II OZ 1483/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2148/17 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu P. P. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 25 lipca 2017 r. znak: ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2148/17 odrzucił sprzeciw P. P. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 25 lipca 2017 r., znak: ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że P. P. w dniu 28 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego) wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 25 lipca 2017 r., znak: ... wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.), którą uchylono decyzję Wojewody M. z dnia 14 marca 2017 r., Nr ..., ZNAK: ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 18 października 2017 r. wywiódł, że zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona do porządku prawnego 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935, dalej również "ustawa nowelizująca") i w zw. z art. 17 ust. 1 a contrario ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych po 1 czerwca 2017 r. Stosownie do treści art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W myśl zaś art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc powołane przepisy do okoliczności niniejszej sprawy Sąd I instancji uznał, że od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2017 r., znak: ..., będącej przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej, przysługiwał sprzeciw, o którym mowa w Dziale III Rozdziale 3a aktualnie obowiązującej ustawy p.p.s.a., a nie jak błędnie pouczył organ - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to jednocześnie, że sprzeciw powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 lipca 2017 r., stąd termin do wniesienia sprzeciwu, upływał w dniu 14 sierpnia 2017 r. Tymczasem skarżący skargę na powyższą decyzję złożył dopiero w dniu 28 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego). Uznając, że powyższa skarga stanowi sprzeciw od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzić należało, że został on wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 64c § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, błędne pouczenie organu o przysługującym środku zaskarżenia (skarga) i terminie do jego wniesienia (30 dni) pozostawało bez wpływu na bieg terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że sprzeciw został wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia, a w konsekwencji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 i art. 64c § 1 cytowanej ustawy, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że istnieje utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, gdy pouczenie zawiera wskazanie dłuższego niż w rzeczywistości terminu na odwołanie, wniesienie odwołania zgodnie z pouczeniem (przy przekroczeniu ustawowych terminów) powinno zostać uznane za skuteczne. W ocenie skarżącego, błędna informacja organu administracji publicznej nie może negatywnie odbijać się na sytuacji prawnej strony skarżącej, szczególnie w sytuacji, gdy dochowała ona terminu wskazanego w pouczeniu. Skarżący zachował się zgodnie z udzielonym mu pouczeniem i środek zaskarżenia złożył z zachowaniem 30 dniowego terminu wynikającego z jego treści. W związku z powyższym wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64 a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., od decyzji, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona do porządku prawnego w dniu 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po 1 czerwca 2017 r. Zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 18 ustawy nowelizującej weszła ona w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym mają zastosowanie wyłącznie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W związku z powyższym od decyzji z dnia 25 czerwca 2017 r. przysługiwał sprzeciw. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 lipca 2017 r., stąd termin do wniesienia sprzeciwu, upływał w dniu 14 sierpnia 2017 r. Tymczasem skarżący skargę na powyższą decyzję złożył dopiero w dniu 28 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie terminu. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi w 30 dniowym terminie do jej wniesienia. Powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji. Stosownie do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017r. str. 621). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Zauważyć należy, że wprawdzie w art. 112 k.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Reasumując skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17 oraz postanowienie NSA 30 października 2017 r., sygn. II OZ 1326/17). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji ----------------------- 4