II SA/Kr 688/17

WyrokWSA w Krakowie2017-10-12

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Jacek Bursa, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa ganku na istniejących fundamentach, zwiększająca jego powierzchnię zabudowy, stanowi remont, czy budowę wymagającą pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając je za wadliwe z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowej oceny materiału dowodowego. Organy nie dokonały precyzyjnej i spójnej kwalifikacji prawnych spornych robót budowlanych (rozbudowa, odbudowa, remont), co doprowadziło do przedwczesnego wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ganku o powierzchni 15,39 m2, który został wykonany na istniejących fundamentach. Organ I instancji zakwalifikował te prace jako rozbudowę i nakazał rozbiórkę z powodu braku pozwolenia na budowę. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca E. M. twierdziła, że prace stanowiły remont lub odbudowę, a nie rozbudowę.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. M. kwotę [...]zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z 11 kwietnia 2016 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. w trybie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm. dalej u.p.b. nakazał E. M. rozbiórkę ganku o powierzchni zabudowy 15,39 m2 przylegającego od strony północnej do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] (przed podziałem dz. ewid. nr [...]) w miejscowości W. , gm. Sułoszowa. Powodem tego rozstrzygnięcia było ustalenie w ramach kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2012 r., iż w/w działka jest zabudowana budynkiem gospod. i budynkiem mieszkalnym z gankiem od strony północnej; jest to jedyne wejście do bud. mieszkalnego. W ścianie południowej ganku brak otworów okiennych i drzwiowych, natomiast od strony wschodniej ganek posiada drzwi wejściowe oraz okno, a od strony zachodniej - okno, dach ganku jest jednospadowy, na dachu założone są rynna i rury spustowe wody opadowe odprowadzono na teren nieutwardzony własnej działki. Wg oświadczania właścicieli ganek został wyremontowany na starych fundamentach. Natomiast w ramach oględzin w dniu [...] marca 2015 r. ustalono, że ganek jest wstanie surowym zamkniętym: zewnątrz wykonane ocieplenie styropianem zaciągnięte kgem. Dach jednospadowy pokrycie błachodachówką. Wewnątrz wylewka betonowa zrobiona na starej istniejącej wylewce. Wewnątrz ściany bez tynku. Wewnątrz instalacja elektryczna. Wewnątrz ustawiona kuchenka gazowa, gaz z butli. Wentylacja niedrożna. Drzwi zewnętrzne. (...) Schody na zewnątrz prowizoryczne. Ułożone z pustaków. Stan techniczny budynku - ganku nie budzi zastrzeżeń. Pokrycie dachowe w stanie dobrym, okna nowe plastikowe. Nie stwierdzono żadnych pęknięć oraz zarysowań ścian. Wg. oświadczenia właścicielki działki ok. 5 lat temu, tj. 2010 r. został wyremontowany istniejący od dawna (ok. lat 70) ganek. Wymiary zewnętrzne ganku nie uległy zmianie wykorzystane na istniejące fundamenty betonowe. Odwodnienie z rynien na teren własny zielony. Postanowieniem nr [...] z dnia 14 września 2015 r. znak: [...] organ I instancji nałożył na E. M., zgodnie z art. 48 ust 2 i 3 u.p.b. obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji, w tym oświadczenia o zgodności zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego, w terminie do 30 grudnia 2015 r. W dniu 30 grudnia 2015 r. E. M. przedłożyła kopię aktu notarialnego potwierdzającego darowiznę działki nr [...] w W. oraz zaświadczenie Wójta Gminy Sułoszowa o zgodności ganku z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Sułoszowa sołectwo Wola Kalinowska zatwierdzonego uchwałą XIII/72/07 Rady Gminy w Sułoszowej z dnia 7 listopada 2007 (Dz. Urz. Woj. Małopol. z 2007 r., nr 98). Do akt postępowania organu I instancji włączona została informacja uproszczona z rejestru gruntów oraz wydruk mapy ewidencyjnej, dla działki [...] i [...] w W. . Organ I instancji stwierdził, iż sporny obiekt powstał w wyniku rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego tj. powstania nowego ganku w miejscu poprzedniego, a nie remontu, stąd z uwagi na brak uzyskania pozwolenia na budowę nakazał jego rozbiórkę. Odwołanie od ww. decyzji złożyła E. M. zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. orazart. 12 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie w sprawie, a także art. 3 pkt 7a) zd. pierwsze w zw. z pkt 8), w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1a) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2) u.p.b. poprzez niewłaściwą ich wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie. W ocenie skarżącej organ błędnie zakwalifikował roboty budowlane jako rozbudowę (powiększenie budowli), kiedy stanowiły remont, ewentualnie odbudowę. E. M. wskazała na elementy decydujące o remoncie ze względu na poprzedni zły stan techniczny ganku, w tym podmycie fundamentów. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 20 marca 2017r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa, art. 48 ust 1 w zw. z 4 art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 u.p.b., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że wykonane roboty budowlane doprowadziły do rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego poprzez zwiększenie jego powierzchni zabudowy o 15,39m2. Wymiary oraz powierzchnia zabudowy przedmiotowego ganku ustalone zostały na podstawie przedłożonego przez E. M. szkicu, na który naniesione zostały wymiary. Rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie mieści się z katalogu obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym E. M. zobligowana była do uzyskania pozwolenia na budowę przez wykonaniem odbudowy ganku. W wyniku robót budowlanych składających się na pojęcie "budowy" dochodzi do powstania nowej substancji budowlanej przez wykonanie obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego taka sytuacja wystąpiła w realiach niniejszej sprawy. Natomiast w przypadku remontu zakres ingerencji w zawsze istniejącą już substancję budowlaną jest węższy, gdyż ma on na celu zapobiec na przyszłość degradacji fizycznej i technicznej budynku oraz nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła E. M., powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe, z powodu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz przez nieprawidłową ocenę zebranego materiału co do kwalifikacji prawnej spornego obiektu, co do którego nakazano rozbiórkę. W kontrolowanej sprawie decyzja orzekająca nakaz rozbiórki wydana w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i przedstawione rozważania jest przedwczesna i niespójna. W szczególności skarżony organ nie wskazał precyzyjnie jakiej dokonał kwalifikacji prawnej spornych robót – czy stanowiły rozbudowę, odbudowę czy remont. Pomimo, iż z uzasadnienia wynika, że organ powyższe pojęcia rozróżnia i wskazuje na ich definicję, nie dokonuje przejrzystej i spójnej kwalifikacji. Dla zinterpretowania tych pojęć zawartych w pkt 6-, 7, 7a i 8 art. 3 u.p.b. i ich zastosowania zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny należy stosować zasady wykładni językowej i reguły znaczeniowe języka polskiego. Rozbudowa to roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość czy liczba kondygnacji. Przez odbudowę rozumieć należy zgodnie ze stanowiskiem doktryny wykonanie obiektu budowlanego w tym samym miejscu i o tych samych gabarytach, wzniesienie na nowo. Z pojęciem odbudowy wiąże się odtworzenie, obejmujące rozebranie, a następnie odtworzenie właściwe. Roboty budowlane wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiące bieżącej konserwacji, są remontem. Przy wykonywaniu tego rodzaju robót budowlanych dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Za remont uważane są tylko takie roboty budowlane, które są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym i ich celem jest odtworzenie stanu, który istniał w danym obiekcie budowlanym. Wobec tego remontem nie będą roboty budowlane polegające na rozbiórce całego obiektu budowlanego i budowie nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem materiałów budowlanych pozyskanych z obiektu rozebranego w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami obiektowi pierwotnemu. Zasadnicza różnica między remontem, a odbudową wynika z występującego w przypadku odbudowy faktu uprzedniego w stosunku do samego aktu odtworzenia – rozebrania obiektu (por. wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r., II OSK 1483/10). Rozebranie takie wyklucza potraktowanie całości robót jako odtwarzających stan pierwotny, o których mowa w definicji terminu "remont". W takiej sytuacji doszłoby do remontu czegoś, co nie istnieje, gdyż zostało uprzednio rozebrane. Wobec tego w kontrolowanej sprawie organy winny w ramach dokładnego ustalenia stanu faktycznego zbadać i ocenić projekt domu jeśli istnieje, z uwzględnieniem starej mapy np. z geoportalu w celu zbadania, czy przed podjętymi spornymi robotami, ganek stanowiący część obiektu w postaci domu mieszkalnego występował, jeśli tak czy jego obrys i parametry odpowiadają temu co obecnie zostało wybudowane. W sytuacji spełnienia powyższych warunków należy uznać, iż w spornej sprawie miał miejsce remont domu, jako obiektu i prowadzić postępowanie naprawcze. Nie są natomiast trafne zarzuty skargi nawiązujące do aktualnych przepisów prawa budowlanego, które wprowadziły liberalizację procedur odnośnie niektórych robót budowlanych. W myśl przepisów przejściowych, które wprowadziły te nowelizacje, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło