II SA/Kr 977/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Województwa [...] – Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z dnia 30 maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zaliczki na poczet odszkodowania postanawia: odrzucić skargę "A." sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Województwa [...] – Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] polegającą na odmowie wypłaty zaliczki na poczet odszkodowania ustalonego i przyznanego stronie skarżącej decyzją Wojewody [...] z 24 marca 2017 r., znak: [...] dokonaną pismem z 30 maja 2017 r., znak: [...]. Skargę wniesiono za pośrednictwem Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że w piśmie z 28 kwietnia 2017 r. zwróciła się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] o wypłatę zaliczki, o której mowa w art. 12 ust. 5a ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z należnego odszkodowania ustalonego w decyzji Wojewody [...] z 24 marca 2017 r., znak: [...]. W piśmie z 30 maja 2017 r. organ odmówił wypłaty zaliczki. W odpowiedzi na skargę, Województwo [...]– Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na fakt, że zaskarżona czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych, jak również skarga została wniesiona za pośrednictwem Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], który jedynie działał w imieniu Zarządu Województwa [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 dalej P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy czynności Województwa [...] – Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] polegającej na odmowie wypłaty skarżącej zaliczki w wysokości 70% wartości odszkodowania, ustalonego w decyzji w decyzji Wojewody [...] z 24 marca 2017 r., znak: [...] w związku z przejściem działki [...] obr. [...] w [...] na własność Województwa [...] na skutek wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, ukształtowanym na gruncie przepisów powołanej ustawy P.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. – przyjęto, że zarówno czynność wypłaty odszkodowania, jak i czynność polegająca na odmowie wypłaty odszkodowania, podjęte w trybie art. 12 ust. 5a ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.; dalej: "specustawa drogowa"), podlegały kognicji sądów administracyjnych, jako czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (zob. przykładowo wyrok WSA w Krakowie z 7 listopada 2014 r., II SA/Kr 1267/14, dostępny w CBOSA). Ten ostatni przepis – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. – stanowił bowiem, że sądy administracyjne, kontrolujące działalność organów administracji publicznej, są właściwe w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W wyniku nowelizacji powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., która nastąpiła na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015 r., poz. 658), przepis ten uzyskał następujące brzmienie: "kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw". Oznacza to, że od 15 sierpnia 2015 r. powołany przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie daje już podstawy do zaskarżania do sądu administracyjnego wszelkich czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z zakresu kognicji sądów administracyjnych wyłączone bowiem zostały takie czynności materialno-techniczne, które podejmowane są w postępowaniach, w jakich stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej. Celem wspomnianej zmiany było uniemożliwienie zaskarżania do sądu administracyjnego poszczególnych aktów lub też czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur, kończących się rozstrzygnięciem, na które służy odrębna skarga do tego sądu. Ratio legis tej nowelizacji, jak wskazuje się w doktrynie, opiera się na założeniu, że nadmierne rozszerzanie granic kontroli sądowoadministracyjnej może mieć wpływ na standard ochrony zabiegających o nią podmiotów. W interesie wymiaru sprawiedliwości jest bowiem rozstrzygnięcie sprawy w rozsądnym terminie, czemu sprzyja racjonalne ukształtowanie systemu środków zaskarżenia, w celu przeciwdziałania nadużyciu prawa procesowego, co umożliwia zagwarantowanie realnej, a nie tymczasowej, czy też pozornej ochrony prawnej. Ochrona ta realizowana jest wówczas pośrednio, przy okazji rozpatrywania skargi na inne akty lub czynności organów administracji, a więc wtedy, gdy można w pełni ocenić skutki i znaczenie kwestionowanych zachowań (zob. Z. Kmieciak, Mediacja i koncyliacja w prawie administracyjnym, Warszawa 2004, s. 113-214 wraz z powoływaną tam literaturą; Uzasadnienie projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, druk sejmowy nr 1633, s. 5). W świetle powyższego nie budzi wątpliwości sądu, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność, która nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przepis ten wyłącza bowiem spod kognicji sądu administracyjnego inne niż decyzje bądź postanowienia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego bądź w postępowaniu, do którego mają zastosowanie przepisy tej ustawy. Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność została podjęta w związku z toczącym się – w oparciu o przepisy powołanej specustawy drogowej – postępowaniem administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, która przeszła z mocy prawa na własność Województwa [...], w wyniku wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W postępowaniu tym, jak wynika z art. 11c specustawy drogowej, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem, po zmianie brzmienia powołanego art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., skarga do sądu administracyjnego na omawianą czynność organu nie jest dopuszczalna. Odnosząc się do zarzutu, że skarga została wniesiona za pośrednictwem niewłaściwego organu, sąd pragnie wyjaśnić, że działka nr [...] w związku z wydaniem decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej przeszła na własność Województwa [...]. Zgodnie z decyzją z 24 marca 2017 r., znak: [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania został zobowiązany Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] działający w imieniu Zarządu Województwa [...]. Skarga została wniesiona za pośrednictwem Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]. Zarząd ten jest jednostką organizacyjną przy pomocy której, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2016 r., poz. 1440) Zarząd Województwa [...] wykonuje swoje obowiązki zarządcy drogi. Niepełne oznaczenie organu w skardze nie uzasadnia odrzucenia skargi, albowiem nie ma wątpliwości, że jednostki organizacyjne tworzone są przez województwo w celu wykonywania swoich zadań (art. 8 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2016 r., poz. 486)). Zaskarżona czynność w postaci pisma informującego o odmowie wypłaty zaliczki została więc podjęta przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] działający w imieniu Województwa [...]. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.