IV SA/Gl 609/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-10-10

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy uchylająca wcześniejszą uchwałę w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów, podjęta wyłącznie na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, traci moc obowiązującą w związku z nowelizacją art. 90t ustawy o systemie oświaty?
Ratio decidendi
Organ nadzoru nie może stwierdzić nieważności uchwały rady gminy tylko na podstawie własnej, niepodzielanej powszechnie interpretacji przepisów, zwłaszcza gdy nowelizacja ustawy o systemie oświaty wprowadza nowe instytucje prawne, a nie stanowi podstawy prawnej uchylanej uchwały. Zmiana przepisów nie prowadzi do automatycznej utraty mocy obowiązującej uchwały podjętej na podstawie innego przepisu, jeśli nie ma wyraźnych przepisów przejściowych lub derogacyjnych.
Stan faktyczny
Wojewoda Śląski stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Gorzyce, która uchyliła wcześniejszą uchwałę w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów. Organ nadzoru uznał, że uchwała uchylająca została podjęta z naruszeniem art. 90t ustawy o systemie oświaty i art. 2 Konstytucji RP, ponieważ dotyczyła uchwały nieistniejącej już w obrocie prawnym. Gmina Gorzyce wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając organowi nadzoru błędną wykładnię przepisów i brak podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Gorzyce na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 4 maja 2017 r. nr NPII.4131.1.246.2017 w przedmiocie zasad udzielania stypendiów dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Wojewoda Śląski działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm. dalej u.s.g.) rozstrzygnięciem nadzorczym Nr NP1I.4131.1.246.2017 z dnia 4 maja 2017 r., stwierdził nieważność uchwały Nr XXVII/238/17 Rady Gminy Gorzyce z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie uchylenia uchwały Nr XIII/91/07 Rady Gminy Gorzyce z dnia 22 listopada 2007 r. w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów Gminy Gorzyce w całości - jako sprzecznej z art. 90t ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm. dalej ustawa o systemie oświaty ) oraz z art. 2 Konstytucji RP. Wskazaną powyżej uchwałą podjętą na sesji w dniu 27 marca 2017 r. Rada Gminy Gorzyce postanowiła uchylić w całości uchwałę NrXIII/91/07 z dnia 22 listopada 2007r. w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów Gminy Gorzyce. W podstawie prawnej niniejszej uchwały Rada Gminy powołała art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, w oparciu o który została podjęta również w 2007 r. uchylana uchwała. Zdaniem organu nadzoru Rada Gminy Gorzyce podjęła tę czynność w stosunku do uchwały nieistniejącej już w obrocie prawnym, co stanowi naruszenie podstawowych zasad stanowienia prawa wypływających z normy art. 2 Konstytucji RP. Uchwała Rady Gminy Gorzyce Nr XIII/91/07 określająca zasady udzielania stypendiów dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów Gminy Gorzyce była podjęta wyłącznie na podstawie normy kompetencyjnej zawartej w art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. Organ nadzoru przywołał pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 178/09, zgodnie z którym "przepis ten ma wyłącznie charakter przepisu kompetencyjnego, co przesądza o tym, że jeżeli ustawy szczególne, to znaczy inne ustawy niż ustawa o samorządzie gminnym przekażą gminie zadania w zakresie udzielania stypendiów, to właśnie rada gminy będzie właściwa do uchwalania zasad udzielania przedmiotowych stypendiów". Zatem istnienie kompetencji rady gminy do podjęcia uchwały określającej zasady udzielania stypendiów dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów uzależniono od istnienia przepisu szczególnego zawierającego upoważnienie dla rady gminy do działania w tym zakresie. Obecnie takie upoważnienie szczególne zawarte jest w przepisie art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty, który uprawnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia szczegółowych warunków udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, form i zakresu tej pomocy, w tym stypendiów dla uzdolnionych uczniów oraz trybu postępowania w tych sprawach. Przepis ten został wprowadzony wżycie dnia 20 grudnia 2008 r. ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności (Dz. U. Nr 216, poz. 1370), na mocy której znowelizowano art. 90t ustawy z dnia 7 września 1991 r. Obecnie na podstawie art. 90t ustawy o systemie oświaty przyjęcie przez radę gminy uchwały określającej zasady udzielania stypendium dla uczniów musi być poprzedzone utworzeniem dokumentów zawierających plan działania danej jednostki samorządu terytorialnego w sferze edukacji zorientowany na wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży lub na wspieranie edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Dopiero przyjęcie "zwykłą" uchwałą powyższych programów przewidujących udzielanie pomocy, stwarza możliwość określenia w odrębnej uchwale szczegółowych warunków udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakresu pomocy, w tym stypendiów, jak również sprecyzowania trybu postępowania w tych sprawach. Uchwała precyzująca te kwestie stanowi akt prawa miejscowego. W ocenie organu w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy o systemie oświaty, uchwały określające zasady udzielania stypendiów dla uczniów, podejmowane dotychczas przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego wyłącznie na podstawie normy kompetencyjnej zawartej w art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym utraciły z dniem 19 grudnia 2008 r. moc obowiązującą. Utrzymanie w mocy takiej uchwały wywołałoby swoistą niepewność dla adresatów norm prawnych tam zawartych, od kiedy uchwała Nr XIII/91/07 nie wywołuje skutków prawnych, tj. od chwili wejścia w życie uchwały Nr XXVII/238/17, czy też od chwili wejścia w życie przepisów szczególnych upoważniających organ stanowiący gminy do określenia warunków i trybu przyznawania stypendium dla uczniów. Taka niepewność w zakresie obowiązywania prawa w demokratycznym państwie prawa jest niedopuszczalna. Rada Miasta Gorzyce wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wskazane powyżej rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego zarzucając mu naruszenie: • art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 18 ust. 2 pkt 14a tej ustawy w zw. z art. 90t ustawy o systemie oświaty w związku z art. 2 Konstytucji, poprzez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, poprzez: - bezpodstawne przyjęcie, iż uchwała Rady Gminy Gorzyce nr XXVII/238/17 z dnia 27 marca 2017r. została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, podczas gdy uchwała ta nie narusza żadnego ze wskazanych przez Wojewodę Śląskiego przepisów; - błędne przyjęcie, iż -uchwała Rady Gminy Gorzyce nr XXVII/238/17 z dnia 27 marca 2017r. uchylała uchwałę nieistniejącą w obrocie prawnym, podczas gdy uchwala podlegająca uchyleniu (to jest uchwała Rady Gminy Gorzyce nr XIII/91/07 z dnia 22 listopada 2007r.) nie mogła utracić mocy obowiązującej w związku z nowelizacją art. 90t ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty; - błędne przyjęcie, iż z dniem 19 grudnia 2008r. uchwała Rady Gminy Gorzyce nr XIII/91/07 z dnia 22 listopada 2007r. utraciła moc obowiązującą, - pominięcie, iż uchwała Rady Gminy Gorzyce nr XlII/91/07 z dnia 22 listopada 2007r. została podjęta wyłącznie w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym, a nie w oparciu o podlegający nowelizacji przepis i wymagała uchylenia odrębną uchwałą. Rada Gminy wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz o zasądzenie od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że organ nadzoru w rozstrzygnięciu nadzorczym nie wskazał podstawy prawnej w oparciu o którą można byłoby wyprowadzić założenie, iż uchwała Rady Gminy Gorzyce nr XXVII/238/17 została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Podstawy takiej nie może stanowić ani art. 90t ustawy o systemie oświaty, w myśl którego jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży; wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Art. 90t ww. ustawy składa się ponadto z 4 ustępów, organ nadzoru nie precyzuje, z którą normą uchwała Rady Gminy Gorzyce ma pozostawać w sprzeczności. Również niepodobna dopatrzeć się sprzeczności uchwały uchylającej z art. 2 Konstytucji statuującym zasadę demokratycznego państwa prawnego. Przedmiotowa uchwała uchylającą czyni bowiem zadość takim zasadom wyprowadzanym z art. 2 Konstytucji jak: powszechność, pewność, dostępność, przewidywalność i przejrzystość stanowionego prawa. Nadto organ nadzoru nie wskazał w rozstrzygnięciu nadzorczym podstawy prawnej do skonstruowania takiej reguły walidacyjnej, która uprawniałaby do tezy, iż uchwała nr XIII/91/07 utraciła moc z dniem 19 grudnia 2008r. Uchwała nr XIII/91/07 został podjęta wyłącznie na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym. Treść sformułowanej podstawy ww. uchwały nie uległa zmianie, ani uchyleniu. Natomiast na skutek zmian w ustawie o systemie oświaty pojawiły się nowe normy, określające sposób kształtowania stypendiów. Ustawa nowelizująca nie wprowadzała jednocześnie ani reguł intertemporalnych, ani nie odnosiła się do dotychczas podjętych przez jednostki samorządu terytorialnego uchwał. W opisanym kontekście zdaniem strony skarżącej samo wejście w życie nowelizacji do art. 90t ustawy o systemie oświaty nie może być uznane za zdarzenie przesądzające o tym, iż uchwały rad gmin wydane w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym utraciły moc prawną. Reguła walidacyjna głosząca, iż zmiana, czy uchylenie podstawy prawnej aktu powoduje utratę jego mocy, wymaga tożsamości w obrębie hipotez norm źródłowych. Ustawa o systemie oświaty wprowadza tymczasem odmienny nieznany wcześniej mechanizm przyznawania stypendiów dla uzdolnionych uczniów, w którym uchwała o programie wsparcia winna poprzedzać uchwałę regulującą zasady przyznawania stypendiów. Nie da się zatem stwierdzić aby zachodził tu przypadek zmienionych podstaw, jest to natomiast przypadek pojawienia się nowej instytucji w systemie prawa. Co więcej, skoro za ukształtowaną uchodzi teza, iż art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. nie mógł stanowić podstawy materialnoprawnej uchwał w przedmiocie stypendiów, to konsekwentnie należałoby powiedzieć, że jakiekolwiek zmiany ustawodawcze w obrębie ustawy o systemie oświaty nie mogą prowadzić do automatycznej utraty mocy uchwal podjętych w oparciu wyłącznie o tenże przepis. Inaczej doszłoby do niekonsekwencji. Zdaniem strony skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zawiera wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony organ nadzoru argumentuje, iż art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym nie tworzy samodzielnej podstawy do wydania przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze gminy. Z drugiej zaś wywodzi, iż z chwilą zmiany w ustawie o systemie oświaty - art. 90t, miało dojść do automatycznej utraty mocy tejże uchwały. Dalej strona skarżąca powołała się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w z 5 maja 2011r. sygn. I OSK 1059/10, z dnia 23 czerwca 2016r. sygn. II OSK 1114/16 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/WR 768/15 oraz powołała się na wystąpienie Najwyższej Izby Kontroli Delegatura w Białymstoku z 13 marca 2014r. w sprawie LBI-4111-01-01/2013. Nadto poinformowała, że w wojewódzkich dziennikach urzędowych publikowane są uchwały w przedmiocie wyeliminowania uchwal wydanych w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 14a wskazując przykłady tych publikacji. Reasumując strona skarżąca stwierdziła, że organ nadzoru nie określił z jaką normą prawną miałaby być sprzeczna uchwała Rady Gminy Gorzyce, z treści uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego wynika natomiast, iż sprzeczności tej poszukuje wyłącznie w przyjętym przez ten organ i niepodzielanym powszechnie wariancie interpretacyjnym. To zaś uzasadnia tezy o istotnym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g., które stanowiłoby podstawę dla wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski podtrzymał swoje stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi uznał, że w sposób jednoznaczny wykazał, że zaskarżona uchwala została podjęta z istotnym naruszeniem prawa i jako taka nie może funkcjonować dalej w obrocie prawnym. Rada Gminy podjęła bowiem uchwałę niezgodnie z art. 90t ustawy o systemie oświaty i art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Wojewody w obowiązującym stanie prawnym brak było podstaw do uchylenia uchwały Nr XIIl/91/07 Rady Gminy Gorzyce z dnia 22 listopada 2007 r. w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów Gminy Gorzyce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20167 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Uwzględniając skargę na akt nadzoru, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7 cytowanej ustawy, sąd uchyla ten akt - zgodnie z art. 148 P.p.s.a., natomiast w razie nieuwzględnienia skargi - oddala ją. Ponadto podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g., organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały organu gminy w całości lub w części, jeżeli uzna ją za sprzeczną z prawem. Przez sprzeczność z prawem należy przy tym rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z aktami prawa miejscowego. W wyniku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym "Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie określonym w art. 90". Sąd stwierdza, że powyższe warunki formalne do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego zostały spełnione. Rozpatrując skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody powinnością Sądu było ustalenie, czy organ nadzoru w sposób zgodny z prawem skorzystał z przyznanej kompetencji nadzorczej, a tym samym, czy prawidłowo zakwestionował legalność kontrolowanej uchwały Rady Miasta Gorzyce. Rozważając treść przepisów art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., Sąd stwierdził, iż ustawodawca wskazał, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powoływana regulacja ustrojowa nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 tej ustawy. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych do takich istotnych naruszeń, skutkujących nieważnością uchwały, zalicza się naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Do tej kategorii uchybień nie zalicza się braku wskazania podstawy prawnej uchwały organu samorządu terytorialnego a także wskazania niewłaściwej lub niepełnej podstawy prawnej, o ile istnieje przepis prawa stanowiący umocowanie do jej podjęcia." Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W ocenie Sądu, z uwagi na jego zaprezentowanie przy okazji opisywania stanowiska strony i organu brak jest konieczności jego powielania. Zgodnie z treścią art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W odniesieniu do takich aktów stanowionych przez organy gminy ustawą tą jest ustawa o samorządzie gminnym. Przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gmina stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze gminy. Na podstawie zaś art. 40 ust. 3 tej samej ustawy w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, mające na celu zapewnienie ochrony szczególnie cennych dóbr wyszczególnionych w tym unormowaniu. Jako podstawa prawna wydania zaskarżonej uchwały został wskazany przepis art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, w świetle którego do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Przechodząc do istoty rzeczy, nie sposób nie podzielić poglądu strony skarżącej, że organ nadzoru w rozstrzygnięciu nadzorczym w istocie nie wskazał podstawy prawnej w oparciu o którą można byłoby wyprowadzić założenie, iż uchwała Rady Gminy Gorzyce nr XXVII/238/17 została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Podstawy takiej nie może stanowić ani art. 90t ustawy o systemie oświaty, w myśl którego jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży; wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Nie sposób również dopatrzyć się sprzeczności uchwały uchylającej z art. 2 Konstytucji statuującym zasadę demokratycznego państwa prawnego. Przedmiotowa uchwała uchylającą czyni bowiem zadość takim zasadom wyprowadzanym z art. 2 Konstytucji jak: powszechność, pewność, dostępność, przewidywalność i przejrzystość stanowionego prawa. Wojewoda w żadnym momencie nie wskazał w rozstrzygnięciu nadzorczym podstawy prawnej do skonstruowania takiej reguły walidacyjnej, która uprawniałaby do tezy, iż uchwała nr XIII/91/07 utraciła moc z dniem 19 grudnia 2008 r. Uchwała ta bowiem został podjęta wyłącznie na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, a treść sformułowanej podstawy wspomnianej uchwały nie uległa zmianie, ani uchyleniu. Zupełnie inną kwestią pozostaje okoliczność, że na skutek zmian w ustawie o systemie oświaty pojawiły się nowe normy, określające sposób kształtowania stypendiów. Przy tym jednak, ustawa nowelizująca nie wprowadzała ani reguł intertemporalnych, ani nie odnosiła się do dotychczas podjętych przez jednostki samorządu terytorialnego uchwał. Stąd też uprawniony jest pogląd, że samo wejście w życie nowelizacji do art. 90t ustawy o systemie oświaty nie może być uznane za zdarzenie przesądzające o tym, iż uchwały rad gmin wydane w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym utraciły moc prawną. Reguła walidacyjna głosząca, iż zmiana, czy uchylenie podstawy prawnej aktu powoduje utratę jego mocy, wymaga tożsamości w obrębie hipotez norm źródłowych. Ustawa o systemie oświaty wprowadza tymczasem odmienny nieznany wcześniej mechanizm przyznawania stypendiów dla uzdolnionych uczniów, w którym uchwała o programie wsparcia winna poprzedzać uchwałę regulującą zasady przyznawania stypendiów. Nie da się zatem stwierdzić aby zachodził tu przypadek zmienionych podstaw, jest to natomiast przypadek pojawienia się nowej instytucji w systemie prawa. Nie sposób także nie podzielić poglądu strony skarżącej, że skoro za ukształtowaną uchodzi teza, iż art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g. nie mógł stanowić podstawy materialnoprawnej uchwał w przedmiocie stypendiów, to konsekwentnie należałoby powiedzieć, że jakiekolwiek zmiany ustawodawcze w obrębie ustawy o systemie oświaty nie mogą prowadzić do automatycznej utraty mocy uchwal podjętych w oparciu wyłącznie o tenże przepis. Inaczej doszłoby do niekonsekwencji. Trafny jest zatem pogląd strony skarżącej, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zawiera wewnętrzną sprzeczność, albowiem z jednej strony organ nadzoru argumentuje, iż art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym nie tworzy samodzielnej podstawy do wydania przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze gminy, a z drugiej zaś wywodzi, iż z chwilą zmiany w ustawie o systemie oświaty - art. 90t, miało dojść do automatycznej utraty mocy tejże uchwały. Sąd w całości podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 01 grudnia 2015r. sygn. akt II FSK 1460/14, że "W literaturze podnosi się, że podstawową zasadą tworzenia prawa jest to, że dany akt może uchylić ten organ, który jest upoważniony do jego wydania, a zasadę tą wyraża łacińska paremia cuius est condere, eius est abrogare (por. t. 6 w G. Wierczyński, Komentarz do §126 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", publ. LEX/el). Tym samym należy podzielić wyrażony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, ze do elementarnych zasad techniki prawodawczej należy zaliczyć regułę zakazu stosowania derogacji milczącej i nakazu stosowania derogacji wyraźnej, które wynikają z przepisów § 82 i § 86 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej, zamieszczonych w dziale II, a mających z mocy § 143 tego aktu prawnego zastosowanie do aktów prawa miejscowego, stanowiących, że zmiana (nowelizacja) ustawy polega na uchyleniu niektórych jej przepisów, zastąpieniu niektórych jej przepisów przepisami o innej treści lub brzmieniu albo na dodaniu do niej nowych przepisów, nie może natomiast polegać na tym, że dawny przepis zastępuje się nowym, nie wskazując jednocześnie dokonywania tej zmiany (nowelizacja dorozumiana). Argumentem przemawiającym za niedopuszczalnością poprzestania na domyślnym uchyleniu przepisów lub przepisu przez samo odmienne uregulowanie danej sprawy jest realizacja zasady jedności prawa, a także czytelności systemu prawa poprzez pozbawienie wątpliwości które akty obowiązują, a które już nie. Derogacja wyraźna polega na precyzyjnym wskazaniu uchylanych przepisów, przy czym z uwagi na pewność i jasność porządku prawnego informacja o utracie mocy prawnej aktu normatywnego winna następować w takim samym trybie, jak ogłoszenie o jego wejściu w życie (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 17 marca 2009 r., w sprawie IISA/OP 33/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl; L. Morawski: Wstęp do prawoznawstwa, Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2002, s. 141-142 oraz D. Dąbek: Prawo miejscowe samorządu terytorialnego, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz-Kraków 2004, s. 391). Podsumowując wskazać należy, że w wydanym rozstrzygnięciu - organ nadzoru nie wskazuje w rezultacie na jednoznaczną i konkretną podstawę prawną, która obligowałaby do uznania uchwały Rady Gminy Gorzyce nr XIII/91/07 z dnia 22 listopada 2007 r. automatycznie za nieobowiązującą i to od wskazanej przez organ nadzoru daty. Zmiany przepisów ustawy o systemie oświaty (które nie stanowiły podstawy prawnej uchylanej uchwały a wprowadzały nowe instytucje) nie podobna uznać za zdarzenie prowadzące do automatycznej utraty mocy obowiązującej uchwały wydanej w 2007r. w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym. Tym bardziej, ze sam organ nadzoru uznaje, że przepisy przejściowe ww. kwestii nie unormowały. A zatem zagadnienie obowiązywania uchwały mogło być rozstrzygnięte w myśl zasady cuius est condere, eius est abrogare, a nie wbrew tej zasadzie. Skoro zatem, organ nadzoru nie określił z jaką normą prawną miałaby być sprzeczna uchwała Rady Gminy Gorzyce, a z treści uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego wynika natomiast, iż sprzeczności tej poszukuje wyłącznie w przyjętym przez ten organ i niepodzielanym powszechnie wariancie interpretacyjnym, to w opinii Sąd nie uzasadnia tezy o istotnym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g., które stanowiłoby podstawę dla wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Mając powyższe na uwadze Są d na podstawie art. 148 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło