II SAB/Gd 45/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.), Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska, WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi M. G. i K. G. na bezczynność Wojewody w sprawie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie bezczynności, 3. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżących M. G. i K. G. kwotę 100 zł (słownie złotych: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 9 maja 2017 r. K. G. i M. G. wnieśli skargę na bezczynność Wojewody zarzucając bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżących z 3 stycznia 2017r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 18 października 2016 r. zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej firmie A. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. K. w G. jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa i zasad współżycia społecznego. Wskazał skarżący, że zwracał się do organu wyższego stopnia z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie i Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 26 czerwca 2017 r., tj. 2 miesiące od daty sygnowania tego pisma (pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego datowane jest na dzień 26 kwietnia 2017 r.). W ocenie skarżącego sprawa tego rodzaju w żadnym stopniu nie kwalifikuje się do kategorii "sprawy szczególnie skomplikowanej" w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a. i powinna zostać załatwiona w krótszym terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Obrazując stan faktyczny sprawy wskazał Wojewoda, że w dniu 3 stycznia 2017 r. M. G. wniósł wniosek w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. K. w G. Skarżący swoje żądanie oparł na fakcie, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowego orzeczenia w charakterze strony. Wojewoda pismem z 13 stycznia 2017r. wezwał wnioskodawcę do sprecyzowanie żądania, poprzez wskazanie, czy stanowi ono wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, czy też wniosek o wznowienie postępowania. Pismem z 27 stycznia 2017r. M. G. wyjaśnił, iż wnioskuje o wszczęcie dwóch postępowań: postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji oraz postępowania dotyczącego wznowienia postępowania. Zawiadomieniem z 28 lutego 2017r. Wojewoda poinformował strony, iż wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 18 października 2016. Nr [..] udzielającej pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A i B z garażem podziemnym i urządzeniami budowlanymi przy ul. K. w G. (dz. nr [..], [..] obręb [..]). Jednocześnie poinformował wnioskodawcę, że żądanie dotyczące wznowienia postępowania dotyczącego decyzji Prezydenta Miasta z 18 października 2016. powinno być złożone odrębnym podaniem do Prezydenta Miasta, jako organu właściwego w sprawie. Dnia 18 kwietnia 2017r. do Wojewody wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej z 10 kwietnia 2017 r. z prośbą o wypożyczenie dokumentacji dotyczącej wydania decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18 października 2016. o udzieleniu pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A i B z garażem odziemnym i urządzeniami budowlanymi przy ul. K. w G. (dz. nr [..], [..] obręb [..]). Pismem z 28 kwietnia 2017r. Wojewoda przekazał akta sprawy pierwszej instancji Prokuraturze Rejonowej. Dnia 17 maja 2017r. Prokuratura Rejonowa zwróciła Wojewodzie wypożyczone akta sprawy. W dniu 18 maja 2017r. Wojewoda decyzją nr [..] odmówił stwierdzenia nieważności Prezydenta Miasta decyzji z 18 października 2016. udzielającej pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A i B z garażem podziemnym i urządzeniami budowlanymi przy ul. K. w G. (dz. Nr [..], [..] obręb [..]). Odpowiadając na zarzuty strony skarżącej wyjaśnił Wojewoda, że w dniu 28 lutego 2017r. wyznaczył dwumiesięczny okres załatwienia sprawy. Powyższe było niezbędne do prawidłowego merytorycznie rozpatrzenia prowadzonej sprawy. Projektowany zespół budynków ma powstać jako zabudowa uzupełniająca na terenie w głównej mierze już zainwestowanym. Każdorazowa intensyfikacja zabudowy mieszkaniowej w centrum miast, gdzie jej intensywność jest już i tak wysoka, jest z natury rzeczy konfliktogenna. Przy rozpatrywaniu tego typu spraw uwzględnia się różnego rodzaju wartości oraz sprzeczne interesy różnych osób biorących udział w postępowaniu. Dlatego Wojewoda analizując niniejszą sprawę w trybie nadzwyczajnym zobowiązany był zapewnić stronom udział w postępowaniu, uważnie rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy, a powstające sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem. Obowiązek taki wynika z art. 2 Konstytucji RP. Jednocześnie podkreślił organ, iż wbrew twierdzeniom skarżących sprawy wszczęte i prowadzone w trybach nadzwyczajnych należy co do zasady, z uwagi na ich złożoność, a w szczególności skutki, które oznaczają możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, zaliczyć do spraw szczególnie skomplikowanych. W razie nie znalezienia przez Sąd podstaw do uwzględnienie w/w argumentów uzasadniających uznanie, iż w przedmiotowej sprawie z uwagi na podejmowane przez organ administracji - Wojewodę czynności - nie można postawić temu organowi zarzutu bezczynności, co uzasadniałoby uznanie skargi za bezzasadną, wskazano, iż Wojewoda w dniu 18 maja 2017r. (czyli już po wniesieniu skargi) decyzją znak: [..], po rozpatrzeniu wniosku M. G., odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji . Okoliczność ta uzasadnia zdaniem organu wniosek o umorzenie postępowania skargowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2062), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 86). Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się zatem w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Przechodząc do rozpoznania przedmiotowej skargi w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona zgodnie z art. 52 §1 P.p.s.a., a więc po wyczerpaniu środków zaskarżenia jakie przysługiwały skarżącemu. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący pismem z 8 kwietnia 2017r. wystąpili do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze skargą na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę. Organ wyższego stopnia uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia wniosku w terminie dwóch miesięcy od dnia 26 kwietnia 2017 r.. Mając zatem na uwadze dopuszczalność przedmiotowej skargi na bezczynność Wojewody wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowo ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa sprawa została wszczęta na wniosek skarżących z 3 stycznia 2017r. Postępowanie administracyjne z powyższego wniosku pierwotnie prowadzone było w trybie nieważnościowym uregulowanym w art. 156 – 158 k.p.a. Powyższe postępowanie zakończono decyzją Wojewody z 18 maja 2017 r. Powyższe oznacza, że na dzień rozpoznania skargi przez Sąd Wojewoda formalnie zakończył postępowanie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 18 października 2016. Nr [..]udzielającej pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych A i B z garażem podziemnym i urządzeniami budowlanymi przy ul. K. w G. (dz. nr [..], [.] obręb [..]). Wydając w/w decyzję w dniu 18 maja 2017 r. Wojewoda uchybił przepisowi art. 35 k.p.a. Uzasadnia to stwierdzenie, iż Wojewoda do dnia wydania w/w decyzji pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. O stwierdzeniu braku podstaw do uznania, że Wojewoda pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie może przesądzać fakt, iż organ właściwy do załatwienia sprawy dochował dodatkowego terminu wyznaczonego przez organ wyższej instancji. Uznając, że Wojewoda pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi stwierdzić należy, iż na dzień orzekania przez Sąd brak jest już podstaw do wydania orzeczenia o jakim mowa w art. 149 §1 pkt 1 P.p.s.a. Wojewoda wydając decyzje w dniu 18 maja 2017r. formalnie zakończył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżących z 3 stycznia 2017 r. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, aby bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O braku rażącego naruszenia prawa świadczy bowiem okoliczność, iż Wojewoda oczekiwał na akta sprawy, a następnie wypożyczył je Prokuraturze Rejonowej. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu pozwalają na ocenę, że działaniu organu nie można postawić zarzutu działania z rażącym naruszeniem prawa w tym zakresie. Trzeba bowiem pamiętać, że stany bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15) oraz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie na art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a orzekł jak w pkt. 1-2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 uwzględniając uiszczony wpis w wysokości 100 zł. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.