I OSK 1274/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-08
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Rafał Stasikowski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wywłaszczeniowa z 1979 r. wydana w stosunku do spadkobierców zmarłego współwłaściciela nieruchomości, których tożsamość nie była wówczas ustalona, może zostać uznana za nieważną z powodu skierowania jej do osoby nieżyjącej lub braku przeprowadzenia rokowań przed wszczęciem postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja wywłaszczeniowa z 1979 r. nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe bada jedynie kwalifikowane wady prawne, a nie meritum sprawy. W ocenie NSA, skierowanie decyzji do spadkobierców zmarłego współwłaściciela, których tożsamość nie była ustalona, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, podobnie jak brak rokowań przed wszczęciem postępowania w sytuacji nieustalonego stanu własności. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie sformułowane i nie wykazały kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego ani procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Decyzja Ministra uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy K. z 1979 r. w części dotyczącej wywłaszczenia ½ udziału A.O. w nieruchomości. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1979 r., zarzucając m.in. skierowanie jej do osoby zmarłej i brak rokowań. WSA oddalił skargę, uznając, że decyzja wywłaszczeniowa nie była obarczona wadami uzasadniającymi nieważność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Piotr Polak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1533/17 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2017r. sygn. akt IV SA/Wa 1533/17, oddalił skargę T. O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] lipca 1979r. Naczelnik Dzielnicy K. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem m.in. ½ udziału należącego do A. O. w nieruchomości położonej b. gm. kat. W., oznaczonej jako działka nr [...]/2 o powierzchni 2,6497ha (pkt 12 decyzji).
Wnioskiem z dnia 2 lipca 2009r., sprecyzowanym w dniu 6 października 2009r. T. O., M. K., A. O. oraz I. S. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] lipca 1979r. w zakresie jej pkt 12. Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] lipca 1979r., w części orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem ½ udziału A. O. w prawie własności nieruchomości składającej się z działki nr [...]/2 o powierzchni 2,6497ha, położonej b. gm. kat. W. (pkt 12 decyzji). Od powyższej decyzji odwołał się Prezydent Miasta K., reprezentujący Skarb Państwa oraz Gminę Miejską K. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. Minister Infrastruktury i Budownictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] lipca 1979r. w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem ½ udziału A. O. w prawie własności nieruchomości składającej się z działki nr [...]/2 o powierzchni 2,6497ha, położonej w K., b. gm. kat. W. (pkt 12 decyzji).
W skardze na powyższą decyzje skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania podnosząc zarzuty naruszenia: art. 7, art. 8, art. 12, art. 77, art. 28, art. 29, art. 30, art. 156 § 1 pkt 2 i 4 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., oraz art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r. nr 10, poz. 64 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "ustawa wywłaszczeniowa z 1958r.". W odpowiedzi na powyższą skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie.
Orzekając o oddaleniu skargi Sąd I instancji stwierdził, że z akt wywłaszczeniowych dołączonych do akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że Państwowe Biuro Notarialne w K. pismem z dnia 1 lipca 1977r. poświadczyło, że prawo własności nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...] gm. kat. W., składającej się z parceli l kat. nr [...], o powierzchni 49520m², wpisane jest na rzecz A. O. w ½ części i S. O. w ½ części. Z poświadczenia tego wynika jednocześnie, że w dziale III księgi wieczystej zostały ujawnione tytuły egzekucyjne dotyczące różnych kwot i wystawione na rzecz różnych wierzycieli. W oparciu o te tytuły zostały wszczęte egzekucje z części nieruchomości stanowiącej własność A. O.
Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w K. pismem z dnia 7 listopada 1977r., na podstawie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. zwrócił się do J. O., domniemanego spadkobiercy po zmarłych A. i S. O., o dobrowolne odstąpienie na rzecz Państwa nieruchomości położonej w b. gm. kat. W. w obrębie nr [...], składającej się z działki oznaczonej nr [...]/2 o powierzchni 26497m² objętej księgą wieczysta KW [...], stanowiącej współwłasność po ½ A. i S. O. Pismo to zostało dręczone J. O. i A. O., co potwierdzają znajdujące się w aktach archiwalnych zwrotne potwierdzenia odbioru.
W aktach wywłaszczeniowych znajduje się notatka służbowa spisana w dniu 17 listopada 1977r., podpisana przez A. O., z której wynika, że w dniu 17 listopada 1977r. zgłosił się A. O., współwłaściciel działki nr [...]/2 i oświadczył, że jego matka S. O. zmarła. A. O. zobowiązał się dostarczyć organowi w ciągu 7 dni postanowienie spadkowe oraz zezwolenie z Wydziału Finansowego. Jednocześnie oświadczył, iż zmarł także jego ojciec A. O., jednak postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone i nie będzie on tego postępowania przeprowadzać. Sąd I instancji wskazał także, że z zaświadczenia Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. z dnia 30 listopada 1977r., wystawionego celem przedłożenia w Wydziale Finansowym Urzędu Dzielnicowego K., wynika, że zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego dla m. K. z dnia [...] kwietnia 1973r. sygn. akt [...] prawa do spadku po zmarłej S. O. nabyli: A. O. w ½ części i J. O. w ½ części.
Sąd wskazał dalej, iż wnioskiem z dnia 17 grudnia 1977r. Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w K., na podstawie art. 3 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r., zwrócił się do Urzędu Dzielnicy [...] Wydział Gospodarki Komunalnej w K. o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. w gm. kat. W. obr. [...],[...],[...][...] dla Wojewódzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. Pod pozycją 20 została wymieniona działka nr [...]/2 o powierzchni 26.497m², stanowiąca współwłasność A. O. i S. O. po ½ części, którzy zmarli, a domniemanymi spadkobiercami są: A. O. zam. [...] K. ul. H. i J. O. zam. N. Oś. D. [...]. Dalej wskazano, iż ze znajdującego się w aktach wywłaszczeniowych pisma Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. z dnia 17 sierpnia 1978r., skierowanego do Urzędu Dzielnicowego "[...]" Wydział Gospodarki Komunalnej K. wynika, że ½ część nieruchomości objętej księgą wieczystą KW [...] oznaczonej nr [...]/2 o powierzchni 26.497m², po hipotecznej współwłaścicielce S. O. Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w K. nabył umową kupna-sprzedaży z dnia 17 maja 1978r. na rzecz Państwa. Według Sądu I instancji z powyższego wynika, że ww. umowa kupna-sprzedaży z dnia 17 maja 1978r. została podpisana przez spadkobierców S. O., tj. A. O. i J. O.
Następnie Sąd I instancji wskazał, iż zawiadomieniem z dnia 28 marca 1978r. Urząd Dzielnicowy K. zawiadomił o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie nieruchomości położonych w gm. kat. W. i o rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Zawiadomienie dotyczyło pod pozycją 20 działki nr [...]/2 o powierzchni 26.497m² stanowiącej w ½ części własność zmarłego A. O., którego domniemanymi spadkobiercami byli A. O. i J. O. Zawiadomienie to zostało doręczone J. O., co potwierdza znajdujące się w aktach wywłaszczeniowych zwrotne potwierdzenie odbioru. Z protokołu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej przeprowadzonej w dniach 14, 15, 17, 18 kwietnia 1978r. w Urzędzie Dzielnicowym K. wynika, że za zmarłego A. O. nikt się nie stawił.
Dalej Sąd I instancji wskazał, iż decyzją Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] lipca 1979r. wywłaszczono za odszkodowaniem ½ udziału A. O. w prawie własności nieruchomości składającej się z działki nr [...]/2 o powierzchni 2,6497ha, położonej w K., b. gm. kat. W. (pkt 12 decyzji). W rubryce nazwisko i imię oraz adres właściciela wpisano: A. O. w ½ części zmarł. Natomiast w rubryce odszkodowanie wpisano: "Odszkodowanie za ½ część nieruchomości i inne części składowe nieruchomości w kwocie 338.990,50 zł a w szczególności za: .... Otrzymuje: A. O. wsp. w ½ cz. - zmarł - kwotę: 338.990,50 zł. Z pozostałymi współwłaścicielami w ½ cz. nieruchomości została zawarta umowa notarialna kupna-sprzedaży." Według Sądu I instancji powyższy zapis umowy prawidłowo odczytał organ odwoławczy, nie jako skierowanie decyzji do osoby zmarłej, jak uczynił to organ I instancji i podnosi skarżący, ale jako nieustalony stan prawny wywłaszczanej nieruchomości w części dotyczącej ½ udziału A. O., który zmarł i nieustalone jest po nim następstwo prawne. Sąd I instancji podkreślił następnie, że podmiot ubiegający się o wywłaszczenie, tj. Miejski Zarządu Gospodarki Terenami w K. oraz w toku postępowania wywłaszczeniowego Naczelnik Dzielnicy [...], kierując korespondencję do A. O. i J. O. jako domniemanych spadkobierców A. O., starali się ustalić stan własności wywłaszczanej działki nr [...]/2. Miejski Zarządu Gospodarki Terenami w K. ustalił stan własności w zakresie udziału przynależnego S. O., co pozwoliło z jej spadkobiercami, tj. synami A. O. i J. O. zawrzeć umowę kupna-sprzedaży, na podstawie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. Natomiast bierna postawa A. O. i J. O. w toku postępowania wywłaszczeniowego w zakresie przeprowadzenia postępowania spadkowego po ojcu A. O. doprowadziła do tego, że stan prawny wywłaszczonej nieruchomości w części udziału A. O. nie był ustalony. Sąd podkreślił, iż treść decyzji Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] lipca 1979r., w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem ½ udziału A. O. w prawie własności nieruchomości składającej się z działki nr [...]/2 o powierzchni 2,6497ha, położonej w K., b. gm. kat. W., tj. w punkcie 12 decyzji, wskazuje jednoznacznie, że decyzja w tym zakresie została skierowana do spadkobierców zmarłego A. O., którzy w dacie jej wydania nie byli ustaleni. Słusznie podniósł więc organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania wywłaszczeniowego A. O. wskazywany był jedynie jako ujawniony w księdze wieczystej współwłaściciel wywłaszczanej nieruchomości, zaznaczając przy tym, że osoba ta zmarła. Zatem w żadnej mierze organ wywłaszczeniowy nie uczynił A. O. adresatem decyzji wywłaszczeniowej z dnia 7 lipca 1979r. Tym samym Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że na podstawie ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości o nieustalonym stanie własności. W takiej sytuacji, współwłaściciele nieruchomości, tj. spadkobiercy A. O., do których decyzja została skierowana, a których miejsce pobytu jest nieznane, na podstawie art. 17 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. zostali zawiadomieni za pomocą obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Dzielnicowego K. wywieszonego dnia 8 lipca 1979r. i zdjętego dnia 22 lipca 1979r., co potwierdza treść decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] lipca 1979r.
Wobec powyższego Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi i przychylił się do stanowiska organu odwoławczego, że oceniana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] lipca 1979r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł T. O. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi Sądu I instancji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- przepisu art. 6 ust. 1 i ust. 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały określone tym przepisem przesłanki do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, iżby organ w prawidłowy i skuteczny sposób dokonał czynności poprzedzających wszczęcie tego postępowania, od których było ono uzależnione - w tym dotyczące rokowań;
- art. 17 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie co doprowadziło do uznania, iż możliwe i prawidłowe było zawiadomienie spadkobierców A. O. o wydanej decyzji wywłaszczeniowej poprzez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Dzielnicowego K. jako osób zainteresowanych;
2. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 141 § 4 P.p.s.a. przez lakoniczne i jednostronne uzasadnienie wyroku nie pozwalające na poznanie motywów przyjętego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy w sytuacji wątpliwości i rozbieżności interpretacyjnych Sąd winien odnieść się do wszelkich aspektów sprawy i dokonać przedstawienia toku rozumowania, z jakiego wynikło przyjęcie rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem przedstawienia podstawy prawnej wraz z jej wyjaśnieniem;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit) c P.p.s.a. przez nieprawidłowe przyjęcie, iż nie istniały podstawy określone tym przepisem do uwzględnienia skargi wniesionej przez skarżącego i uchylenia w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy procedury administracyjnej, a także przepisy prawa materialnego tj. art. 6 ust. 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r.;
- art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 P.p.a. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa znak [...] dnia [...] kwietnia 2017r. w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem ½ udziału A. O. poprzez gdy prawidłowe było przyjęcie, iż z uwagi na fakt, iż decyzję skierowano do osoby zmarłej, a także, iż nie przeprowadzono wymaganych prawem rokowań przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego decyzja powyższa jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Przed odniesieniem się do postawionych zarzutów kasacyjnych należy zauważyć, że postępowanie administracyjne objęte kontrolą sądową w niniejszej sprawie tyczyło prawidłowości przeprowadzenia postępowania nieważnościowego. Zakres sprawy administracyjnej w ramach takiego postępowania jest odmienny od zakresu rozpoznania w ramach postępowania w trybie zwykłym. W toku postępowania nieważnościowego nie dochodzi bowiem do rozpoznania sprawy co do jej istoty, lecz następuje wyłącznie badanie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia przez pryzmat kwalifikowanych wadliwości, stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności, określone w art. 156 § 1 K.p.a. Nie ulega wątpliwości, iż podstawę stwierdzenia nieważności stanowi zarówno wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), jak i skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 165 § 1 pkt 4 K.p.a.). Należy dostrzec, iż w badanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia powyższych przepisów został wyrażnie postawiony, jednak skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie tych przepisów "poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa znak [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem ½ udziału A. O.". Tym samym skarżący kasacyjnie zapomina, iż przedmiotem badania, z punktu widzenia przesłanek nieważności opisanych w art. 156 § 1 K.p.a., była decyzja Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] lipca 1979r., która wywłaszczała za odszkodowaniem ½ udziału w nieruchomości należącej do zmarłego A. O., nie zaś ww. decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017r. Decyzja ta wszak podjęta została w toku postępowania nieważnościowego, a tym samym nie można jej zarzucić, iż wadliwie rozstrzygała o wywłaszczeniu, a w szczególności, że została podjęta przed przeprowadzeniem obligatoryjnych rokowań i skierowana do osoby zmarłej. Powyższa wadliwość w oznaczeniu decyzji, której skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. implikuje konieczność uznania bezzasadności tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego.
Na marginesie powyższych uwag należy dopowiedzieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. To bowiem do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich naruszenie, odwołując się do treści art. 174 P.p.s.a. Tym samym wadliwie sformułowana treść zarzutu kasacyjnego nie mogła w okolicznościach badanej sprawy prowadzić do dokonania kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku w zakresie uznania, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze z dnia 7 lipca 1979r. nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit) c P.p.s.a. należy wskazać, iż w badanej skardze kasacyjnej zarzut ten został powiązany wyłącznie z naruszeniem art. 6 ust. 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. jako przepisem prawa materialnego. Natomiast pomimo zarzucenia Sądowi I instancji naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit) c P.p.s.a., nie powiązano tegoż z zarzutem naruszenia jakiegokolwiek przepisu postępowania, którego wadliwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie miałoby doprowadzić do niezastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit) c P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż chcąc powołać się na zarzut naruszenia przepisu wynikowego autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ów zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym, jego zdaniem, uchybił sąd I instancji (vide: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 87/10; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012r. sygn. akt II OSK 2077/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit) c P.p.s.a. uznać należy za niezasadny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. w związku z art. 6 ust. 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. należy dodatkowo podać, iż w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie jako naruszony przywołał art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. Do zarzutów tych wypada odnieść się łącznie, bowiem ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego implikować będzie poprawność zastosowania przez Sąd I instancji przepisu wynikowego. Jak już była o tym mowa badane postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym, a w jego toku, przez pryzmat kwalifikowanych wadliwości, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., oceniano decyzję wywłaszczeniową z dnia 7 lipca 1979r. Dostrzegając charakter tegoż postępowania należy skonstatować, iż tylko kwalifikowane naruszenie art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r., a więc takie, które stanowiłoby przesłankę stwierdzenia nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 K.p.a., usprawiedliwiałoby zarzut naruszenia prawa materialnego formułowany w ramach oceny legalności decyzji wywłaszczeniowej. Natomiast w ocenianej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. nie został powiązany z jego kwalifikowaną wadliwością, wymaganą na gruncie art. 156 § 1 K.p.a. Należy zatem uznać, iż sam autor skargi kasacyjnej nie dostrzega tego rodzaju naruszenia art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r., która mogłaby stanowić podstawę stwierdzenia nieważności wydanej w sprawie decyzji wywłaszczeniowej.
Mając na uwadze kontekst sprawy i charakter normy art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. podstawę stwierdzenia nieważności mógłby stanowić chociażby art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc wykazanie wydania decyzji wywłaszczeniowej z rażącym naruszeniem prawa. Dość powszechnie przyjmuje się, iż o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze, które wywołuje kwestionowana decyzja (vide: M.Jaśkowska [w:] M.Jaśkowska, M.Wilbrandt-Gotowicz, A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2018, uwagi do art. 156 i przywoływane tam orzecznictwo). Badana skarga kasacyjna nie zarzuca jednak kwalifikowanego naruszenia norm prawa materialnego. W petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. nie został postawiony w związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., zaś w uzasadnieniu jaj autor nie wskazywał aby Sąd I instancji oddalając skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej zaakceptował rażące naruszenie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. Natomiast samo naruszenie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r., co zarzuca skarga kasacyjna, nawet gdyby miało rzeczywiście mieć miejsce w związku z wydaniem kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej, nie jest tego rodzaju naruszeniem prawa, które mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej na gruncie art. 156 § 1 K.p.a. Należy zatem uznać, iż autor skargi kasacyjnej wadliwie sformułował zarówno zgłoszony w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r., jak i zgłoszony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. w związku z art. 6 ust. 4 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. Powyższe zarzuty kasacyjny są postawione nieadekwatne do okoliczności badanej sprawy, a przez to uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu efektywną kontrolę zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie należy wskazać, iż aktualne pozostają te uwagi, które zostały podniesione wobec zarzutu naruszenia art. 6 tejże ustawy. Tutaj również autor skargi kasacyjnej nie tylko nie wykazał aby naruszenie prawa miało postać kwalifikowaną, której domaga się art. 156 § 1 K.p.a., ale nawet takiej kwalifikowanej postaci naruszenia prawa nie zarzucił. Co więcej zarzut ów pozbawiony jest jakiegokolwiek uzasadnienia. Przypomnieć należy, iż do autora skargi kasacyjnej należy nie tylko podanie konkretnych przepisów prawa, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji, ale i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a w odniesieniu do przepisów postępowania także wykazanie istotnego wpływu naruszenia na wydane rozstrzygnięcie. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. Powyższych wymogów nie spełnia oceniany zarzut, co dodatkowo uniemożliwia uznanie jego trafności.
Odnosząc się na koniec do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. należy podać, iż zarzut ten również nie doczekał się umotywowania, a autor skargi kasacyjnej naruszenia ww. przepisu upatruje w lakoniczności i jednostronności sporządzonego uzasadnienia. Tak sformułowany zarzut kasacyjny nie zasługuje na uwzględnienie. Powszechnie przyjmuje się, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141). Natomiast pewne mankamenty uzasadnienia wyroku polegające chociażby na niedostatecznym rozwinięciu poszczególnych jego elementów, w sytuacji gdy pomimo tego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, nie stanowią naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011r. sygn. akt I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 2693/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przytoczone powyżej okoliczności, wynikające z charakteru postępowania nieważnościowego, dosadnie wskazują, iż podstawę zaskarżonego wyroku stanowił przepis art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 K.p.a., będącym podstawą weryfikacji kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej. Brak jest zatem niejasności co do podstawy wyrokowania. Ponadto należy dostrzec, iż pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku z technicznego punktu widzenia odpowiada treści art. 141 § 4 P.p.s.a. Powyższe, na gruncie wymagań przepisu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło