IV SA/Wa 1217/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-05

Skład orzekający: Anna Szymańska, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek pouczenia strony o sposobie i terminie wydania nieruchomości w celu uzyskania powiększonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, które zawiera jedynie powołanie treści przepisu art. 18 ust. 1e specustawy, jest niewystarczające. Brak skonkretyzowanego pouczenia o sposobie i terminie wydania nieruchomości, zwłaszcza dla strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 k.p.a.) i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy powiększenia odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę obwodnicy. Wojewoda ustalił odszkodowanie wraz z 5% powiększeniem z tytułu wcześniejszego wydania nieruchomości. Minister Infrastruktury i Budownictwa, rozpatrując odwołanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej powiększenia odszkodowania, odmawiając jego przyznania. Skarżące Wyższe Seminarium Duchowne kwestionowało tę odmowę, podnosząc m.in. brak odpowiedniego pouczenia o wymogach formalnych wydania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie odmowy powiększenia kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości; w pozostałej części skargę oddala; zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego kwotę 3325 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi Wyższego Seminarium Duchownego [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie odmowy powiększenia kwoty odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego Wyższego Seminarium Duchownego [...] z siedzibą w [...] kwotę 3325 (słownie: trzy tysiące trzysta dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], dalej także "zaskarżoną decyzją", Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej także "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej także "G.D.D.KiA."), uchylił w całości decyzję Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], orzekającą o: 1) ustaleniu odszkodowania w wysokości 605.066,30 zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości stanowiącej dotychczasową własność Wyższego Seminarium Duchownego [...] (dalej także "skarżącego" albo "Seminarium"), położonej w mieście K. , obręb [...] , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 2,3963 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy K. i S. na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła B. do węzła K., 2) powiększeniu ww. kwoty odszkodowania o kwotę 30.253,30 zł z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm.) – zwanej dalej "specustawą", 3) przyznaniu tak ustalonego odszkodowania na rzecz Agencji [...] w wysokości 14.300,00 zł oraz na rzecz Seminarium w wysokości 621.019,30 4) zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, - orzekając we wskazanym wyżej zakresie w następujący sposób: 1) o ustaleniu odszkodowania w wysokości 605.066,30 zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, stanowiącej dotychczasową własność Seminarium, położonej w mieście K., obręb [...] , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 2,3963 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy K. i S. na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła B. do węzła K., 2) o przyznaniu tak ustalonego odszkodowania na rzecz Agencji [...] w wysokości 14.300,00 zł oraz na rzecz skarżącego Seminarium w wysokości 590.766,00 zł., 3) o odmowie powiększenia ww. kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu wydania nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg, 4) o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji Ministra z dnia [...] marca 2017 r., przedstawia się następująco: 1. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej należąca do skarżącego Seminarium nieruchomość została przeznaczona pod budowę obwodnicy K. i S. na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła B. do węzła K. 2. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewoda orzekł o odszkodowaniu w sposób wskazany na wstępie, w szczególności stwierdzając przesłanki do podwyższenia odszkodowania o 5% na zasadach określonych w art.18 ust.1e specustawy drogowej. 3. G.D.D.K.iA. wniósł do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2016 r. W odwołaniu tym zakwestionowano zasadność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania do dyspozycji inwestora. Podniesiono, iż istotne w sprawie pismo z dnia 8 stycznia 2016 r., w którym Rektor Wyższego Seminarium Duchownego [...] w K., wystąpił do Biskupa Diecezjalnego z prośbą o wyrażenie zgody na wydanie przedmiotowej nieruchomości oraz pismo z dnia 11 stycznia 2016 r., stanowiące pozytywną odpowiedź Biskupa Diecezjalnego na ww. prośbę nie zostały przekazane inwestorowi w terminie uzasadniającym powiększenie odszkodowania dla Wyższego Seminarium Duchownego [...] . Zdaniem pełnomocnika Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych treść ww. pism jednoznacznie wskazuje, iż mają one charakter "wewnętrznej korespondencji", a wola wydania przedmiotowej nieruchomości nie została w jakikolwiek sposób uzewnętrzniona w terminach wskazanych w art. 18 ust. 1e specustawy. III. W wyniku rozpatrzenia odwołania G.D.D.K.iA. od decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2016 r. Minister zreformował tę decyzję w sposób wskazany na wstępie. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje: 1. Podstawę do ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu 5 marca 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego O.T. (nr uprawnień [...]). W dniu 17 marca 2017 r. 2017 r. biegła potwierdziła aktualność sporządzonego operatu. W/w operat nie zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby dalsze jego wykorzystanie dla celu ustalenia odszkodowania. Z ustaleń przedmiotowego operatu wynika, co następuje: Wyceniana nieruchomość położona jest w północnej, peryferyjnej części miasta K., w strefie słabo zurbanizowanej, stanowi grunt rolny, niezabudowany, została wydzielona z nieruchomości niezabudowanej, użytkowanej rolniczo. Dla przedmiotowej nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., przedmiotowa działka położona była na terenie oznaczonym symbolem 001.KD.S - o funkcji dominującej: droga krajowa ekspresowa nr [...] i funkcji uzupełniającej: w miarę potrzeb obustronny system ulic obsługujących serwisowych klasy D lub wewnętrznych. Przeznaczenie zgodne z celem wywłaszczenia nie spowoduje zwiększenia wartości nieruchomości, ponieważ jest ono tożsame z przeznaczeniem wynikającym z celu wywłaszczenia. Na potrzeby opisywanej wyceny biegły dokonały analizy kształtowania się cen nieruchomości przeznaczonych pod tereny dróg. Analizą objęto okres od 2014 r. do dnia wyceny. Jako obszar rynku przyjęto obszar województwa [...] . Na tak określonym rynku utworzono zbiór 24 transakcji drogowych, szczegółowo opisanych w tabeli na str. 18 operatu. Biegły wskazał, iż w niniejszej sprawie oszacowano wartość odtworzeniową nieruchomości, wykorzystując podejście kosztowe. Rzeczoznawca majątkowy, wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, natomiast wartość zasiewów obliczono przy uwzględnieniu przeciętnych plonów, pomniejszając ich wartość o koszt sprzętu na podstawie art. 135 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W okresie analizy, na zdefiniowanym wyżej obszarze rynku, ceny jednostkowe podobnych nieruchomości drogowych mieściły się w przedziale od 25,00 zł/m2 do 40,00 zł/m2, przy cenie średniej wynoszącej 30,98 zł/m2. Na podstawie analizy zachowań rynku wyróżniono cechy rynkowe nieruchomości i ich wagi mające wpływ na wartość wycenianej działki. Przyjęto następujące cechy: sąsiedztwo - 40%, położenie w terenie - 40% oraz dojazd - 20%. Następnie dokonano opisu nieruchomości o cenie minimalnej i maksymalnej oraz obliczono wartości współczynników korygujących z uwzględnieniem przyjętych cech rynkowych. Na podstawie przedstawionej analizy porównawczej rzeczoznawca obliczył wartość 1 m2 powierzchni działki na kwotę 25,00 zł/m2, natomiast wartość zasiewów na całej działce na kwotę 5.991,00 zł, co w konsekwencji pozwoliło na oszacowanie wartości działki nr [...] o pow. 2,3963 ha na kwotę 605.066,00 zł, którą następnie Wojewoda Zachodniopomorski powiększył o 5% z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, tj. o kwotę 30.253,30 zł. 2. Kwestią sporną na gruncie rozpatrywanej sprawy jest natomiast okoliczność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy. Stosownie do treści art. 18 ust. 1e wskazanej ustawy w przypadku, w którym, dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości użytkowania wieczystego. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało doręczone byłemu właścicielowi nieruchomości – Wyższemu Seminarium Duchownego [...] w dniu 30 grudnia 2015 r. Zatem termin na wydanie przedmiotowej nieruchomości uprawniający do otrzymania odszkodowania powiększonego o 5% wartości nieruchomości upływał 29 stycznia 2016 r. Przy piśmie z dnia 5 maja 2016 r., pełnomocnik Seminarium przekazał Wojewodzie pismo Rektora z dnia 8 stycznia 2016 r. skierowane do Biskupa Diecezjalnego, zawierające prośbę o wyrażenie zgody na wydanie przedmiotowej nieruchomości oraz pismo Biskupa Diecezjalnego z dnia 11 stycznia 2016 r. zawierające zgodę na podjęcie wnioskowanej czynności. Mając na uwadze powyższe pismem z dnia 6 maja 2016 r. Wojewoda wystąpił do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o przekazanie dowodów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomości w ustawowym terminie. W piśmie z dnia 18 maja 2016 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poinformował, iż nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w piśmie z dnia 6 lipca 2016 r. wskazano, iż ww. pismo Rektora Seminarium Duchownego z dnia 8 stycznia 2016 r. i pismo Biskupa Diecezjalnego z dnia 11 stycznia 2016 r. nie zostały przekazane Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Zdaniem organu drugiej instancji, treść przytoczonej wyżej korespondencji może wskazywać na istnienie po stronie byłego właściciela nieruchomości woli wydania jej inwestorowi w terminie uprawniającym do otrzymania powiększonego odszkodowania. Jednakże z akt sprawy nie wynika jednocześnie, aby w tym okresie właściciel nieruchomości podjęli jakiekolwiek czynności zmierzające do jej uzewnętrznienia przed nowym właścicielem nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, nieujawniona w żaden sposób wola wydania nieruchomości nie może stanowić przesłanki do uzyskania powiększonego odszkodowania. IV. Pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. Seminarium wniosło do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] marca 2017 r. W ocenie skarżącego przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ drugiej instancji zasadnie stwierdził, że brak było podstaw do podwyższenia należnego skarżącemy odszkodowania, stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy. W zawiadomieniu o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o którym mowa w ww. przepisie brak jest pouczenia strony w jaki sposób formalnie należy wydać wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, aby możliwym stało się przyznanie stronie premii w wysokości 5 % wartości nieruchomości. W zawiadomieniu z dnia 17 grudnia 2015 r. stronie wskazano jedynie brzmienie przywołanego artykułu ustawy. Zdaniem skarżącego, brak poinformowania skarżącego o wymogach formalnych wydania nieruchomości, nie może rodzić po ich stronie ujemnych skutków. Zwrócić uwagę należy, iż skarżący nie podjął żadnych czynności, które uniemożliwiłyby inwestorowi zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Rektor Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] wystąpił do Biskupa Diecezjalnego o zgodę na wydanie wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. W związku z wydaniem przez Biskupa przedmiotowej zgody nie podjęto żadnych czynności zmierzających do zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Podkreślenia wymaga również fakt, iż od dnia 30 grudnia 2016 r., tj. dnia doręczenia decyzji Wojewody [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nieruchomość nie była przez skarżącego użytkowana w jakikolwiek sposób. Skarżący nie przebywał na terenie nieruchomości, pomimo, iż miał do niej swobodny dostęp. Ponadto na przedmiotowej nieruchomości w późniejszym czasie rozpoczęto budowę, bez uprzedniego żądania wydania nieruchomości, czy przeprowadzenia postepowania o jej wydanie. W ocenie skarżącego, ww. okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że skarżący w sposób dorozumiany i poprzez zaniechanie zamanifestowali wolę niezwłocznego wydania nieruchomości i stanowisko to doszło do organu, który z urzędu dysponował odpowiednią wiedzą (m.in. o niewniesieniu odwołania oraz o braku czynienia przez skarżących przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych). V. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że przedmiotem wniesionej przez Seminarium skargi jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. Z tej racji dokonana przez Sąd kontrola sądowoadministracyjna dotyczy całości rozstrzygnięcia organu odwoławczego. 1. Odnosząc się do legalności ustalenia odszkodowania w podstawowej wysokości Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że sporządzona w niniejszej sprawie opinia z dnia 5 marca 2016 r. o wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiła wiarygodny dowód w sprawie i nie naruszała wymogów określonych w art. 18 specustawy i w § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Nie budzi wątpliwości to, że w operacie szacunkowym prawidłowo określono przedmiot oraz stan faktyczny i prawny gruntu (grunt rolny, niezabudowany wydzielony z nieruchomości niezabudowanej, użytkowanej rolniczo, stanowiący dotychczasową własność Wyższego Seminarium Duchownego [...] ), a także cel wyceny (określenie wartości nieruchomości na potrzeby ustalenia odszkodowania za nabycie nieruchomości pod drogę krajową w trybie specustawy). Z wyceny wynika, że rzeczoznawca majątkowy, ustalił stan przedmiotu wyceny na dzień wydania decyzji nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ([...] grudnia 2015 r.). Takie postępowanie rzeczoznawcy było zgodne z przepisami art. 18 ust. 1 specustawy i § 36 ust. 1 rozporządzenia. Z operatu szacunkowego wynika, że do zbadania cen nieruchomości biegła przyjęła obszar województwa [...] w zakresie nieruchomości drogowych oraz stwierdziła występowanie transakcji nieruchomościami drogowymi spełniającymi kryterium podobieństwa (art. 4 pkt 16 u.g.n.) do nieruchomości wycenianej. Pomimo, że przedmiotowy grunt nie był objęty planem zagospodarowania przestrzennego, to zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., przedmiotowa działka położona była na terenie oznaczonym symbolem 001.KD.S - o funkcji dominującej: droga krajowa ekspresowa nr [...] i funkcji uzupełniającej: w miarę potrzeb obustronny system ulic obsługujących serwisowych klasy D lub wewnętrznych, a późniejsze nabycie z mocy prawa następowało pod drogę krajową, więc biegła prawidłowo uznała, że przeznaczenie nieruchomości zgodnie z celem nabycia nie zwiększa wartości nieruchomości. W okresie analizy, na zdefiniowanym wyżej obszarze rynku, ceny jednostkowe podobnych nieruchomości drogowych mieściły się w przedziale od 25,00 zł/m2 do 40,00 zł/m2, przy cenie średniej wynoszącej 30,98 zł/m2. Na podstawie analizy zachowań rynku wyróżniono cechy rynkowe nieruchomości i ich wagi mające wpływ na wartość wycenianej działki. Przyjęto następujące cechy: sąsiedztwo - 40%, położenie w terenie - 40% oraz dojazd - 20%. Następnie dokonano opisu nieruchomości o cenie minimalnej i maksymalnej oraz obliczono wartości współczynników korygujących z uwzględnieniem przyjętych cech rynkowych. Na podstawie przedstawionej analizy porównawczej rzeczoznawca obliczył wartość 1 m2 powierzchni działki na kwotę 25,00 zł/m2, natomiast wartość zasiewów na całej działce na kwotę 5.991,00 zł, co w konsekwencji pozwoliło na oszacowanie wartości działki nr 1/85 o pow. 2,3963 ha na kwotę 605.066,00 zł. Z powyższego wynika, że rzeczoznawca majątkowy działał w ramach przepisów art. 153 ust. 1 i art. 154 ust. 1 i 2 ugn oraz § 4 ust. 4 rozporządzenia. Operat szacunkowy zawiera, w szczególności dane wynikające z § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 rozporządzenia i był ważny w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli chodzi o termin przewidziany w art. 156 ust. 3 ugn. 2. Jeżeli natomiast chodzi o zagadnienie dotyczące powiększenia odszkodowania o 5% wartości działki nr [...] – jak słusznie twierdzi skarżący - istotne znaczenie dla uznania, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy miało to, czy zawiadomienie o wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności zawierało skonkretyzowane, na tle realiów tejże sprawy, pouczenie w przedmiocie terminu i sposobu wydania nieruchomości inwestorowi. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że przepis art. 18 ust. 1e specustawy odnosi termin 30-dniowy do trzech różnych zdarzeń i nie wskazuje w jaki sposób ma dojść do skutecznego "wydania" nieruchomości inwestorowi. W przedłożonym do akt sądowych egzemplarzu zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...] ograniczył się jedynie do powołania całej treści przepisu art. 18 ust. 1e specustawy. Zdaniem Sądu, taka forma pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika była niewystarczająca. Z treści tego zawiadomienia nie wynika który konkretnie przypadek z pkt 1-3 art. 18 ust. 1e specustawy ma w sprawie zastosowanie. Poza tym pouczenie nie zawiera wskazania podmiotu któremu należy wydać nieruchomość i w jakiej formie wydanie nieruchomości ma być uzewnętrznione. Faktem jest, że z przepisów specustawy nie wynika wprost obowiązek pouczenia przez organ dotychczasowego właściciela o jego uprawnieniu do uzyskania odszkodowania w wysokości powiększonej o 5% wartości nieruchomości. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że cała procedura nabywania nieruchomości pod drogi publiczne, mimo, że dzieli się na część wywłaszczeniową i odszkodowawczą, jest zintegrowana. Organ orzekający o wywłaszczeniu zawiadamia dotychczasowych właścicieli o wydaniu decyzji o zrid (art. 11f ust. 3 specustawy), a następnie ten sam organ, po uzyskaniu przez decyzję o zrid cechy ostateczności (wykonalności) wszczyna z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania i wydaje decyzję w przedmiocie odszkodowania (art. 12 ust. 4a, 4b i 4g specustawy). Organ prowadzący całą procedurę o nabycie nieruchomości pod drogę publiczną winien mieć już na etapie postępowania wywłaszczeniowego na uwadze to, że zawiadomienie o wydaniu zrid będzie oddziaływało na prawa dotychczasowego właściciela, także na etapie postępowania odszkodowawczego (czego przykładem jest przepis art. 18 ust. 1e specustawy). Wobec tego, w ocenie Sądu, brak skierowania do skarżących zawiadomienia o wydaniu decyzji o zrid zawierającego pełną informację jak należy postąpić, aby uzyskać odszkodowanie w wysokości powiększonej o 5% wartości nieruchomości niewątpliwie mógł mieć wpływ na sposób zachowania się dotychczasowego właściciela nieruchomości, a zatem świadczył o naruszeniu przez organ wojewódzki przepisów art. 8 (zasady zaufania uczestników postępowania do organu) i art. 9 (zasady informowania stron o ich prawach i obowiązkach), w stopniu który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W prawie publicznym (taki charakter mają przepisy specustawy) nie obowiązuje bowiem zasada ignorantia iuris nocet, a zważywszy dodatkowo na zasadniczy cel specustawy – doprowadzenie do jak najszybszego zakończenia procedury wywłaszczeniowo – odszkodowawczej zawierającej elementy motywacyjne dla stron postępowania, brak rzetelnego pouczenia negatywnie oddziałuje nie tylko na dotychczasowego właściciela nieruchomości, ale też na inwestora, ponieważ każdy złożony przez stronę środek odwoławczy znacznie wydłuża procedurę nabywania nieruchomości pod drogi publiczne (por. wyrok NSA z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 2568/13). Takie stanowisko jest uprawnione na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy skoro dotychczasowy właściciel na żadnym etapie procedury o nabycie nieruchomości pod drogę publiczną nie oponowali przeciwko wydaniu inwestorowi działki nr [...], a stan tej nieruchomości (niezabudowana, nieogrodzona) umożliwiał inwestorowi faktyczne jej objęcie z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji o zrid zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności (art. 17 ust. 1 i 3 pkt 3 specustawy). W tej sytuacji Wyższe Seminarium Duchowne [...] nie mogą ponosić szkody poprzez brak możliwości uzyskania odszkodowania powiększonego o 5% wartości działki nr [...]. W świetle powyższych faktów uznać należy, że przy rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy pominął zarówno istotną wadliwość pouczenia zawartego w zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2015 r. o wydaniu decyzji o zrid, jak i okoliczności świadczące o przejawianiu przez dotychczasowego właściciela woli wydania nieruchomości inwestorowi, co stanowi o naruszeniu art. 8 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3. W obliczu zaistniałych naruszeń, obciążających tę cześć decyzji odwoławczej, którą orzeczono w przedmiocie powiększenia odszkodowania o 5% (chodzi zatem o całość rozstrzygnięcia Ministra w tym zakresie, obejmującą zarówno skasowanie rozstrzygnięcia Wojewody w tym zakresie, jak i o zreformowanie tego rozstrzygnięcia poprzez odmowę powiększenia odszkodowania), w/w część decyzji należało wyeliminować z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Z uwagi natomiast na fakt, iż pozostała część zaskarżonej decyzji odwoławczej nie budzi zastrzeżeń co do jej legalności, skargę w tym zakresie należało oddalić na zasadzie art.151 p.p.s.a. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ odwoławczy ponownie rozpatrzy odwołanie G.D.D.K.iA. od decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2016 r. w zakresie powiększenia odszkodowania o 5%., uwzględniając sformułowaną w tym wyroku ocenę prawną. Podstawę do rozpatrzenia sprawy wyłącznie w części będzie stanowił art. 104 § 2 K.p.a., gdzie expressis verbis dopuszczono taką możliwość. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a, w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło