II SA/Bd 934/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-18
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jerzy Bortkiewicz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot niewykorzystanej ulgi podatkowej na dziecko oraz zwrot kwoty wolnej od podatku otrzymane w roku 2015, a dotyczące roku podatkowego 2014, powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu dochodu rodziny w celu przyznania świadczenia wychowawczego na rok 2016/2017?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot niewykorzystanej ulgi podatkowej na dziecko oraz zwrot kwoty wolnej od podatku, nawet jeśli dotyczą roku poprzedniego (2014), a zostały otrzymane w roku następnym (2015), nie mogą być uznane za dochód utracony w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa enumeratywnie wymienia przypadki utraty dochodu, a otrzymanie zwrotu ulgi podatkowej nie jest wśród nich wymienione. W związku z tym, dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, co skutkowało odmową przyznania świadczenia wychowawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego E. P. na córkę A. P. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliły, że dochód rodziny w 2014 r. (renta rodzinna i rolna) po odliczeniu składek i podatku, przekroczył dopuszczalną kwotę 800 zł na osobę. Skarżąca kwestionowała sposób obliczenia dochodu, twierdząc, że organy błędnie doliczyły do dochodu za 2014 r. zwrot niewykorzystanej ulgi podatkowej na dziecko oraz zwrot kwoty wolnej od podatku, które otrzymała w 2015 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Burmistrz I. K., działając na podstawie art. 104, art. 107 § 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23), art. 4, art. 5 ust. 1, ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U. z 2016 r., poz. 214), odmówił przyznania E. P. świadczenia wychowawczego na córkę A. P..
W motywach rozstrzygnięcia wskazano na przekroczenie kryterium dochodowego, uprawniającego do otrzymania przedmiotowego świadczenia.
Powołując się na treść między innymi art. 5 ust. 3 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci podniesiono, że rodzina E. P. składa się z dwóch osób oraz, że dochód rodziny w 2014 r. wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na miesiąc dało kwotę [...]zł, a na osobę stanowiło [...] zł przekraczając kryterium dochodowe, tj. [...] zł na osobę.
Organ I instancji wyjaśnił, że na powyższy dochód składa się wyłącznie dochód z rent - renty rodzinnej i rolniczej z KRUS, przy czym E. P. jest współwłaścicielem nieruchomości w 1/2 części (działka o powierzchni 0,2239 ha przeliczeniowego) i gruntów (6,835 ha przel.), które stanowią przedmiot dzierżawy na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...].01.2011 r. na okres 10 lat; dzierżawa ta jest zawarta w formie pisemnej, w ewidencji Starostwa ujawniona w dniu [...].01.2011 r. - na podstawie pisma Starostwa Powiatowego we [...] nr [...] z dnia [...].06.2016 r. W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia [...] listopada 1984 r. o podatku rolnym.
W odpowiedzi na wniosek o udostępnienie danych osobowych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pismem nr [...] oraz 0. poinformowała orzekający organ, że E. i J. P. zam. M. , 87-865 I. K. zgodnie z artykułem 28 ust.4 ustawy z dnia [...].12.1990 r. zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej na podstawie umowy dzierżawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w dniu [...].01.2011 r. w celu podjęcia wypłaty 100% części uzupełniającej renty rolniczej. Powyższe informacje dwóch instytucji: Starostwa Powiatowego i KRUS we [...] dokumentują zdaniem organu stan faktyczny sprawy i determinują sposób wyliczenia dochodu wnioskodawczyni.
Przedstawiony przez E. P. w załączniku nr [...] do wniosku czynsz dzierżawny z tytułu zawartej umowy dzierżawy z dnia [...].01.2011 r., w oparciu o art. 7 ust. 7 - według ustawy o pomocy Państwa w wychowywaniu dzieci, ustalając dochód rodziny uzyskiwany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 6 cytowanej wyżej ustawy, dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy. Zatem dochód nieopodatkowany jakim jest także czynsz z tytułu dzierżawy zdaniem organu jest uwzględniony w przypadku dzierżawcy gospodarstwa rolnego, a nie osoby, która wydzierżawia.
Podkreślono jednocześnie, że w składzie osobowym rodziny brak jest dziecka legitymującego się niepełnosprawnością, co dałoby prawo do świadczenia przy dochodzie miesięcznym na osobę w rodzinie nie przekraczającym kwoty [...]zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. P. wniosła o jej uchylenie, nie zgadzając się ze sposobem wyliczenia dochodu. Jej zdaniem podatek należny wyniósł [...] zł, na co wskazuje PIT-40 A, a nie [...] zł - jaką to kwotę przyjął do wyliczeń organ. W 2014r. otrzymywała rentę chorobową w wysokości [...] zł. i rentę rodzinną na córkę w wysokości [...] zł. Łącznie dochód wyniósł [...] zł miesięcznie, co daje [...] zł. na osobę. Do odwołania strona załączyła kserokopie druku PIT - 40 A oraz decyzji w sprawie renty rodzinnej i renty rolnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, iż rodzina E. P. składa się z dwóch osób (wnioskodawczyni i jej małoletniej córki), a źródłem dochodu rodziny w roku 2014 były dwa świadczenia rentowe otrzymywane z KRUS - tj. renta rolna oraz renta rodzinna.
Organ nie uwzględnił dochodów z gospodarstwa rolnego, ponieważ jest ono wydzierżawione zgodnie z przepisem art. 5 ust. 8a uśr, zgodnie z którym ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane
w dzierżawę z wyjątkiem:
. oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego;
. gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną;
. gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Z tytułu renty rolnej i renty rodzinnej - roczny dochód rodziny wyniósł [...] zł co potwierdziła skarżąca w swoim oświadczeniu złożonym do akt [...] maja 2016 r. oraz co potwierdza zaświadczenie z urzędu skarbowego za rok 2014.
Wskazano, że z zaświadczenia KRUS z dnia [...] lutego 2016 r. wynika, iż z dochodu potrącono składkę na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości [...] zł, natomiast z zaświadczenia urzędu skarbowego za 2014 r. wynika także, że należny podatek wyniósł [...] zł. Dokonując stosownego pomniejszenia dochodu o wyżej wymienione składniki - roczny dochód rodziny za 2014 r. ustalono na [...] zł, miesięczny - [...] zł, a na osobę w dwuosobowej rodzinie odwołującej się - [...] zł.
Z powyższego zdaniem organu odwoławczego wynika, że E. P. nie spełnia warunków ustawowych do otrzymania świadczenia wychowawczego, dlatego decyzji organu pierwszej instancji nie można zarzucić niezgodności z prawem. Co do zarzutów poczynionych w odwołaniu wskazujących na to, że podatek należny wyniósł kwotę - [...] zł, a nie jak to przyjął organ - [...] zł, to w ocenie Kolegium nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ kwota [...]zł stanowiła jedynie zaliczkę na podatek dochodowy, natomiast z końcowego zaświadczenia urzędu skarbowego wynika, jaka była kwota rzeczywista podatku za rok 2014.
W skardze do sądu E. P. wniosła o
1. uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji,
2. zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych,
3. dopuszczenie dowodu z dokumentu PIT-37, załącznika PIT/O oraz uzasadnienia przyczyn korekty deklaracji ORD-ZU na okoliczność wysokości przysługującej skarżącej ulgi na dziecko za 2014 r. oraz skorzystania przez skarżącą z możliwości rozliczenia się wspólnie z córką za 2014 r.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, polegający na błędnym obliczeniu dochodu rodziny skarżącej za rok 2014 i przyjęciu, że dochód na jedną osobę w 2014 roku wyniósł [...] zł i tym samym świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ) nie przysługuje, podczas gdy organ wydający decyzję błędnie doliczył do dochodu za 2014 r. zwrot niewykorzystanej ulgi podatkowej przysługującej skarżącej na dziecko oraz zwrot kwoty wolnej od podatku w wysokości [...] zł otrzymanych w roku 2015.
Uzasadniając podniesiony zarzut skarżąca wskazała, że jej rodzina składa się z dwóch osób. Źródłem dochodu rodziny w 2014 r. były dwa świadczenia rentowe otrzymywane z KRUS, tj. renta rodzinna oraz renta rolna. Roczny dochód z tytułu rent wyniósł [...] zł. Zaświadczenie z KRUS z dnia [...] lutego 2016 r. wykazało, że z dochodu potrącono składkę na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości [...] zł, z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu z Urzędu Skarbowego za 2014 rok wynika, że należny podatek wyniósł [...] zł, a także że odliczono od podatku kwotę [...]zł. W załączniku PIT/O wykazano, iż odliczenie to przysługiwało skarżącej z tytułu ulgi na dziecko.
Ponadto skarżąca wskazała, że jako matka samotnie wychowująca dziecko skorzystała z prawa do rozliczenia podatku wspólnie ze swoją córką, w związku z czym przysługiwał jej zwrot kwoty wolnej od podatku w wysokości [...] zł za rok 2014. W związku ze skorzystaniem z preferencyjnego rozliczenia skarżąca otrzymała zwrot kwoty wolnej od podatku, ale dopiero w 2015 r., co zwiększa jej dochód w roku 2015, a nie w 2014 r. jak to przyjął w swoich obliczeniach organ. Powyższe znajduje potwierdzenie w korekcie PIT-37 za 2014 rok.
Dopiero w 2015 r. otrzymała zwrot niewykorzystanej ulgi na dziecko za 2014 rok, albowiem po raz pierwszy w rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok, podatnicy mogli skorzystać ze zwrotu niewykorzystanej ulgi na dzieci do wysokości składek zapłaconych na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne podlegających odliczeniu od dochodu i podatku, o których mowa w art. 27f ust. 8-10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 48 przepisów przejściowych ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ww. ustawy i kończy w dniu [...] września 2017 r. Przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego za pierwszy możliwy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok kalendarzowy 2014, dlatego zdaniem skarżącej wypłaty niewykorzystanej ulgi na dziecko za rok 2014 następują dopiero w 2015 r. i stanowią dochód za 2015 r., stąd dopiero przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego przysługującego w okresie od [...] października 2016 roku do [...] września 2017 roku (kolejnej transzy), organ powinien brać pod uwagę zwroty niewykorzystanej ulgi przysługującej na dziecko, a kwota otrzymana tytułem zwrotu za 2014 r. nie może wpłynąć na prawo do wypłacenia świadczenia w wysokości [...] zł na dziecko.
Analogiczna w ocenie skarżącej jest sytuacja w przypadku zwrotu kwoty wolnej od podatku w 2015 r., za rok 2014. Kwota ta stanowi dochód za 2015 r. i nie może być brana pod uwagę przy ustalaniu prawa do wypłaty świadczenia wychowawczego w myśl ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zdaniem skarżącej przy obliczaniu dochodu za 2014 r. potrącić kwoty [...]zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne, [...] zł - należny podatek, [...] zł - zwrot niewykorzystanej ulgi na dziecko oraz [...] zł - zwrot kwoty wolnej od podatku i dopiero wówczas obliczyć dochód przypadający w rodzinie E. P. na jedną osobę i tym samym uznać, że świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia [...] lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ) przysługuje skarżącej, ponieważ dochód w rodzinie skarżącej na jedną osobę w roku 2014 wyniósł [...] zł.
W realiach niniejszej sprawy w ocenie skarżącej doszło do błędnego zaliczenia zwrotu niewykorzystanej ulgi na dziecko oraz zwrotu kwoty wolnej od podatku za rok kalendarzowy 2014 jako dochód osiągnięty w 2014 roku, a okoliczność ta miała istotne znaczenie na wydaną decyzję o odmowie prawa do świadczenia wychowawczego.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Materialnoprawną podstawą odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia wychowawczego na pierwsze (jedyne) dziecko w rodzinie był art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195), dalej jako "ustawa", zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.
Stosownie do definicji zawartych w art. 2 ustawy dochód oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (pkt 1); dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (pkt 2), dochód rodziny oznacza zaś sumę dochodów członków rodziny (pkt 4).
Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2013 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), pod pojęciem dochodu należy rozumieć, po odliczeniu kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (lit. a) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit c). Dochód rodziny – w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych – stanowi zaś sumę dochodów członków rodziny.
Biorąc za punkt odniesienia roczny dochód rodziny skarżącej za rok 2014 organ prawidłowo ustalił, że dochód netto rodziny skarżącej z tytułu renty rolnej i renty rodzinnej - wyniósł [...] zł, co potwierdziła skarżąca w swoim oświadczeniu złożonym do akt administracyjnych [...] maja 2016 r. oraz co potwierdza zaświadczenie z urzędu skarbowego za rok 2014.
Ponadto z zaświadczenia KRUS z dnia [...] lutego 2016 r. wynika, że z dochodu potrącono składkę na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości [...] zł, natomiast z zaświadczenia urzędu skarbowego za 2014 r. wynika także, że należny podatek wyniósł [...] zł. Dokonując stosownego pomniejszenia dochodu o wyżej wymienione składniki - roczny dochód rodziny za 2014 r. ustalono na [...] zł, miesięczny - [...] zł, a na osobę w dwuosobowej rodzinie odwołującej się - [...] zł, a zatem skarżąca nie spełniła ustawowego warunku kryterium dochodowego do otrzymania świadczenia wychowawczego.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazujących, że organ wydający decyzję błędnie doliczył do dochodu za 2014 r. zwrot niewykorzystanej ulgi podatkowej przysługującej skarżącej na dziecko oraz zwrot kwoty wolnej od podatku w wysokości [...] zł otrzymanych w roku 2015. - to nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ kwota [...]zł stanowiła jedynie zaliczkę na podatek dochodowy, natomiast z zaświadczenia urzędu skarbowego wynika, że kwota należnego podatku za rok 2014 wyniosła [...] zł.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, że bezpodstawnie do dochodu została doliczona kwota "zwrotu ulgi na dzieci", to jest on bezzasadny. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 lit. c tiret dwudzieste dziewiąte ustawy o świadczeniach rodzinnych zalicza się do dochodu kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia [...] lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci utrata dochodu oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.), utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.). Natomiast w myśl art. 2 pkt 20 u.p.p. uzyskanie dochodu oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. W myśl § 2 ust. 2 pkt 1 lit. i ) r.s.t.p. do wniosku o świadczenie wychowawcze należy dołączyć dokument określający datę utraty dochodu oraz wysokość utraconego dochodu. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 u.p.p. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W myśl art. 18 ust. 5 i ust. 6 u.p.p. w razie utraty dochodu prawo do świadczenia wychowawczego ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. W przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty.
Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób również przyjąć za dochód utracony otrzymanej kwoty ulgi podatkowej na dziecko, ponieważ kwota ta, nie może zostać uznana za dochód. Takie bowiem zdarzenie nie zostało wymienione jako dochód utracony w art. 2 pkt 19 ustawy. Powołany przepis enumeratywnie wymienia przypadki, kiedy w rozumieniu ustawy następuje utrata dochodu. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do dochodu utraconego tych przypadków, których nie wymienia powołany przepis.
Niewątpliwie więc dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy. W konsekwencji skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na jedyne dziecko w rodzinie.
Jak już wskazano na wstępie rozważań, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w swoim orzecznictwie nie mogą opierać się na kryterium słuszność lub sprawiedliwości społecznej. Niewątpliwie rodziny, których dochód nieznacznie nawet przekracza ustawowe kryterium dochodowe również ponoszą duże koszty utrzymania, tym niemniej w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, z uwagi na to właśnie kryterium dochodowe dla rodzin z jednym dzieckiem, organ nie mógł przyznać skarżącej wnioskowanego świadczenia.
Sąd w pełni podziela argumentację Kolegium, że przepisy prawa ściśle określają sposób wyliczenia dochodu rodziny. Organy orzekające w sprawach świadczeń wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie mają swobody w wyborze metody wyliczenia wysokości dochodu rodziny, ale mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy prawa. Zatem nie jest możliwe ustalenie wysokości dochodu rodziny według obliczeń dokonanych przez skarżącą. W zaskarżonej decyzji został szczegółowo przedstawiony sposób wyliczenia dochodu rodziny przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Należy podkreślić, że dokonane przez organy orzekające w sprawie wyliczenia są jasne i klarowne i nie wymagają dodatkowych objaśnień.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że fakt nieprzyznania świadczenia zaskarżoną decyzją nie pozbawia strony skarżącej możliwości ubiegania się o to świadczenie na kolejny okres świadczeniowy, o ile zostaną spełnione przesłanki ustawowe.
Reasumując, wskazać należy, że zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy świadczenia, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne została wydana w zgodzie z obowiązującym prawem, po zgromadzeniu przewidzianych prawem dowodów, a jej uzasadnienie spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło