VI SA/Wa 121/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-06
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Izabela Głowacka – Klimas, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy "VITAMIN SHOT" jest opisowy w odniesieniu do towarów z klas 5 i 32, co uzasadnia jego unieważnienie?Ratio decidendi
Znak towarowy "VITAMIN SHOT" jest opisowy w odniesieniu do towarów z klas 5 i 32, ponieważ oba jego człony – "VITAMIN" i "SHOT" – w sposób bezpośredni wskazują na właściwości, skład lub przeznaczenie tych towarów. "VITAMIN" oznacza witaminy, a "SHOT" w kontekście tych towarów oznacza porcję lub dawkę. Znak ten nie posiada zatem zdolności odróżniającej i podlega unieważnieniu na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "VITAMIN SHOT". Urząd Patentowy uznał, że znak ten jest opisowy dla towarów z klas 5 i 32, ponieważ oba jego człony – "VITAMIN" i "SHOT" – bezpośrednio wskazują na właściwości i skład tych towarów. Skarżąca kwestionowała tę ocenę, argumentując, że znak ma charakter aluzyjny i wymaga pewnego procesu myślowego do zrozumienia jego znaczenia, a także podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę O. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2016 r. wniosku F. sp. z o.o. z siedzibą w Z. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "VITAMIN SHOT" [...], do którego uprawnionym jest O. sp. z o.o. z siedzibą w K., na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. 2013 r. poz. 1410 ze zm., dalej pwp) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "VITAMIN SHOT" [...] oraz o przyznaniu F. sp. z o.o. z siedzibą w Z. od O. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę w wysokości 2.680 zł (słownie: dwa tysiące sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] stycznia 2016 r. F. sp. z o.o. z siedzibą w Z. wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "VITAMIN SHOT" [...], do którego uprawnionym jest O. sp. z o.o. z siedzibą w K. W uzasadnieniu swojego żądania Spółka powołała się na art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 pwp.
W uzasadnieniu istnienia po swojej stronie interesu prawnego, wnioskodawca wskazał na żądanie uprawnionego o zakazanie mu używania nazwy napoju zawierającego m.in. słowa SHOT, WITAMINA. Tym samym, w jego ocenie, sporne prawo koliduje z prawem wnioskodawcy do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej, co niewątpliwie uzasadnia podjęcie przedmiotowego postępowania.
W zakresie materialnoprawnych zarzutów wskazał natomiast, że wszystkie funkcje opisane w art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w stosunku do towarów wymienionych w wykazie towarów spornego znaku, spełnia zwrot "vitamin shot". Angielskie słowo "vitamin" oznacza bowiem witaminę, witaminowy, a z uwagi na swą prostotę i analogicznie brzmiący polski odpowiednik jest doskonale zrozumiałe przez odbiorców. Wskazał przy tym także, iż pochodzące z języka angielskiego słowo "shot" jest wykorzystywane w obrocie dla preparatów zawierających mikroelementy, jako określenie produktu o wysokim stężeniu. Najczęściej odnosi się ono do napojów dla o względnie niewielkiej objętości. Dodatkowo słowo "shot" jest uzupełnianie różnorodnymi określeniami.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] marca 2016 r., uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że słowo "vitamin" ma znaczenie opisowe i wskazuje na fakt, iż w produkcie znajdują się witaminy, o tyle opisowy charakter słowa "shot" nie jest tak jednoznaczny. Słowo "shot" jest anglicyzmem występującym w języku polskim i oznacza sposób przyrządzania i podawania koktajlu alkoholowego, o objętości do 50ml. W jego ocenie połączenie słowa "shot" ze słowem "vitamin", dla odbiorców znających język angielski oznacza "zastrzyk witamin", a więc konkretny związek między towarami i oznaczeniem może być zauważalny dla towarów przypisanych do klasy 5, i ewentualnie, dla soków, i napojów owocowych oraz soków warzywnych przypisanych do 32 klasy. Dla pozostałych towarów z klasy 32 słowo "shot" nie ma charakteru opisowego.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wnioskodawca uzupełnił swoje stanowisko w sprawie. Przedłożył także decyzję Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z dnia [...] września 2011 r., w której organ ten jednoznacznie stwierdzał opisowość oznaczenia "VITAMIN SHOT" w zakresie takich samych towarów, do oznaczania których przeznaczony został znak sporny [...].
Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2016 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Uprawniony wskazał po raz kolejny, że w jego ocenie sporny znak w dacie zgłoszenia nie był opisowy. W jego ocenie oznaczenie SHOT mogłoby się stać opisowe w przyszłości dla skoncentrowanej dawki czegokolwiek. Wskazał także, że słowo "vitamin" jest elementem opisowym, "shot" zaś nie jest opisowy, a więc cały znak nie jest opisowy.
Na rozprawie w dniu [...] lipca 2016 r. wnioskodawca podtrzymał żądanie unieważnienia spornego prawa ochronnego na znak towarowy "vitamin shot" [...].
Decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak "VITAMIN SHOT" o numerze [...].
W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy wyjaśnił, że zadaniem Kolegium Orzekającego było dokonanie oceny zdolności rejestrowej znaku towarowego "VITAMIN SHOT" [...], który służy do oznaczania towarów w klasie 5 i 32 - "dietetyczne substancje przystosowane do celów medycznych, mineralne dodatki do żywności, dodatki odżywcze do celów leczniczych, preparaty farmaceutyczne, preparaty witaminowe, preparaty z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywność dietetyczna dla celów leczniczych; wody mineralne i gazowane, wody stołowe, napoje izotoniczne, napoje izotoniczne w proszku, napoje bezalkoholowe, napoje energetyzujqce, preparaty do produkcji napojów, esencje do produkcji napojów, napoje i soki owocowe, soki warzywne".
Sporne prawo na ten znak zostało udzielone w dniu [...] sierpnia 2011 r., z pierwszeństwem wynikającym ze zgłoszenia w UPRP od dnia [...] marca 2010 r., na rzecz przedsiębiorstwa O. sp. z o.o. z siedzibą w K.
Kolegium Orzekające podzieliło stanowisko wnioskodawcy, iż określenie "VITAMIN SHOT" ma charakter opisowy względem towarów, dla których znak został przeznaczony, gdyż składa się z elementów służących w obrocie do wskazania przedmiotu usług objętych ochroną spornego znaku. Sporne oznaczenie informuje bowiem przeciętnego odbiorcę, że znak VITAMIN SHOT w odniesieniu do "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych; wody mineralnej i gazowanej, wody stołowej, napojów izotonicznych, napojów izotonicznych w proszku, napojów bezalkoholowych, napojów energetyzujqcych, preparatów do produkcji napojów, esencji do produkcji napojów, napojów i soków owocowych, soków warzywnych" opisuje jedynie właściwości, skład i objętość ww. towarów.
W ocenie Kolegium Orzekającego docelowy krąg odbiorców zgłoszonego znaku towarowego tworzą wszyscy konsumenci, gdyż towary objęte zgłoszeniem stanowią codziennie używane produkty żywnościowe oraz dodatki do żywności i preparaty farmaceutyczne, których prawie każdy używa w przypadku choroby lub osłabienia zdrowia. Niewątpliwie bowiem towary do oznaczania spornego znaku są używane przez każda osobę dorosłą jak i osobę niepełnoletnią, bez względu na jej status społeczny (uczeń, student, pracownik fizyczny, umysłowy, rencista, emeryt itp.) oraz bez względu na jej zamożność. Sporne towary nie są wszak towarami luksusowymi, na które mogą sobie pozwolić jedynie ludzie zamożni, jak i nie są towarami specjalistycznymi, które pozostają w kręgu zainteresowań specjalistów jak np. herbicydy, których odbiorcami są rolnicy i sadownicy.
Kolegium zauważyło, że znak towarowy [...] jest oznaczeniem słownym składającym się wyłącznie z kombinacji dwóch angielskich słów "vitamin" oraz "shot".
Fakt opisowości towarów, do oznaczania których przeznaczony został znak sporny, przez słowo "vitamin" (czytane po polsku tak samo jak po angielsku: witamin) jest w ocenie Kolegium bezsporny, gdyż słowo to wskazuje bezpośrednio na grupę organicznych związków chemicznych (witaminy) niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizm u człowieka. Związki te, jako egzogenne dla człowieka (ludzki organizm ich nie syntezuje), muszą być zatem dostarczane z pokarmem. Tym samym witaminy stanowią składnik m.in. "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych; wody mineralnej i gazowanej, wody stołowej, napojów izotonicznych, napojów izotonicznych w proszku, napojów bezalkoholowych, napojów energetyzujących, preparatów do produkcji napojów, esencji do produkcji napojów, napojów i soków owocowych, soków warzywnych". Kolegium zaznaczyło, że opisowość słowa witaminy w zakresie ww. towarów została ponadto potwierdzona przez uprawnionego, który na rozprawie w dniu [...] czerwca 2016 r., jednoznacznie stwierdził, że "VITAMIN jest elementem opisowym, SHOT nie jest opisowy" Uprawniony ponadto uznał, iż połączenie słowa "shot" ze słowem "vitami", dla odbiorców znających język angielski oznacza "zastrzyk witamin", a więc konkretny związek między towarami i oznaczeniem może być zauważalny dla towarów przypisanych do klasy 5 i ewentualnie, dla soków i napojów owocowych oraz soków warzywnych przypisanych do 32 klasy. Dla pozostałych towarów z klasy 32 słowo "shot" nie ma charakteru opisowego.
Dokonując analizy "opisowości" słowa SHOT dla ww. towarów, Kolegium Orzekające doszło do wniosku, iż słowo to także jest opisowe dla towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy VITAMIN SHOT [...]. Angielskie słowo "shot" w kontekście ww. towarów oznacza nic innego jak "porcję, dawkę". Słowo to będzie niewątpliwie zrozumiałe dla większości społeczeństwa, a więc w konsekwencji będzie zrozumiałe dla docelowego kręgu odbiorców. Powyższą konstatacje pośrednio potwierdził także sam uprawniony, który przedłożył wydruki z wyszukiwarki gogle. Z wydruków tych bezsprzecznie bowiem wynika, że słowo shot jak i liczba mnoga shoty, występuje w zestawieniu ze słowami polskimi, np. "proste shoty", "przepisy na shoty", "wieczór z shotami", "niesamowite tęczowe shoty", "najlepsze shoty tygodnia", "proste shoty dla pań". Tym samym uprawniony wskazał pośrednio, że słowo "SHOT" (szot) weszło do języka polskiego i nastąpiło jego spolszczenie. Organ podkreślił, że słowo "SHOT" było używane na rynku polskim w kontekście napojów energetyzujących przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, co świadczy o jego znajomości przez konsumentów krajowych w dniu zgaszenia spornego znaku towarowego. Z kolei słowo "VITAMIN" (witamin) niewątpliwie jest znane polskim odbiorcom już od najmłodszych lat. Tym samym oznaczenie sporne "VITAMIN SHOT" jako całość będzie oznaczać dla konsumentów "porcję (dawkę) witamin"
W ocenie Kolegium Orzekającego znak towarowy "VITAMIN SHOT" może służyć jako oznaczenie rodzaju lub składu objętych zgłoszeniem towarów w klasie 5 tj. "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych". Niewątpliwie bowiem "preparaty witaminowe" stanowią "dawkę witamin", natomiast pozostałe preparaty, substancje i dodatki mogą "dawkę witamin" zawierać. Podobny związek istnieje również pomiędzy spornym znakiem towarowym "VITAMIN SHOT" i towarami z klasy 32 tj. "wodą mineralną i gazowaną, wodą stołową, napojami izotonicznymi, napojami izotonicznymi w proszku, napojami bezalkoholowymi, napojami energetyzującymi, preparatami do produkcji napojów, esencjami do produkcji napojów, napojami i sokami owocowymi, sokami warzywnymi". Niewątpliwie bowiem, w odniesieniu do tych towarów, sporny znak towarowy "VITAMIN SHOT" może być traktowany jako informacja o zawartości czy składzie. Wszystkie te towary mogą być wszak nasycone czy wzbogacone witaminami zawierającymi dodatki witaminowe, właśnie "dawkę witamin" tj. spolszczenie spornego oznaczenia "vitamin shot".
W związku z powyższym organ uznał za zasadny wniosek o unieważnienie spornego prawa ochronnego.
Na powyższą decyzję O. sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.
Przedmiotowej decyzji skarżąca zarzuciła:
1) Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art.7 i art.77 §1, art.80 kpa, poprzez brak wyczerpującego przeanalizowania całokształtu okoliczności faktycznych sprawy oraz brak oceny całokształtu materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego,
- art.8 kpa poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
- art.107 kpa poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
2) Naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez jego błędne zastosowanie.
Uzasadniając podniesione zarzuty strona wskazała, że przyjęcie przez UP dla słowa shot znaczenia dawka, porcja doprowadziło do nieuzasadnionego pominięcia innych znaczeń. Stwierdzenie prze organ, że słowo vitamin w zestawieniu ze słowem shot w innych znaczeniach jak np. strzał, zdjęcie czy próba nie ma najmniejszego sensu trudno uznać to za wnikliwą analizę materiału dowodowego. Strona wyjaśniła, że z tłumaczenia w słowniku PWN-Oxford wynika, że pierwszym tłumaczeniem słowa shot jest polskie słowo strzał, drugim zaś uderzenie. Takie znaczenia będą przede wszystkim nasuwać się odbiorcy znającemu język angielski jako język obcy. Sporny znak można zatem tłumaczyć przede wszystkim jako witaminowy strzał czy witaminowe uderzenie, które to zestawienie jest określeniem aluzyjnym. Zestawienie słowa vtarnin ze słowem shot, w rozumieniu strzału kojarzy się z mocnym i szybkim efektem, na zasadzie pewnej analogii z działaniem mocnych napojów alkoholowych. Aluzyjne nawiązanie do picia shotów w kontekście szybkich strzałów, np. z witaminami, jest fantazyjnym i pośrednim nawiązaniem do szybkiego picia alkoholu. Zestawienie słów vitamin i shot wpisuje się w modę bycia "fit", ale z lekkim przymrużeniem oka. Zatem analiza faktycznego znaczenia połączenia słów vitamin i shot przeprowadzona przez UP była bardzo ograniczona i dalece niewystarczająca dla celu postępowania, czyli oceny opisowości spornego oznaczenia.
Kolejnym błędem organu było zdaniem strony wadliwe ustalenia kręgu odbiorców. Urząd prawidłowo ocenia, że ów krąg odbiorców stanowią wszyscy konsumenci, ale jednocześnie odwołuje się do decyzji EUIPO (dawniej OHIM, dalej: decyzja OHIM)) w sprawie dotyczącej zgłoszenia tego samego znaku, co znak będący przedmiotem obecnego postępowania. Wspomnianą decyzją EUIPO odmówił rejestracji tego samego znaku wskazując na jego rodzajowy charakter. Krąg odbiorców rozważany w decyzji OHIM i obecnej decyzji nie jest tą samą grupą osób. Kwestia ustalenia właściwego kręgu odbiorców ma fundamentalne znacznie dla oceny opisowego charakteru spornego znaku. W tym przypadku ważne jest bowiem nie tylko to, że są to wszyscy konsumenci, ale także to, że dla tych konsumentów język znaku jest językiem obcym. Urząd w decyzji skwitował to ograniczenie niepopartymi materiałem dowodowym tezami o powszechnej znajomości znaczenia słowa shot jako dawka, porcja. W zakresie znaczenia słowa shot UP posiłkuje się argumentacją zawartą w decyzji OHIM, mimo że dotyczy ona wyłącznie krajów, w których język angielski jest językiem urzędowym.
