IV SAB/Wr 99/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi K. B. i G. Z. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. G. Z. i K. B. pismem z dnia 30 marca 2017 r. skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. wnieśli o udzielenie informacji publicznej: 1. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, (szczepionka zwykła i skojarzona)? 2. jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje) 3. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne? 4. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują? 5. od którego roku dane te są gromadzone? 6. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy? 7. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne? 8. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.sov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24 oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz) 9. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności "Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr 32647/96, decyzja 07.01.98, DR 94, s. 91-93 ). W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa, że o obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczając ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez art. 8 ust. 1." - orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti vs Włochy z 2002 r., 42197/98. 10. czy jest Państwu wiadomo, że w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. może zostać skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka? Zwrócili się z prośbą o udzielnie odpowiedzi na powyższe pytania w terminie do 14 dni od daty otrzymania wniosku. Podali, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma z dnia 14 marca 2017 r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepień. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W k. w odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 r. podał co następuje: 1. Na terenie objętym nadzorem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w 2016 roku nie odnotowano żadnego Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego. 2. jak wyżej 3. nie 4. Posiadane dane wynikają ze zgłoszeń dokonywanych przez Punkty szczepień Ochronnych zlokalizowane na terenie powiatu. 5. Od 1977 roku, a przechowywane są przez dziesięć lat. 7. Nie odnotowano żadnej epidemii na nadzorowanym obszarze. 6. – 10. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. działa w oparciu o obowiązujące w Polsce prawo, m.in. wytyczne Głównego Inspektora Sanitarnego. Zakres gromadzonych przez Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego w K. danych odpowiada obowiązującym przepisom prawa oraz zasadom i wymogom określonym przez organy wyższego szczebla Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Odbiór powyższego pisma, skierowanego do obu wnioskodawców, pokwitowała w dniu 27 kwietnia 2017 r. wnioskodawczyni K. B. Pismem z dnia 12 maja 2017 r. wnioskodawcy G. Z. i K. B. reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli do tutejszego Sądu skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji. Wnieśli o 1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podali, że w dniu 30 marca 2017 r. zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o udzielenie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych, czy od 2004 r. były odnotowane jakiekolwiek epidemie chorób. Do dnia doręczenia skargi organ nie udostępnił pełnej żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji nie sposób twierdzić, że organ prawidłowo rozpoznał wniosek i udzielił odpowiedzi na postawione pytania stanowiące informację publiczną. Podkreślili, że w orzecznictwie sądów administracyjnych identycznie jak bezczynność w udzieleniu informacji publicznej traktuje się również przedstawienie informacji niepełnej czy nieadekwatnej do treści wniosku. Podali, że zgodnie z wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 285/11) prawo do złożenia tej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia. Podkreślili, że za uzasadnione w związku tym należy uznać zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a., gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi albo jej oddalenie oraz obciążenie skarżących kosztami postępowania. Podał, że zarzuty skargi dotyczące nieudzielenia informacji od 2004 r. jest nieuzasadniony, gdyż wyrok nie określał przedziału czasu jak i miejsca zdarzeń, o które pytali wnioskodawcy, a tym samym udzielona przez organ informacja była prawidłowa. Podał również, że skarżący uchylają się mimo nakazu organu od szczepienia ochronnego swojego dziecka i stosują różne "zabiegi", łącznie z wniesieniem skarg, które mają one na celu uchylenie się od wykonania obowiązku szczepienia. Wskazał, że art. 37 k.p.a. wprost stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Natomiast art. 52 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawia zasadę, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Organowi nie jest znany fakt złożenia jakiegokolwiek pisma do organu wyższego stopnia ani wezwania organu. Z tych też przyczyn postawione na wstępie wnioski należy uznać za uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że skuteczność wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest uzależniona od wcześniejszego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 - zwanej dalej u.d.i.p.), przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zatem zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie wyżej wymienionej ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Mimo, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w przywołanym przepisie, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jest wcześniejsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności". Skoro ustawa nie przewiduje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia takiej informacji) to należy uznać, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). Pomimo braku takiego wezwania skarga podlega zatem rozpoznaniu. Przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, jednak w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, iż bezczynność ta ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z bezczynnością podmiotu obowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten milczy w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przy wykładni powołanego przepisu należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. W taki sam sposób kwalifikowane są wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, publ.: LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, publ.: https://orzeczenia. nsa.gov.pl). Przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (ust. 3), przy czym podmioty te muszą być w posiadaniu żądanej informacji. Takim podmiotem jest skarżony organ. Udostępnienie informacji publicznej następuje w terminie 14 dni (poza wyjątkami) na wniosek zainteresowanego i przybiera formę czynności materialno-technicznej (art. 13 i art. 15 u.d.i.p.). Termin 14 - dniowy załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, regulującego terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Dopiero niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 w/w ustawy, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (tak: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. I OSK 601/05). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. Skarga nie jest zasadna z dwóch powodów. Po pierwsze jak wskazano wyżej informacją publiczną jest każda wiadomość, dotycząca faktów i danych wytworzonych przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Mając zatem na uwadze wyżej wskazane rozumienie pojęcia informacja publiczna – należy uznać, że nie dotyczą takiej informacji (publicznej) pytania określone we wniosku nr 6, nr 8 odnoszące się nie do faktów i danych a świadomości pracownika-pracowników organu (?) co do powikłań poszczepiennych, nr 9 – dotyczące znajomości orzecznictwa (?) ETPC w zakresie obowiązku szczepień wskazujące jednocześnie, że przymusowe szczepienia dzieci stanowią naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, nr 10 dotyczące wiedzy pracownika skarżonego organu o możliwości skierowania skargi na organ do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Na pozostałe pytania, będące informacją publiczną – czyli pytania nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5 i nr 7 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odpowiedział pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r.; w aktach sprawy administracyjnej znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącą tego pisma. Nie ma zatem wątpliwości, że powyższe pismo otrzymali. Zgodzić się również należy z twierdzeniami skarżonego organu, że zarzuty skargi są nieuzasadnione w kwestii podania wnioskowanych danych od 2004 r. Analiza wniosku skarżących daje sądowi podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że wniosek takiej prośby nie zawierał. W tych okolicznościach skarga na bezczynność jest nieuzasadniona, odpowiedź na wiosek została w prawdzie udzielona z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ale przed wniesieniem skargi. Tym samym nie zasadne są pozostałe wnioski o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ukarania grzywną - przewidziane w art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. nie uzasadniony jest również wniosek o przyznaniu skarżącemu zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak wyżej.