I SA/Po 329/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Asesor Maria Grzymisławska – Cybulska (spr.) Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] działając na postawie art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 2 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 2015, poz. 613 – dalej jako: Ordynacja podatkowa) oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 2 ust.1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2016, poz. 617- dalej zwanej: "opiol") Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2016 rok i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta P. ustalił J. O. (dalej również jako: Skarżący), wymiar podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie [...]zł. W składnikach opodatkowania wymieniono m.in. “budynki pozostałe zw. z dział.gosp. powyżej 2,20m". Podatek w tej części ustalono w wysokości [...] zł. Z tą decyzją nie zgodził się J. O., który wniósł odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej. Skarżący wskazał na zmiany które zaszły, a których organ nie uwzględnił wydając decyzję, a także podniósł, że pracownicy urzędu niesłusznie zakwalifikowali nowy budynek z ośmioma segmentami mieszkalnymi - w tym część zajmowaną przez krewnych Skarżącego - jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że organy nie mają prawa pomijać danych z ewidencji i że błędnie organy, powołując się na ewidencję gruntów uznały, że budynek ten ma charakter niemieszkalny. J. O. podkreślił, że nazwa inwestycji nie może decydować o prawnopodatkowej kwalifikacji budynku, tym bardziej, że projekt budynku nie przewidywał pokoi lecz mieszkania składające się z pokoju, holu, kuchni i łazienki. W konkluzji żądaniem odwołania objęto uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 roku uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniajac podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że przyjęte przez organ I instancji do wymiaru dane, dotyczące przedmiotu opodatkowania (w szczególności powierzchni gruntu i powierzchni użytkowych budynków oraz sposobu ich wykorzystywania) zostały powielone z decyzji dotyczącej poprzedniego roku (2015), wydanej po wznowieniu postępowania. Podkreślono, że ich źródłem są częściowo deklaracje Skarżącego (co do budynku mieszkalnego i pozostałego), zapisy w ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacja budowlana - co do gruntu i budynku z pokojami na wynajem oraz oględziny posesji - co do gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej (pod słupem reklamowym) jak również badanie anonsów na popularnych portalach dotyczących sprzedaży i wynajmu nieruchomości i informacje uzyskane z Urzędu Skarbowego. Organ I instancji ustalił, że na terenie posesji Skarżącego został wybudowany i oddany do użytku w roku 2014 budynek z pokojami na wynajem (takie przeznaczenie określono zarówno w pozwoleniu na budowę jak i w pozwoleniu na użytkowanie obiektu). Sam zobowiązany w czasie oględzin przyznał, że część budynku jest zajmowana przez najemców (pozostała część miała być udostępniana członkom rodziny) a w Urzędzie Skarbowym wykazał dochody z najmu. Podkreślono, że w ewidencji gruntów, której dane - stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2016 poz. 629) winny stanowić podstawę wymiaru podatków - sporny budynek został określony jako niemieszkalny. W portalach “[...]" i “[...]" pojawiły się ogłoszenia, oferujące lokale do wynajęcia pod adresem [...] 4 w P.. W tych okolicznościach organ II instancji wskazał, że poglądy Skarżącego w kwestii kwalifikacji budynku wielomieszkaniowego są błędne. Jednocześnie organ II instancji zauważył, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy zatem zbadać, czy tablica reklamowa stanowi budowlę i w czyim pozostaje posiadaniu. Kolegium podkreśliło, że jeżeli okaże się, że jest to budowla, a jej posiadaczem jest przedsiębiorca bądź inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, to organ winien ustalić wartość obiektu zgodnie przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i postanowił orzec jak w sentencji - na podstawie art. 233 § 2 Op. Decyzja z dnia [...] 2016 roku stanowi przedmiot skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a w szczególności art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 35 oraz art. 77. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy niesłusznie potwierdził błędnie zakwalifikowany przez urzędników Miasta P. nowo wybudowany budynek jako budynek niemieszkalny. Autor skargi podał, że zgodnie z ustawą o podatku od nieruchomości mieszkania w budynkach mieszkalnych opodatkowane są odpowiednio stawką jako mieszkania, a nie jako prowadzona działalność. Wbrew argumentacji organu, Skarżący uważa, że rozpatrując odwołanie niewłaściwie oceniono sprawę powołując się na błędny wypis z ewidencji gruntów. Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżący załączył do skargi zawiadomienie z dnia [...] 2016 r. z którego wynika, że z którego treści wynika, że w operacie ewidencji gruntów dokonano zmiany budynkowej, polegającej na wpisaniu "Funkcji budynku położonego przy ul. [...] z "pozostałe budynki niemieszkalne" na "budynki mieszkalne". Do skargi załączono również pismo Urzędu Miasta P. Wydziału Urbanistyki i Architektury, z dnia [...] marca 2016 r. z którego wynika, że organ zakwalifikował oddany do użytkowania budynek zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 25 września 2012 r. jako budynek kategorii XIII, która oznacza "pozostałe budynki mieszkalne". W piśmie tym wskazano, ze organ nie dokonywał żadnej innej kwalifikacji tego budynku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. Skarżący podniósł, że popiera skargę w całości, a ponadto złożył pismo procesowe z dnia 17 października 2017 r. Skarżący podkreślił, że podtrzymuje wywody zawarte w przedłożonym piśmie i wyjaśnił, że faktury VAT stanowiące załączniki oraz zawiadomienie z dnia 05 stycznia 2017 r. mają dowodzić błędnych ustaleń organów w zakresie kwalifikacji spornego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 – dalej jako: ppsa) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Istota sporu sprowadza się do oceny legalności decyzji Kolegium, która została wydana na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015, poz. 613 – dalej jako: Op.). Stosownie do treści art. 233 § 2 Op. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W okolicznościach badanej sprawy uwadze Kolegium umknęło jednak, że decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 233 § 2 Op., ze względu na swój charakter, nie może rozstrzygać kwestii merytorycznych. Ma ona bowiem charakter jedynie formalny i nie odnosi się do istoty sprawy i nie przesądza o jej wyniku (por. wyrok z dnia 14 marca 2017 r. sygn. I FSK 1333/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Kolegium, wydając ją wyraziło jednoznaczne stanowisko, co do sposobu załatwienia sprawy - w zakresie kwalifikacji budynku - który w decyzji z dnia [...] 2016 r. został opisany jako "budynki pozostałe zw. z dział. gosp.". Należy przy tym podkreślić, że ocena zaprezentowana w decyzji organu II instancji jest oceną co najmniej przedwczesną. Zauważyć trzeba bowiem, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji dotyczy roku 2016. Skarżący wskazuje na błędne ustalenia organów w zakresie przeznaczenia spornej nieruchomości, a Kolegium przesądzając w grudniu 2016 r. o zajęciu tej nieruchomości na cele działalności gospodarczej odwołuje się - wyłącznie - do ustaleń z roku 2014 i 2015. Tymczasem, Skarżący powołuje się na błędne ustalenia faktyczne organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, Skarżący wskazuje m.in. na zmiany pomiędzy istniejącym, a dotychczasowym stanem faktycznym. Tymczasem, Kolegium w żaden sposób tej okoliczności nie weryfikuje, przesądzając o konkretnym przeznaczeniu spornego budynku, wyłącznie w oparciu o ustalenia poczynione przed 2016 r. Niewątpliwie niepełnego charakteru ustaleń poczynionych przez organy dowodzi okoliczność powołania w zaskarżonej decyzji, wypisu z ewidencji gruntów, w którym – jak wskazują organy – sporny budynek został określony jako "niemieszkalny". Tymczasem, do skargi złożonej w niniejszej sprawie załączono Zawiadomienie Prezydenta Miasta P. z którego wynika, że w dacie orzekania przez organy obu instancji w operacie ewidencji gruntów dokonano już zmiany budynkowej, polegającej na wpisaniu funkcji budynku położonego przy ul. [...] z "pozostałe budynki niemieszkalne" na "budynki mieszkalne". Fakt, że organy tej zmiany nie uwzględniły czynią zasadnymi zarzuty skargi, co do tego, że organy nie poczyniły rzetelnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego niniejszej sprawy. W tej sytuacji, nie sposób przyjąć, że powołany przez Kolegium materiał dowodowy pozwalał w sposób jednoznaczny przesądzić o zajęciu (lub nie) w roku 2016 wskazanego budynku na cele działalności gospodarczej. Zważywszy natomiast na fakt, że Skarżący kwestionuje ustalenia organów co do sposobu wykorzystania tego budynku w roku 2016, a organy w żaden sposób nie rozważyły możliwości zmiany sposobu jego wykorzystania, i dokonania weryfikacji poczynionych przez siebie w latach ubiegłych ustaleń, to wyrażone w decyzji kasacyjnej jednoznaczne stanowisko Kolegium w zakresie sposobu opodatkowania tego obiektu, stanowi naruszenie art. 233 § 2 Op. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Treść powołanego przepisu, wskazuje jednoznacznie, że organ odwoławczy jest uprawniony do wydania w trybie art. 233 § 2 Op. decyzji, która ze względu na swój charakter, nie może rozstrzygać kwestii merytorycznych. Tymczasem w zaskarżonej decyzji Kolegium nie tylko zawarło ocenę prawną stanu faktycznego w zakresie możliwości zastosowania przepisów prawa materialnego, ale przesądzając o kwalifikacji jednego ze spornych obiektów uczyniło to w sposób przedwczesny. Mając na uwadze ten fakt oraz okoliczność, że ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji wyrażono, bez uprzedniego wyjaśnienia podniesionych przez Skarżącego okoliczności które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję należało uchylić. Podkreślić też należy, że Sądowi przekazano nieponumerowane i niekompletne akta, a postępowanie prowadzono z uchybieniem standardów szybkości postępowania oraz zasady praworządności. Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należy wskazać, że akt ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy powinien mieć na względzie, że decyzja, o której mowa w art. 233 § 2 O.p., nie może zawierać oceny prawnej w zakresie zastosowania prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, orzekając jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.