II FZ 59/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.S na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2605/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 2605/17) w sprawie ze skargi K.S. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 maja 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wynika, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podatnik powołał się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał w nim, że jego obecne źródła dochodu to emerytura w wysokości 2.462,94 zł oraz nieregularne dochody z wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że nie posiada innych źródeł utrzymania, spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 3.196,42 zł, nie posiada oszczędności, ani własnych nieruchomości. Dodał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z zajęciem jego rachunków bankowych, a w szczególności tego, z którego rozlicza się z kontrahentami, co uniemożliwi mu prowadzenie działalności gospodarczej ze względu na brak możliwości regulowania zobowiązań oraz utratę klientów. Wskazał, że w konsekwencji doprowadzi to do konieczności zwolnienia jego jedynego pracownika, księgowej, która wróciła do pracy po urlopie macierzyńskim. Nadmienił również, że w niniejszej sprawie istnieją liczne wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, które zostały wykazane w skardze. Do wniosku załączono: decyzję ZUS z dnia 1 marca 2017 r. o waloryzacji emerytury, rozliczenie dochodu z działalności gospodarczej za marzec 2017 r., umowę o kredyt gotówkowy, wniosek pracownika o udzielenie urlopu wychowawczego oraz umowę o pracę z pracownicą skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, że podatnik nie wykazał istnienia określonych w przepisie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że miesięcznie ze świadczenia emerytalnego uzyskuje kwotę 2.462,94 zł, zaś w marcu odniósł przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 8.975,20 zł. Sąd zauważył przy tym, że przedstawiona przez stronę dokumentacja nie pozwalała na ustalenie rzeczywistych rozmiarów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, gdyż do wniosku nie dołączono takich dokumentów, jak chociażby zeznania podatkowe czy wyciągi z rachunków bankowych. Tym samym, nie można było jednoznacznie stwierdzić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącego. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie strona wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Zarzuciła mu naruszenie art. 61 § 3 w związku z art. 163 § 2 oraz art. 166 p.p.s.a. W uzasadnieniu podatnik wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że pojęcia "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oraz "trudne do odwrócenia skutki" należy rozumieć szeroko, a nie wąsko, jak to przyjął Sąd. Znaczna szkoda oraz trudne do odwrócenia skutki wykonania decyzji administracyjnej wiążą się w jego ocenie z nieodwracalnymi konsekwencjami nie tylko dla niego i jego rodziny ale także dla jego pracownika. Dalej wywodził, że kluczowe znaczenie w tej sprawie ma fakt, że konieczność natychmiastowej zapłaty kwoty wnikającej z decyzji spowoduje egzekucję z rachunków i majątku firmy co doprowadzi do jej zamknięcia i zwolnienia jedynego pracownika. Późniejszy ewentualny zwrot wyegzekwowanego świadczenia w żaden sposób nie wynagrodzi poniesionej szkody - nie będzie możliwie odtworzenie działalności gospodarczej, zaufania do kontrahentów czy renomy rynkowej ani kontaktów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Brzmienie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. jest jasne i nie nasuwa w doktrynie wątpliwości. Wynika z niego jednoznacznie, że ubiegając się o przyznanie wnioskowanego prawa tj. wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, strona musi uprawdopodobnić, że w jej wypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że analiza akt sprawy, doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że skarżący nie wykazał, że w sprawie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że strona skarżąca nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie sama wysokość kwoty dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli nie wykazano wpływu egzekucji na możliwości płatnicze i bytowe strony (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2015 r., I FSK 2069/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podatnik do wniosku o wstrzymanie załączył jedynie decyzję ZUS z dnia 1 marca 2017 r. o waloryzacji emerytury, rozliczenie dochodu z działalności gospodarczej za marzec 2017 r., umowę o kredyt gotówkowy, wniosek pracownika o udzielenie urlopu wychowawczego oraz umowę o pracę z pracownicą skarżącego. Natomiast brak jest we wniosku przedstawienia jak kształtuje się całościowo sytuacja materialna strony tj. czy posiada oszczędności, jak wyglądają jego wydatki. Takich informacji brak jest także w aktach administracyjnych załączonych do sprawy. Należy również dodać, że strona skarżąca nie zawarła powyższych wiadomości również w zażaleniu. Dlatego Sąd pierwszej instancji nie był w stanie określić, czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji tylko z uwagi na wysokość zobowiązania i wykonywaną przez podatnika działalność gospodarczą (w tym także szkoda, która mogłaby dotknąć zatrudnionego przez niego pracownika) byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z zawartymi w zażaleniu twierdzeniami, że strona uprawdopodobniła, iż wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. To w interesie skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi posiąść informację o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tychże informacji. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Skoro strona nie wykazała w swoim wniosku jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu skutkującym jego uchyleniem. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.