Skarżąca zarzucając organowi niekonsekwencje działania i niejednolite podejście do zasad rejestrowalności oznaczeń zawierających określenie rodzajowe związane ze słowem witamina wskazała na wcześniejsze znaki towarowe zarejestrowane przez Urząd Patentowy RP tj: [...]; [...]; [...];[...].
Skarżąca stoi na stanowisku, iż oznaczenie VTAMIN SHOT ma odróżniający charakter ze względu na użycie słowa anglojęzycznego shot, które uległo spolszczeniu jedynie w znaczeniu małego i szybkiego drinka alkoholowego. Niecodzienne zestawienie słów vitamin i shot (które ma charakter swoistego neologizmu) powoduje, że klient będzie musiał przeprowadzić pewien proces myślowy, w celu naprowadzenia na cechy wyrobu. Poza tym istotny jest fakt, iż istnieje dostrzegalna różnica między znakiem towarowym VITAMIN SHOT, a zwykłą sumą znaczeń tworzących go elementów. Oznacza to, że z uwagi na nietypowe dla towarów połączenie, sporny znak towarowy wywiera wrażenie, które jest dostatecznie dalekie od wrażenia będącego wynikiem zestawienia wskazówek dostarczonych przez tworzące je elementy.
W opinii Skarżącej, organ nieprawidłowo przeanalizował znaczenie zgłoszonego znaku towarowego dla polskiego, przeciętnego odbiorcy i z tego względu doszedł do błędnej konkluzji, iż zgłoszony znak towarowy ma charakter opisowy i nie nadaje się do odróżniania towarów pochodzących z różnych przedsiębiorstw. Tymczasem w ocenie skarżącej sporny znak towarowy nie stanowi bezpośredniej informacji o charakterze opisowym, lecz wzbudza refleksję, zawiera pewną aluzję, wymaga skojarzenia, dzięki czemu daje się zapamiętać i pozwala na dostrzeżenie związku między towarami oznaczonymi znakiem towarowym a przedsiębiorstwem, z którego pochodzą
Powyższe błędy w ustaleniu i analizie okoliczności stanu faktycznego doprowadziły zdaniem skarżącej do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją argumentację przedstawiona w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.).
Dokonując analizy przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż zarzuty skargi są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy RP jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest, wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, w myśl której organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Mają one zatem obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01). Realizację tej zasady zapewniają zaś przepisy regulujące postępowanie dowodowe.
Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy zauważyć, iż obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy nie jest sprzeczny z zasadą, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Zebranie całego materiału dowodowego, to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Dlatego też realizując zasadę prawdy obiektywnej organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy.
Na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego organ ocenia następnie, czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 1988 r., sygn. akt II SA 1947/87, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 701/10).
Jednocześnie należy zauważyć, iż art. 80 k.p.a. wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ prowadzący postępowanie ocenia według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i nie jest skrępowany żadnymi formalnymi regułami dotyczącymi wskazania jak ma dowody oceniać. Jednocześnie zasada ta nie oznacza, iż organ jest uprawniony do oceny dowodów dowolnie, lecz musi oprzeć swoją ocenę na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 7, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 410).
