II SA/Bk 437/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-09-20

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej (domku letniskowego) jest prawidłowa, gdy organ odwoławczy utrzymuje ją w mocy, opierając się na naruszeniu przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki, podczas gdy interpretacja tych przepisów i planu miejscowego może prowadzić do odmiennych wniosków, a uzasadnienie decyzji jest wadliwe?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności, dochodzenia prawdy obiektywnej, prawidłowego uzasadnienia decyzji oraz zasadę przekonywania. Organ odwoławczy nie uzasadnił w sposób należyty swojego stanowiska, utrzymując w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, co stanowi sankcję najdalej idącą. W szczególności wadliwie zinterpretowano przepisy dotyczące odległości od granicy działki, nie wyjaśniając jednoznacznie, na czym polega niezgodność inwestycji z przepisami technicznymi i pożarowymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, uznając obiekt za niezgodny z przepisami technicznymi dotyczącymi odległości od granicy działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasad postępowania administracyjnego. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów proceduralnych przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi B. M. i W. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących B. M. i W. M. kwotę 774 (siedemset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Postępowanie administracyjne w sprawie sprawdzenia legalności obiektu budowlanego - domku letniskowego, usytuowanego na działce nr [...] w obrębie W., gm. R. będącej współwłasnością B. M. i W. M. wszczęto z urzędu dnia [...] października 2015 r W dniu [...] kwietnia 2016 r inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. dokonali oględzin na działce. W trakcie oględzin stwierdzono, że na przedmiotowej działce usytuowany jest obiekt budowlany konstrukcji drewnianej z desek drewnianych bez ocieplenia, o dachu dwuspadowym konstrukcji drewnianej, pokrytym blachą dachówkopodobną z poddaszem użytkowym, balkonem, z dobudowanym zadaszonym tarasem o szerokości 1,5 m, Obiekt jest użytkowany jako domek letniskowy. Domek letniskowy o wymiarach 5,0 m x 5,0 m jest posadowiony na pustakach i jest zlokalizowany w odległości około 2,0 m od granicy działki o nr geod. [...]. Ściana z oknem znajduje się w odległości 1,85 m od granicy działki o nr geod nr [...]. Obiekt został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia w warunkach samowoli budowlanej w latach 2005-2006. Mając powyższe ustalenia na uwadze decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. PINB w G. nakazał rozbiórkę obiektu. Decyzja po odwołaniu się od niej inwestorów B. M. oraz W. M. została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] ponownie nakazał solidarnie inwestorom rozbiórkę przedmiotowego domku letniskowego. W uzasadnieniu podano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wziął pod uwagę możliwość zalegalizowania obiektu. Wskazano, że zgodnie z art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane legalizacja obiektu jest możliwa jedynie w przypadku gdy jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wystąpił do B. m. R. o wydanie zaświadczenia o określeniu przeznaczenia działki nr [...] w miejscowości W. i określenie czy budowa obiektu - domku letniskowego nie narusza ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. Burmistrz m. R. ustalił, że ww. działka znajduje się na obszarze, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr X/67/11 RM w Rajgrodzie z dnia 27 marca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Rybczyzna, wsi Czarna Wieś, części wsi Woźnawieś i części miasta Rajgród (Dz.Urz. Woj. Podl. z dnia 18 listopada 2011 r. nr 187 poz. 3369.). Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2, § ust. 4 pkt 5 oraz § 3 ust. 3 tego aktu, działka nr [...] przeznaczona jest pod zabudowę letniskową (rekreacja indywidualna), oznaczoną na rysunku planu symbolem ML. Mając powyższe na uwadze Burmistrz poinformował, że w jego ocenie budowa obiektu - domku letniskowego (służącego do celów rekreacji indywidualnej) na dz. [...] położonej w miejscowości W. nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod warunkiem spełnienia ustaleń określonych w rozdziale 10 § 30 planu. W dalszej kolejności organ podał, że zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - usytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W innym wypadku odległość ta wynosi 3,0 m, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy lub 4,0 m - dla budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Domek letniskowy o wymiarach 5,0 m x 5,0 m jest posadowiony na pustakach i jest zlokalizowany w odległości 2,0 m od granicy działki o nr geod. [...] i w odległości 1,85 m od granicy działki o nr geod nr [...] i posiada dwa okna w ścianie zlokalizowanej w odległości 1,85 m od granicy działki nr [...], czyli nie spełnia warunków techniczno - budowlanych. Organ podał, że w pismach z dnia [...] października 2016 r i [...] listopada 2016 r. informował inwestorów o możliwości legalizacji obiektu domku letniskowego pod warunkiem jego dostosowania do warunków techniczno - budowlanych. W dniu [...] stycznia 2017 r. dokonano kontroli w wyniku której stwierdzono, że inwestorzy nie dostosowali przedmiotowego obiektu do zgodności z prawem. W związku z tym organ nadzoru budowlanego zobligowany był na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane do wydania decyzji na rozbiórkę przedmiotowego domku letniskowego. Odwołanie od decyzji złożyli inwestorzy i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz rażącego naruszenia zasad postępowania administracyjnego a w szczególności art. 6, 7, 8 i 11 K.p.a. W uzasadnieniu odwołania podano, że z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika, iż budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Tymczasem w sprawie niniejszej otwory okienne wychodzą na pastwisko. Organ nadzoru budowlanego powyższego faktu nie uwzględnił. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że negatywna ocena w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też w zakresie ogólnej zgodności z przepisami, w tym przepisami techniczno – budowlanymi skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli "zgłoszeniowej". Organ podkreślił z całą stanowczością, że wobec niezgodności z przepisami warunków technicznych – a więc niespełnienie obligatoryjnej przesłanki umożliwiającej legalizację obiektu – organy nadzoru są nie tylko uprawnione, ale wręcz zobligowane do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Dalej organ odwoławczy wywiódł, że z brzmienia przepisów § 12 i 272 - regulujących dopuszczalne odległości budynków od granicy z sąsiednią działką zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wynika iż chodzi o odległości budynków od działek budowlanych. A zatem z uwagi na fakt, że działka nr geod. [...] nie ma takiego przeznaczenia (jest pastwiskiem) - nie będą miały w tym wypadku zastosowania przywoływane przepisy. Inaczej ma się sprawa jeśli chodzi o odległość z działką [...], która wynosi 2,0 m - a więc jest niezgodna z przepisami ww. rozporządzenia. Organ nadmienił przy tym, że inwestorzy mieli możliwość dobrowolnego doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, jednakże z niej nie skorzystali. W tej sytuacji nakaz rozbiórki stanowi konsekwencję wykazanej przez organy niezgodności z przepisami warunków technicznych, albowiem w trybie art. 49b organ nie ma podstaw do zobowiązania inwestora do wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli B. M. oraz W. M. i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że stanowisko organu odwoławczego dotyczące tego, że odległość 2 m z działką [...] jest sprzeczna z przepisami rozporządzenia, rażąco narusza § 12 ust. 2 rozporządzenia w zw. z § 13 pkt 4 planu miejscowego. Plan dopuszcza bowiem możliwość usytuowania w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy dla terenów z istniejącymi podziałami geodezyjnymi nie spełniających warunków z § 21 oraz dla terenów bezpośrednio przyległych do działek z istniejąca zabudową zrealizowaną przy granicy – od strony zabudowy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa stwierdził, że jest on kompletnie niezasadny. Podał, że powoływana regulacja rozdziału VI paragraf 13 obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jest zbieżna w zakresie dopuszczalnych odległości sytuowania zabudowy od granicy działki sąsiedniej z przepisami warunków technicznych: a) 4 m dla budynków z otworami drzwiowymi i okiennymi zwróconymi w stronę działki sąsiedniej; b) 3 m dla budynków zwróconych w stronę działki sąsiedniej bez otworów drzwiowych i okiennych. Również wyjątki od powyższej zasady zawarte w § 13 ust 4. planu miejscowego nie dopuszczają w zasadzie rozwiązania odmiennego niż przepisy warunków technicznych z 2002 r.: "Sytuowanie budynków w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednia działką budowlana lub bezpośrednio przy granicy dopuszcza się dla terenów z istniejącymi podziałami geodezyjnymi nie spełniającymi warunków określonych w § 21 oraz dla terenów bezpośrednio przyległych do działek z istniejącą zabudową zrealizowaną przy granicy - od strony tej zabudowy". Organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem zakwalifikowanym jako ww. wyjątek od zasady. Wyliczone przypadki odstępstw w kwestii odległości są jedynymi dopuszczalnymi - ustawodawca nie wskazał możliwości dowolnego kształtowania tej odległości na zasadzie podobieństwa. Zarówno poprzednie, jak również obecne prawo budowlane przewiduje wyjątkowe sytuacje, w których budynek może istnieć po granicy działek, jeśli ma ścianę ognioodporną - pełną służącą eliminacji zagrożenia pożarowego. Przedmiotowy budynek o konstrukcji drewnianej takiej ściany bezsprzecznie nie posiada. W związku z usytuowaniem budynku (ściana z oknami bliżej niż 4 m od granicy), naruszone zostały przepisy warunków technicznych dotyczące usytuowania budynków w określonych odległościach od granic działki, mające na względzie bezpieczeństwo pożarowe tych budynków oraz obiektów sąsiednich, w zakresie uniemożliwiającym, w ocenie organu, doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z tego względu organy wydały skarżone rozstrzygnięcie w sposób zgodny ze stwierdzonym stanem faktycznym i prawnym, stwierdzając brak pożądanej zgodności z przepisami prawa miejscowego oraz innymi przepisami, w tym warunkami technicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza przepisy postępowania - to jest art. 15 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a nadto art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Spełnione zatem zostały przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są, zawarte w art. 6 i art. 7 K.p.a., zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona. Prawidłowe uzasadnienie powinno w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów przed sądem administracyjnym. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki NSA: z 25 listopada 2009 r., I OSK 558/09, pub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, z 16 marca 1998 r., II SA 96/98, pub. Lex nr 41681). Także spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Zauważyć wreszcie należy, że w myśl art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy stwierdzi, iż ta jest prawidłowa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu pierwszej instancji. W wyroku z dnia 23 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95 (publ. ONSA 1997, nr 1, poz. 35) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zobligowany jest zatem do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej, organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę, naruszył powyższe regulacje. Nie można bowiem uznać, aby sposób uzasadnienia stanowiska organu odwoławczego zawarty w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę realizował przywołane przepisy K.p.a. Organ pierwszej instancji rozstrzygnął o rozbiórce z powodu naruszenia § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie), albowiem przedmiotowy domek jest posadowiony na pustakach i jest zlokalizowany w odległości 2,0 m od granicy działki o nr geod. [...] i w odległości 1,85 m od granicy działki o nr geod nr [...] i posiada dwa okna w ścianie zlokalizowanej w odległości 1,85 m od granicy działki nr [...] Organ pierwszej instancji stwierdził przy tym, że inwestycja nie narusza obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy utrzymując tę decyzje w mocy podał, że z uwagi na fakt, iż działka nr geod. [...] nie ma przeznaczenia budowlanego (jest pastwiskiem) - nie będą miały w tym wypadku zastosowania przepisy rozporządzenia dotyczące zachowania odległości. Inaczej ma się sprawa jeśli chodzi o odległość z działką [...], która wynosi 2,0 m - a więc jest niezgodna z przepisami ww. rozporządzenia. Z odpowiedzi na skargę wynika, że zdaniem organu odwoławczego w sprawie niniejszej nie ma zastosowania wyjątek dopuszczający sytuowanie budynków w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlana lub bezpośrednio przy granicy. Organ wywiódł, że po granicy działek może istnieć budynek, jeśli ma ścianę ognioodporną. Przedmiotowy budynek o konstrukcji drewnianej takiej ściany bezsprzecznie nie posiada. W związku z usytuowaniem budynku (ściana z oknami bliżej niż 4 m od granicy) naruszone zostały przepisy warunków technicznych, dotyczące usytuowania budynków w określonych odległościach od granic działki, mające na względzie bezpieczeństwo pożarowe. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z następującym stanem faktycznym. Na działce nr [...] znajduje się domek letniskowy o wymiarach 5,0 m x 5,0 m. Jest on posadowiony na pustakach i jest zlokalizowany w odległości około 2,0 m od granicy działki o nr geod. [...]. Ściana z oknami znajduje się w odległości 1,85 m od granicy działki o nr geod nr [...]. Powyższe ustalenia wynikają z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2016 r. z udziałem inwestora W. M. i pełnomocnika inwestorów. Ustalenia wynikające z tego protokołu stanowiły podstawę faktyczną kwestionowanych rozstrzygnięć. W zaistniałym stanie faktycznym organ odwoławczy jako podstawę uzasadniającą wydanie nakazu rozbiórki podał przepisy § 12 i 272 rozporządzenia. Przy czym wskazał całe jednostki redakcyjne tych regulacji. Tymczasem do zaistniałego stanu faktycznego nie wszystkie ustępy § 12 jak i § 272 mają zastosowanie. W sprawie niniejszej, zdaniem Sądu, znaczenie ma ust. 1 i 2 § 12 i ust. 3 § 272 rozporządzenia. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Z ust. 2 § 12 rozporządzenia wynika natomiast, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei przepis § 272 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Powyższe regulacje dotyczą działek budowlanych. Wynika z nich, że zasadą jest sytuowanie budynku ze ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną i w odległości 3 m w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może przewidywać sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działka budowlaną lub bezpośrednio przy tej granicy. Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. W sprawie niniejszej, jak wynika z treści protokołu oględzin, ściana z oknami znajduje się od strony granicy z działką nr [...]. Potwierdza to także szkic parteru budynku (k. 85 akt administracyjnych). Jako, że działka nr [...] jest pastwiskiem a nie działką budowlaną w przypadku granicy z tą działką nie będą miały zastosowania odległości uregulowane w przedmiotowym rozporządzeniu. W związku z tym odległość 1, 85 m ściany z oknami od działki nr [...] nie narusza przepisów techniczno – budowlanych. Błąd ten skorygował organ odwoławczy w swoje decyzji. Natomiast od granicy z działką budowlaną nr [...], w odległości około 2 m znajduje się ściana bez okien. Zgodnie z zasadą wynikającą z § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, odległość takiej ściany od granicy z działką sąsiednią powinna wynosić 3 m. W sprawie niniejszej jednak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w § 13 ust. 4, dopuszcza sytuowanie budynków w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy dla terenów z istniejącymi podziałami geodezyjnymi nie spełniającymi warunków określonych w § 21 oraz dla terenów bezpośrednio przyległych do działek z istniejącą zabudową zrealizowaną przy granicy - od strony tej zabudowy (uchwała Rady Miejskiej w Rajgrodzie z dnia 21 października 2011 r. nr X/67/11 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Rybczyzna, wsi Czarna Wieś, części wsi Woźnawieś i części miasta Rajgród, pub. Dz.Urz. Woj. Pod. z 2011 r., nr 278, poz. 3369). Mając na uwadze ten zapis planu należałby przyjąć, że również usytuowanie ściany w odległości około 2 m od działki nr [...] spełnia warunki techniczne. Tymczasem organ odwoławczy stwierdza bez żadnego uzasadnienia i to tylko w odpowiedzi na skargę, że wyjątek dopuszczający sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy tej granicy, w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Z odpowiedzi na skargę wynika, że wyłącznym powodem utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę było naruszenia przepisów technicznych dotyczących ochrony przeciwpożarowej. A mianowicie organ odwoławczy, jak już podano powyżej, wywiódł że po granicy działek może istnieć budynek, jeśli ma ścianę ognioodporną. Przedmiotowy budynek o konstrukcji drewnianej takiej ściany bezsprzecznie nie posiada a powinien posiadać w związku z usytuowaniem ściany z oknami bliżej niż 4 m od granicy. Stanowisko organu w tym zakresie, w ocenie Sądu, jest niezrozumiałe. Przede wszystkim nie wynika z niego o jaką granicę chodzi. Ze stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że ściana z oknami usytuowana jest od strony granicy z działką nr [...] czyli z pastwiskiem. Natomiast od granicy z działką [...] znajduje się ściana bez okien. Obie ściany zlokalizowane są w odległości mniejszej niż 4 m od działek sąsiednich, ale jednocześnie żadna z nich nie jest zlokalizowana po granicy z działką sąsiednią. Powyższe argument zdaniem Sądu świadczą o tym, że organ odwoławczy utrzymując decyzję nakazującą rozbiórkę nie uzasadnił w prawidłowy sposób swojego stanowiska. Z uzasadnienia decyzji tego organu nie wynika właściwie dlaczego rozstrzygnięto o rozbiórce. Nie wskazano jednoznacznie na czym polega niezgodność inwestycji z przepisami technicznymi. Nadmienić przy tym należy, że sam organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia 9 sierpnia 2016 r. wywiódł, że nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idąca w ramach przepisów prawa budowlanego, rodząca nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem organ odwoławczy kwestionowaną w sprawie niniejszej decyzją, utrzymał w mocy nakaz rozbiórki bez należytego uzasadnienia zastosowania takiej sankcji prawnej. Końcowo nadmienić należy, że Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego iż uzasadnienie decyzji nie musi być obszerne, aby decyzja była zgodna z prawem. Niemniej jednak uzasadnienie powinno dotyczyć istoty sprawy. W sprawie niniejszej uzasadnienie organu odwoławczego skonstruowane jest w ten sposób, że zdecydowanie większą jego część stanowi opisanie stanu faktycznego sprawy i przytoczenie treści przepisów, istoty sprawy dotyczy właściwie 10 wersów uzasadnienia. Konkluzja tego wywodu jest taka, że rozbiórka jest uzasadniono, bo odległość z działką nr [...], wynosząca 2,0 m jest niezgodna z przepisami rozporządzenia. W taki to sposób organ odwoławczy uzasadnił utrzymanie w mocy nakazu rozbiórki. Rozpoznając sprawę ponownie organ w sposób prawidłowy uzasadni swoje stanowisko, tzn. w taki sposób aby nie było wątpliwości co do motywów podjętego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło