I SAB/Wa 404/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej E. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E.B. pismem z 25 maja 2017 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia, że budynek posadowiony na gruncie dawnej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. "Nieruchomość w mieście [...] Nr [...]" spełnia warunki określone w art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279) i stanowi w części niesprzedanej własność następczyni prawnej dawnych właścicieli, tj. skarżącej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 12 § 1 i art. 35 § 1 § 2 i § 3 kpa, poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób szybki oraz niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ zasad zawartych w art. 7 i art. 8 kpa, tj. zasady praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej; - art. 37 § 2 kpa, poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] lutego 2017 r., nr [...] - art. 36 kpa, poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie skarżącej o zwłoce w kontynuowaniu postępowania oraz przyczynach zwłoki w związku z przekroczeniem terminu określonego w art. 36 § 2 kpa. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o zobowiązanie organu do podjęcia zawieszonego postępowania i jego zakończenia, o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosła także o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z 3 sierpnia 2016 r., w toczącym się postępowaniu, wystąpiła do Prezydenta W. o wydanie zaświadczenia, że budynek posadowiony na gruncie dawnej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. "Nieruchomość w mieście [...] Nr [...]" spełnia warunki określone w art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i stanowi w części niesprzedanej własność skarżącej. Podniosła, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty z których wynikają powyższe fakty. Wobec niewydania zaświadczenia w terminie skarżąca, pismem z 27 września 2016 r., wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z [...] lutego 2017 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy trzymiesięczny termin załatwienia sprawy, od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Skarżąca zaznaczyła, że Prezydent W. do dnia wniesienia skargi nie podjął żadnych działań w sprawie i nie wydał wnioskowanego zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że nieruchomość położona przy ul. [...], ozn. nr hip. "Nieruchomość w mieście [...] Nr [...]" została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Przed Prezydentem prowadzone jest postępowanie z wniosku, złożonego 21 grudnia 1948 r. w trybie art. 7 dekretu, o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Nieruchomość stanowiąca własność Ireny A. z P. I voto J., II voto S. podzielona została na działkę o powierzchni [...] m ², oznaczoną nr [...], położoną przy ul. [...] o nowym numerze hipotecznym [...] oraz na działkę o powierzchni [...] m ², oznaczoną nr [...], położoną przy ul. [...], która zachowała dotychczasowy numer hipoteczny [...]. Organ wyjaśnił, że powstałą z podziału nieruchomość przy ul. [...] ze znajdującym się na niej domem murowanym trzypiętrowym i ze wszystkim co się na gruncie znajdowało poprzednia właścicielka sprzedała Państwowym Zakładom Tele- i Radiotechnicznym. Tym samym I. z P. I voto J., II voto S. pozostała właścicielką jedynie niezabudowanej działki o powierzchni [...] m ², położonej przy ul. [...] ozn. hip. [...]. Prezydent wskazał, że obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi działki ewidencyjne: nr [...] - własność Miasta W. - tereny mieszkaniowe, nr [...] - własność Miasta [...] - we współużytkowaniu wieczystym w częściach ułamkowych osób fizycznych, nr [...] - własność Miasta [...]. - tereny mieszkaniowe, nr [...] - własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki "[...]". Organ zaznaczył, że postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ppsa Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Natomiast przepis art. 217 § 3 kpa stanowi, że zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, czy też w art. 217 § 3 kpa. Bezczynność w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia może polegać zarówno na niezałatwieniu wniosku w całości, albo w części, jak i na wydaniu zaświadczenia innej treści niż żądała strona. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 219 kpa odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o jego wydanie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jeżeli więc organ uważa, że wydanie zaświadczenia o treści wnioskowanej przez stronę nie jest możliwe, ma obowiązek wydać przewidziane w art. 219 kpa postanowienie. Jeśli tego nie czyni, dopuszcza się bezczynności, którą strona może zwalczać przy pomocy skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., I OSK 698/10, lex nr 578345). W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności. Organ od dnia 8 sierpnia 2016 r., tj. od daty wpływu wniosku o wydanie zaświadczenia do dnia 20 czerwca 2017 r. nie rozpoznała wniosku skarżącej, na co zgodnie z art. 217 § 3 kpa miał siedem dni. Uznając, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia dopiero 21 czerwca 2017 r., tj. po złożeniu skargi, wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skutkuje tym, że kwestia zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 3 sierpnia 2016 r. stała się bezprzedmiotowa. Oznacza to, że brak jest podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa i orzekania o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. W konsekwencji - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa - Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia uznając, że orzekanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe ( pkt 2 sentencji wyroku). Ubocznie wskazać należy, że żądanie skarżącej w zakresie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie o wydanie zaświadczenia było zwykłą omyłką, bowiem z akt sprawy (ani z uzasadnienia skargi) nie wynika, aby postępowanie po złożeniu tego wniosku było zawieszone. Natomiast treść skargi w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że skarżąca zarzucała organowi bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia. Podnieść należy, że likwidacja stanu bezczynności nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się zatem do kwestii "rażącego naruszenia prawa" wskazać trzeba, że według judykatury rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Podkreśla się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa wywołanym bezczynnością powinna być przy tym dokonana w kontekście przepisu art. 217 § 3 kpa, który ustala termin wydania zaświadczenia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku). Sąd wziął bowiem pod uwagę, że od dnia wpływu wniosku do organu do dnia jego rozpoznania upłynęło ponad dziesięć miesięcy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa i nie wyda wnioskowanego aktu lub nie podejmie czynności w sprawie. Powinna być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla osiągnięcia celu zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu. W niniejszej sprawie wniosek został rozpoznany. Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd w tej części skargę oddalił - z mocy art. 151 ppsa (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.