IV SA/Po 675/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-19
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sygnatura akt sprawy sądowej stanowi informację publiczną, która podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też powinna zostać zanonimizowana ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych?Ratio decidendi
Sygnatura akt sprawy sądowej stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Ochrona prywatności osoby fizycznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie uzasadnia anonimizacji sygnatury akt, ponieważ nie pozwala ona na łatwe zidentyfikowanie stron postępowania w sposób, o jakim mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Jawność postępowania sądowego, wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi argument przemawiający za priorytetem prawa do informacji publicznej nad potencjalnym naruszeniem prywatności poprzez ujawnienie sygnatury.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o udostępnienie wyroków i postanowień wraz z uzasadnieniami, wydanych przez sędziów R.K. i J.J. w sprawach o władzę rodzicielską i kontakty, po ich anonimizacji. Organy odmówiły udostępnienia sygnatur akt tych spraw, uznając je za informację podlegającą anonimizacji ze względu na ochronę prywatności stron. Skarżący argumentował, że sygnatury są niezbędne dla jurydycznego waloru orzeczeń i nie służą ustaleniu danych personalnych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego i zasądził od Prezesa Sądu Okręgowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi Ł.R. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sadu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w P. na rzecz skarżącego Ł.R. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
W dniu [...] listopada 2016 r. Ł. R. (zwany dalej również "wnioskodawcą" lub "skarżącym") zwrócił się za pomocą poczty elektronicznej
do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w P.
o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków i postanowień wraz
z uzasadnieniami, bądź transkrypcjami (po uprzedniej anonimizacji) wydanych przy jakimkolwiek udziale sędziów SSR R. K. oraz SSR J. J. w sprawach o władzę rodzicielską i kontakty, począwszy od dnia [...] listopada
2015 roku do dnia [...] grudnia 2015 roku.
W dniu [...] listopada 2016 r. Prezes Sądu Rejonowego poinformował wnioskodawcę, iż informacje o udzielenie których wnioskuje, mają charakter informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764; zwanej dalej "u.d.i.p.") i w związku z powyższym wezwał go do wykazania - w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma - że uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Prezes Sądu Rejonowego odmówił wnioskodawcy udzielenia żądanych informacji. Decyzja ta została uchylona decyzją Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] lutego 2017 r.
W dniu [...] marca 2017 r. Prezes Sądu Rejonowego udostępnił wnioskodawcy informacje żądane we wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. dokonując jednocześnie ich anonimizacji w sposób zapewniający prywatność osobom fizycznym, których orzeczenia te dotyczyły.
W korespondencji przesłanej za pomocą poczty elektronicznej dnia [...] marca 2017 r. wnioskodawca zarzucił Prezesowi Sądu Rejonowego zbyt daleko idącą anonimizację, wnosząc o uzupełnienie wydanych mu orzeczeń
o sygnatury akt postępowań, w których zostały wydane.
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Prezes Sądu Rejonowego
na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci wskazania sygnatur akt postępowania udostępnionych wnioskodawcy zanonimizowanych wyroków i postanowień wraz
z uzasadnieniami, bądź transkrypcjami (po uprzedniej anonimizacji) wydanych przy jakimkolwiek udziale sędziów SSR R. K. oraz SSR J. J. w sprawach o władzę rodzicielską i kontakty, począwszy od dnia [...] listopada 2015 roku do dnia [...] grudnia 2015 r.
W uzasadnieniu Prezes Sądu Rejonowego stwierdził, że anonimizacja orzeczeń wraz z uzasadnieniami, których kopie zostały wydane wnioskodawcy została przeprowadzona prawidłowo, tj. w sposób zapewniający prywatność osobom fizycznym, których orzeczenia te dotyczyły, przez co nie ma podstaw do uzupełnienia kopii tych orzeczeń o sygnatury akt postępowań, w których zostały wydane.
Zdaniem Prezesa Sądu Rejonowego z art. z art. 6 ust. 1 pkt 4, tiret trzecie u.d.i.p. wynika, że w przypadku spraw sądowych ustawodawca za informację publiczną uznał samą treść wyroków.
Elementy konieczne wyroku uregulowane zostały każdorazowo w przepisach danej procedury postępowania przed sądem powszechnym lub administracyjnym.
W zakresie wyroków wydanych w postępowaniu cywilnym elementy sentencji wyroku zostały enumeratywnie wskazane w art. 325 k.p.c., zgodnie z którym to przepisem "sentencja wyroku powinna zawierać wymienienie sądu, sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, wymienienie stron i oznaczenie przedmiotu sprawy oraz rozstrzygnięcie sądu o żądaniach stron". Nadto zgodnie z art. 328 § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku
(o ile jest sporządzone) winno zawierać "(...) wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku
z przytoczeniem przepisów prawa.". Zgodnie przy tym z art. 361 k.p.c.
"do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli kodeks nie stanowi inaczej".
Skoro zatem ustawodawca jako informację publiczną uznaje treść wyroku (orzeczenia), a przepisy określające niezbędne elementy wyroku czy postanowienia nie wymieniają sygnatury akt postępowania, w którym wyrok czy postanowienie zostały wydane, to w ocenie Prezesa Sądu Rejonowego informacja o sygnaturze akt postępowania nie stanowi informacji publicznej.
Ponadto nawet gdyby przyjąć, iż sygnatura akt postępowania stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w niniejszym przypadku konieczne było objęcie jej anonimizacją z uwagi na brzmienie art. 5 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie § 70 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 roku Regulamin urzędowania sądów powszechnych "Wokanda zawiera imiona i nazwiska sędziów, asesorów sądowych oraz ławników, sygnatury akt spraw wyznaczonych do rozpoznania w danym dniu, oznaczenie godzin, na które sprawy wyznaczono, imiona i nazwiska, nazwy lub firmy stron lub uczestników postępowania nieprocesowego. W postępowaniu karnym
i w sprawach o wykroczenia podaje się ponadto sygnaturę akt oskarżyciela publicznego", a w razie wezwania na posiedzenie lub rozprawę świadków, biegłych
i tłumaczy na wokandzie wskazuje się ich imiona i nazwiska wraz z oznaczeniem godziny, na którą są wezwani.". Przy czym, zgodnie z § 69 ust. 2 przywołanego wyżej rozporządzenia, wokandę taką wywiesza się przed salą w której odbywa się posiedzenie lub rozprawa.
Prezes Sądu Rejonowego wskazał, że z uwagi na nieograniczoną dostępność danych na wokandzie - wnioskodawca, w przypadku uzyskania sygnatur akt postępowań przekazanych mu orzeczeń, mógłby bez żadnej trudności ustalić dane osobowe osób wymienionych w sentencjach oraz uzasadnieniach tych orzeczeń. Tym samym przeprowadzona anonimizacja tych danych byłaby całkowicie nieskuteczna, jako niezapewniająca należytej ochrony prywatności osób wymienionych w sentencjach oraz uzasadnieniach, co prowadziłoby do naruszenia, art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W odwołaniu wnioskodawca podniósł, że Prezes Sądu Rejonowego błędnie próbuje uzasadnić, iż ustawodawca poprzez dokonanie zapisów w art. 6 ust. 1 pkt 4, tiret trzecie u.d.i.p. ma na myśli wyłącznie samą "treść wyroku". Zdaje się on nie dostrzegać sformowania poprzedzającego słowa "treść orzeczeń", a mianowicie słów "w tym" i "w szczególności" co wskazuje raczej intencje rozszerzające, a nie katalog zamknięty. Wnioskodawca stwierdził, że rozumiałby anonimizację sygnatur spraw które dotyczyły spraw prowadzonych przy tzw. "drzwiach zamkniętych", jednak anonimizacja spraw na które może wejść publiczność uważa za zbyt daleko idącą.
Dalej wskazał, że dla osób trzecich wiedza o personaliach - bez względu
na ujawnienie np. pełnych imion i nazwisk (nazw) stron postępowania - najczęściej nie ma żadnego waloru informacyjnego. Orzeczeń poszukuje się wszak ze względu na ich doniosłość jurydyczną, np. po to, aby ocenić szanse powodzenia własnej sprawy przed sądem albo przywołać je w piśmie procesowym, nie zaś w celu zaspokojenia ciekawości co do perypetii innych członków społeczeństwa. Tak jak inne elementy dokumentu urzędowego, sygnatury akt sądów powszechnych są najczęściej uznawane w praktyce za informację publiczną. Wszak anonimizacja dokumentu nie może niweczyć rezultatu, do którego dążył wnioskodawca składając wniosek. Wnioskodawca zaznaczył, że to właśnie walor jurydyczny ma dla niego znaczenie dla ewentualnego przywołania sygnatur we własnej sprawie.
Wnioskodawca wskazał ponadto, że orzeczenia z tego samego zakresu dostępne są wraz sygnaturami sprawy w systemach informatycznych różnych sądów powszechnych bądź na stronie [...]
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Sądu Okręgowego [...] decyzją
z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego.
Prezes Sądu Okręgowego stwierdził, że wprawdzie sygnatura sprawy sądowej stanowi informację publiczną, dotyczy bowiem danych zamieszczonych
w urządzeniach ewidencyjnych, nie ograniczonych wyłącznie do jednego podmiotu pozbawionego cechy publiczności jednak w omawianej sprawie w oparciu o przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. istnieją przesłanki do ich anonimizacji. Anonimizacji powinny podlegać wszelkie informacje, których ujawnienie umożliwi identyfikację osoby fizycznej bez nadmiernych kosztów, czasu lub działań, której dane osobowe podlegają ochronie, dokonana anonimizacja przy tym nie powinna pozbawiać dokumentu czytelności, ani treści natury ogólnej.
Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, iż sygnatura sprawy sądowej pozwala na ustalenie między innymi nazwisk stron postępowania. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy spraw o władzę rodzicielską
i kontakty, których nie udostępnia się na portalu orzeczeń Sądu Rejonowego [...] w P. z uwagi na konieczność objęcia w szczególności ochroną dóbr osobistych (prawo do prywatności) stron postępowania - w szczególności osób małoletnich. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego [...] istnienie chociażby potencjalnej możliwości ujawnienia personaliów osób, które powinny z uwagi na charakter sprawy podlegać szczególnej ochronie uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji Prezesa Sądu Rejonowego. Prezes Sądu Okręgowego zauważył przy tym, że rozstrzygnięcia zapadające w sprawach rodzinnych podejmowane są ze szczególnym uwzględnieniem cech osobistych stron, niejednokrotnie po zasięgnięciu opinii biegłych, czy przeprowadzeniu specjalistycznych badań, stąd też odwoływanie się do rozstrzygnięć zapadłych
w tego rodzaju sprawach, choćby dla dokonania oceny szansy powodzenia we własnej sprawie nie jest w pełni uzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ł. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do udostępnienia informacji zgodnie z pierwotnym żądaniem oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący ponad argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego wskazał, że brak sygnatur spraw pozbawia udostępnione wyroki
i postanowienia waloru jurydycznego, co w zasadzie niweczy rezultat do jakiego dąży wnioskodawca. Poza strefą jego zainteresowania są perypetie innych członków społeczeństwa. Argumentacja Prezesa Sądu Okręgowego jest wyłącznie pozorna - gdyż podczas rozpraw odbywających się przy drzwiach otwartych może uczestniczyć publiczność, co w połączeniu z przypadkiem chęci ustalenia personaliów nie byłoby najmniejszym problemem dla osób przebywających na sali - i ma ona na celu wyłącznie utrudnienie wnioskodawcy ewentualne przywoływanie sygnatur spraw
we własnej sprawie.
Nader często w wyrokach pojawiają się ogólne stwierdzenia i wskazania,
które wprawdzie odnoszą się do indywidualnej sprawy, jednak dotyczą schematycznego działania i z łatwością można je odnieść do innych spraw. Nie ulega wątpliwości, że organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie informacji publicznej każdorazowo winien być rozpatrywany indywidualnie. W niniejszej sprawie skarżący wnosił o udostępnienie wszystkich postanowień z danego okresu i nie jest tajemnicą, że wniosek ten cyklicznie powiela z innym zakresem dat. Taki wniosek wyraźnie wskazuje na intencję wnioskującego które bez wątpliwości nie zmierzają do ustalenia w jakikolwiek sposób danych personalnych uczestników postępowań. Nadto stwierdzenie że "na portalu orzeczeń Sądu Rejonowego [...] w P." nie udostępnia się rodzaju orzeczeń o które wnosił wnioskodawca jest pustym argumentem gdyż bez trudu w ogólnopolskiej bazie orzecznictwa dostępnej na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości można znaleźć orzeczenia z tego zakresu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sadu Okręgowego wniósł o jej oddalenie.
W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego dane osobowe podlegają ochronie niezależnie od tego, w jakim celu złożony został wniosek o udostępnienie informacji publicznej - choćby obejmowała ona swym zasięgiem większy zakres niż wyłącznie owe dane osobowe. W przekonaniu Prezesa Sądu Okręgowego informacja, o której udostępnienie wniósł skarżący (sygnatury spraw sądowych), choć ze swej istoty stanowi informację publiczną, to jednak z uwagi na zaistnienie szczególnych okoliczności nie powinna zostać wnioskującemu udostępniona ze względu na ograniczenia przewidziane przepisem art. 5 ust. 1, ust. 2 u.d.i.p. Anonimizacji powinny podlegać wszelkie informacje, których ujawnienie umożliwi identyfikację osoby fizycznej, bez nadmiernych kosztów, czasu lub działań. Anonimizacja nie powinna przy tym pozbawiać dokumentu czytelności, ani treści natury ogólnej. Niewątpliwie numer sygnatury sprawy sądowej pozwala na ustalenie między innymi nazwisk stron postępowania, w oparciu o przepis § 97 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 roku - Regulamin urzędowania sądów powszechnych.
W dalszej części odpowiedzi na skargę powtórzono argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że Prezes Sądu Rejonowego jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności organy władzy publicznej. Zgodnie z art. 173 Konstytucji RP sądy stanowią władzę publiczną, niezależną od innych władz. Wymiar sprawiedliwości
w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe (art. 175 Konstytucji RP). Sądami powszechnymi są sądy rejonowe, sądy okręgowe oraz sądy apelacyjne
(art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych,
Dz. U. z 2013r., poz. 427 ze zm.). W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, iż Prezes Sądu Rejonowego [...] w P., czyli organ wymiaru sprawiedliwości, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Przechodząc do kwestii przedmiotowej niniejszej sprawy, a więc oceny
czy żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną i podlega udostepnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazać trzeba,
że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz poglądami doktryny, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Zgodnie
z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tire trzecie u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Treść przywołanego przepisu wskazuje wprost, że orzeczenia sądowe jako wydane przez sąd w ramach jego działalności orzeczniczej, stanową informację publiczną. Tym samym ponad wszelką wątpliwość będące w posiadaniu organu wyroki objęte żądaniem skarżącego podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez strony niniejszego postępowania.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, w jakiej formie orzeczenia te powinny zostać udostępnione. Prezes Sądu Okręgowego utrzymując
w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w formie wskazanej we wniosku stanął na stanowisku, iż z uwagi na treść art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. orzeczenia, których dotyczył wniosek skarżącego, nie mogą zostać udostępnione wraz z podaniem sygnatury sprawy w której zostały wydane. Organ uznał, że sygnatura sprawy na udostępnionych wyrokach podlega anonimizacji z uwagi na nieograniczoną dostępność danych na wokandzie sądowej
i w konsekwencji łatwość ustalenia danych osobowych stron tego postępowania.
Stanowisko to w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie jest prawidłowe.
Prawdą jest, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, ograniczenie prawa do uzyskania informacji wskazanych
w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Natomiast, stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia
i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
W myśl natomiast art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna
lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Ustawowej ochronie podlegają więc również informacje dotyczące konkretnych indywidualnych podmiotów, osób fizycznych lub osób prawnych, jeżeli ich ujawnienie mogłoby naruszyć prawo do prywatności, prawo do ochrony danych osobowych lub interes gospodarczy. Konstytucyjnym potwierdzeniem prawa
do prywatności jest art. 47 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją. Do aktów prawnych ustanawiających ochronę takich dóbr należy przede wszystkim ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 922; zwanej dalej "u.o.d.o."), która w art. 1 ust. 1 wskazuje, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Zgodnie natomiast
z art. 6 ust. 1 u.o.d.o. za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio
lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne (art. 6 ust. 2 u.o.d.o.). Numerami identyfikacyjnymi, o których mowa w komentowanym przepisie, są: numer powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL); numer identyfikacji podatkowej (NIP), a także numer dokumentu tożsamości (dowodu osobistego oraz paszportu). Czynnikami określającymi cechy osoby mogą być
m.in.: wygląd zewnętrzny, wzór siatkówki oka (cechy fizyczne); struktura kodu genetycznego, grupa krwi (cechy fizjologiczne); status majątkowy (cechy ekonomiczne); pochodzenie, poglądy polityczne, przekonania religijne
lub filozoficzne oraz przynależność wyznaniowa, partyjna lub związkowa (cechy
te można zaliczyć do cech umysłowych, kulturowych lub społecznych, w zależności od sposobu interpretacji tych pojęć. Wskazane powyżej czynniki nie wyczerpują otwartego katalogu rodzajów informacji, które mogą być przypisane konkretnej osobie fizycznej. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacje, które
bez nadzwyczajnego wysiłku, bez nieproporcjonalnie dużych nakładów dają
się powiązać z określoną osobą, zwłaszcza przy wykorzystaniu łatwo osiągalnych źródeł powszechnie dostępnych, również zasługują na zaliczenie ich do kategorii danych osobowych (tak NSA w wyrokach z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 491/09, z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1086/10 oraz 22 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 496/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast nie zasługują na taką kwalifikację te informacje, których powiązanie z oznaczoną osobą nie jest łatwo osiągalne i wymaga nakładów nadzwyczajnych, co wprost wynika z art. 6 ust. 3 u.o.d.o. stanowiącego, że informacji nie uważa się za umożliwiającą określenie tożsamości osoby, jeżeli wymagałoby to nadmiernych kosztów, czasu lub działań.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie podzielił stanowiska Prezesa Sądu Okręgowego, co do konieczności anonimizacji udostępnionych wyroków
w zakresie sygnatur poszczególnych spraw, w których wyroki te zostały wydane.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przesłankę do wydania decyzji
o odmowie udostępnienia informacji publicznej w rozpoznawanej sprawie stanowiła konieczność ochrony prywatności stron postępowań, w których wyroki te zostały wydane.
Skoro jak to zostało powyżej wskazane pojęcie prywatności osoby fizycznej musi być interpretowane z uwzględnieniem przywołanych powyżej regulacji ustawy o ochronie danych osobowych, to w ocenie Sądu proces anonimizacji powinien obejmować informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie proces anonimizacji prywatności osoby fizycznej w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie powinien wykraczać poza możliwość identyfikacji osoby w znaczeniu nadanym przez art. 6 ust. 2 u.o.d.o. Takiej informacji w ocenie Sądu nie stanowi sygnatura akt sprawy. Nie odnosi się ona bowiem do cech pozwalających z łatwością zidentyfikować strony postępowania.
Sąd nie podzielił stanowiska Prezesa Sadu Okręgowego wyrażonego
w zaskarżonej decyzji, jakoby za potrzebą anonimizacji sygnatury akt sprawy przemawiać miałaby okoliczność, iż powiązanie sygnatury akt sprawy z danymi ujawnionymi na wokandzie sądowej pozwoliłoby z łatwością zidentyfikować skarżącemu strony postępowania, w którym zapadł konkretny wyrok. W ocenie Sądu przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej. Ponadto nie można zapominać,
że wyprowadzona z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasada jawności postępowania pozwala osobom postronnym uczestniczyć w rozprawie sądowej, a w szczególności pozwala na wysłuchanie ustnych motywów wydanego w konkretnej sprawie rozstrzygnięcia. Prawo to może zostać ograniczone poprzez wyłączenie jawności rozprawy ze względu na moralność, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny
oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny
(art. 45 ust. 2 Konstytucji RP). W ocenie Sądu dopiero wyłączenie jawności rozprawy mogłoby stanowić podstawę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w formie żądanej przez skarżącego. Dlatego też nie może odnieść zamierzonego przez Prezesa Sądu Okręgowego skutku argumentacja, iż powiązanie sygnatury akt sprawy z danymi zawartymi na wokandzie może doprowadzić
do naruszenia prawa do prywatności, skoro skarżący z łatwością mógłby uzyskać
te same informacje wysłuchując ustnego uzasadnienia wyroku. Na taką ocenę charakteru żądanej przez skarżącego informacji nie miała też wpływu okoliczność,
że przedmiotowe wyroki dotyczyły spraw z zakresu prawa rodzinnego.
Ponadto zauważyć należy, że powszechną praktyką jest powoływanie
się na poglądy orzecznictwa, zarówno przez sądy jak i strony postępowania, właśnie poprzez przywołanie sygnatury konkretnej sprawy. Odwołując się od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego skarżący wskazał, że jest stroną toczącego się przez Sądem Rejonowym postępowania, a wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożył właśnie ze względu na wartość jurydyczną tych orzeczeń. Odmowa udostępnienia orzeczeń sądowych wraz z podaniem sygnatur akt sprawy w zasadzie niweczy osiągnięcie rezultatu zamierzonego przez skarżącego.
Z powyżej wskazanych powodów Sąd uznał, iż odmawiając udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w formie wskazanej we wniosku organy dokonały błędnej wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjmując, że sygnatura akt sprawy powinna podlegać procesowi anonimizacji z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej. Uchybienie to skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając
od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło