II SA/Po 432/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-10-04

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Edyta Podrazik, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi, wydana na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, może zostać utrzymana w mocy, jeśli zwierzę zmarło po wydaniu decyzji przez organ II instancji, ale przed rozstrzygnięciem sądu?
Ratio decidendi
Śmierć zwierzęcia po wydaniu decyzji o jego czasowym odebraniu nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowego, ponieważ sąd musi ocenić, czy przesłanki do odebrania zwierzęcia istniały w momencie jego faktycznego odebrania. W analizowanej sprawie, mimo śmierci psa, sąd uznał, że przesłanki do czasowego odebrania zwierzęcia z powodu rażącego zaniedbania i zagrożenia życia lub zdrowia były spełnione w momencie interwencji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o czasowe odebranie psa Pani E. J. z powodu jego zaniedbania. Przedstawicielka Stowarzyszenia odebrała psa, stwierdzając zagrożenie życia. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji o odebraniu, uznając brak podstaw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i orzekło o czasowym odebraniu psa, przekazując go pod opiekę Stowarzyszenia. Właścicielka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenia przepisów. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję SKO za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 roku sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...], [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia oddala skargę Wójt Gminy B. zaskarżoną decyzją z dnia 18 stycznia 2017r., znak: [...] na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2013r. poz. 856 ze zm.) odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi - Pani E. J.. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte 1 grudnia 2016r. na wniosek [...] Stowarzyszenia [...] H. A. (dalej w skrócie jako: Stowarzyszenie) i toczyło się w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt. Opisując stan faktyczny sprawy organ I instancji wskazał, że Pani J. na swojej posesji w Z. utrzymywała psa płci żeńskiej w typie rasy Labrador w wieku ok. 12 lat. Pies ten został w dniu 23 listopada 2016r. oceniony jako zaniedbany o czym poinformowane zostało Stowarzyszenie. Na miejsce przybyły przedstawicielki patrolu zwierząt Stowarzyszenia. Organ pierwszej instancji podał, że w jego ocenie sam fakt odebrania w/w zwierzęcia odbył się z naruszeniem powyższego art. 7 ust. 3 ustawy. Z akt sprawy wynika, że czynność odebrania psa nie została dokonana przez osobę do tego uprawnioną, tj. przez Pana W. z żoną, odbyło się to pod nieobecność właściciela (w jego skrzynce pocztowej pozostawiono zawiadomienie o odbiorze psa), a zwierzę trafiło do domu Pana W. . W sporządzonym protokole czasowego odebrania zwierzęcia przedstawicielki patrolu wskazały na zagrożenie życia psa. Organ wskazał także, że Gmina B. posiada umowę na wykonywanie usług obejmujących m.in. opiekę nad zwierzętami ze Schroniskiem dla zwierząt [...] w N. , które posiadało wszelkie niezbędne warunki do opieki nad zwierzętami zdrowymi jak i chorymi. Podniesiono także, że stan zwierzęcia nie był "niecierpiący zwłoki", ponieważ nie została mu udzielona pomoc weterynaryjna bezpośrednio po odebraniu, a dopiero po ok. 24 godzinach. Następnie organ zaznaczył, że w wyniku inspekcji na posesji nie stwierdzono uchybień w utrzymywaniu psów. Wskazano także na brak współpracy Stowarzyszenia z organem - pisma pozostawały bez odpowiedzi, uniemożliwiono także przeprowadzenie dowodu z oględzin psa. Od decyzji z 18 stycznia 2017r., znak: [...] Stowarzyszenie złożyło odwołanie w przewidzianym do tego terminie. Zaznaczono, że Pan W. należy do Stowarzyszenia od sierpnia 2016r., podobnie jak jego żona. Mieli także prawo zaopiekować się zwierzęciem. Odnosząc się do protokołu czasowego odebrania zwierzęcia wskazano, że skoro zagrożone było życie psa, to tym bardziej zagrożone było jego zdrowie. Żaden przepis nie stanowi, w jakim czasie zwierzę powinno trafić pod opiekę lekarza weterynarii. Zarzucono także, że przeprowadzone wizje na przedmiotowej posesji - po 3 tygodniach po interwencji wolontariuszy, nie są wiarygodnie. Pismem z dnia 27 stycznia 2017r. od decyzji z dnia 18 stycznia 2017r., znak: [...] odwołanie złożył także Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. , zarzucają naruszenie przepisów art. 7 oraz 8 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie i nie ustalenie całości stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Prokuratora zwierzę było zaniedbane, na co wskazują zebrane w sprawie materiały dowodowe - w szczególności opinie sporządzone przez lekarza weterynarii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20 lutego 2017r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekło o czasowym odebraniu zwierzęcia - psa "[...]" w typie labradora, z nieruchomości [...], której właścicielem jest Pani E. J. oraz o bezpłatnym przekazaniu powyższego zwierzęcia pod opiekę [...] Stowarzyszeniu [...] H. A. z siedzibą w K. przy ul. [...]. W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że toku postępowania przed organem odwoławczym poczyniło w niniejszej sprawie następujące ustalenia faktyczne. Pismem z dnia 23 listopada 2016r. Stowarzyszenie zwróciło się do Wójta Gminy B. z wnioskiem o wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia, tj. w/w suczki w typie Labrador od Pani E. J. i przekazanie zwierzęcia pod opiekę Stowarzyszenia. Dołączono do powyższego wniosku protokół czasowego odebrania zwierzęcia, w którym przedstawiciel Straży Zwierząt Stowarzyszenia A. M. na mocy art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt w dniu 23 listopada 2016r. o godzinie 12:00 czasowo odebrała Pani E. J., zamieszkałej w Z. , powyższą suczkę. W uzasadnieniu podano, że życie psa było bezpośrednio zagrożone, tj. zwierzę skrajnie wychudzone, nie miało siły trzymać się na nogach, na całym ciele stwierdzono dużą ilość robaków - co stanowi przypadek niecierpiący zwłoki, gdyż dalsze pozostawienie zwierzęcia u właścicielki zagraża jego życiu. Pani J. została poinformowana, że zwierzę zostanie umieszczone pod opieką Stowarzyszenia do czasu wydania w sprawie decyzji. Pismem z dnia 1 grudnia 2016r. strony postępowania zostały zawiadomione o jego wszczęciu. Pani E. J., będąca właścicielką psa, w piśmie z dnia 2 grudnia 2016r. podała, że zwierzę uciekło dwa dni wcześniej (przed dniem 23 listopada 2016r., a więc datą zabrania psa z posesji). Pismem z dnia 5 grudnia 2016r. Stowarzyszenie dosłało dodatkowe dokumenty w sprawie - m.in. dokumentację fotograficzną oraz kartę informacyjną badania psa wystawioną przez lekarza weterynarii J. S.. Wynika z niej, że w dniu 24 listopada 2016r. wolontariusze Straży dla Zwierząt Stowarzyszenia dostarczyli do badania powyższą suczkę w wieku około 10-12 lat o imieniu [...], pochodzącą z interwencji w miejscowości Z.. Zwierzę silnie zapchlone, z widocznymi sączącymi odleżynami świadczącymi o zaleganiu psa na twardym podłożu. Pies wychudzony w znacznym stopniu, pozbawiony tkanki tłuszczowej podskórnej, widoczne żebra, zapadnięty brzuch, wystające łopatki, guzy biodrowe i siedzeniowe. U nasady ogona znajdował się pod skórą guz nowotworowy. Kończyny tylne w przykurczu, nie w pełni sprawne. W kale zwierzęcia obecne były jaja robaków. W obrazie Rtg stwierdzono spondyloarthozę w odcinku piersiowym Th 8-9-10 oraz bardzo zaawansowane zwyrodnienie stawów biodrowych z rozrostami i rozrzedzeniem struktury kości. Stawy zginają się z silnym bólem. Wyniki badania biochemicznego krwi świadczą o niedożywieniu bądź nieodpowiednim żywieniu oraz złym wchłanianiu. Końcowo stwierdzono, że stan psa świadczy o rażącym zaniedbaniu opiekunów. Dołączona dokumentacja fotograficzna, oznaczona datą 23 listopada 2016r. potwierdza, że pies jest skrajnie wychudzony - widać wystające żebra oraz zapadnięty brzuch. Jednocześnie na zdjęciu "porównawczym" zwierzęcia (daty 23 listopada oraz 2 grudnia 2016r.) widać, że stan psa w dniu 2 grudnia 2016r. uległ poprawie, tj. żebra nie są tak bardzo wystające. Ponadto z notatki służbowej z dnia 2 grudnia 2016r. wynika, że w ciągu kilku dni po interwencji waga zwierzęcia zwiększyła się o kilka kilogramów i obecnie wynosi około 19 kg. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się również protokół oględzin przeprowadzonych w miejscowości Z. w dniu 14 grudnia 2016r. W ich trakcie ustalono, że na terenie posesji znajduje się kojec o powierzchni ok. 8 m2, częściowo zadaszony z 2 budami dla psów wyłożonymi słomą. Ponadto w materiale dowodowym znajdują się protokoły z dnia 16 grudnia 2016r, przesłuchania świadków - P. H. [...] oraz P. Ł. [...] (pełnomocnika Pani J. ). Zdaniem tych osób pies miał zapewnioną odpowiednią opiekę oraz wyżywienie. Jak wynika z protokołu z dnia 20 grudnia 2016r. z przesłuchania świadka - Pani E. J., 2 dni przed interwencją wolontariuszy Stowarzyszenia pies uciekł z posesji. Zwierzę miało jednak zapewnioną odpowiednią opiekę oraz był dobrze karmiony. Pismem z dnia 23 grudnia 2016r, skierowanym do Komendy Miejskiej Policji w [...] lekarz weterynarii - specjalista chorób psów i kotów J. S. przedstawił opinię lekarsko-weterynaryjną psa, dostarczonego na badania w dniu 24 listopada 2016r. przez wolontariuszy Stowarzyszenia. Po oględzinach zewnętrznych zwierzęcia stwierdzono, że suka była silnie zapchlona, duże ilości kału, pcheł na skórze oraz żywe pchły. Widoczne sączące odleżyny na skórze stawów, świadczące o długotrwałym zaleganiu psa na twardym podłożu. Pies wychudzony w stopniu znacznym, pozbawiony większości tkanki tłuszczowej, wyraźnie widoczne żebra, zapadnięte boku brzucha, wystające łopatki. Widoczne zaniki mięśniowe uda, grzbietu i łopatek spowodowane małą ilością ruchu i niedożywieniem. W kale psa obecność jaj robaków z rodzaju Toxacara canis, co wskazuje na brak profilaktyki przeciw pasożytom wewnętrznym. Również badania biochemiczne krwi świadczą o niedożywieniu bądź nieodpowiednim do wieku żywieniu. We wnioskach tej opinii stwierdzono, że powyższe świadczy o braku pielęgnacji od kilku miesięcy, nieodpowiednich warunkach przebywania, braku leczenia ran, zupełnym braku profilaktyki przeciw pchelnej i przeciw robaczej. Kondycja psycho-fizyczna zwierzęcia była zła. W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie lekarza weterynarii - J. S., że w dniu 9 lipca 2016r. suczka [...] wiek 10 lat (właścicielem której jest [...]) została zaszczepiona przeciwko wściekliźnie. Następnie Kolegium wskazało, że podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt. Zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy w przypadku niecierpiącym zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Decyzja wydana w oparciu o powyższy przepis ma więc charakter następczy do samej czynności odebrania zwierzęcia. Wprowadza on dodatkowe przesłanki orzeczenia o czasowym odebraniu zwierzęcia w stosunku do przesłanki decyzji wydawanej w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 ustawy, która reguluje wydanie możliwość czasowego odebrania zwierzęcia, nad którym się znęca. Przesłanka znęcania się nad zwierzęciem została z kolei zawarta w art. 6 ust. 2 ustawy i m.in. (pkt 19) jest to utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku; utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa (pkt 10). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosiło, że zwierzę - jako istotna żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę (art. 1 ust. 1 ustawy). Ponadto w myśl przepisu art. 4 pkt 2 ustawy zwierzęta należy traktować humanitarnie, przez co rozumie się traktowanie z uwzględnieniem ich potrzeb i zapewniając im opiekę oraz ochronę. Rolą organu administracji publicznej w sprawach prowadzonych w oparciu o przepis art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest więc przede wszystkim zbadanie, czy w danym przypadku wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 (znęcanie się nad zwierzęciem) oraz, czy w konkretnej sprawie sytuacja ta mogła być uznana za przypadek niecierpiący zwłoki - a także, czy dalsze pozostawienie danego zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu. W tym miejscu Kolegium za bezzasadne uznało okoliczności wynikające z protokołu oględzin posesji w miejscowości Z. w dniu 14 grudnia 2016r., bowiem odnoszą się one do stanu faktycznego długo po interwencji wolontariuszy Stowarzyszenia - która miała miejsce w dniu 23 listopada 2016r. Ponadto niezrozumiała jest argumentacja organu pierwszej instancji, w której podaje on, iż "wątpliwości budzi fakt, że w dniu 9 lipca 2016r. ten sam lekarz wykonał zabieg szczepienia tego psa [...] i nic nie wiadomo, aby miał w tym czasie uwagi co do prawidłowego utrzymywania psa". Od dnia przeprowadzenia w/w szczepienia do dnia interwencji wolontariuszy Stowarzyszenia (tj. 23 listopada 2016r.) minęły ponad 4 miesiące. Na podstawie doświadczenia życiowego oraz rozumowania logicznego bezspornie przyjąć należy, iż jest to wystarczający okres, aby poprzez "utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody albo w niewłaściwych warunkach bytowania (w tym w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa),, kondycja fizyczna danego zwierzęcia pogorszyła się (wychudzenie, zanik tkanki tłuszczowej), a także, aby przez szeroko rozumiane nieodpowiednie traktowanie oraz brak opieki na ciele zwierzęcia pojawiły się pchły oraz odleżyny. Zaznaczyć należy, że bez przeprowadzenia odpowiednich badań nie jest możliwa diagnoza, że zwierzę posiada pasożyty wewnętrzne - w związku z tym możliwe jest, że w czasie przeprowadzania szczepienia "zewnętrzny wygląd i stan psa" nie nasuwał wątpliwości co do ewentualnego złego stanu jego zdrowia. Przytoczono wnioski opinii lekarsko-weterynaryjnej, w których stwierdzono "[...] powyższe świadczy o braku pielęgnacji od kilku miesięcy". Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, mając na uwadze całość materiału dowodowego niniejszej sprawy - w szczególności dokumentację fotograficzną oraz opinię lekarsko-weterynaryjną (sporządzoną przez profesjonalnego lekarza weterynarii), z której wynika iż kondycja psycho-fizyczna zwierzęcia w okresie 23 listopada 2016r. była zła (w szczególności zaś jej fragmenty, że suka porusza się z widocznym wysiłkiem, zataczając się i tracąc równowagę a stawy biodrowe i kolanowe zginają się z silnym bólem; widoczne zaniki mięśniowe uda, grzbietu i łopatek), iż nie sposób dać wiary zeznaniom P. J., że pies uciekł z posesji i od 2 dni błąkał się po okolicy. Jednocześnie w związku z powyższym Kolegium stwierdziło, iż okoliczności sprawy bezspornie wskazują, że zwierzę było utrzymywane w warunkach spełniających dyspozycję przepisu art. 6 ust. 2 pkt 10 oraz 19 ustawy, a więc w warunkach znęcania się nad nim. Ponadto dalsze pozostawanie psa u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu - a więc tym bardziej zdrowiu. W konsekwencji okoliczności sprawy wskazują, że był to przypadek niecierpiący zwłoki i odbiór zwierzęcia przez wolontariuszy Stowarzyszenia spełniał przesłanki wymienione w art. 7 ust. 3 cyt. ustawy. Za bezzasadny uznać należy zarzut, że zwierzę zostało fizycznie odebrane przez osobę nieuprawnioną. Jak wynika z protokołu czasowego odebrania zwierzęcia odbioru dokonała Pani A. M. - przedstawiciel [...] Stowarzyszenia. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2017 r. w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia oraz bezpłatnym przekazaniu powyższego zwierzęcia pod opiekę [...] Stowarzyszeniu [...] H. A. wniosła właścicielka psa Pani E. J.. Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania w postaci nie wskazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze podstawy prawnej, na podstawie której wydana została decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia - naruszenie przepisów postępowania w postaci niewskazania okresu na jaki zwierzę zostaje odebrane, jako że w przepisie mowa jest o "czasowym odebraniu"; - przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (z późniejszymi zmianami) o ochronie zwierząt, poprzez przekazaniu opieki nad zwierzęciem [...] Stowarzyszeniu [...] H. A. , które nie jest schroniskiem w rozumieniu Ustawy, nie korzysta też z usług profesjonalnego schroniska, a przetrzymuje zwierzę w mieszkaniu osoby prywatnej; - błędne ustalenie stanu faktycznego w postaci uznania, iż zaboru psa w dniu 23 listopada 2016 r. dokonała A. M., kiedy to zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż dokonał tego Pan W. , tj. osoba nie będąca upoważnionym przedstawicielem organizacji, której statutowym celem działania jest dobro zwierząt, - błędne ustalenie stanu faktycznego w postaci uznania, iż w momencie zaboru psa zaistniały przesłanki przypadku niecierpiącego zwłoki oraz łącznie stanu zagrożenia zdrowia lub życia zwierzęcia w przypadku pozostawienia go dalej pod opieką właścicielki, kiedy to z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby którakolwiek z ów przesłanek zaistniała, nawet samoistnie; - błędne ustalenie stanu faktycznego w postaci uznania, iż pies był utrzymywany w niewłaściwych warunkach bytowania, kiedy to z zebranego materiału dowodowego, w szczególności opinii Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...], jednoznacznie wynika, iż warunki bytowe psa były dobre - błędne ustalenie stanu faktycznego w postaci uznania, iż pies utrzymywany był w stanie rażącego zaniedbania, kiedy to poza opinią prywatną złożoną przez stowarzyszenie [...] nie przeprowadzono na potwierdzenie tej tezy wiarygodnego dowodu; - naruszenie art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w postaci zastosowania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie, szczególnie odmówienie przyznania wiarygodności wyjaśnieniom skarżącej, opinii Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...], dowodom i wnioskom Wójta Gminy B. oraz bezrefleksyjne nadanie nadmiernej wiarygodności wyjaśnieniom stowarzyszenia H. A. , a także opinii prywatnej weterynarza J. S.. co miało wpływ na błędne ustalenie stanu faktycznego, a w związku z tym na treść orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi, dodatkowo przedstawił zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt podkreślając, że naruszając zasadę dwuinstancyjności organ II instancji nie miał podstaw, że zachodził przypadek niecierpiący zwłoki w odebraniu zwierzęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydając kwestionowaną decyzję nie doszło do naruszenia prawa. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organy II instancji, przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dniu 5 maja 2017r. drastycznie pogorszył się stan zdrowia psa będącego przedmiotem niniejszego postępowania, skutkiem czego w dniu 6 maja 2017r. lekarz weterynarii podjął decyzję o przeprowadzeniu humanitarnej eutanazji zwierzęcia (k. [...] akt sąd.). Na potwierdzenie powyższej okoliczności dołączono odpowiednią dokumentację lekarza weterynarii oraz potwierdzenia utylizacji zwłok. W tym stanie rzeczy w dniu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia przez Sąd, przedmiotowy pies już nie żył. Sąd zobowiązany był jednak orzec co do istoty sprawy. Ocenić bowiem należy, czy przesłanki odebrania zwierzęcia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r., poz. 856 ze zm.), dalej "ustawa", zaistniały w momencie odebrania zwierzęcia. Powyższe oznacza, że wydarzenia, które mają miejsce po dacie odebrania zwierzęcia – w niniejszej sprawie śmierć zwierzęcia – nie powodują bezprzedmiotowości postępowania (wyr. NSA z 29 listopada 2016r., sygn. akt II OSK 442/15, wyr. WSA w Poznaniu z 21 marca 2013r., sygn. akt IV SA/Po 31/13, dostępne baza CBOSA). Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy B. stanowi art. 7 ust. 3 ustawy. W myśl art. 7 ust. 3 ustawy, przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia w sytuacji o jakiej mowa w z art. 7 ust. 3 ustawy są dodatkowo określone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. dla zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy nie wystarczy spełnienie przesłanki z art. 6 ust. 2 ustawy, ale konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek takich jak: przypadek niecierpiący zwłoki, dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. Ponadto decyzja o odebraniu zwierzęcia, która podejmowana jest w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, odmiennie niż w trybie art. 7 ust. 1 ustawy, zapada wówczas gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Mimo, że w chwili wydawania decyzji zwierzę nie przebywa już u swojego właściciela, to organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie. Tym samym postępowanie organu nie może się ograniczać wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia. Zaskarżoną decyzję w niniejszej sprawie o czasowym odebraniu zwierzęcia podjął organ II instancji po wszechstronnym zbadaniu w trybie art. 15 K.p.a. zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, Kolegium słusznie uznało, że z akt sprawy wynika, iż zaszły przesłanki opisane w treści art. 6 ust. 1a i ust. 2 ustawy stanowiące, że znęcanie się nad zwierzętami jest zabronione (ust. 1), zaś przez znęcanie się nad zwierzętami nakazuje rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 ustawy). Przepis art. 4 ustawy zawiera również szereg definicji legalnych takich pojęć jak: - "humanitarne traktowanie zwierząt" – przez które rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (pkt 2); - "właściwe warunki bytowania" - oznaczające zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (pkt 15). Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 listopada 2016r. wolontariusze [...] Stowarzyszenia [...] H. A. (dalej "Stowarzyszenie") oraz przedstawicielka Stowarzyszenia I. M., zatem osoby uprawnione, zabrały suczkę w wieku około 10-12 lat o imieniu [...] z posesji w miejscowości Z. ., której właścicielem była E. J., z powodu przetrzymywania powyższego psa w nieodpowiednich warunkach. Nie znalazł zatem uzasadnienia zarzut skarżącej, że odebrania zwierzęcia dokonała osoby nieuprawnione. Jak wynika z protokołu czasowego odebrania zwierzęcia odbioru dokonała Pani A. M. - przedstawiciel [...] Stowarzyszenia (k. [...] akt adm.). Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skarżącej, prawidłowo także wyznaczył miejsce pobytu psa oddając go pod opiekę Stowarzyszenia na podstawie art. 7 ust. 1c ustawy, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia schronisku, zwierze może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobnie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. Kontynuując poprzednie rozważania, stan psa w dniu jego fizycznego odebrania, najpełniej określała karta informacyjna sporządzona przez lekarza weterynarii po badaniu zwierzęcia w dniu 24 listopada 2016r., zakończona stwierdzeniem, że stan psa świadczy o rażącym zaniedbaniu opiekunów i potwierdzona dodatkowo dołączoną dokumentacją fotograficzną oraz dodatkową dokumentacja porównawczą z 2 grudnia 2016r., gdzie widać, że stan psa w tym dniu uległ poprawie, tj. żebra nie są tak bardzo wystające, w ciągu kilku dni po interwencji waga zwierzęcia zwiększyła się o kilka kilogramów i obecnie wynosi, około 19 kg (k. [...], [...] akt adm., k. [...] akt adm. K. [...] i nast. akt adm.). W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo oceniło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przyjmując, że okoliczności sprawy bezspornie wskazują, że zwierzę było utrzymywane w warunkach spełniających dyspozycję przepisu art. 6 ust. 2 pkt 10 oraz 19 ustawy, a więc w warunkach znęcania się nad nim. Dalsze pozostawanie psa u dotychczasowego właściciela zagrażało także jego życiu - a więc tym bardziej zdrowiu. W konsekwencji okoliczności sprawy wskazują, że był to przypadek niecierpiący zwłoki i odbiór zwierzęcia przez wolontariuszy Stowarzyszenia spełniał przesłanki wymienione w art. 7 ust. 3 ustawy. W ocenie Sądu chybiony jest zatem zarzut skarżącej co do błędnego ustalenia przez Kolegium, że pies utrzymywany był w niewłaściwych warunkach bytowania w stopniu uzasadniającym przypadek niecierpiącej zwłoki konieczności odebrania zwierzęcia w powodu stanu zagrożenia jego życiu. W oparciu o taki stan materiału dowodowego, jaki zebrano w niniejszej sprawie Kolegium słusznie uchyliło decyzję organu I instancji o odmowie czasowego odebrania powyższego psa i orzekło o jego czasowym odebraniu dotychczasowej właścicielce. W tym miejscu należy podkreślić, że Kolegium nadto orzekło o bezpłatnym przekazaniu powyższego zwierzęcia pod opiekę Stowarzyszenia. Odnosząc się do argumentacji organu I instancji, słusznie wskazało Kolegium, że bezzasadne dla orzeczenie o czasowym odebraniu zwierzęcia w dniu 23 listopada 2016r. są okoliczności wynikające z protokołu oględzin posesji w miejscowości Z. w dniu 14 grudnia 2016r., bowiem odnoszą się one do stanu faktycznego po interwencji wolontariuszy Stowarzyszenia - która miała miejsce w dniu 23 listopada 2016r. Ponadto również nieistotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była argumentacja organu I instancji dotycząca wykonania zabiegu szczepienia tego psa w dniu 9 lipca 2016r. i brak uwag co do prawidłowego utrzymywania psa przez tego samego lekarza, który następnie badał zwierzę w dniu jego odebrania właścicielce. Słusznie uznał organ II instancji, że od dnia szczepienia do dnia interwencji wolontariuszy Stowarzyszenia minęły ponad 4 miesiące i w tym okresie stan zdrowia i kondycja zwierzęcia mogły w sposób istotny ulec pogorszeniu, na skutek utrzymywania zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody albo w niewłaściwych warunkach bytowania (w tym w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa), co ostatecznie potwierdził materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji. Nie ulega wątpliwości, że wnioski opinii lekarsko-weterynaryjnej oraz dołączony materiał fotograficzny potwierdzają brak pielęgnacji i zagrożenie nie tylko zdrowiu, ale i życiu zwierzęcia w okolicznościach niecierpiących zwłoki, o jakim mowa w art. 7 ust. 3 ustawy. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o zebrany materiał dowodowy prawidłowo nie dało wiary zeznaniom właścicielki psa, że zwierzę uciekło z posesji i od 2 dni błąkało się po okolicy. Tym bardziej, że odebrania zwierzęcia dokonano z jej posesji, a stan zwierzęcia lekarz weterynarii określił jako wynik kilkumiesięcznego utrzymywania zwierzęcia w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania. W niniejszej sprawie słusznie uznało zatem Kolegium, że pozostawienie psa u skarżącej zagrażało jego życiu i zdrowiu. Pracownicy organu I instancji i wolontariusze Stowarzyszenia mieli wręcz obowiązek odebrania spornego zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. Skutkiem czego jest wydanie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Niezasadny jest także zarzut skarżącej o braku określenia okresu na jaki organ decyzją orzekł o czasowym odebraniu zwierzęcia. Z natury "czasowego" odebrania zwierzęcia nie jest bowiem wiadome jak długo będzie przebywało w miejscu jego czasowego pobytu po faktycznym odebraniu, wskazanym w niniejszej sprawie przez Stowarzyszenie. W oczywisty sposób nie jest z góry wiadome jak długo będzie istniała konieczność leczenia, doprowadzenia do stanu chociażby zadowalającej kondycji psychicznej i zdrowotnej zwierzęcia, zatem utrzymywania psa poza miejscem jego dotychczasowego pobytu. Niezasadne jest zatem z góry określenie okresu na jaki zwierze zostanie odebrane. Nadto z literalnego brzmienia przepisu art. 7 ust. 6 ustawy, jak również z celu ustanowionego przepisu art. 7 ust. 1, 3 ustawy i jego gwarancyjnej funkcji również w świetle ochrony uzasadnionych interesów właściciela zwierzęcia, może on domagać się zwrotu zwierzęcia. Wskazać nadto należy, że postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem skarżącej, która była zawiadomiona o wszczętym postępowaniu i brała w nim czynny udział, dopełniono zasad wynikających z art. 10 §1 K.p.a. Wypowiadała się i ustosunkowała do przedstawionego materiału dowodowego poprzez swoje pisma złożone w toku postępowania administracyjnego. Nie znalazł, zatem potwierdzenia zarzut skarżącej dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz braku należytego ustosunkowania się przez Kolegium do zebranego materiału dowodowego, w tym niewłaściwej jego oceny (art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a, art. 80 K.p.a.). Organ zwięźle wskazał w oparciu o jakie dowody ustalił stan faktyczny sprawy i na podstawie jakich przepisów wydał swoje rozstrzygniecie (art. 127 §2 K.p.a. i art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. w części wstępnej decyzji oraz art. 1 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 ustawy w uzasadnieniu decyzji). Uzasadnienie decyzji natomiast w wystarczający sposób odzwierciedla powyższe ustalenia organu II instancji, ocenę dowodów, motywy rozstrzygnięcia, podstawę prawną, spełnia zatem wymogi przepisu art. 107 §1 i 3 K.p.a. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi oraz nie dostrzegł takich przesłanek z urzędu. W świetle art. 134 P.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji II instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił, jak orzekł w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło