II OSK 740/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Michał Ruszyński Protokolant sekretarz sądowy Eliza Wróbel po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 432/17 w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 października 2017 r. oddalił skargę E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej SKO) z dnia 20 lutego 2017 r. w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2013r. poz. 856 ze zm.; dalej u.o.z.) odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi – E. J. Zaskarżoną decyzją SKO uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekło o czasowym odebraniu zwierzęcia – psa "M.", labradora, z nieruchomości, której właścicielem jest E. J. oraz o bezpłatnym przekazaniu tego zwierzęcia pod opiekę [...] Stowarzyszeniu Pomocy dla Zwierząt "H." z siedzibą w K. przy ul. A. [...] (dalej "Stowarzyszenie"). Skargę na tę decyzję wniosła E. J. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd wskazał, że w dniu [...] maja 2017 r. drastycznie pogorszył się stan zdrowia psa będącego przedmiotem niniejszego postępowania, skutkiem czego w dniu [...] maja 2017 r. lekarz weterynarii podjął decyzję o przeprowadzeniu humanitarnej eutanazji zwierzęcia. Tak więc w dniu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia przez Sąd, pies ten już nie żył. Sąd zobowiązany był jednak orzec co do istoty sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżoną decyzję organ II instancji podjął po wszechstronnym zbadaniu w trybie art. 15 k.p.a. zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i słusznie uznał, że zaszły przesłanki opisane w art. 6 ust. 1a i ust. 2 u.o.z. stanowiące, że znęcanie się nad zwierzętami jest zabronione (ust. 1), zaś przez znęcanie się nad zwierzętami nakazuje rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 u.o.z.). Zdaniem Sądu SKO, wbrew zarzutom skarżącej, prawidłowo wyznaczyło miejsce pobytu psa oddając go pod opiekę Stowarzyszenia na podstawie art. 7 ust. 1c u.o.z., zgodnie z którym w przypadku wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia schronisku, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobnie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. Sąd powołał się na kartę informacyjną sporządzoną przez lekarza weterynarii po badaniu zwierzęcia w dniu [...] listopada 2016 r., zakończoną stwierdzeniem, że stan psa świadczy o rażącym zaniedbaniu opiekunów i potwierdzoną dokumentacją fotograficzną oraz dodatkową dokumentacją porównawczą z [...] grudnia 2016 r., gdzie widać, że stan psa w tym dniu uległ poprawie, tj. żebra nie są tak bardzo wystające i w ciągu kilku dni po interwencji waga zwierzęcia zwiększyła się o kilka kilogramów. W ocenie Sądu, SKO prawidłowo oceniło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przyjmując, że okoliczności sprawy bezspornie wskazują, że zwierzę było utrzymywane w warunkach spełniających dyspozycję przepisu art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 u.o.z., a więc w warunkach znęcania się nad nim. Dalsze pozostawanie psa u dotychczasowego właściciela zagrażało także życiu zwierzęcia – a więc tym bardziej zdrowiu. W konsekwencji, okoliczności sprawy wskazują, że był to przypadek niecierpiący zwłoki i odbiór zwierzęcia przez wolontariuszy Stowarzyszenia spełniał przesłanki wymienione w art. 7 ust. 3 u.o.z. W ocenie Sądu, chybiony jest zatem zarzut skarżącej co do błędnego ustalenia przez SKO, że pies utrzymywany był w niewłaściwych warunkach bytowania w stopniu uzasadniającym przypadek niecierpiącej zwłoki konieczności odebrania zwierzęcia w powodu stanu zagrożenia jego życia. W oparciu o taki stan materiału dowodowego, jaki zebrano w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, SKO słusznie uchyliło decyzję organu I instancji o odmowie czasowego odebrania powyższego psa i orzekło o jego czasowym odebraniu dotychczasowej właścicielce. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: a) prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 7 ust. 1c w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z. przez uznanie, iż wskazane w tym przepisie środki nie są konkurencyjne, co skutkowało przekazaniem zwierzęcia Stowarzyszeniu, czyli podmiotowi wymienionemu w ust. 1c, zamiast jednemu z podmiotów wymienionych w ust. 1 - kiedy z przepisów rzeczonego artykułu jednoznacznie wynika, iż w pierwszej kolejności zwierzę przekazuje się podmiotowi wymienionemu w ust. 1 art. 7 u.o.z., a w przypadku braku zgody lub niemożliwości przekazania dopiero innym podmiotom; b) przepisów postępowania: - art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7 i w zw. z art. 80 oraz 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu odwoławczego wydanej z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci zastosowania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodowej oraz niekompleksowe zebranie i ocenienie materiału dowodowego, co skutkowało błędnie ustalonym stanem faktycznym w zakresie wystąpienia przesłanki okoliczności uniemożliwiającej przekazanie psa podmiotom wskazanym w art. 7 ust. 1 u.o.z., kiedy to z zebranego materiały dowodowego wynika sytuacja odwrotna, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci niezgodnego z prawem przekazania zwierzęcia Stowarzyszeniu oraz naruszeniu prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania przepisu z art. 7 ust. 1c u.o.z.; - art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z niewskazaniem przez Sąd I instancji jakichkolwiek podstaw uznania, iż orzeczenie SKO w kwestii przekazania zwierzęcia Stowarzyszeniu, ponad lakoniczne stwierdzenie, iż "Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skarżącej, prawidłowo także wyznaczył miejsce pobytu psa (...)", jest prawidłowe, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ potencjalnie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Odpowiedź na skargę złożyło Stowarzyszenie odnosząc się do przedstawionych w niej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jak trafnie przyjął Sąd I instancji, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 7 ust. 1c u.o.z., bowiem z prawidłowo poczynionych przez SKO ustaleń faktycznych jednoznacznie wynikało, że stan psa w dniu jego fizycznego odebrania świadczył o rażącym zaniedbaniu opiekunów, zwierzę było utrzymywane w warunkach spełniających dyspozycję przepisu art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 tej ustawy, a więc był to przypadek niecierpiący zwłoki i wymagał podejmowania niezwłocznie działań ratujących zwierzę. Przekazywanie w tych okolicznościach zwierzęcia do schroniska powodowałoby zbędne opóźnienie w podejmowaniu działań ratujących, a zatem w sprawie tej wystąpiły "inne okoliczności uniemożliwiające przekazanie zwierzęcia schronisku", o jakich mowa w art. 7 ust. 1c u.o.z. Powyższe ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, znajdują pełne potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i nie wymagały żadnego uzupełnienia. Z uwagi na powyższe nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia art. 7 ust. 1c w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z. oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i w zw. z art. 80 oraz 77 § 1 k.p.a. Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uwzględniając normatywną treść tego przepisu, prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy przy tym podnieść, że w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie nie wystąpiło. Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedstawił również zarzuty skargi, a także stanowisko organu. Tak sformułowane uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom formalnym, a nadto pozwala na przeprowadzenie kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynikają z niego bowiem zasadnicze powody, które legły u podstaw wydania wyroku stwierdzającego, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Dopełnił zatem obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie jest zaś naruszeniem tego unormowania wyrażenie w uzasadnieniu oceny innej od oczekiwanej przez stronę. W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.