Sąd pragnie podkreślić, że zadaniem Urzędu Patentowego w niniejszej sprawie było dokonanie oceny zdolności rejestrowej znaku towarowego "VITAMIN SHOT" [...], który służy do oznaczania towarów w klasie 5 i 32 - "dietetyczne substancje przystosowane do celów medycznych, mineralne dodatki do żywności, dodatki odżywcze do celów leczniczych, preparaty farmaceutyczne, preparaty witaminowe, preparaty z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywność dietetyczna dla celów leczniczych; wody mineralne i gazowane, wody stołowe, napoje izotoniczne, napoje izotoniczne w proszku, napoje bezalkoholowe, napoje energetyzujqce, preparaty do produkcji napojów, esencje do produkcji napojów, napoje i soki owocowe, soki warzywne".
Sporne prawo na ten znak zostało udzielone w dniu [...] sierpnia 2011 r., z pierwszeństwem wynikającym ze zgłoszenia od dnia [...] marca 2010 r., na rzecz przedsiębiorstwa O. sp. z o.o. z siedzibą w K.
Zdaniem Sądu organ zasadnie podzielił stanowisko wnioskodawcy, iż określenie "VITAMIN SHOT" ma charakter opisowy względem towarów, dla których znak został przeznaczony, gdyż składa się z elementów służących w obrocie do wskazania przedmiotu usług objętych ochroną spornego znaku.
Badane oznaczenie informuje przeciętnego odbiorcę, że znak VITAMIN SHOT w odniesieniu do "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych; wody mineralnej i gazowanej, wody stołowej, napojów izotonicznych, napojów izotonicznych w proszku, napojów bezalkoholowych, napojów energetyzujqcych, preparatów do produkcji napojów, esencji do produkcji napojów, napojów i soków owocowych, soków warzywnych" opisuje jedynie właściwości, skład i objętość ww. towarów.
Sąd stwierdza, że docelowy krąg odbiorców zgłoszonego znaku towarowego tworzą wszyscy konsumenci, gdyż towary objęte zgłoszeniem stanowią codziennie używane produkty żywnościowe oraz dodatki do żywności i preparaty farmaceutyczne, których prawie każdy używa w przypadku choroby lub osłabienia zdrowia. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że towary do oznaczania spornego znaku są używane lub mogą być używane przez każda osobę dorosłą jak i osobę niepełnoletnią, bez względu na jej status społeczny oraz zamożność.
Sporne towary nie są towarami luksusowymi, na które mogą sobie pozwolić tylko ludzie zamożni. Nie są także towarami specjalistycznymi, które pozostają w kręgu zainteresowań specjalistów jak np. herbicydy, których odbiorcami są rolnicy i sadownicy.
Sąd zauważa, że znak towarowy [...] jest oznaczeniem słownym składającym się wyłącznie z kombinacji dwóch angielskich słów "vitamin" oraz "shot".
Fakt opisowości towarów, do oznaczania których przeznaczony został znak sporny, przez słowo "vitamin" (czytane po polsku tak samo jak po angielsku: witamin) jest bezsporny, gdyż słowo to wskazuje bezpośrednio na grupę organicznych związków chemicznych (witaminy) niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizm u człowieka. Związki te, jako egzogenne dla człowieka (ludzki organizm ich nie syntezuje), muszą być zatem dostarczane z pokarmem. Tym samym witaminy stanowią składnik m.in. "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych; wody mineralnej i gazowanej, wody stołowej, napojów izotonicznych, napojów izotonicznych w proszku, napojów bezalkoholowych, napojów energetyzujących, preparatów do produkcji napojów, esencji do produkcji napojów, napojów i soków owocowych, soków warzywnych". Opisowość słowa witaminy w zakresie ww. towarów została ponadto potwierdzona przez uprawnionego, który na rozprawie w dniu [...] czerwca 2016 r., jednoznacznie stwierdził, że "VITAMIN jest elementem opisowym, SHOT nie jest opisowy" Uprawniony ponadto uznał, iż połączenie słowa "shot" ze słowem "vitami", dla odbiorców znających język angielski oznacza "zastrzyk witamin", a więc konkretny związek między towarami i oznaczeniem może być zauważalny dla towarów przypisanych do klasy 5 i ewentualnie, dla soków i napojów owocowych oraz soków warzywnych przypisanych do 32 klasy. Dla pozostałych towarów z klasy 32 słowo "shot" nie ma charakteru opisowego.
Sąd stwierdza, że dokonując analizy "opisowości" słowa SHOT dla ww. towarów, organ administracji doszedł do słusznego wniosku, iż słowo to także jest opisowe dla towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy VITAMIN SHOT [...].
Angielskie słowo "shot" w kontekście ww. towarów oznacza "porcję, dawkę". Słowo to będzie niewątpliwie zrozumiałe dla większości społeczeństwa, a więc w konsekwencji będzie zrozumiałe dla docelowego kręgu odbiorców. Powyższą konstatacje pośrednio potwierdził także sam uprawniony, który przedłożył wydruki z wyszukiwarki gogle. Z wydruków tych wynika, że słowo shot jak i liczba mnoga shoty, występuje w zestawieniu ze słowami polskimi, np. "proste shoty", "przepisy na shoty", "wieczór z shotami", "niesamowite tęczowe shoty", "najlepsze shoty tygodnia", "proste shoty dla pań". Tym samym uprawniony wskazał pośrednio, że słowo "SHOT" (szot) weszło do języka polskiego i nastąpiło jego spolszczenie. Organ zasadnie podkreślił, że słowo "SHOT" było używane na rynku polskim w kontekście napojów energetyzujących przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, co świadczy o jego znajomości przez konsumentów krajowych w dniu zgaszenia spornego znaku towarowego. Z kolei słowo "VITAMIN" (witamin) niewątpliwie jest znane polskim odbiorcom już od najmłodszych lat. Tym samym oznaczenie sporne "VITAMIN SHOT" jako całość będzie oznaczać dla konsumentów "porcję (dawkę) witamin"
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że znak towarowy "VITAMIN SHOT" może służyć jako oznaczenie rodzaju lub składu objętych zgłoszeniem towarów w klasie 5 tj. "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych". Niewątpliwie bowiem "preparaty witaminowe" stanowią "dawkę witamin", natomiast pozostałe preparaty, substancje i dodatki mogą "dawkę witamin" zawierać. Podobny związek istnieje również pomiędzy spornym znakiem towarowym "VITAMIN SHOT" i towarami z klasy 32 tj. "wodą mineralną i gazowaną, wodą stołową, napojami izotonicznymi, napojami izotonicznymi w proszku, napojami bezalkoholowymi, napojami energetyzującymi, preparatami do produkcji napojów, esencjami do produkcji napojów, napojami i sokami owocowymi, sokami warzywnymi". Niewątpliwie bowiem, w odniesieniu do tych towarów, sporny znak towarowy "VITAMIN SHOT" może być traktowany jako informacja o zawartości czy składzie. Wszystkie te towary mogą być wszak nasycone czy wzbogacone witaminami zawierającymi dodatki witaminowe, właśnie "dawkę witamin" tj. spolszczenie spornego oznaczenia "vitamin shot".
Sąd stwierdza, że badany znak towarowy jako opisowy w zakresie towarów, do oznaczenia których został przeznaczony, nie posiada zdolności odróżniającej ( art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 pwp)
W związku z powyższym organ prawidłowo uznał za zasadny wniosek o unieważnienie spornego prawa ochronnego.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy dokonał wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zbadania przedstawionych dowodów, zaś ich analiza i ocena doprowadziła do wniosku, iż konieczne było unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy.
Urząd Patentowy wypełnił obowiązki wynikające z art. 7, 77 k.p.a. gromadząc w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ jako dowód wziął pod uwagę wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia także wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło