IV SA/Po 650/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-04
Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, jeśli organ odwoławczy wydał dwie decyzje o tożsamej treści i numerze sprawy, a następnie sąd stwierdził nieważność jednej z nich z powodu naruszenia zasady res iudicata, a jednocześnie uchylił drugą decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku należytego uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 maja 2017 r. z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) i obowiązku należytego uzasadnienia decyzji (art. 107 KPA), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, sąd stwierdził nieważność drugiej decyzji SKO z dnia 25 maja 2017 r. z powodu naruszenia zasady res iudicata (art. 156 § 1 pkt 3 KPA), gdyż została ona wydana w sprawie, która została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 18 maja 2017 r., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 6 maja 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę materiału dowodowego, błędne zastosowanie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków oraz naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa". W toku postępowania ujawniono, że SKO wydało dwie decyzje o tożsamej treści i numerze sprawy, jedną z dnia 18 maja 2017 r. (zaskarżoną) i drugą z dnia 25 maja 2017 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 maja 2017 r. oraz stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 25 maja 2017 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 25 maja 2017 r. nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt IV SA [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 maja 2016 r. nr [...] ( sygn. [...]) Burmistrz Miasta i Gminy S. orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, zlokalizowanego na terenie działki nr geod. [...], położonej w miejscowości G. przy ul. [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 5.03.2015 r. R. K. złożył wniosek w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W dniu 6 lipca 2015 r. wydano decyzję o warunkach zabudowy nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożył Jurgen Hardieck, właściciel sąsiedniej działki o nr geod. [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i odsunięcia projektowanego budynku od granicy z jego działką.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...] z dnia 25.01.2016 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Pismem z dnia 17.02.2016 r. wnioskodawca skorygował treść swojego wniosku o ustalenie warunków zabudowy, wskazując, że planuje zabudowę jednorodzinną, odsuniętą od granic z działkami sąsiedzkimi, w tym także odsuniętą od granicy z działką nr [...] na odległość wymaganą przepisami (3 m dla ściany bez okien i 4 m dla ściany z oknami).
W dniu 23 lutego 2016 r. sporządzono analizę funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu i przygotowano projekt decyzji o warunkach zabudowy. Integralną część projektu decyzji stanowi załącznik graficzny w skali 1:1000.
W toku postępowania w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wyznaczono wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek, obszar analizowany i przeprowadzono na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w oparciu do dołączoną do wniosku mapę zasadniczą.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów tego przepisu. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2. teren ma dostęp do drogi publicznej;
3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odnosząc się po kolei do warunków wymagań stawianych w art.61 ust 1 cytowanej ustawy organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie w ww. ustawą warunek pkt. 1 można uznać za spełniony tylko w przypadku, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie wyżej wymienionym. Możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich warunków art. 61 ust. 1-5 ww. Ustawy.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588) wokół terenu objętego wnioskiem wyznacza się obszar analizowany, w którym przeprowadza się analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Analizę wykonuje się w oparciu o dołączoną do wniosku mapę zasadniczą oraz wizję w terenie. W niniejszej sprawie inwestor dostarczył mapę w skali 1:1000 potwierdzoną czerwonymi pieczęciami o jej zgodności z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także dodatkową kopię mapy z wrysowanym planowanym sposobem zagospodarowania działki.
Po przeprowadzeniu analizy urbanistycznej ustalono, iż inwestor przewiduje budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego zlokalizowanego na terenie działki nr geod. [...] położonej w miejscowości G., ul. [...].
W obszarze analizowanym występują tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolno stojącej. Inwestycja będzie stanowiła kontynuację funkcji zabudowy na działkach sąsiednich. Teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej - poprzez ul. [...] (działkę nr geod. [...]) do drogi publicznej ul. [...]. Istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Do wniosku dołączono opinie gestorów sieci. Działka stanowiąca teren inwestycji nie została ujęta w programie rolnym sporządzonym do planu miejscowego, nie wymaga jednak zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Projekt decyzji został sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego architektów. W toku postępowania strony nie wniosły uwag odnośnie planowanej inwestycji. Projekt decyzji został pozytywnie zaopiniowany przez organy uzgadniające.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. S. - W., wskazując na to, że zaskarżona decyzja narusza przepisy: 1) art. 77 i art. 80 kpa, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i zaakceptowanie zabudowy na działce nr [...] na granicy z działką nr [...], 2) treść § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez błędne uznanie, że zostały spełnione prawem przesłanki do takiej lokalizacji planowanej zabudowy, 3) art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na błędnym uznaniu, że spełnione są warunki, wynikające z "zasady dobrego sąsiedztwa".
Decyzją z dnia 18 maja 2017 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji w pierwszej kolejności przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Tryb wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz przesłanki, jakie muszą zostać spełnione, aby mogła zostać wydana decyzja o warunkach zabudowy regulują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2016.778 j.t, zwaną dalej: "ustawą") oraz aktu wykonawczego do tejże ustawy: rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, zwane dalej "rozporządzeniem").
Następnie wskazał, że postępowanie organu I instancji jest zgodne z przedstawionymi przepisami. Załączniki do decyzji o warunkach zabudowy, określone w § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, stanowią integralną część tej decyzji. Oznacza to, że stosownie do art. 107 § 1 k.p.a., załączniki te, obok dokładnego oznaczenia decyzji, której dotyczą, muszą być opatrzone podpisem osoby uprawnionej do wydania tej decyzji. Obowiązek ten dotyczy zarówno części tekstowej i graficznej decyzji, jak również załączników w postaci wyników analizy, zawierających także część tekstową i graficzną (zob. wyrok NSA z 19.01.2007 r., II OSK 200/06, LEX nr 327707).
W ocenie Kolegium istotne jest to, że obszar analizowany został wyznaczony prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa. Jeżeli w obszarze analizowanym znajduje się zabudowa jednorodzinna to jest ona wystarczającą podstawą do ustalenia parametrów także dla planowanej zabudowy jednorodzinnej.
W świetle aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego nawet zlokalizowana w sąsiedztwie (w obszarze analizowanym ) zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna może stanowić podstawę co do ustalenia zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej - vide wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30.07.2014r. - sygn. II SA/G1 300/14 czy też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2015r. - sygn. IV SA/Po 47/15.
Ponadto, odnosząc się do możliwości innego ustalenia parametrów dla nowej zabudowy niż to wynika z wielkości średnich, Kolegium wskazało, że nie ma przeszkód prawnych by te inne, proponowane we wniosku parametry dla nowej zabudowy zaaprobować. W wyroku z dnia 12.11.2014r. - sygn. II SA/Po 983/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił różne możliwości ustalania parametrów dla nowej zabudowy. Takie same zasady dotyczą wszystkich parametrów, które winny zostać określone w decyzji o warunkach zabudowy.
Wskazać należy, że w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy obowiązuje prymat uprawnień właścicielskich dla nieruchomości.
SKO przytoczyło treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26.03.2015 r. - sygn. IV SA/Po 417/14.: " W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określa zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej jak również zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele oraz ustalenia zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę ich działań. Ustawodawca nakazuje w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniać prawo własności ( art. 1). Prawo własności może być ograniczone tzw. władztwem pianistycznym - ale wszelkie przepisy ograniczające prawo własności nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Ograniczenia prawa własności (wartości chronionej Konstytucją RP) mogą wyłącznie wynikać z ustaw. Decyzja może ograniczać prawo własności, ale wyłącznie wówczas, gdy u jej podstaw leży ustawa. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sposób bardzo wyraźny akcentuje konstytucyjne prawo własności. Daje temu wyraz art. 6 ust. 2 stwierdzając, iż w granicach określonych ustawą "każdy ma prawo (...) do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny (zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu osób trzecich (...)". Wyrazem takiej polityki ustawodawcy jest niewątpliwie art. 56 u.p.z.p. mówiący o tym, iż "nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi". Przepis ten odpowiednio stosuje się do wszystkich decyzji o warunkach zabudowy (art. 64 ust.1).
Przepisy prawa pozwalają na ustalenie praktycznie każdej zabudowy, o ile nie jest ona sprzeczna z zastanym ładem przestrzennym. Jeżeli zatem, w toku postępowania przed organem I instancji, zostało wykazane, że w obszarze analizowanym znajduje się zabudowa jednorodzinna wzdłuż ulicy [...] to brak było podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy, gdyż tylko wykazanie oczywistej sprzeczności pomiędzy zamierzeniem, a istniejącym ładem przestrzennym pozwalałoby na wydanie decyzji odmownej w tej sprawie.
Kwestie podnoszone w odwołaniu nie mogły zdaniem SKO zostać uwzględnione w tej sprawie, były to bowiem zarzuty pozbawione jakichkolwiek podstaw. Przede wszystkim zauważono, że wnioskodawca, dokonując korekty wniosku w dniu 17.02.2016 r. odsunął planowany budynek od granicy z działką nr [...] na odległość wynikającą z właściwych przepisów (4 m gdy ściana będzie miała okna i 3 m gdy ściana będzie pozbawiona okien ). Zatem treść odwołania nie dotyczyła stanu przyjętego w wydanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 6.05.2016r.
Skargę na decyzję SKO w P. wywiodła M. S. - W. wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 6.05.2016r. oraz zasądzenie od organu na Jej rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia tj. art. 77 i 80 Kpa poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnieniu w treści uzasadnienia decyzji czym kierował się organ utrzymując w mocy decyzję ustalającą warunki zabudowy dla zamierzonej inwestycji;
2. § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., poprzez błędne uznanie, iż zostały spełnione prawem przewidziane przesłanki pozwalające na lokalizację zabudowy w sposób wskazany w treści zaskarżonej decyzji,
3. § 4,5,6 oraz 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003 r. poprzez nieuwzględnienie wskaźnika wielkości zabudowy w stosunku do powierzchni działki występującego w obszarze analizowanym, jak i innych parametrów istniejącej zabudowy na tymże terenie,
4. art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na błędnym uznaniu, iż zostały spełnione warunki wymagań stawianych w treści tego przepisu prawa, ze szczególnym uwzględnieniem naruszenia przez organ I instancji zasady "dobrego sąsiedztwa" polegającą na nie za gwarantowaniu ukształtowania przestrzeni, która tworzyłaby harmonijną całość oraz uwzględniałaby wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne, poprzez brak określenia cech, do których trzeba dostosować ewentualną nową zabudowę, a także błędne uznanie, iż lokalizacja budynku mając na uwadze parametry działek sąsiednich stanowi kontynuację zabudowy w analizowanym terenie.
5. art. 7 Kpa nakazującą podjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
6. art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady pogłębienia zaufania obywateli przez wadliwe przytoczenie okoliczności faktycznych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie godzi się wskazać, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dwie decyzje SKO w P. rozpoznające odwołanie Skarżącej od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z 06.05.2017 r. o tożsamej treści i tym samym numerze sprawy, przy czym jedna datowana jest na dzień 18 maja 2017 r., a druga na dzień 25 maja 2017 r.
Przedmiotową skargą zaskarżono decyzję z dnia 18.05.2017 r., natomiast SKO w odpowiedzi na skargę wskazuje, że przedmiotem skargi jest decyzja z dnia 25.05.2017 r. Jak wynika z akt sprawy Skarżącej doręczono decyzje z dnia 18.05.2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 22 akt adm.).
Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach. Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jest ustalenie, że w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których ta pierwsza jest ostateczna (wyrok NSA z 15 września 1999 r., I SA/Ka 120/98, LEX nr 43920; zob. także wyrok NSA z 8 lutego 1999 r., IV SA 178/97, LEX nr 48687; wyrok NSA z 13 września 1996 r., III SA 914/95, LEX nr 27232).
O tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu [rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów] i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA z 28 listopada 2000 r., I SA/Ka 1458/99, "Glosa" 2002, nr 5, s. 47; teza druga wyroku NSA z 8 lipca 1999 r., IV SA 2152/97, LEX nr 47902; wyrok NSA z 29 kwietnia 1999 r., V SA 1942/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 76; wyrok NSA z 20 stycznia 1999 r., III SA 6434/97, LEX nr 37852; wyrok NSA z 29 kwietnia 1998 r., IV SA 1061/96, LEX nr 45166).
Należy zaznaczyć, iż wymieniony przepis spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art.16 § 1 kpa. Wynika z niego niedopuszczalność ponownego rozstrzygnięcia sprawy załatwionej wcześniejszą decyzją ostateczną. W przypadku gdy organ administracji rozstrzygnął sprawę decyzją ostateczną to nie może ponownie rozstrzygać tej samej sprawy (tzw. res iudicata).
Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA Nr 1, poz. 47:" Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzja ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3. k.p.a. (res iudicata). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwszej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. M. Jaśkowska, B. Wróbel, "Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz.", Kraków 2005 r., s. 968). Dodać należy, że wskazana regulacja stanowi wyraz zasady trwałości decyzji administracyjnej.
W ocenie sądu istnieje tożsamość spraw zakończonych zaskarżoną decyzją z 18.05.2017 r. i decyzją z dnia 25.05.2017 r. Nie ulega wątpliwości, że w obu sprawach istnieją te same podmioty i istnieje ten sam stan prawny. W obu sprawach istnieje ten sam stan faktyczny, to samo rozstrzygniecie i uzasadnienie. Jedyną różnicą występującą pomiędzy obu sprawami jest data wydania decyzji.
Wydając kolejny raz decyzję merytoryczną w przedmiotowej sprawie rozpoznano sprawę rozstrzygniętą już uprzednio inną decyzją, naruszając tym samym powagę rzeczy osądzonej i wyczerpując w ten sposób znamiona określone w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligowało to Sąd to stwierdzenia nieważności decyzji SKO w P. z dnia 25 maja 2017 r., o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku.
Przechodząc do kontroli decyzji z dnia 18 maja 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 06 maja 2017 r. Sąd uznał, że również nie może się ona ostać w obrocie prawnym.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także, w razie potrzeby, rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny.
Konsekwencją obowiązywania zasady prawdy obiektywnej jest m.in. regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów. Lakoniczność uzasadnienia, jak też brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, wskazuje na niedochowanie należytej dbałości o jego jakość, co prowadzi w dalszej kolejności do uchybienia zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.)
W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji z dnia 18 maja 2017 r. nie spełnia powyższych wymogów. Organ II instancji ograniczył się bowiem jedynie do zdawkowego zaaprobowania stanowiska organu I instancji oraz zacytowania przepisów, które w jego ocenie znajdowały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, jak i przytoczenia treści uzasadnienia wyroków sądu administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się również do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, mimo że zostały one dostatecznie klarownie wyartykułowane. Strona ma prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie ma ona możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym.
Uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - powinno zawierać przede wszystkim wskazanie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, które organ uznał za udowodnione.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił decyzję SKO w P. z dnia 18 maja 2017 r. (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu (500 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego ją radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), w wysokości [...] zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają przede wszystkim do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Sąd, w tym do uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a więc między innymi ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów i odniesieniem się do wszystkich zarzutów odwołania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło