II OZ 1382/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1885/17 odrzucające sprzeciw B. S. i M. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia elewacji budynku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie B. S. i M. S. pismem z dnia 25 lipca 2017 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie nakazu przywrócenia elewacji budynku. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2017 poz. 1275). W związku z tym, że w dniu 1 czerwca 2017 weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 poz. 935, dalej: ustawa nowelizująca), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zakwalifikował pismo procesowe skarżących z 25 lipca 2017 r. jako sprzeciw. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 25 września 2017 r. na podstawie art., odrzucił sprzeciw od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r. jako wniesiony z uchybieniem terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli B. S. i M. S. zarzucając naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia na niekorzyść skarżących i uznaniu, że sprzeciw został wniesiony po terminie w sytuacji w której błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia; - art. 163 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie przez Sąd zaskarżonego postanowienia, które nie pozwala na precyzyjne odtworzenie toku rozumowania co do zapadłego rozstrzygnięcia w sytuacji w której na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy stanu faktycznego i prawnego Sąd nie powinien odrzucać wniesionego środka zaskarżenia z uwagi na dotrzymanie terminu do jego wniesienia określonego w pouczeniu decyzji administracyjnej wydanej przez organ II instancji; Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona do porządku prawnego w dniu 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po 1 czerwca 2017 r. Zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r. będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przysługiwał sprzeciw, o którym mowa w Dziale III Rozdziale 3a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie jak błędnie pouczył organ – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sprzeciw powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 p.p.s.a. Podzielając pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1206/17 należy wskazać, że o właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 18 ustawy nowelizującej weszła ona w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym mają zastosowanie wyłącznie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W związku z powyższym od decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. przysługiwał sprzeciw. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona skarżącym 3 lipca 2017 r., stąd termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji upłynął w dniu 17 lipca 2017 r. Sprzeciw od decyzji został natomiast wniesiony dopiero 27 lipca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc po upływie terminu. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i 30 dniowym terminie do jej wniesienia. Powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji. Stosownie do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Zauważyć należy, że wprawdzie w art. 112 k.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Reasumując skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji