto zawieszoną sprawę. Kwestią kluczową z punktu widzenia przedmiotowej sprawy jest więc ocena skutków prawnych naruszenia polegającego na procedowaniu w sprawie przez organy administracji publicznej, pomimo istnienia w obrocie prawnym postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego a tym samym niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania – pomimo ustania przyczyn tego zawieszenia. Stwierdzić należy, że procedowanie przez organy w sytuacji odpadnięcia przyczyny zawieszenia i niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie może być zawsze za prawnie bezskuteczne tylko z tego powodu, że nie wydano postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie uchybienie organów polegające na niepodjęciu zawieszonego postępowania, pomimo odpadnięcia przyczyny zawieszenia, nie pogorszyło sytuacji prawnej stron, wyjąwszy A. M., co do której sytuacji prawnej Sąd wypowiedział się we wcześniejszej części uzasadnienia i która miała inne przyczyny niż brak podjęcia zawieszonego postępowania. Ewidentne naruszenie art. 101 §1 k.p.a. w tej konkretnej sprawie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia ( tak NSA w wyroku I OSK 2718/16/ Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie zostały rozpoznane wnioski skarżącego składane konsekwentnie w toku całego postępowania administracyjnego o wyłączenie Pani A. S. pracownika organu I instancji. Organy nie zweryfikowały informacji o tym, że prowadząca postępowanie A. S., która podpisała decyzję organu I instancji z [...].01.2017r. jest krewną M. M. Wg treści skargi dziadkowie A. S. i M. M. byli rodzonymi braćmi i okoliczność ta mogłaby rodzić wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. Stwierdzenie SKO w zaskarżonej decyzji, że skarżący wniosku o wyłączenie A. S. nie składał w toku postępowania, ani go nie uprawdopodobnił nie ma potwierdzenia w aktach sprawy. Wbrew twierdzeniom SKO jeden z tych wniosków został rozpoznany postanowieniem SKO w [...] z dnia [...] lipca 2014r. (k.34 akt adm.). Postanowienie to jest niejasne. Jego sentencja wadliwie opisuje Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej jako piastuna organu i wskazuje, że przedmiotem postępowania jest odmowa wyłączenia organu. Wiążąca jest treść sentencji postanowienia z dnia [...].07.2014r., która przesądza, że przedmiotem rozstrzygnięcia była kwestia wyłączenia organu, a nie pracownika organu A. S. Brak rozstrzygnięcia tego wniosku przesądza o naruszeniu art. 24§3 k.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Zasadne okazały się także zarzuty skarżącego co do ustaleń dokonanych przez organ I instancji o istnieniu zadłużenia alimentacyjnego K. M. i stanu bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 u.p.a., zaakceptowanych bez bliższego uzasadnienia przez SKO. W tym zakresie decyzje organów obu instancji nie spełniają warunków określonych w art. 107 §3 kpa i wymykają się spod kontroli sądu co do poprawności dokonanych wyliczeń. Decyzja organu I instancji jest bardzo lakoniczna w tym zakresie. Najbardziej interesująca kwestia sposobu wyliczenia zaległości alimentacyjnej została skwitowana stwierdzeniem, że analizę istotnych w sprawie dokumentów odzwierciedla załącznik do decyzji. Dalej organ I instancji stwierdza, "że jak wynika z analizy kwota zobowiązań alimentacyjnych K. M. na dzień złożenia wniosku wyniosła 51 600,00 zł. W badanym okresie K. M. dokonał wpłat bezpośrednio na ręce wierzycielki w kwocie 12630,21 zł. Kwoty przekazane w dolarach amerykańskich zostały przeliczone według kursu na ostatni dzień roku poprzedzającego wpłatę. Ponadto przeanalizowano wpłaty dokonane przez komorników sądowych działających przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz w [...]. Wpłaty wyniosły 25 754,43 zł. Jak wynika z powyższych wyliczeń zadłużenie na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyniosło 13 215,36 zł". Jedyna bardziej szczegółowa informacja wynikająca z przytaczanego wywodu dotyczy zaliczenia i sposobu zaliczenia na poczet alimentów wpłat w dolarach amerykańskich. Sąd podziela wątpliwości skargi odnośnie przedstawionego wyliczenia. Skarżący akcentuje logicznie rozbieżność pomiędzy wyliczeniami Komornika i organów w zakresie zaległości alimentacyjnych, zwłaszcza, że bezspornie Komornik nie zaliczył na poczet alimentów wpłat dokonanych przez K. M. w dolarach amerykańskich, co niwelowałoby wg wyliczeń dłużnika całą zaległość obliczoną przez komornika. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wyjaśniając w sposób pewny istnienia zaległości alimentacyjnej skarżącego na datę złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez M. M., nie odpowiadają na ważne w tej sprawie pytanie, czy M. M. odsyłając uzyskane bezpośrednio do rąk własnych kwoty rat alimentacyjnych komornikowi w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego działała zgodnie z prawem (tj. art.28 ust. 1 pkt 1 u.p.a..), czy też czyniła to na własne ryzyko, a zobowiązania dłużnika alimentacyjnego umarzały się co miesiąc o wpłacaną przezeń kwotę bieżących alimentów (art. 451 k.c.) Ta ostatnia sytuacja miałaby miejsce, gdyby świadczenia z funduszu jej nie przysługiwały w spornym okresie, gdyby nie było stanu bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art.2 pkt 2 u.p.a. Sąd zwraca uwagę na liczne nieścisłości w ustaleniach organów w tej mierze. Jak wynika z zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji z dnia 6 września 2011 r. zaległość alimentacyjna skarżącego na rzecz wierzyciela to 5870 zł, zaległość na rzecz Funduszu Alimentacyjnego to 718,33 zł plus 5,05 zł odsetek, oraz zaległa zaliczka alimentacyjna to 5683,20 zł Należało ustalić za jakie okresy powstała opisana zaległość alimentacyjna i czy nie miała miejsca sytuacja, w której M. M. za konkretny okres pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego i równocześnie otrzymywała świadczenia od dłużnika za ten okres, których nie przekazała komornikowi. Okoliczność ta nie mogłaby wówczas obciążać dłużnika alimentacyjnego przy ustalaniu zaległości. Z zaświadczenia komornika z dnia 15 września 2016 r. wynika, że egzekucja w tej sprawie została wszczęta dnia 10 października 2003 r. na podstawie tytułów wykonawczych: wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 marca 2002 r. , sygn. akt [...], wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lipca 2004 r., sygn. akt [...]. Należy ustalić, czy wierzycielka żądała na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Rejonowego w [...] świadczeń zaległych, czy tylko bieżących alimentów, czy w tym wyroku jakieś świadczenia za okres wsteczny zasądzono. Załącznik do decyzji organu I instancji obrazuje zaległość alimentacyjną od lutego 1999 r. także określoną prawdopodobnie wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w [...] z dnia 14 listopada 1997 r., sygn. akt [...] ( pismo M. M. z dnia 25 stycznia 2017 r. k. 70), którego w aktach sprawy nie ma. Sąd nie ma informacji czy w ogóle – na podstawie ewentualnie tego tytułu wykonawczego – kiedykolwiek toczyła się egzekucja i z jakim wynikiem. W aktach SKO zalega dołączone do odwołania zaświadczenie komornika z dnia 17 sierpnia 2016 r., z którego wynika, że w okresie prowadzenia egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] Z. F. wyegzekwowano w kwietniu 1999 r. – 630 zł, w maju 1999 r. – 210 zł, w lutym 2002 r. – 211,31 zł, w kwietniu 2002 r. – 211,31 zł, w maju 2002 r. – 114,42 zł. Komornik w informacji tej nie wskazał na podstawie jakiego tytułu wykonawczego toczyła się egzekucja za okres od 1999 r., jak się zakończyła. W piśmie tym są informacje o przekazaniu do ZUS kwoty 1235,81 zł. Organy traktują jako zaległość alimentacyjną skarżącego należność m.in. za okres od września 2000 r. do września 2001 r.( załącznik do decyzji organu I instancji). Z w/w pisma M. M. z dnia 5 stycznia 2017 r. in fine wynika, że naliczanie alimentów za okres od września 2000 r. do września 2001 r. jest niezasadne, gdyż pobierała wówczas świadczenie z tytułu rozłąki rodziny, co oczywiście stawia od znakiem zapytania prawidłowość wyliczeń organów. Rację ma skarżący, wskazując, że konieczne jest bardziej precyzyjne, dokładne przeanalizowanie zebranych w sprawie dowodów, zwłaszcza wyroków sądów karnych i zaświadczeń komorniczych. W tym ostatnim przypadku, w razie wątpliwości można zażądać od komornika wydania dokumentów, wyjaśnień bądź też całych akt egzekucyjnych. Niewyjaśnienie powyższych kwestii przesądza o naruszeniu art.7,77,80,138 §1,8 i 107 §3 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145§1 pkt1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 p.p.sa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło