II OZ 686/18

Dnia 3 lipca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1642/17 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1642/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił wniosek M. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. odrzucił skargę skarżącej na ww. decyzję MWINB z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi tj. nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Powyższe postanowienie jest prawomocne od dnia 23 listopada 2017 r. Pismem z dnia 14 grudnia 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wskazała, że o uchybieniu terminu dowiedziała się w dniu 13 grudnia 2017 r. przeglądając akta w Sądzie, ponieważ ustanowiony pełnomocnik z urzędu otrzymywał całą korespondencję. Do wniosku załączyła skargę złożoną na pełnomocnika z urzędu do Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w Warszawie. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że postanowienie z dnia 8 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 15 listopada 2017 r. Od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na to orzeczenie, który upłynął z dniem 22 listopada 2017 r. Skarżąca nie zaskarżyła w tym terminie wskazanego postanowienia, stąd zyskało ono z dniem 23 listopada 2017 r. walor prawomocności. Pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu zostało złożone w dniu 15 grudnia 2017 r., a więc po uprawomocnieniu się postanowienia o odrzuceniu skargi. Na marginesie sąd pierwszej instancji wskazał, że ze skargi do ORA w Warszawie wynika, że pełnomocnik skontaktował się ze skarżącą w dniu 17 listopada 2017 r., a więc wbrew twierdzeniom skarżącej nie po terminie do zaskarżenia postanowienia z dnia 8 listopada 2017 r., ponieważ rozpoczęcie biegu terminu nie wiąże się z momentem wydania postanowienia (8 listopad 2017 r.), lecz z faktem jego doręczenia, co miało miejsce w dniu 15 listopada 2017 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła – reprezentowana przez pełnomocnika – M. P., zaskarżając je w całości i zarzucając, na podstawie art. 197 § 1 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa), naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 88 Ppsa poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i nieuzasadnione przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego jest niedopuszczalny, w sytuacji, gdy skarżąca złożyła ten wniosek w ustawowo przewidzianym terminie, 2. art. 86 § 1 Ppsa poprzez nieprzywrócenie skarżącej terminu do uiszczenia wpisu sądowego, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sadowym bez swojej winy. Na podstawie art. 197 § 1 Ppsa w zw. z art. 188 Ppsa skarżąca wnosi o zmianę skarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ponadto wnosi o zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od zażalenia. Jest to uzasadnione sytuacją finansową i materialną M. P., która została przedstawiona przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jako, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uległy zmianie, wnosi o uwzględnienie informacji zawartych na k. 11-14 akt postępowania sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że M. P. jest osobą o złym stanie zdrowia. Okoliczność tę skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, a także wykazała zaświadczeniem lekarskim dołączonym do tego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 Ppsa). Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, która została odrzucona, a postanowienie to uprawomocniło się do dnia rozpoznania wniosku, winien być odrzucony jako niedopuszczalny (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. BECK 2011, s. 422, nb 5). Podzielić należy stanowisko sądu pierwszej instancji, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi był niedopuszczalny. Stosownie do art. 88 Ppsa - spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Jednym z przypadków niedopuszczalności wniosku o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jest sytuacja, gdy skarga została odrzucona, a postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi uprawomocniło się do dnia rozpoznawania wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2013 r., II OZ 475/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest wnioskiem spóźnionym. Postanowienie sądu pierwszej instancji z dnia 8 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 15 listopada 2017 r. (k. 44 akt sądowych). Od tego momentu skarżąca powzięła wiadomość o przyczynach odrzucenia skargi i w tym momencie rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła dnia 15 grudnia 2017 r. (k. 58), a więc po upływie ustawowego terminu. Wskazywane w uzasadnieniu wniosku problemy skarżącej związane z brakiem kontaktu z jej pełnomocnikiem nie wpływają na spóźnienie wniosku o przywrócenie terminu (art. 88 Ppsa), tym bardziej, że ze skargi do ORA w Warszawie wynikało, że pełnomocnik skontaktował się ze skarżącą w dniu 17 listopada 2017 r., a więc wbrew twierdzeniom skarżącej nie po terminie do zaskarżenia postanowienia z dnia 8 listopada 2017 r. Co więcej ze skargi na pełnomocnika wynika również, że skarżąca próbowała dowiedzieć się o możliwości "odwołania się od decyzji Sądu", lecz adwokat poinformował ją, iż nie będzie ona skuteczna. Zatem z takiej relacji kontaktu z pełnomocnikiem należy stwierdzić, że skarżąca została przez pełnomocnika poinformowana o treści postanowienia z dnia 8 listopada 2017 r., a zatem należy uznać, że w dniu skontaktowania się pełnomocnika ze skarżącą (17 listopada 2017 r.) ustała przyczyna uchybienia terminowi i od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. Równocześnie w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącej wskazuje jedynie na podeszły wiek skarżącej, jej zły stan zdrowia oraz trudności w zrozumieniu przez nią swojej sytuacji procesowej. Rzecz jednak w tym, że wymienione okoliczności mogły stanowić usprawiedliwioną przeszkodę w zachowaniu terminu procesowego przez skarżącą, ale nie jej pełnomocnika, od którego można wymagać, aby przy prowadzeniu sprawy zachował właściwą profesjonaliście staranność. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.