II GSK 701/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-05
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Zofia Borowicz, Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w sprzeciwie i nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący podstawy prawnej swojej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że Urząd Patentowy RP naruszył przepisy postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji. Sąd uznał, że organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów sprzeciwu i nie wyjaśnił w sposób wystarczający podstawy unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa ochronnego na wzór użytkowy "Stacja transformatorowa słupowa, napowietrzna", udzielonego M. S. przez Urząd Patentowy RP. P. T. P. i R. E. E. wniosło sprzeciw, zarzucając brak nowości oraz ujęcie w jednym zgłoszeniu dwóch wzorów. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne, uznając brak nowości rozwiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną P. T. P. i R. E. E. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie NSA Zofia Borowicz Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. T. P. i R. E. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 605/09 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2009 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. T. P. i R. E. E. na rzecz M. S. kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
I
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił skargę M. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, uchylając zaskarżoną decyzję oraz stwierdzając, że nie podlega ona wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Urząd Patentowy RP udzielił M. S. prawa ochronnego na wzór użytkowy "Stacja transformatorowa słupowa, napowietrzna". Od powyższej decyzji sprzeciw wniosło P. T. P. i R. E. E. z siedzibą w P., stawiając zarzut braku nowości oraz braku określenia szczegółowych rozwiązań technicznych jak i ujęcia w jednym zgłoszeniu dwóch wzorów użytkowych.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że istota rozwiązania wyróżniająca je ze stanu techniki polega na tym, że "transformator (0) ma przekrój poprzeczny powyżej 1,5 m2, zaś stosunek masy całkowitej do mocy przesyłowej poniżej 3 kg/kVA, i osadzony jest na podeście (01) utworzonym z kaskadowo usytuowanych par listew z kształtowników (01’,01",01'")". Przedmiot określony zastrzeżeniami ochronnymi jest wzorem użytkowym, gdyż w zakresie ochrony podano cechy odnoszące się do kształtu i budowy podestu. Natomiast pozostałe cechy podane w zakresie ochrony określonym zastrzeżeniem niezależnym, jako odróżniające (poza tymi, które dotyczą kształtu i budowy podestu) odnoszą się do charakterystyki elektrycznej transformatora, a nie przestrzennego ukształtowania, dlatego też nie powinny znaleźć się w spełniającym wymogi ustawowe zastrzeżeniu ochronnym.
Z analizy zakresu ochrony zastrzeżenia niezależnego i zastrzeżeń zależnych z pominięciem cech dotyczących parametrów elektrycznych, wynika według organu, że nie ma wśród nich zestawu, który nie byłby znany z materiałów przedłożonych przez stronę wnoszącą sprzeciw, czyli suplementu do albumu słupowych stacji transformatorowych na żerdzi pojedynczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśniając powody uchylenia decyzji zauważył, że Urząd Patentowy z jednej strony nie odniósł się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez wnoszącego sprzeciw, takich jak: objęcie prawem ochronnym dwóch wzorów użytkowych, wbrew zakazowi z art. 97 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej powoływanej, jako p.w.p.), a z drugiej strony przyjął pozostałe jego zarzuty, które miały wykazać brak ustawowych warunków do uzyskania prawa ochronnego przez oceniany wzór użytkowy. W tym zakresie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu I instancji organ w zaskarżonej decyzji przede wszystkim dokonał wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie ze stanowiskiem wnoszącego sprzeciw – PTPiREE, nie odnosząc się do argumentów uprawnionego, które także znajdowały potwierdzenie w materiale przedstawionym przez PTPiREE. Poza tym merytoryczna argumentacja organu jest lapidarna, niepozwalająca na jednoznaczne ustalenie podstaw rozstrzygnięcia.
Sąd wyjaśnił, że kwestia technicznego charakteru wzoru i jego użyteczności nie budziła wątpliwości. Zakwestionowana została natomiast nowość rozwiązania. Sam wnoszący sprzeciw nie zaprzeczał, że przedstawione materiały dotyczyły stacji transformatorowych osadzonych na jednym słupie, wyposażonych w transformatory o mocy mniejszej od 630 kVA (pismo uzupełniające wnoszącego sprzeciw, k - 30-66 akt administracyjnych, odpowiedź na skargę). W kopiach albumów dołączonych do sprzeciwu (k-39-47 akt administracyjnych) znajdowały się wzory stacji transformatorowych o niższej mocy. Wnoszący sprzeciw przyznał, że zestawienie przedmiotu zaproponowane przez uprawnionego było nowe, ale elementy opisanego zestawienia były już znane przed datą uprawniającą do pierwszeństwa ze zgłoszenia wzoru. Organ zaś, nie zajął jednoznacznego stanowiska odnośnie nowości wzoru użytkowego.
Sąd zwrócił uwagę, że PTPiREE konsekwentnie twierdziło, iż zawarte w zastrzeżeniu niezależnym cechy odnoszą się do charakterystyki elektrycznej transformatora, a nie przestrzennego ukształtowania. Z materiałów przedstawionych przez PTPiREE (k- 30 – 38 akt administracyjnych), jak i skarżącego (k-94-94) wynika, że transformatory w podstawie mają przybliżony kształt, to jest prostokąta albo figury zbliżonej do prostokąta. Ponadto w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego scharakteryzowano kształt transformatora jako bryły o kształcie wieloboku, a w rysunku objętym zgłoszeniem przedstawiono transformator jako prostopadłościan, czyli bryłę o kształcie także przyjmowanym przez uczestnika PTPiREE. Z materiałów tych wynika również, że transformatory o mocy 630 kVA mają przekrój powyżej 1,5 m 2 , a stosunek ich masy całkowitej do mocy przesyłowej (630 kVA) jest niższy od 3 kg/kVA. W ocenie Sądu parametr elektryczny determinuje inne parametry, co do charakteru których uprawniony i PTPiREE zajmowali rozbieżne stanowiska. Organ nie odniósł się do argumentu skarżącego, że są to wartości charakteryzujące wielkość transformatora, wpływające na rozmiar podestu, a nie parametry elektryczne. Z uzasadnienia decyzji trudno jednoznacznie wywnioskować, które cechy podane w zastrzeżeniu niezależnym organ potraktował jako odnoszące się do charakterystyki elektrycznej transformatora, a które ewentualnie do jego przestrzennego ukształtowania.
Przyjmując, że kontrolowana decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. Sąd I instancji uchylił ją w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
II
P. T. P. i R. E. E. w P. zaskarżając wyrok w całości domagało się jego uchylenia i rozpoznania sprawy poprzez oddalenie skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania.
Wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego (art. 174 ust. 1 p.p.s.a) przez błędną wykładnię art. 25 w związku z art. 100 p.w.p. i art. art. 97, 31-33 p.w.p.;
2. przepisów postępowania - co miało wpływ na ocenę w obszarze prawa materialnego (art. 174 ust 2 p.p.s.a. tj. art 145 §1 lit. c p.p.s.a., art. 141 §4 p.p.s.a.) - przez to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił i nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 252 p.w.p. – co spowodowało, że Sąd orzekł uchylenie decyzji na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Uzasadniając powołane podstawy kasacyjne kasator podkreślił przede wszystkim, iż w wyroku nie przywołano przepisów prawa materialnego, które miałby naruszyć Urząd Patentowy. Autor skargi kasacyjnej uznał, że Sąd I instancji naruszył art. 25 p.w.p. poprzez stwierdzenie, że Urząd Patentowy w sposób niedostateczny uzasadnił zarzut niewypełnienia przez wzór użytkowy cechy nowości. Pominięcie cech dotyczących parametrów elektrycznych wynika jednoznacznie z faktu, że zgodnie z art. 94 ust. 1 p.w.p. środki techniczne, jeżeli nie dotyczą "kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci" w żaden sposób nie mogą charakteryzować wzoru użytkowego, nie powinny one znaleźć się w spełniającym ustawowe wymogi zastrzeżeniu ochronnym i nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie istnienia lub braku przesłanki nowości wzoru.
W ocenie kasatora to, że zestawienie elementów jest nowe nie znaczy, że nowy jest wzór użytkowy, ponieważ zwiększenie mocy przesyłowej transformatora nie determinuje zmian w kształcie, budowie lub zestawieniu o trwałej postaci stacji transformatorowej, a tym samym zmiany takie nie noszą cech wzoru użytkowego w rozumieniu ustawy. Nigdzie w zastrzeżeniach ochronnych, opisie i rysunkach nie pokazano zmiany, która ewentualnie mogłaby być przedmiotem wzoru. Nie każde nowe rozwiązanie może być wzorem użytkowym, ale nowość przedmiotu wyrażonego trwałą postacią kształtu budowy lub zestawienia cech przekładających się na to, co można porównać za pomocą zmysłu wzroku. Zarzut WSA, że Urząd Patentowy RP wybiórczo ocenił zebrany materiał dowodowy w żadnym przypadku nie może dotyczyć oceny braku nowości wzoru. W odniesieniu do przesłanki nowości Urząd Patentowy swoje stanowisko uzasadnił wyczerpująco, nie naruszając w tym zakresie dyspozycji art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz art. 256 ust. 1 p.w.p. Bezspornym jest zaś, że brak powyższej przesłanki w dacie zgłoszenia wzoru użytkowego do ochrony stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że jeżeli kształty transformatorów z rysunków do wzoru według prawa ochronnego są identyczne z rysunkami transformatorów z "Suplementu do albumu słupowych stacji transformatorowych na żerdzi pojedynczej" na str.121 (oznaczenie 10) i str. 58 (oznaczenie 9) albumu (Załącznik 1 i załącznik 30), a kształt i budowa podestu według zastrzeżenia ochronnego 1 jest analogiczna do kształtu i budowy podestu z rysunku na str.121 (oznaczenie 10) i str. 58 (oznaczenie 9) albumu (Załącznik 1 i załącznik 30), to nie można mówić o jakichkolwiek różnicach w kształcie budowie lub zestawieniu trwałej postaci przedmiotu.
Nadto wskazał, że niezależnie od braku przesłanki nowości wzoru w dacie jego zgłoszenia do ochrony oraz faktu nieujawnienia na rysunku istotnych cech technicznych wzoru użytkowego występowanie w prawie ochronnym na wzór użytkowy więcej niż jednego wzoru jest samoistną i wystarczającą przesłanką do unieważnienia tego prawa ochronnego na wzór użytkowy i w tym zakresie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 97 ust.2 i 3 p.w.p.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. S. domagał się jej oddalenia, jako bezzasadnej oraz zasądzenia kosztów postępowania.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przed odniesieniem się do poszczególnych jej zarzutów podkreślić należy, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W kontrolowanym, w granicach skargi kasacyjnej, wyroku Sąd I instancji uznał, iż oceniane rozstrzygniecie zapadło z naruszeniem art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśniając podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał powody, dla których przyjął, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania spornego. Reasumując wywody Sądu I instancji w zakresie istotnym dla podstawy prawnej jego orzeczenia przypomnieć trzeba, iż Sąd I instancji przyjął, że Urząd Patentowy dokonał wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie ze stanowiskiem wnoszącego sprzeciw, a z pominięciem argumentów uprawnionego. Ponadto, przedstawiona merytoryczna argumentacja organu, w ocenie Sądu I instancji, była lapidarna i nie pozwalająca na jednoznaczne ustalenie podstaw rozstrzygnięcia m.in. dlatego, że organ nie wskazał, które cechy podane w zastrzeżeniu niezależnym potraktował jako odnoszące się do charakterystyki elektrycznej transformatora, a które ewentualnie do jego przestrzennego ukształtowania.
Istotnym dla dalszych rozważań jest także to, że unieważniając prawo ochronne na sporny wzór użytkowy Urząd Patentowy uznał, iż nie ma on cech nowości argumentując to następująco: "Ponieważ wkład techniczny w przedmiocie wzoru użytkowego, czyli występujące w części znamiennej zastrzeżeń ochronnych środki techniczne muszą odnosić się do kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci rozpatrywanego wzoru użytkowego nie można uznać za nowy". Żadna inna przesłanka nie stanowiła podstawy unieważnienia prawa ochronnego.
Zestawiając przyczynę (przesłankę materialnoprawną) unieważnienia prawa ochronnego z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji nie może budzić wątpliwości teza, że niewyjaśnienie wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz braki uzasadnienia kontrolowanej decyzji odnoszą się do przesłanki braku nowości wzoru użytkowego.
Z tych powodów niezrozumiałe są zarzuty skargi kasacyjnej obejmujące naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 97 ust.2 i 3 p.w.p. W myśl art.97 ust.2 p.w.p. zgłoszenie wzoru użytkowego zawiera rysunki. Natomiast art. 97 ust.3 stanowi, że zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedne rozwiązanie.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że strona skarżąca, oprócz braku cech nowości podniosła w sprzeciwie zarzuty nieujawnienia na rysunku istoty rozwiązania oraz ujęcia w jednym zgłoszeniu, co najmniej dwóch wzorów, ale jak już wskazano Urząd Patentowy w toku postępowania spornego nie odniósł się w ogóle do tych zagadnień.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorzy wywodzą, że zarówno nieujawnienie na rysunku istotnych cech technicznych wzoru użytkowego jak i "występowanie w prawie ochronnym na wzór użytkowy więcej niż jednego wzoru" stanowią samoistne i wystarczające przesłanki do unieważnienia tego prawa. Stawiając taką tezę kasator całkowicie pomija to, że przesłanek tych nie badano w postępowaniu spornym, a zarzucanie Sądowi I instancji, iż samodzielnie nie dokonał w tym zakresie ustaleń pozostaje w całkowitej sprzeczności z funkcją sądu administracyjnego, którą jest kontrola działalności administracji publicznej. Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego polega na ocenie legalności działania organu administracji z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury oraz respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat: Prawo do sądu, jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych /w:/ Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231).
Sąd administracyjny nie jest władny natomiast do samodzielnego wydania rozstrzygnięcia w miejsce organu administracji publicznej ( do rozstrzygania spraw administracyjnych; zob. m.in. R. Hauser: Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego /w:/ Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003, s. 145-147; J. Zimmermann: Z problematyki reformy sądownictwa administracyjnego /w:/ Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Filipka, Kraków 2001, s. 797-798), ani też do samodzielnego ustalania stanu faktycznego.
Sąd I instancji nie mógł, zatem dokonać samodzielnych ustaleń w zakresie ewentualnego naruszenia art. 97 ust.2 i 3 p.w.p., a to czyni omawiany zarzut całkowicie chybionym.
W obrębie podstawy kasacyjnej, o której stanowi art.174 pkt 1 p.p.s.a. strona skarżąca nadto zarzuciła Sądowi I instancji naruszenia art. 25 p.w.p. w związku z art.100 p.w.p.. " poprzez błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że Urząd Patentowy w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. w sposób niedostateczny uzasadnił zarzut nie wypełnienia przez wzór użytkowy cechy nowości". Zarzut ten nie tylko jest nieprawidłowo skonstruowany, ale również nie pozostaje w związku z powodami uchylenia zaskarżonej decyzji.
Błędna wykładnia prawa to niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej. Dla skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia prawa poprzez błędną jego wykładnie należałoby wskazać jak sąd zrozumiał dany przepis, na czym polegał błąd w rozumieniu sądu i jak ten przepis, zdaniem stawiającego zarzut, powinien być rozumiany. W tej sprawie Sąd I instancji nie dokonywał wykładni art. 25 p.w.p. (czy to w całości czy też poszczególnych jego jednostkach redakcyjnych). Nie stosował również tego przepisu, gdyż błędy procesowe nie pozwalały na dokonanie subsumpcji. Nie doszło, więc do naruszenia omawianego przepisu w żadnej z form, o której mowa w art.174 pkt 1 p.p.s.a.
Należy odnotować także niekonsekwentne stanowisko strony skarżącej odnoszące się do art. 25 p.w.p. W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji naruszenie tegoż przepisu poprzez błędną jego wykładnię, po czym uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania wywodzi, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podnosząc, z niewiadomych przyczyn, zarzutów naruszenia przez UP RP prawa materialnego – art.25 PWP, pominął faktycznie to zagadnienie w swoim uzasadnieniu".
W obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenia art. 145 § 1 lit c p.p.s.a i art. 141 § 4 p.p.s.a przez to, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił i nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. (winno być art.2558 ust. 1 pkt 8 ustawy p.w.p. w związku z art. 256 ust.1 ustawy p.w.p.) i w związku z art.252 pwp (winno być art.256 ust.1 pwp), – co spowodowało uchylenie decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1lit c p.p.s.a".
Stawiając Sądowi zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca nie wskazała żadnych argumentów dla jego uzasadnienia. Nie można przy tym przyjąć, iż powodem wadliwości uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji było naruszenie art.107 § 3 k.p.a., gdyż przepis określa elementy uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej. Przytoczona redakcja komentowanego zarzutu nie pozwala na jednoznaczne sprecyzowanie zamysłu autora skargi kasacyjnej. Wytykając bowiem Sądowi I instancji naruszenie art.107 § 3 k.p.a. w powiązaniu z uzasadnieniem wyroku, wskazano przepisy proceduralne zawarte w ustawie prawo własności przemysłowej, z czego zdaje się wynikać, iż w efekcie strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji błędną ocenę w zakresie naruszenia art.107 § 3 k.p.a.. Taka też teza, aczkolwiek niejednoznacznie, wynika z uzasadnienia omawianego zarzutu. Przyjmując, zatem, że zarzut ten dotyczy wadliwego uznania przez Sąd I instancji, iż uzasadnienie kontrolowanej decyzji narusza art.107 § 3 k.p.a. należy odnieść się do twierdzeń autorów skargi kasacyjnej, że zamiast art.107 § 3 k.p.a. Sąd powinien zastosować art. 2558 ust.1 pkt 8 p.w.p., bo tak tylko można zrozumieć sformułowanie obejmujące stwierdzenie, iż w miejsce art.107 § 3 k.p.a. "winno być art.2558 ust.1 pkt 8 ustawy pwp w związku z art. 256 ust.1 p.w.p.".
Przepis art. 2558 ust.1 pkt 8 p.w.p. stanowi, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei zgodnie z art. 256 ust.1 p.w.p. do postępowania spornego przez Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy ustawy prawo własności przemysłowej nie określają niezbędnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Ta kwestia została uregulowana w art.107 § 3 k.p.a. stanowiącym, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. w związku z treścią art. 256 ust.1 p.w.p. stosuje się wprost do decyzji wydawanych przez Urząd Patentowy w postępowaniu spornym.
Rację ma strona skarżąca wytykając Sądowi I instancji, iż wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia błędnie powołał art. 252 p.w.p. zamiast art. 256 ust.1 p.w.p., jednakże uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Zauważyć przy tym należy, że we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia Sąd I instancji powołuje art.256 p.w.p. i cytuje treść ust.1 tegoż przepisu.
Przy ocenie zasadności zarzutu skargi kasacyjnej postawionego w oparciu o podstawę, o której mowa w art.174 pkt 2 p.p.s.a., (przy założeniu, że zarzut ten obejmuje niewłaściwe zastosowanie art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.), należy odnieść się także do treści art. 255 ust. 3 i ust. 4 Prawa własności przemysłowej. Pierwszy z tych przepisów wyłącza stosowanie w postępowaniu spornym przepisów k.p.a. o terminach załatwiania spraw. Natomiast w myśl art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
Związanie granicami wniosku i wskazaną w nim podstawą prawną nie oznacza, że działając w tak zakreślonych ramach Urząd Patentowy jest zwolniony z obowiązku przestrzegania zasad rzetelnej procedury administracyjnej. Wręcz przeciwnie, wyłączenie przepisów k.p.a. tylko w zakresie terminów załatwienia spraw sprawia, że rozpoznając sprawę w granicach zakreślonych przez wnioskodawcę (wnoszącego sprzeciw) Urząd Patentowy zobligowany jest do jej wszechstronnego wyjaśnienia i odniesienia się do wszelkich argumentów prezentowanych przez strony postępowania spornego.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., Urząd Patentowy ma zatem obowiązek dokładnie zbadać sprawę granicach zakreślonych wnioskiem i powołaną w nim podstawą prawną, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną, bądź nie (art. 80 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (wyroki NSA z dnia 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98 i dnia 4 października 2005 r. sygn. akt I OSK 159/05). Obowiązkiem Urzędu Patentowego jest także, jak już wcześniej wskazano, uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia art. 7, art.77 § 1, art.80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dowodem jest również uzasadnienie jego decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę w pełni podziela i zauważa, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej również strona skarżąca dostrzegła "skromne uzasadnienie decyzji Urzędu Patentowego". Uważa jednak, że to Sąd I instancji powinien dokonać oceny merytorycznej dysponując przedstawioną przez obie strony postępowania spornego argumentacją. Jak już uprzednio wskazano, sądy administracyjne nie "zastępują" organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art.184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 2 oraz § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło