I SA/Sz 754/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-10-18
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary porządkowej na osobę prowadzącą obiekt noclegowy za nieprzedłożenie ewidencji osób zobowiązanych do uiszczenia opłaty miejscowej jest zasadne, jeśli osoba ta twierdzi, że nie jest inkasentem z mocy prawa, nie podpisała umowy i nie posiada wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary porządkowej było zasadne. Osoba prowadząca obiekt noclegowy, zgodnie z uchwałą rady gminy i przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, miała status inkasenta opłaty miejscowej i obowiązek prowadzenia ewidencji osób. Brak przedłożenia tej ewidencji mimo wezwania organu stanowił podstawę do nałożenia kary porządkowej, a twierdzenia o braku umowy czy nieposiadaniu dokumentów nie zwalniały z tego obowiązku.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca obiekt noclegowy, została ukarana karą porządkową za nieprzedłożenie Burmistrzowi Miasta D. ewidencji osób zobowiązanych do uiszczenia opłaty miejscowej, mimo wezwania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu kary. Skarżąca twierdziła, że nie jest inkasentem z mocy prawa, nie podpisała umowy, nie pobierała opłat i zniszczyła posiadane notatki, a także powoływała się na przepisy o ochronie danych osobowych. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na postanowienie Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 27.07.2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta D. z dnia 15.05.2017 r., znak: nr [...], którym nałożono na M. M. (dalej także "Strona", "Skarżąca") karę porządkową w wysokości [...] zł.
Zaskarżone ww. postanowienie wydano na podstawie następujących ustaleń.
Postanowieniem z dnia 15.05.2017 r. Burmistrz Miasta D. nałożył na M. M. karę porządkową w wysokości [...] zł, ponieważ, Strona będąc inkasentem opłaty miejscowej w 2016 roku (stosownie do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r. w sprawie opłaty miejscowej) - mimo wezwania organu podatkowego - nie złożyła organowi podatkowemu ewidencji osób, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz.716 z późn. zm. – dalej w skrócie "u.p.o.l."), tj. osób zobowiązanych do uiszczenia opłaty miejscowej z tytułu przebywania w 2016 roku w D. przy ulicy B., dłużej niż dobę, w celach wypoczynkowych, turystycznych lub szkoleniowych.
Strona wniosła na powyższe postanowienie organu I instancji zażalenie, w którym wniosła o jego oddalenie w całości lub przekazanie sprawy do rozpatrzenia wyższej instancji, zarzucając mu:
- brak podstawy prawnej w Ordynacji podatkowej dla prowadzenia ewidencji osób oraz terminu jej przechowywania,
- brak wszczęcia postępowania art. 165 Ordynacji podatkowej,
- brak wszczęcia postępowania administracyjnego art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.),
- brak możliwości odpowiedzi w terminie jednomiesięcznym na pismo Burmistrza [...] z dnia 25.04.2017 r. zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. Dz.U. 2016.23. z dnia 2016.01.07.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca, powołując przepisy o ochronie o danych osobowych, zarzuciła organowi podatkowemu, że w 2016 roku nie dopełnił obowiązku kontroli w zakresie prowadzenia ewidencji osób przebywających w lokalu Strony podczas trwania działalności gospodarczej. Jak wskazała, dzisiaj w 2017 roku Burmistrz Miasta D. ich nie otrzyma, bo ich po prostu nie ma. Obecnie – jak dalej wskazała Strona - dokumenty, zawierające dane osobowe, zostały zniszczone zarówno w wersji elektronicznej jak i papierowej.
Postanowieniem z dnia 27.07.2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji wskazując, że zarzuty zażalenia są chybione.
Zdaniem Kolegium, wbrew przekonaniu Strony, w ustawie - Ordynacja podatkowa jest unormowana kwestia terminu przechowywania przez inkasenta dokumentów związanych z poborem podatków. Jest to okres pięcioletni zgodnie z art. 32 w związku z art. 71 Ordynacji podatkowej. Niewykonanie tego obowiązku jest zagrożone odpowiedzialnością karno-skarbową. Jako inkasent Strona miała obowiązek, stosownie do § 6 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r.), prowadzenia ewidencji osób przebywających w charakterze wczasowiczów lub turystów w obiektach prowadzonych w ramach działalności gospodarczej skarżącej.
Odnośnie zarzutu co do braku wszczęcia postępowania, Kolegium wskazało, że po nowelizacji ustawy - Ordynacja podatkowa, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., kary porządkowe można stosować również na etapie przeprowadzania czynności sprawdzających i kontroli podatkowej – vide: art. 280 i 292 Ordynacji podatkowej.
Nadto, Kolegium wskazało, że chybiony jest także zarzut braku możliwości odpowiedzi Strony na wezwanie organu podatkowego w terminie miesiąca. Po pierwsze - sprawa toczy się wyłącznie w trybie ustawy - Ordynacja podatkowa, a więc nawiązywanie do k.p.a. jest bezprzedmiotowe, po drugie - w wezwaniu został zakreślony ścisły termin na wykonanie obowiązku, o którym jest w nim mowa. Jest to termin 7 dni, określony w art. 262 § 5a Ordynacji podatkowej.
Kolegium wyjaśniło, że organ podatkowy dokonujący czynności sprawdzających polegających w tym przypadku na stwierdzeniu poprawności dokumentów związanych z podatkami pobieranymi przez inkasentów (art. 272 pkt 2 Ordynacji podatkowej) może, w celu zdyscyplinowania strony odmawiającej współpracy w okazaniu dokumentów, zastosować wobec niej karę porządkową.
Kolegium, w wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, stwierdziło, że organ podatkowy I instancji miał podstawy do zastosowania wobec Strony skarżącej karę porządkową.
Wyjaśniono przy tym, że organ podatkowy korzystając z uprawnienia, jakie daje mu przepis art. 155 Ordynacji podatkowej, wezwał Stronę pismem z dnia 03.04.2017r. (doręczone w dniu 10.04.2017 r.) do złożenia, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r., ewidencji osób przebywających w celach wypoczynkowych i turystycznych w budynku przy ulicy B. w D., zobowiązanych do wniesienia opłaty miejscowej. W wezwaniu wyznaczono Stronie 7 dni na wykonanie obowiązku oraz zamieszczono informację o zastosowaniu kary porządkowej w razie bezzasadnej odmowy wykonania wezwania.
Dalej Kolegium wskazało, że wezwanie to spełnia wszystkie warunki określone w art. 159 Ordynacji podatkowej. Strona zareagowała na nie jedynie pismem, w którym przedstawia swoje odmowne stanowisko, i zakreślony w wezwaniu termin minął bezskutecznie.
W tej sytuacji – zdaniem Kolegium - może mieć zastosowanie przepis art. 262 § 1. Ordynacji podatkowej, który stanowi:
"Strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:
1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub
2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub
2a) bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach
3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł."
Zaskarżonym postanowieniem organ podatkowy nałożył karę porządkową w wysokości [...] zł.
Kolegium wskazało, że znajduje uzasadnienie dla takiego zachowania organu podatkowego. Kara porządkowa ma charakter dyscyplinujący, a jej celem jest sprawne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i podatkowego. Leży to zarówno w interesie strony, która powinna mieć jasność w sprawie swego obowiązku wobec organu podatkowego, jak również w interesie budżetu reprezentowanego przez organ podatkowy.
Po dokonaniu analizy akt sprawy oraz argumentacji Strony skarżącej Kolegium stwierdziło, że organ I instancji słusznie zdecydował o nałożeniu kary. Wbrew temu, co twierdzi Strona, była ona w 2016 roku inkasentem opłaty miejscowej od przebywających w jej obiekcie wczasowiczów i turystów. Decydują o tym przepisy uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r. w sprawie opłaty miejscowej. Uchwała została wydana z upoważnienia ustawowego i stanowi część prawa podatkowego obowiązującego w gminie miejskiej D. Zgodnie z tą uchwałą, inkasentem opłaty miejscowej jest każda osoba, która prowadzi ośrodek wypoczynkowy, hotele, sanatoria, pensjonaty, kwatery i która wynajmuje domy letniskowe.
Jak wskazało Kolegium, Strona jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "[...]". Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (CEIDG) wynika, że od 01.06.2010 r. do 01.09.2016 r. (data zawieszenia działalności gospodarczej) Strona prowadziła działalność, sklasyfikowaną w PKD jako "Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania". Oznacza to, że przepisy wymienionej wyżej uchwały mają do niej zastosowanie i na ich mocy Strona skarżąca w 2016 roku była inkasentem opłaty miejscowej. Jest to okoliczność niepodlegająca dyskusji, bowiem obowiązującego prawa należy przestrzegać bez względu na to, jaką ma się osobistą opinię na jego temat.
Odnosząc się natomiast do argumenty Strony skarżącej w kwestii ochrony danych osobowych jej klientów, zdaniem Kolegium, są nietrafne. Osoba będąca inkasentem budżetu gminy nie tworzy zbioru danych osobowych we własnym imieniu ani na własny użytek, lecz działając w imieniu budżetu czyli organu podatkowego inkasent tworzy taką bazę na rzecz i w imieniu organu podatkowego i do czego zobowiązuje go obowiązujące prawo podatkowe – vide: uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r. w sprawie opłaty miejscowej. Inkasent w każdym czasie ma obowiązek bazę tę przekazać organowi podatkowemu.
Co do twierdzeń Skarżącej, że zniszczyła wszystkie dane o wczasowiczach, Kolegium stwierdziło, że nie jest o tym przekonane. Jak dalej wskazało, że Strona rozlicza się przecież z urzędem skarbowym z dochodu uzyskiwanego od wczasowiczów i choćby na tej podstawie jest obowiązana przechowywać dane źródłowe przez 5 lat. Można więc z dużym prawdopodobieństwem założyć, że jest w posiadaniu wszelkich danych o swoich gościach i nic jej nie usprawiedliwia, gdy odmawia przekazania tych danych organowi podatkowemu. Organ podatkowy jest obowiązany egzekwować należne budżetowi gminy wpływy, w tym - z opłaty miejscowej. Aby je wyegzekwować musi znać dane osób zobowiązanych do wniesienia takiej opłaty. Celowi temu służy postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w opłacie miejscowej prowadzone wobec konkretnego wczasowicza czy turysty. Strona skarżąca zaś, odmawiając przekazania ewidencji gości wczasowych, utrudnia organowi podatkowemu wykonywanie jego ustawowych obowiązków. Dlatego nałożona na nią kara porządkowa jest usprawiedliwiona. Wysokość kary jest wystarczająca do zaakcentowania Stronie skarżącej wagi nałożonego na nią obowiązku.
W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że zaskarżone postanowienie jest uzasadnione.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie, Strona wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie niewłaściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, iż:
- Skarżąca jest inkasentem z mocy prawa, tj. z mocy uchwały nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r. w sprawie opłaty miejscowej,
- przyjęcie, że z dużym prawdopodobieństwem należy przyjąć, iż Skarżąca posiada dane gości,
- uznanie, że Skarżąca bezzasadnie odmówiła wydania dokumentów,
- uznanie, że nawet jeśli Skarżąca nie podpisała umowy na pełnienie funkcji inkasenta i nie pobierała opłat, to ciążył na niej obowiązek prowadzenia ewidencji gości wypoczywających na jej nieruchomości,
2) art. 11 k.p.a. przez niewystarczające wyjaśnienie sprawy oraz uzasadnienie swojego postanowienia przez oparcie merytorycznego rozstrzygnięcia na przypuszczeniu a nie na dowodach,
II. błędne ustalenie stanu faktycznego przez ustalenie, że:
1) Skarżąca z mocy prawa - mimo braku jej zgody - jest inkasentem,
2) Skarżąca jako inkasent jest zobowiązana do prowadzenia ewidencji gości, a tym samym posiada pełną dokumentację ,
3) Skarżąca najprawdopodobniej posiada dokumentację i w sposób
nieusprawiedliwiony odmawia jej wydania;
III. błędną interpretację przepisów uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r. w sprawie opłaty miejscowej w związku z art. 9 ustawy - Ordynacja podatkowa przez uznanie, iż osoby prowadzące między innymi pensjonaty, stają się inkasentami z mocy prawa a uchwała nakłada nich obowiązek pobierania opłaty w sytuacji, gdy aby stać inkasentem należy pobrać kwitariusz i podpisać umowę cywilnoprawną;
IV. naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nieprzedłożenie dokumentów było nieuzasadnione i bezpodstawne w sytuacji, gdy strona wyraźnie wskazywała, iż prowadzenie ewidencji podlega również przepisom ustawy o ochronie danych osobowych a Skarżąca nie posiada żadnego przeszkolenia i wiedzy na temat ustawy o ochronie danych osobowych i w związku z powyższym ich nie przetwarzała;
V. naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
Uzasadniając zarzuty skargi Skarżąca wskazała, że z argumentacją organu II instancji nie sposób się zgodzić albowiem organ oparł swoje ustalenia na przypuszczeniach, a nie dowodach, przy czym organ nie przeprowadził nawet rozprawy administracyjnej nie wyjaśniając tym samym najistotniejszych kwestii.
Skarżąca podniosła, że jest osobą starszą i schorowaną. Obecnie ma [...] lat. Z chwilą wejścia w życie spornej uchwały, Skarżąca nie podpisała umowy z Miastem i nie pobrała kwitariusza. Nigdy też nie wyrażała zgody na pełnienie funkcji inkasenta. Jak wskazała Skarżąca, uczyniło tak bardzo wielu właścicieli kwater prywatnych i pensjonatów albowiem byli straszeni odpowiedzialnością podatkową i nie chcieli brać na siebie dodatkowych obowiązków, do których nie byli przygotowani. Rozwiązaniem powyższej kwestii było przekazywanie informacji o konieczności wniesienia opłaty miejscowej wczasowiczowi, który następnie sam uiszczał opłatę. Urząd Miasta przeprowadził prawdopodobnie kilka kontroli albowiem właściciele pensjonatów nie pobrali kwitariuszy. W trakcie kontroli nie zakwestionowano takiego sposobu zbierania opłat. U Skarżącej kontrola nie była przeprowadzana.
Skarżąca wyjaśniła także, że zgodnie z Ordynacja podatkową, inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Zasadniczą kwestią jest więc ustalenie – jak dalej wskazała Skarżąca - czy obowiązek pobrania opłaty wynika z ustawy, czy z umowy zawartej z Miastem D.. Jak wskazała Skarżąca, przed wydaniem kwitariusza, kandydat na inkasenta zobowiązany jest do podpisania umowy. Zgodnie z Rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody [...] z dnia 01.02.2013 r. [...] "Powierzenie komuś stanowiska (funkcji) inkasenta musi poprzedzać zgoda danego podmiotu na przyjęcie łączących się z tym obowiązków’'. Stanowisko takie jest logiczne albowiem inkasent - jak wynika z kolejnych przepisów, musi prowadzić ewidencję osób przebywających na terenie jego nieruchomości. Wbrew twierdzeniu organu II instancji, powyższa ewidencja ma charakter zbioru danych osobowych i stanowi element jego przetwarzania.
Dalej wskazała Skarżąca, że nie prowadziła ewidencji w rozumieniu ani uchwały Rady Gminy, ani ustawy o ochronie danych osobowych, posiadając luźne notatki i rezerwacje z telefonami, a nie pełnymi danymi żądanymi przez organ.
Nadto wskazała Skarżąca, że ze względu na wiek nie zdecydowała się na przetwarzanie danych osobowych albowiem słyszała, że ustawa o ochronie danych osobowych jest skomplikowana i niezrozumiała. Stąd prowadziła luźne notatki na kartkach, które następnie zostały zniszczone.
Skarżąca była przekonana, że skoro nie podpisała umowy na inkasenta, to nie ciążą na niej żadne obowiązki związane z prowadzeniem ewidencji gości. Wszystkie grafiki z telefonami do klientów, Skarżąca po zakończeniu działalności wyrzuciła uznając, iż są jej niepotrzebne.
Następnie Strona przytoczyła przepis art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, po czym podniosła, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2017 r., I FSK 1735/15, "Kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 O.p. "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę, przy czym chodzi tu o odmowę nie mającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie ma zatem znaczenia to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jego wykonaniu. Znamiona "bezzasadnej odmowy", o jakiej mowa w powołanym wyżej przepisie, nosi postępowanie strony, która bez uzasadnionej przyczyny nie stawia się na wezwanie organu podatkowego, tj. jeżeli z okoliczności sprawy nie wynika, że jest to uzasadnione obiektywnymi okolicznościami."
W ocenie Skarżącej, w niniejszej sprawie nie można mówić o bezzasadności odmowy, a organy zarówno I jak i II instancji nie pochyliły się nad stanem faktycznym wiedząc, iż mają do czynienia z osobą starszą.
Skarżąca podniosła więc, że odmowa wydania dokumentów była spowodowana tym, iż:
- po pierwsze - nie posiada ona dokumentacji w rozumieniu uchwały albowiem nigdy w takiej formie jej nie prowadziła;
- po drugie - dokumentacja w postaci grafików nie posiadała istotnych danych - posiadał często tylko samo imię i nazwisko a czasami telefon,
- po trzecie - Skarżąca rozumiała uchwałę w ten sposób, że skoro nie podpisała umowy i nie pobrała kwitariusza, to nie ciążą na niej jakiekolwiek obowiązki.
Skarżąca ze względu na wiek i zamknięcie działalności gospodarczej nie ma żadnego interesu w tym, by jeśli miałaby dokumenty, nie przedstawiać ich organowi. Cały pat niniejszej sytuacji wynika z tego, iż jako osoba starsza, Skarżąca nie rozumiała przepisów, tak jak organ, i stała na stanowisku, iż jeśli nie ma umowy i nie ma zgłoszonego rejestru danych osobowych, to nie może przetwarzać danych osobowych. Zwróciła przy tym uwagę, że nawet jeśli inkasent przetwarza dane osobowe dla organu, tzw. powierzenie przetwarzania danych osobowych, to musi je przetwarzać zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych, w tym stosować tzw. zabezpieczenia.
Biorąc powyższe organ II instancji winien był dokonać własnych ustaleń, chociażby, czy Skarżąca powinna była podpisać umowę na prowadzenie inkasa, jakie skutki niesie za sobą brak podpisania umowy, w której zapewne są również obowiązki dotyczące ochrony danych osobowych i zasad ich przetwarzania. Skarżąca - jak już wielokrotnie wskazywano, nie byłaby w stanie sprostać powyższym obowiązkom.
W związku tym, że istotna jest ocena konkretnej sytuacji w kontekście bezzasadności odmowy wydania dokumentów, to zdaniem Skarżącej należy uznać, iż w niniejszej sytuacji, odmowa wydania dokumentów, których się nie ma, nie jest bezpodstawna, a tym samym nałożenie kary jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo Kolegium wskazało, że nie naruszyło zarzucanych przepisów k.p.a. z tej przyczyny, że ich w postępowaniu nie stosowało, gdyż sprawa ma charakter podatkowy. Zdaniem Kolegium, Skarżąca przeprowadziła własną wykładnię uchwały Rady Miejskiej w D. mającej zastosowanie w sprawie, rozmijając się przy tym z jej faktyczną treścią.
Nadto wskazano, że Skarżąca prowadziła pensjonat przez wiele lat i ma duże doświadczenie w tej materii, dlatego wyjaśnienie, że czegoś nie zrozumiała czy nie potrafiła, nie jest wiarygodne.
Kolegium podniosło także, że przypadek Skarżącej nie jest odosobniony. Z jakichś powodów wiele osób podlegających uchwale odmówiło przekazania Burmistrzowi Miasta D. danych osób zobowiązanych do wniesienia opłaty miejscowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej w skrócie "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli zaskarżonego aktu, tutaj postanowienia, co do jego zgodności z prawem. W ramach zatem swoich ustawowych kompetencji sąd bada, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania.
W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosując powyższe zasady, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.
Rozpoznając niniejszą sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zatem brak było podstaw do jego uchylenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27.07.2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta D. z dnia 15.05.2017 r., którym nałożono na Skarżącą karę porządkową w kwocie [...] zł wobec braku przedłożenia organowi - w wyznaczonym wezwaniem z dnia 03.04.2017 r. siedmiodniowym terminie - ewidencji osób, stosownie do § 6 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r. w sprawie opłaty miejscowej.
Wskazać przy tym należy, że na tym etapie postępowania - tj. postępowania sądowego w sprawie legalności zaskarżonego postanowienia w sprawie wymierzenia Skarżącej grzywny porządkowej - brak jest podstaw do poddania wyżej opisanej uchwały Rady Miejskiej w D. kontroli sądowej co do jej zgodności z prawem. Z akt sprawy nie wynika również, by ta uchwała Rady Miejskiej w D. została zaskarżona do sądu lub uchylona, czy też, by została stwierdzona jej nieważność w trybie nadzoru przewidzianego przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Uchylenie uchwały oznacza wyeliminowanie jej z porządku prawnego ze skutkiem od daty jej uchylenia (ex nunc), natomiast stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). Skoro jednak uchwała ta nie jest przedmiotem skargi, ani też nie została wyeliminowana z obiegu prawnego, nie budzi zatem wątpliwości, że stanowi m. in. podstawę oceny czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu. Oznacza to tym samym, że uchwała ta obowiązuje i wywołuje skutki prawne w okresie jej obowiązywania w stosunku do jej adresatów, jak również ma oczywisty wpływ na kształtowanie konkretnych stosunków prawnych na terenie Gminy D.
Wobec tego przyjąć należało, że uchwała ta jest elementem obowiązującego porządku prawnego (systemu prawa), w oparciu o który Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu, jakim jest w niniejszej sprawie ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27.07.2017 r.
Podkreślić przy tym należy, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym źródłem prawa jest Konstytucja RP, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wykonawcze (rozporządzenia, akty prawa miejscowego) jako akty normatywne niższego rzędu winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnym wyższego rzędu. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów w granicach upoważnienia ustawowego w celu uszczegółowienia regulacji ustawowych. Regulacje zaś zawarte w akcie prawa miejscowego (tutaj uchwała) mają na celu uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, przy czym także kształtują prawa i obowiązki ich adresatów.
W oparciu zatem o obowiązujące przepisy, w tym ww. uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r. w sprawie opłaty miejscowej, rozstrzygać należy zdarzenia prawne, które wystąpiły w czasie obowiązywania tej uchwały i jej stosowania.
Przechodząc zatem do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, w pierwszej kolejności należy wskazać, że do opłaty miejscowej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 699 z późn. zm. – dalej w skrócie "O.p."), o czym stanowi wprost art. 2 § 1 pkt 3 tej ustawy.
Zobowiązanie zaś z tytułu opłaty miejscowej powstaje na mocy art. 21 § 1 pkt 1 O.p., a więc z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
Kluczowe znaczenie ma tutaj przepis art. 3 O.p. zwierający legalne definicje terminów (pojęć) zawartych w tej ustawie, który stanowi, że:
"Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) ustawach podatkowych - rozumie się przez to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich;
2) przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych;
3) podatkach - rozumie się przez to również:
a) zaliczki na podatki,
b) raty podatków, jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują płatność podatku w ratach,
c) opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe;
4) księgach podatkowych - rozumie się przez to księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci;
5) deklaracjach - rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci (...)".
Wyjaśnić przy tym należy, że ustawodawca nadał m. in. wskazanym wyżej terminom znaczenie przypisane im w słowniku ustawy, który w przypadku Ordynacji podatkowej znajduje się m. in. w art. 3. Należy zwrócić uwagę, że pewne terminy (pojęcia), zwłaszcza o charakterze ogólnym, używane w innych ustawach podatkowych, nie są jednocześnie w tych aktach wyjaśnione (brak ich definicji, jak należy je rozumieć na gruncie tej konkretnej ustawy), np. podatek, obowiązek podatkowy, zobowiązanie podatkowe, rok podatkowy itd. Należy zatem przyjąć, że ich znaczenie jest takie, jakie nadano im w ustawie - Ordynacja podatkowa z uwagi na charakter tego aktu prawnego, który jest ogólnym aktem prawa podatkowego, w istotny sposób ograniczający wątpliwości interpretacyjne na gruncie przepisów prawa podatkowego w zakresie ich stosowania.
Terminu "przepisy prawa podatkowego" ustawodawca w Ordynacji podatkowej używa, podobnie jak przy pojęciu "ustawy podatkowej", opisując instytucje, które jedynie częściowo są uregulowane w przedmiotowej ustawie. Pojęcie przepisów prawa podatkowego obejmuje swoim zakresem ustawy podatkowe, ale także dwie inne kategorie aktów prawnych, które stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej. A zatem, poza Konstytucją RP, pierwszą kategorią są ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP), drugą zaś kategorią przepisów, które objęte są terminem "przepisów prawa podatkowego", są akty wykonawcze wydane na podstawie ustaw podatkowych. Nie będą więc tym terminem objęte akty wykonawcze, jeśli nie zostały one wydane na podstawie ustawy, które nie będą spełniać warunków określonych w definicji ustawy podatkowej. Do przepisów prawa podatkowego zaliczone zostały rozporządzenia, ale także - co istotne w rozpoznawanej sprawie - akty prawa miejscowego, np. uchwały rad gmin dotyczące opłat miejscowych. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
Dalsze przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, a więc art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 również wyjaśniają istotne pojęcia stosowane na gruncie przepisów prawa podatkowego.
I tak, zgodnie z art. 4 O.p., "obowiązkiem podatkowym" jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.
W myśl zaś art. 5 O.p., "zobowiązaniem podatkowym" jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.
Z kolei przepis art. 6 O.p. stanowi, że "podatkiem" jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej.
Natomiast w myśl art. 7 O.p., "podatnikiem" jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu (§ 1), przy czym ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1 (§ 2).
Stosownie zaś do art. 8 O.p., "płatnikiem" jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Przytoczone wyżej uregulowania ustawy – Ordynacja podatkowa znajdują zastosowanie w badanej sprawie w kontekście istoty zarzutów Skarżącej, a mianowicie, że organ niewłaściwie uznał, że "Skarżąca jest inkasentem z mocy prawa" i, że "(...) skoro nie podpisała umowy na inkasenta, to nie ciążą na niej żadne obowiązki związane z prowadzeniem ewidencji gości", i w związku z tym po zakończeniu działalności Skarżąca wyrzuciła "wszystkie grafiki z telefonami do klientów", uznając, że są jej niepotrzebne.
Wyjaśnić zatem należy instytucję prawną "inkasenta", a więc kim jest inkasent, co jest przedmiotem odpowiedzialności podatkowej inkasenta oraz, jaki jest jej charakter prawny i w jaki sposób odpowiedzialność ta powstaje oraz wygasa.
Zgodnie z art. 9 O.p., "inkasentem" jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. "Podatkiem" w niniejszej sprawie, stosownie do przytoczonej wyżej legalnej definicji "podatku" jest opłata miejscowa uchwalona przez Radę Miejską w D. na mocy uchwały Nr [...] z dnia 28.10.2015 r.
W świetle dyspozycji przytoczonego przepisu art. 9 O.p. nie budzi więc wątpliwości, że inkasentem jest wyżej określony podmiot, w tym osoba fizyczna, który zobowiązany jest do następujących czynności:
1) pobrania od podatnika podatku,
2) wpłacenia pobranego podatku we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Czynności te stanowią obowiązek inkasenta o charakterze ściśle techniczno-rachunkowym, a więc czysto pomocniczym, służą bowiem usprawnieniu systemu w poborze podatku.
Z przytoczonej wyżej legalnej definicji "inkasenta" w powiązaniu z przepisami art. 21 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 i art. 8 O.p. wynika, że to przepisy prawa podatkowego - a więc tutaj, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz wydana na podstawie upoważnienia ustawowego w niej zawartego (o czym dalej) uchwała Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r w sprawie opłaty miejscowej - przesądzają o tym, czy dana osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będzie posiadała status "inkasenta" i w związku z tym, że pełni obowiązki inkasenta, przy czym przepisy te wskażą (określą) obowiązki nałożone na inkasenta. A zatem, to te przepisy prawa podatkowego – a nie umowa - przesądzają, czy dany podmiot prawa (osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) staje się z mocy prawa inkasentem (podatnikiem, płatnikiem). Zatem, jeżeli przepisy prawa podatkowego nałożą na określony podmiot obowiązki, które przesądzają według definicji legalnej zawartej w ustawie - Ordynacja podatkowa o statusie inkasenta (podatnika, płatnika), to podmiot taki staje się inkasentem (podatnikiem, płatnikiem).
Instytucja inkasenta tym się różni od instytucji płatnika, że inkasent nie ma obowiązku obliczenia wysokości podatku przypadającego od podatnika. Wówczas obliczenie podatku należy albo do podatnika, albo do organu podatkowego.
Instytucja inkasenta występuje w podatkach stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, tj. podatków i opłat lokalnych.
I tak, w myśl art. 19 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązującego od dania 01.01.2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 716 z poźn. zm.) – dalej w skrócie "u.p.o.l.", rada gminy, w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat określonych w ustawie, z tym że stawka opłaty miejscowej w miejscowościach, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1, nie może przekroczyć 1,67 zł dziennie (w 2016 r. wynosiła 2,18 zł - zob. pkt 4 lit. b) obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 5 sierpnia 2015 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2016 r. (M.P. z 2015 r. poz. 735).
Zgodnie zaś z art. 19 pkt 2 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, może zarządzić pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso, a także może wprowadzić obowiązek prowadzenia przez inkasentów ewidencji osób, o których mowa w art. 17 ust. 1, zobowiązanych do uiszczania opłaty miejscowej oraz określić szczegółowy zakres danych zawartych w tej ewidencji, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego poboru opłaty miejscowej.
Zgodnie natomiast z art. 47 § 4a O.p., "terminem płatności podatku dla inkasentów" jest dzień następujący po ostatnim dniu, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić, chyba że organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego wyznaczył termin późniejszy.
Stosownie do art. 51 O.p., "zaległością podatkową" jest podatek niezapłacony w terminie płatności (§ 1). Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku (§ 3).
Przepisy § 1 i 2 stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta (§ 3).
Oznacza to, że w przypadku nieuiszczenia przez inkasenta należności z tytułu podatku, zaliczki na podatek czy raty podatku w terminie, zgodnie z art. 51 § 3 O.p., powstaje zaległość podatkowa, od której naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 O.p.).
Zgodnie z art. 30 § 2 O.p., inkasent, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 9, odpowiada za podatek pobrany a niewpłacony. Płatnik lub inkasent odpowiada za należności wymienione w § 1 lub 2 całym swoim majątkiem (§ 3). Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi okoliczność, o której mowa w § 1 lub 2, organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku (§ 4).
Wskazać przy tym należy, że inkasent (płatnik), który pobranego podatku nie wpłaca w terminie na rzecz właściwego organu podatkowego, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie (art. 77 § 1 Kodeksu karnego skarbowego).
I wreszcie, istotny na gruncie stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie jest przepis art. 32 § 1 O.p., który stanowi, że:
"§ 1. Płatnicy i inkasenci obowiązani są przechowywać dokumenty związane z poborem lub inkasem podatków do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania płatnika lub inkasenta.
§ 1a. W razie likwidacji lub rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej podmiot dokonujący likwidacji lub rozwiązania zawiadamia pisemnie właściwy organ podatkowy, nie później niż w ostatnim dniu istnienia osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, o miejscu przechowywania dokumentów związanych z poborem lub inkasem podatku.
§ 2. Po upływie okresu, o którym mowa w § 1, płatnicy i inkasenci obowiązani są przekazać podatnikom dokumenty związane z poborem lub inkasem podatku; dokumenty podlegają zniszczeniu, jeżeli przekazanie ich podatnikowi jest niemożliwe.".
A zatem, nie budzi wątpliwości, że do obowiązków inkasenta należy – oprócz pobrania od podatnika podatku (tutaj opłaty miejscowej) i wpłacenia go we właściwym terminie - również ewidencjonowanie pobranych kwot, a nadto obowiązek przechowywania dokumentów związanych z poborem podatków przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a po upływie tego okresu inkasenci (płatnicy) obowiązani są do przekazania podatnikom dokumentów związanych z inkasem (poborem) podatku, a jeżeli przekazanie to jest niemożliwe, dopiero wówczas dokumenty te podlegają zniszczeniu (art. 32 § 2 O.p.).
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 28.10.2015 r. Rada Miejska w D. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie opłaty miejscowej na podstawie upoważnień ustawowych zawartych w art. 18 ust.2 pkt 8 i art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1515) i art. 17 ust. 1 i art. 19 pkt 1 lit. b) i pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 47 § 4a O.p.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2016 r.), rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową. Opłatę miejscową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych:
1) w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach,
2) w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 651 i 742 oraz z 2015 r. poz. 1844)
- za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
W myśl zaś art. 19 pkt 1 lit. b) u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat określonych w ustawie, z tym że stawka opłaty miejscowej w miejscowościach, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1, nie może przekroczyć 1,67 zł dziennie (w 2016 roku stawka wynosiła 2,18 zł - pkt 4 lit. b obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 5 sierpnia 2015 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2016 r. (M.P. z 2015 r., poz. 735).
Jak wynika z zapisów powyższej uchwały z dnia 28.10.2015 r., Rada Miejska w D. wprowadziła obowiązującą od dnia 01.01.2016 r. opłatę miejscową (§ 8), która wynosi 2,15 zł za każdą rozpoczętą dobę pobytu (§ 2).
Na podstawie § 3 ust.1 tej uchwały, zarządzono pobór opłaty miejscowej w drodze inkasa, przy czym w § 3 ust. 2 wskazano, że opłatę miejscową pobierają inkasenci, tj. osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, prowadzące ośrodki wypoczynkowe, hotele, sanatoria, pensjonaty, kwatery, wynajmujące domy letniskowe osobom fizycznym przebywającym na terenie Gminy Miasto D. dłużej niż dobę w celach wypoczynkowych, szkoleniowych lub turystycznych.
Ustalono również tą uchwałą, że inkasentom opłaty miejscowej przysługuje wynagrodzenie w wysokości 10% zainkasowanych i terminowo odprowadzonych opłat (§ 4).
W myśl zaś § 5 tej uchwały, inkasenci pobierający opłatę miejscową zobowiązani są wpłacić ją na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w D. lub w kasie tutejszego Urzędu w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano opłatę.
Natomiast przepis § 6 ust.1 tej uchwały wprowadził obowiązek prowadzenia przez inkasentów opłaty miejscowej ewidencji osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zobowiązanych do uiszczenia opłaty miejscowej, przy czym w ust. 2 § 6 wskazano, jakie dane powinna zawierać ta ewidencja.
Jak już wyżej wskazano, przytoczony wyżej przepis art. 32 § 1 O.p., zobowiązuje m. in. inkasentów do przechowywania dokumentów związanych z poborem lub inkasem podatków do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania płatnika lub inkasenta, przy czym zgodnie z art. 17 ust.1 u.p.o.l., obowiązek zapłaty opłaty miejscowej powstaje za każdy dzień pobytu osoby fizycznej przebywającej w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, ponad jedną dobę. W sytuacji zatem, gdy zobowiązany inkasent nie uiści takiej opłaty lub uiści ją w wysokości mniejszej niż powinien, organ ma obowiązek wydać w trybie art. 21 § 3 i 4 O.p. decyzję w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytuły opłaty miejscowej.
Zanim jednak organ wyda tę decyzję, organ I instancji jest uprawniony na mocy art. 272 O.p. podjąć czynności sprawdzające mające na celu:
1) sprawdzenie terminowości:
a) składania deklaracji,
b) wpłacania podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów;
2) stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1;
3) ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami;
4) weryfikację poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych - w zakresie niezbędnym do ujawnienia podstawy opodatkowania z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych;
5) weryfikację danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej.
Czynności sprawdzające, prowadzone są wyłącznie z inicjatywy organu podatkowego (z urzędu) i stanowią jedną z procedur podatkowych uregulowanych w Ordynacji podatkowej. Ich istota sprowadza się do dobrowolnego wyeliminowania uchybień związanych z rozliczeniem podatku, bez wszczynania postępowania podatkowego. Czynności sprawdzające powinny zawsze wyprzedzać postępowanie podatkowe. Umożliwiają one bowiem, co do zasady, rozstrzygnięcie wątpliwości związanych z prawidłowością rozliczeń podatkowych bez wszczynania procedury postępowania podatkowego. Jest to więc tryb konkurencyjny wobec postępowania podatkowego, który nie powinien być traktowany ani łącznie, ani też zamiennie z tym postępowaniem.
Nie jest w sprawie sporne, że Skarżąca w okresie od dnia 01.06.2010 r. do 01.09.2016 r. (data zawieszenia działalności gospodarczej) prowadziła działalność gospodarczą w D., w budynku położonym przy ulicy B. pod firmą "[...]", a jej przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej według PKD był kod "55.20.Z "Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania". Okoliczności te potwierdza załączony do akt sprawy dokument "Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej RP" według stanu na dzień 23.05.2017 r., przy czym w dokumencie tym, w pozycji "Informacje dotyczące upadłości/postępowania naprawczego – brak jest wpisów, co świadczy, że Skarżąca, będąc podmiotem w rozumieniu § 3 ust.2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 28.10.2015 r., a więc prowadząca w D. w budynku przy ulicy B., była inkasentem, a w konsekwencji była zobowiązana do prowadzenia ewidencji osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.p.o.l., stosownie do § 6 ust.1 tej uchwały.
Nadto, skoro nie budzi wątpliwości, że jeszcze do dnia 31.08.2016 r. Skarżąca prowadziła tę działalność gospodarczą w D. w budynku przy ulicy B., nie była więc uprawniona do zniszczenia tej dokumentacji związanej z obowiązkiem prowadzenia ewidencji osób.
Wobec tego zgodzić się należało z organem, że przepisy wymienionej wyżej uchwały miały do Skarżącej zastosowanie i na ich mocy, a więc z mocy prawa, Skarżąca w 2016 roku (do dnia 31.08.2016 r.) była inkasentem opłaty miejscowej. Natomiast inne okoliczności podnoszone przez Skarżącą, w tym co do przeniesienia własności budynku na rzecz syna, P.M., lub, że nie została przeszkolona w zakresie ochrony danych osobowych, czy też wiek Skarżącej, nie miały wpływu na wynik sprawy wobec jednoznacznego ustalenia istotnej dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, dowiedzionej przez organ, a mianowicie, że Skarżąca w okresie od 01.01.2016 r. do 31.08.2016 r., była inkasentem i miała obowiązek prowadzić ewidencję, o jakiej wyżej mowa osób.
Tym samym Sąd stwierdził, że brak było podstaw by podzielić zarzuty skargi co do naruszenia przez Kolegium przepisów postępowania, tutaj przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, które jak wyżej wskazano znajdowały zastosowanie w niniejszej sprawie, a nie przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, na naruszenie których wskazał pełnomocnik Skarżącej.
W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie w sprawie nałożenia na Skarżącą grzywny na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a O.p. nie naruszyło wskazanych wyżej przepisów.
Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2a O.p., strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2800 zł (w 2016 r. wysokość kary wynosiła 2800 zł - obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 2016 r. (M.P. z 2016r., poz.96).
Wobec nie wykonania przez Skarżącą wezwania z dnia 03.04.2017 r. przez organ podatkowy (Burmistrza Miasta D.) do przedłożenia ewidencji osób, o których mowa w art. 17 ust.1 u.p.o.l., w zakreślonym 7 – dniowym terminie, organ ten był uprawniony zastosować wobec Skarżącej (jako strony postępowania w sprawie grzywny) karę porządkową, która miała na celu zdyscyplinowanie uczestnika postępowania administracyjnego do podjęcia określonego zachowania, podyktowanego obowiązkami organu administracji publicznej. Uchylanie się bowiem przez stronę od wykonywania obowiązków w takim postępowaniu, tutaj podatkowym, powoduje przedłużanie postępowania, a niekiedy w ogóle uniemożliwia jego zakończenie. Należy przy tym zwrócić uwagę, że wezwanie organu spełniało wymogi przewidziane w art. 159 O.p., a tym samym został spełniony istotny warunek konieczny do wymierzenia kary porządkowej, przy czym wymierzona kara w kwocie [...] zł mieści się w granicach określonych przez ustawodawcę.
Tym samym uznać należało, że organ podatkowy zgodnie z prawem prowadził postępowanie w sprawie nałożenia na Skarżącą grzywnę porządkową, dokonał bowiem ustaleń na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie ocenił, czy w sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia kary porządkowej, co znalazło swój wyraz uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sporządzonego zgodnie z wymogami art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w związku art. 219 O.p. W ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu wydanego orzeczenia przedstawił ustalony stan faktyczny oraz wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się utrzymując w mocy postanowienie Burmistrza Miasta D. z dnia 15.05.2017 r., Skarżąca zaś nie podważyła ani ustaleń organu, ani też nie wykazała by zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postepowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uwzględnienia skargi wymaga ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a..
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło