IV SA/Wa 2284/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-16
Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren pod usługi, w tym handel wielkopowierzchniowy, może naruszać interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości, powołującego się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące immisji ponad przeciętną miarę?Ratio decidendi
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, choć nie jest aktem prawa miejscowego, może naruszać interes prawny strony, jeśli jego ustalenia bezpośrednio wpływają na sposób wykonywania prawa własności. Jednakże, przeznaczenie terenu pod usługi, w tym handel wielkopowierzchniowy, w centrum miasta, nawet jeśli jest niekorzystne dla sąsiedniego właściciela, nie stanowi naruszenia jego interesu prawnego, jeśli mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy i uwzględnia możliwość zachowania istniejącej zabudowy mieszkaniowej.Stan faktyczny
Skarżąca, właścicielka nieruchomości w centrum miasta, wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zmiana ta przeznaczyła obszar, na którym znajduje się jej działka, pod usługi, w tym handel wielkopowierzchniowy. Skarżąca argumentowała, że narusza to jej interes prawny, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące immisji ponad przeciętną miarę oraz na walory przyrodnicze miasta. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, wskazując na potrzebę rozwoju centrum miasta i możliwość realizacji usług handlowych, a także na to, że sporny teren nie znajduje się w strefach ochrony przyrody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na uchwałę Rady Miasta J. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta J. oddala skargę
UZASADSNIENIE
Rada Miasta [...] uchwałą z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.) uchwaliła zmianę Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. B. M. wezwała Radę Miasta [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącej wskazaną powyżej uchwałą, wskazując na jej niezgodność z art. 144 Kodeksu cywilnego, polegającą na podjęciu działań, które w konsekwencji mogłyby zakłócać korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. B. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej wymienioną uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części dotyczącej kwalifikacji obszaru położonego między ulicami [...],[...],[...] i [...] jako U/UC oraz o obciążenie Rady Miasta [...] kosztami postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, że zmiany w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] podyktowane są zamiarem wybudowania centrum handlowego w sąsiedztwie jej działki, tj. w centrum [...]. Nie pozostaje to bez wpływu na niezakłócone korzystanie z jej gruntu. Wybudowanie w sąsiedztwie galerii może zakłócić cyrkulację powietrza, a przez to przyczynić się do powstawania smogu. Ponadto zwiększy się ruch samochodowy, przez co znacznie wzrośnie poziom hałasu. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że wielu mieszkańców postanowiło osiedlić się w [...] ze względu na unikalne walory przyrodnicze i uzdrowiskowe. Budowa centrum handlowego z pewnością nie przyczyni się do ich utrzymania, a wręcz przeciwnie - może stanowić zagrożenie dla okolicznego środowiska przyrodniczego. Jest to więc ewidentny przykład naruszenia art. 144 Kodeksu cywilnego stanowiącego, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jak wynika z orzecznictwa oraz doktryny, określona w art. 144 Kodeksu cywilnego przeciętna miara, wynikająca ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, z przekroczeniem której właściciel nie może zakłócać przy wykonywaniu swego prawa korzystania z nieruchomości sąsiednich, ma charakter autonomiczny, to znaczy, że nawet zachowanie się właściciela zgodne z decyzjami i normami administracyjnymi nie pozbawia właścicieli nieruchomości sąsiednich roszczenia negatoryjnego w stosunku do niego w razie zakłócenia korzystania z ich nieruchomości ponad tę miarę (wyrok SN z dnia 10 lipca 2003 r., sygn. akt I CKN 497/01, wyrok SN z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt II CSK 169/08). Kolejnym kryterium pozwalającym na ustalenie granic dopuszczalnych immisji pośrednich, są stosunki miejscowe. Jak wskazuje doktryna, przy ustalaniu treści tego pojęcia należy mieć na względzie występujący aktualnie i przyjęty przez większość sposób używania nieruchomości na danym terenie i towarzyszące temu zapatrywania innych, a także charakter danego środowiska; dla ustalenia bowiem dozwolonej miary zakłóceń istotne jest to, czy określone działanie ma miejsce na wsi, w mieście, na obszarze przemysłowym, czy wreszcie - terenie uzdrowiskowym lub rekreacyjnym (Kodeks cywilny. Komentarz. T. 2. Własność i inne prawa rzeczowe, red. Jacek Gudowski, Warszawa 2013). Miasto [...] natomiast znane jest ze swoich walorów przyrodniczych. Według danych urzędu miasta obszary leśne i zadrzewione stanowią prawie 29% obszaru [...]. Na terenie miasta znajduje się część [...] parku Krajobrazowego oraz trzy rezerwaty przyrody: [...],[...] oraz [...]. Częściowo [...] objęty jest także programem NATURA 2000 oraz należy do [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Jak dalej informuje urząd miasta, liczne wyspy, mielizny i piaszczyste łachy przy ujściu rzeki [...] stanowią ostoję wielu cennych gatunków zwierząt i roślin. W obrębie [...] znajduje się ponadto 12 drzew wpisanych do rejestru pomników przyrody. Przebiegają tam również trzy szlaki turystyczne, w tym [...] -kilometrowy szlak turystyczny żółty [...] "[...] ". Trudno w świetle powyższego sprzeciwić się twierdzeniu, że budowa centrum handlowego w [...] jest działaniem, które może zakłócić korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Dalej skarżąca podniosła, że działanie Rady Miasta w zakresie podjęcia wyżej wymienionej uchwały stanowi wyraz złamania zasady z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. pogłębiania zaufania do władzy publicznej uznawanej za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania.
Rada Miasta [...] odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie stwierdzając, że zgodnie z uzasadnieniem uchwały inicjującej proces zmiany Studium, organowi uchwałodawczemu gminy przyświecała myśl rozwoju miasta m. in. w aspekcie uporządkowania terenów usługowych oraz wskazania nowych terenów usługowych komercyjnych i publicznych: "Obecna forma Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta ... nie uwzględniała wszystkich potrzeb rozwijającego się miasta. Zaistniała realna potrzeba stworzenia wyrazistego centrum miasta, integrującego społeczność lokalną oraz zwiększającego jego atrakcyjność. Celem osiągnięcia tych wartości należy ujednolicić kierunkowe przeznaczenie opisanego w uchwale terenu jako terenu usług z dopuszczeniem większych wskaźników intensywności zabudowy niż dotychczas oraz ewentualnie wprowadzić możliwość realizacji wielkopowierzchniowych obiektów handlowych." Zgodnie z przytoczonym uzasadnieniem od początku procedury wolą Rady było wprowadzenie jednolitego przeznaczenia usługowego w centrum miasta - jednoznacznie wskazano kierunek zmian. W poprzedniej zmianie Studium przywołany kwartał ulic był już w części wschodniej przeznaczony pod usługi. Obecna zmiana rozszerzyła kierunkowe przeznaczenie usługowe na cały kwartał, z dopuszczeniem usług handlu wielkopowierzchniowego oraz zachowaniem istniejącej zabudowy mieszkaniowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. organ uznał, że jest on niezasadny, wskazując, że procedury planistyczne oparte są na przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dlatego nie znajduje tu zastosowania Kodeks postępowania administracyjnego.
Rada Miasta jako organ uchwałodawczy dokonała oceny zmian pod kątem interesu publicznego, biorąc pod uwagę wolę wszystkich mieszkańców, których reprezentuje. Projekt galerii przewidziany w przyszłości do realizacji wzdłuż ulicy Wyszyńskiego w omawianym kwartale ulic, celem pogodzenia interesów miasta oraz osób bezpośrednio sąsiadujących z terenem przeznaczonym pod usługi, uwzględnia ograniczenie wysokości dominanty do 16 m oraz zachowanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej (jedno- i wielorodzinnej). Biorąc pod uwagę brak możliwości wypracowania całkowitego kompromisu, Rada Miasta, kierując się interesem ogółu mieszkańców i potrzebą kształtowania i rozwoju centrum Miasta uchwaliła zmianę Studium w obecnym kształcie.
Odnosząc się do argumentów skargi dotyczących wartości przyrodniczo-krajobrazowych Miasta, Rada zauważa, że skarżona zmiana dotyczy ścisłego centrum obszaru miejskiego. Kwartał [...],[...],[...],[...] położony jest 180 m od drogi głównej [...] oraz 200 m od linii kolejowej numer [...] [...] (duża uciążliwość hałasowa). Sporny teren położony jest poza wszelkimi strefami ochrony przyrody, nie podlega ochronie w rozumieniu żadnej ustawy, nie znajdują się na nim pomniki przyrody. Miasto [...] słynie z wartości przyrodniczo-krajobrazowych, jednak obszary najcenniejsze przyrodniczo oraz krajobrazowo, położone są na obrzeżach miasta a ich ochronność wzmocniona jest różnymi formami ochrony przyrody ([...] Park Krajobrazowy wraz z otuliną, Rezerwat rzeki [...], Rezerwat [...] i [...], Natura 2000 i [...] Obszar Chronionego Krajobrazu). Przybliżając się do centrum, strefy ochrony przyrody stają się mniej restrykcyjne, aby w końcu ustąpić miejsca przestrzeniom intensywnie zurbanizowanym. Obszary centralne miast są naturalnymi przestrzeniami rozwoju intensywniejszej zabudowy, w tym usługowej.
Wskazując na dokument potwierdzający rozpatrzenie uwag, za nieuzasadniony uznano argument o zbyt ogólnikowym uzasadnieniu dla nieuwzględnienia uwag dotyczących zaniechania zainwestowania wielkopowierzchniowego w centrum Miasta.
Z kolei odnośnie zarzutu naruszenia art. 144 Kodeksu cywilnego organ zaznaczył, że Studium nie przesądza o możliwym sposobie zagospodarowania nieruchomości, a więc nie jest możliwe przypisanie, że ustalenia studium przekładają się na naruszenie tej przestrzeni prawa. Na tym poziomie ustaleń Studium nie jest możliwe stwierdzenie immisji na działki sąsiadujące. Nadto należy mieć na względzie, że prawo własności skarżącej jakkolwiek silne podmiotowo, nie jest bezwzględne i doznaje ograniczeń ustawowych m.in. w ramach podejmowanego zgodnie z przepisami i z zastosowaniem odpowiedniej procedury władztwa planistycznego. Niemniej przepisy prawa budowlanego, przewidujące ochronę interesów osób trzecich, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości, stanowią gwarancję poszanowania praw właścicieli jednakże mają zastosowanie na dalszym etapie w odrębnych postępowaniach przewidzianych prawem budowlanym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowa skarga złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm., dalej jako u.s.g.), według którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy zbadać, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wskazane wyżej wymogi zostały spełnione, bowiem wezwanie do usunięcia skarżąca skierowała w piśmie z [...] czerwca 2016 r., które pozostało bez odpowiedzi Rady Miasta [...]. Skargę wniesiono w dniu 4 sierpnia 2016 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1269 ze zm.). Następnie konieczne jest jeszcze ustalenie, czy zaskarżona uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w sprawie zmiany Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] dotyczy interesu prawnego skarżącej, a jeżeli tak, to czy narusza ten interes prawny, co dawałoby jej legitymację do wniesienia skargi.
Należy stwierdzić, że uchwała w sprawie zmiany Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] należy do spraw z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a w szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego. Ponadto art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zalicza uchwalanie studium do zadań własnych gminy, pozostających w sferze władztwa planistycznego gminy.
Przesłankami uzasadniającymi wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej jest zatem oprócz wcześniejszego bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia, co w przedmiotowej sprawie bezspornie nastąpiło, także naruszenie posiadanego przez skarżącą interesu prawnego lub uprawnienia, przez ustalenia tej uchwały. Stroną w postępowaniu wszczętym na podstawie powyższego przepisu może być więc jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia tej uchwały (studium). Naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego podmiotu.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest aktem prawa miejscowego, lecz stanowi wewnętrzny akt kreacji polityki przestrzennej w gminie przez radę gminy, w którym, stosownie do art. 10 ust. 1 i 2 ww. ustawy, określa się cały szereg uwarunkowań i kierunków mających znaczenie w gospodarowaniu przestrzennym.
Wskazać należy, iż w myśl art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, jako aktów prawa miejscowego, kształtujących wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 8 ww. ustawy). Wiążący charakter ustaleń studium wobec treści planu miejscowego znajduje swoje odzwierciedlenie również w procesowych obowiązkach organu opracowującego projekt planu miejscowego, poprzez dokonywanie, przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia tego planu, analizy stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, a następnie sporządzania projektu planu miejscowego uwzględniającego ustalenia studium (art. 14 ust. 5 i art. 17 pkt 4 ww. ustawy). Samo zaś uchwalenie planu miejscowego musi być jeszcze poprzedzone stwierdzeniem przez radę gminy, że nie narusza on ustaleń studium (art. 20 ust. 1 ww. ustawy).
Zważywszy zatem na zakres i szczegółowość ustaleń dokonywanych w części tekstowej i graficznej studium (art. 10 ust. 1 i 2 ww. ustawy), ustalenia studium w bezpośredni sposób determinują istotną część normatywnych skutków planu miejscowego wobec wykonywania prawa własności nieruchomości. Dlatego studium może naruszać interes prawny konkretnego podmiotu i wcale nie musi to być naruszenie o charakterze abstrakcyjnym, jak przyjmowano we wcześniejszym orzecznictwie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w pierwszej kolejności zbada istnienie interesu pranego po stronie skarżącej, aby następnie dokonać oceny, czy interes prawny skarżącej został naruszony ustaleniami kwestionowanej uchwały w przedmiocie zmiany Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...] oraz czy naruszenie to było wynikiem zgodnego, czy też niezgodnego z prawem działania Rady Miasta [...].
Skarżąca jest właścicielem działki nr [...], o powierzchni [...] m², w obrębie [...], położonej przy ulicy [...] w [...], której obszar znalazł się na terenie objętym ustaleniami studium. Nieruchomość ta znajduje się w obszarze położonym między ulicami [...], [...],[...] i [...] oznaczonym w zaskarżonym studium funkcją U/UC obszary lokalizacji usług, w tym handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m².
Skarżąca kwestionując ustalenia studium dotyczące przeznaczenia obszaru położonego między ulicami [...],[...],[...] i [...], w tym terenu jej działki nr [...] i, pod funkcję U/UC obszary lokalizacji usług, w tym handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m², wywodzi swój interes prawny z przepisów prawa materialnego regulujących prawo własności. Zgodnie z treścią art. 140 k.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Projektując przeznaczenie terenu działki należącej do skarżącej pod funkcję U/UC obszary lokalizacji usług, w tym handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m², gmina wpłynęła niewątpliwie na zakres uprawnień skarżącej do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w sposób wykraczający poza zakres uprawnień przyznanych przez prawo. Stąd też w ocenie Sądu skarżąca uprawniona jest do kwestionowania zaskarżonej uchwały w tym zakresie.
Dla skutecznego uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą studium w ramach przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak wskazano powyżej, zasadnicze znaczenie posiada jednak okoliczność, czy naruszenie interesu prawnego ustaleniami studium znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Jeżeli bowiem ustalenia studium nie mieszczą się w ustawowo określonych kompetencjach rady gminy do tworzenia tego studium, jako aktu z zakresu administracji publicznej, to w takim zakresie studium nie może wywierać skutków prawnych, jako sprzeczne z określonymi przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Należy mieć na uwadze, iż stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, należy do zadań własnych gminy.
Przepis ten wskazuje na przypisanie gminie przez ustawodawcę uprawnień planistycznych zwanych w doktrynie ,,władztwem planistycznym, czy też ,,samodzielnością planistyczną gminy", nie należy jednak jego rozumieć jako pełnej swobody w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów przez normy zawarte w poszczególnych aktach administracyjnych prawa materialnego, ale również przez normy materialne zawarte w samej ustawie o planowaniu przestrzennym. Uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane i niezależnie od legalności jest oceniane pod kątem ewentualnego nadużywania uprawnień. Prawnie wadliwymi ustaleniami studium będą zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. To zaś oznacza, że każda ingerencja w sposób wykonywania prawa własności musi mieścić się w granicach wyznaczonych interesem publicznym (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, red. prof. zw. dr hab. Zygmunt Niewiadomski, Warszawa 2004, str. 39, 40, 42, 43, 57).
Należy jednocześnie mieć na uwadze, iż uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jak i każde inne rozstrzygnięcie uznaniowe nie może być wykonywane całkowicie dowolnie, bez żadnego prawnego i racjonalnego skrępowania i uzasadnienia. Jakkolwiek obowiązujące przepisy nie wprowadzają wymogu uzasadnienia uchwały w sprawie studium, to jednak organ zarówno w toku postępowania planistycznego jak i postępowania sądowoadministracyjnego winien wykazać, iż wykonując swoje uprawnienia nie nadużył ich oraz że podjęte w studium ustalenia mieszczą się w granicach przyznanych uprawnień.
Przenosząc powyższe wywody na stan przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona uchwała Rady Miasta [...] w części dotyczącej działki skarżącej i całego obszaru położonego między ulicami [...], [...], Sosnową i [...], przeznaczając ten obszar pod funkcję U/UC obszary lokalizacji usług, w tym handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m² wprawdzie dokonała ingerencji w posiadane przez skarżącą prawo własności, jednakże ingerencja ta, w ocenie Sądu, mimo że niekorzystna dla skarżącej, nie przekraczała granic władztwa planistycznego.
W Dziale III zaskarżonego Studium w Rozdziale I 1.3 przeznaczenie terenów i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów mówi się, że kierunki zmian zagospodarowania przestrzennego określa się przez rozlokowanie i wzajemne relacje przestrzenne poszczególnych obszarów i obiektów, w ramach przyjętego systemu typów przeznaczenia terenu. W Studium przeznaczenie dla wydzielonych poszczególnych terenów określa się jako jednoznacznie dominujące w danym kwartale - w stosunku do pojedynczych działek dopuszcza się przyjęcie innych niż określone dla danego kwartale funkcji, przede wszystkim jeśli wynika to z istniejącego sposobu zagospodarowania terenu, w celu zachowania, wymiany i ewentualnego rozwoju tych istniejących elementów zagospodarowania. Linie wydzieleni poszczególnych terenów należy traktować jako przybliżone.
W obszarze położonym między ulicami [...],[...],[...] i [...], gdzie również znajduje się działka skarżącej, powyższy zapis Studium znalazł odzwierciedlenie w opisie obszaru zabudowy U/UC jako terenów usług różnych, w tym usług o znaczeniu miastotwórczym i okołomiejskim, z lokalizacją usług handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m² - realizowane na warunkach określonych w planach miejscowych uwzględniających ustalenia Studium z zakresu "Szczególnych uwarunkowań i ograniczeń dla zainwestowania", przy czym na etapie sporządzania planów miejscowych dopuszcza się zachowanie istniejących zespołów zabudowy mieszkaniowej jedno- i wielorodzinnej jako przeznaczenia podstawowego, z dopuszczeniem do 40% funkcji usługowych.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, gmina korzystając z władztwa pianistycznego i realizując ustawowy obowiązek zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego była uprawniona do przeznaczenia obszaru położonego między ulicami [...],[...],[...] i [...] pod funkcję U/UC obszary lokalizacji usług, w tym handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m². Zgodzić się należy ze stanowiskiem Rady, że za takim rozwiązaniem przemawia fakt, że jest to teren ścisłego centrum obszaru miejskiego, predysponowany do rozwoju funkcji usługowych o znaczeniu ogólnomiejskim i centrotwórczym, w tym możliwości realizacji wielkopowierzchniowych obiektów handlowych. Rozwiązanie to umożliwia zrealizowanie przyjętej koncepcji urbanistycznej uwzględniającej potrzeby społeczne.
Jednocześnie Sąd zauważa, że dla skarżącej będącej właścicielką działki nr [...], położonej w obszarze funkcji U/UC między ulicami [...],[...],[...] i [...], Studium dopuszcza zachowanie istniejących zespołów zabudowy mieszkaniowej jedno- i wielorodzinnej jako przeznaczenia podstawowego na etapie sporządzania planów miejscowych. Zapis ten gwarantuje skarżącej zachowanie podstawowej funkcji jej działki jako terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Natomiast wskazywane w argumentacji skargi względy przyrodniczo-krajobrazowe [...] nie mogą być uwzględnione, gdyż jak argumentuje organ w odpowiedzi na skargę, sporny teren położony jest poza wszelkimi strefami ochrony przyrody, nie podlega ochronie w rozumieniu żadnej ustawy, nie znajdują się na nim pomniki przyrody. Obszary najcenniejsze przyrodniczo oraz krajobrazowo, położone są na obrzeżach miasta a ich ochronność wzmocniona jest różnymi formami ochrony przyrody ([...] Park Krajobrazowy wraz z otuliną, Rezerwat [...], Rezerwat [...] i [...], Natura 2000 i [...] Obszar Chronionego Krajobrazu).
Nieuzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące obaw związanych z różnego rodzaju immisjami na działki sąsiednie, po wybudowaniu galerii handlowej w obszarze objętym funkcją U/UC, gdyż przepisy prawa budowlanego przewidują ochronę interesów osób trzecich, również poprzez zakaz budowy obiektu, którego oddziaływanie na działki sąsiednie przekraczałoby obowiązujące normy.
Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, pozwalają uznać, iż w zakresie działki skarżącej ustalenia zaskarżonej uchwały nie ograniczyły w sposób nieuzasadniony, nieproporcjonalny i nadmiernie prawa własności, co nie narusza art. 140 kc. Jednocześnie stosownie do art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, co w przypadku działki należącej do skarżącej nie nastąpiło.
Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., gdyż przepisy postepowania administracyjnego nie mają zastosowania w toku procedur planistycznych.
W świetle powyższych wywodów zarzuty skargi nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Rada Miasta [...] dysponując zespołem uprawnień kształtowanym przepisami art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego podejmując zaskarżoną uchwałę w sprawie zmiany Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...].
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło