I OZ 1962/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 267/17 o odrzuceniu skargi J. A. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 267/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. A. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w pouczeniu do decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. zawarta została informacja, że na decyzję przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się za pośrednictwem Ministra Edukacji Narodowej, w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Przedmiotową decyzję J. A. otrzymał w dniu 17 grudnia 2016 r. Pismem z dnia 12 stycznia 2017 r. (13 stycznia 2017 r. – data stempla pocztowego) J. A. wniósł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę powołał się na art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazał, że w sytuacji gdy strona składa pismo w zagranicznym urzędzie pocztowym, o zachowaniu terminu nie decyduje data nadania pisma za granicą, lecz data przekazania pisma polskiej placówce pocztowej lub polskiemu urzędowi konsularnemu. Wykładnia językowa art. 83 § 3 P.p.s.a. nie pozwala na uznanie, że równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest także oddanie pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym. W przypadku pisma wysyłanego drogą pocztową z zagranicy zachowanie terminu do jego wniesienia należy oceniać według daty przyjęcia tej przesyłki przez polską placówkę pocztową. Zagraniczny urząd pocztowy w takiej sytuacji jest bowiem jedynie pośrednikiem, za pomocą którego nadawca oddaje pismo polskiemu urzędowi pocztowemu i tylko data oddania pisma temu ostatniemu ma znaczenie prawne, o jakim mowa w art. 83 § 3 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 17 grudnia 2016 r., a zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 16 stycznia 2017 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący nadał skargę w dniu 13 stycznia 2017 r. w placówce pocztowej w Stanach Zjednoczonych. Przesyłka zawierająca przedmiotową skargę została przekazana Poczcie Polskiej w dniu 21 stycznia 2017 r. Zestawiając datę doręczenia zaskarżonej decyzji (17 grudnia 2016 r.) z datą przekazania przesyłki zawierającej skargę, nadanej za granicą, polskiej placówce pocztowej (21 stycznia 2017 r.) Sąd uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. A., wskazując że w decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżący został poinformowany jedynie, że może złożyć skargę na ww. decyzję w terminie 30 dni od doręczenia ale w pouczeniu nie poinformowano go o treści art. 83 § 3 P.p.s.a. Skarżący działając bez profesjonalnego pełnomocnika i bez prawidłowego pouczenia oraz nie mając wiedzy o przepisach obowiązujących w Polsce w dobrej wierze i bez własnej winy nadał skargę w dniu 13 stycznia 2017 r. na poczcie w Chicago, w terminie przewidzianym na odwołanie. W tej sytuacji był przekonany, że dokonał wszystkich formalności. Ponadto wnoszący zażalenie zwrócił uwagę na odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po upływie 8 miesięcy od jej wniesienia, a także na okoliczność, że E. A. – matka skarżącego w dniu odebrania przesyłki nie była jego pełnomocnikiem. Jedynie odebrała i osobiście dostarczyła skarżącemu pismo w dniu 23 grudnia 2016 r. Nie można uznać zatem, że przesyłka została doręczona skarżącemu w dniu 17 grudnia 2016 r., bo podany adres był jedynie adresem do doręczeń w Polsce. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie zaś do brzmienia art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji właściwie przyjął, że data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma znaczenia dla oceny, czy zachowany został termin do złożenia tego pisma. Za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę przekazania przesyłki przez ten urząd - polskiemu urzędowi pocztowemu. Analiza art. 83 § 3 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że jedynie nadanie pisma w polskim urzędzie pocztowym operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub polskim urzędzie konsularnym jest wystarczające dla uznania, że został zachowany termin do jego złożenia. Natomiast w sytuacji, gdy strona składa pismo w zagranicznym urzędzie pocztowym o zachowaniu terminu nie decyduje data nadania za granicą, lecz data przekazania pisma polskiemu urzędowi pocztowemu lub polskiemu urzędowi konsularnemu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1567/10). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została skierowana na wskazany przez J. A. adres do korespondencji i odebrana w dniu 17 grudnia 2016 r. przez osobę uprawnioną, co wynika z dołączonego do nadesłanych akt administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru. Trzydziestodniowy termin przewidziany do wniesienia skargi upłynął zatem w dniu 16 stycznia 2017 r. Znajdująca się w aktach sprawy koperta zawierająca skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej oraz wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej (śledzenie przesyłek - emonitoring.poczta-polska.pl) wskazują natomiast, że strona nadała skargę w placówce pocztowej w Stanach Zjednoczonych w dniu 13 stycznia 2017 r., zaś jej wpływ do polskiej placówki pocztowej miał miejsce w dniu 21 stycznia 2017 r. (WER-Warszawa). Wobec powyższego spełniona została przesłanka obligująca Sąd I instancji do odrzucenia skargi, określona w art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że obowiązek ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w postępowaniu przed organami administracji oraz w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla strony, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, służy przyspieszeniu postępowania w sytuacji, gdy strona ma miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy w Polsce (art. 40 § 4 k.p.a. i art. 299 P.p.s.a.). Wyznaczając pełnomocnika do doręczeń na skarżącego spada ciężar utrzymania z nim odpowiedniego kontaktu. Kwestie związane z brakiem pouczenia o właściwym trybie wniesienia skargi nie mogą również wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te będą ewentualnie przedmiotem analizy Sądu w odrębnym postępowaniu incydentalnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.