II OSK 1774/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-02

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Alicja Plucińska-Filipowicz, Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo uzasadnił potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a także dlaczego nie zastosował art. 136 k.p.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie oddalił skargę kasacyjną, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Brak było wystarczającego uzasadnienia, dlaczego sprawa wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części i dlaczego nie można było zastosować art. 136 k.p.a. do uzupełnienia postępowania dowodowego. W związku z tym, naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego, w którym inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, organ pierwszej instancji zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na wznowienie robót. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na niewłaściwe wykonanie zaleceń sądu dotyczących zamurowania otworów okiennych i drzwiowych w pobliżu granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorów na decyzję organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz del. WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. Z. i E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1844/09 w sprawie ze skargi L. Z. i E. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasadza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawie na rzecz L. Z. i E. Z. solidarnie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1844/09, oddalił skargi E. Z. i L. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sochaczewie na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 81 ust.1 pkt. 2 i ust. 4 i art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118 ze zm.), ponownie rozpatrując sprawę dotyczącą rozbudowy przez L. i E. Z. budynku mieszkalno -usługowego na działce nr ewid. [...], położonej w Sochaczewie przy ul. [...] 5a, realizowanego z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę - zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz udzielił inwestorom L. i E. Z., pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sochaczewie Nr [...] z dnia 2 listopada 2004r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż rozbudowa budynku mieszkalno - usługowego realizowana była na podstawie decyzji Starosty Powiatowego w Sochaczewie z dnia [...] maja 2001 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na rozbudowę. W trakcie budowy inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od projektu budowlanego, na pierwszym piętrze budynku w łazience wykonano dodatkowe okno, wykonano drzwi balkonowe z klatki schodowej zamiast przewidzianych w projekcie luksferów, zaś w kuchni okno z drzwiami balkonowymi o łącznej szerokości 2,3 m zamiast projektowanych drzwi balkonowych. Na drugim piętrze w łazience wykonano dodatkowy otwór okienny o wymiarach 0,9x0,9m, drugie piętro budynku powiększono o klatkę schodową uzyskując w ten sposób powiększenie pokoju, w którym wykonano dodatkowe drzwi balkonowe z oknem, w elewacji zachodniej i części elewacji północnej budynku wykonano płytę balkonową, a w elewacji zachodniej zamiast drzwi balkonowych wykonano drzwi balkonowe z oknem, oraz poddasze na całym budynku. Ustalono również, że powiększono powierzchnię użytkową i kubaturę budynku oraz wykonano dwie symetryczne lukarny dachowe różniące się od projektowanych, a także zmieniono usytuowanie okien dachowych w elewacji północnej. Ustaliwszy powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 2 listopada 2004r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia 8 grudnia 2004r nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego wraz z ekspertyzą techniczną budynku. W związku z uchyleniem powyższej decyzji przez organ odwoławczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] maja 2005r., utrzymaną w mocy przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 sierpnia 2007r., zobowiązał L. i E. Z. do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z zakresem robót niezbędnych do zakończenia budowy. Z uwagi na zbliżenie realizowanej rozbudowy do granic sąsiednich działek nr [...] oraz [...] powyższą decyzją nakazano także zamurowanie za pomocą wyrobów budowlanych spełniających warunki klasy odporności ogniowej El 60 przewidzianej dla ściany pełnej, otworów okiennych i drzwiowych usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działek sąsiednich. Następnie po ustaleniu wykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] maja 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sochaczewie decyzją z dnia [...] lipca 2007r. zatwierdził projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalno - usługowego i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ odwoławczy decyzją, z dnia [...] listopada 2007r. utrzymał w mocy tę decyzję a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008r, sygn. VII SA/Wa 72/08 decyzje organów obu instancji uchylił. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie prowadząc postępowanie, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dniach 21 stycznia 2009r. i 6 kwietnia 2009r. przeprowadził kontrole obiektu, które pozwoliły na ustalenie, że inwestorzy wykonali roboty zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym doprowadzając tym samym obiekt do stanu zgodnego z prawem. Roboty te polegały na: likwidacji rynny zlokalizowanej na ścianie usytuowanej w granicy z działką nr ewid. [...] i [...], wykonaniu ogniomuru szer. 25 cm z cegły klinkierowej o wysokości ponad 30cm na ścianie zlokalizowanej od strony działki nr ewid. [...] i [...], wyłączeniu z użytkowania fragmentu tarasu nad częścią parterową poprzez wykonanie balustrad metalowych o wysokości 1,17 m w odległości 1,30 m od elewacji zachodniej, a od strony północnej w linii ściany piętra, wyłączono część tarasu, wyłączeniu z użytkowania balkonu nad I piętrem od strony północnej poprzez wykonanie balustrad metalowych w związku z czym balkon od strony północnej pełnić ma funkcję daszku, zamontowaniu na otwory od klamek drzwi i okien balkonowych nakładek uniemożliwiających otwieranie tych okien i drzwi (na stałe) przy jednoczesnym pozostawieniu w tych otworach "okien i drzwi" jako materiału o odporności ogniowej El 60, na które inwestor posiada odpowiednie atesty. Wykonanie powyższych robót, zdaniem organu stanowi wypełnienie obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] maja 2005r., a obiekt w obecnym stanie nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Marianna Buczek po rozpatrzeniu, którego Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było przede wszystkim uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008r. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest bowiem wiążąca dla tego sądu oraz organu administracji publicznej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, zdaniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, całkowicie pominięto wskazania Sądu oraz treść obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] maja 2005r., którą nakazano zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednimi działkami. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż pojęcia " zamurowanie" i "wypełnienie" nie są tożsame, dlatego też, zdaniem organu odwoławczego nie do zaakceptowania jest stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące wykonania przez inwestorów obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] maja 2005r. Niezależnie od wskazanej wadliwości decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7 oraz 107 § 1 k.p.a. gdyż wbrew wytycznym Sądu nie wykazano zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. Z. i L. Z.. W jej uzasadnieniu wyjaśnili, iż wypełnienie otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego materiałem przepuszczającym światło spełniającym wymogi jak dla ściany pełnej jest zgodne z § 232 ust. 6 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tych okolicznościach obowiązkiem organu było wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę, wskazał że z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie zawiera ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia, ocena jej legalności sprowadzała się do skontrolowania prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. stanowiącego podstawę jej wydania i uznał, iż Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niewadliwie stwierdził konieczność ponownego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego. Sąd ten podkreślił że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008r wiążą w sprawie Sąd i organ. W wyroku tym Sąd wskazał m.in. "iż inwestorzy ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2005r., zobowiązani zostali do zamurowania za pomocą wyrobów budowlanych spełniających warunki klasy odporności ogniowej EI 60 przewidzianych dla ściany pełnej, otworów okiennych i drzwiowych usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki" i stwierdził iż " zamurować to zasłonić, zamknąć, wypełnić coś murem, zaś wypełnić to uczynić coś pełnym, a zatem zamurować to nie tylko wypełnić ale nadto spowodować zasłonięcie". Nadto Sąd w zaskarżonym wyroku wskazał, iż obowiązkiem organu było wyczerpujące odniesienie się do kwestii wykonania balkonów w elewacji budynku, uznając za nie wystarczające wyłączenie ich z użytkowania a organ nie wykazał z czego wywodzi dopuszczalność ich pozostawienia w okolicznościach zbliżenia do granic działki. W ocenie Sądu pierwszej instancji Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w przedmiotowej sprawie decyzję kasacyjną dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i na tej podstawie wskazał jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione. Podał także przyczyny, z powodu których uznał za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy słusznie wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem art. 7 k.p.a. nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, a także z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wykonał zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008r. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli E. Z. i L. Z., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) mianowicie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., art. 51 ust 4 ustawy Prawo budowlane oraz § 232 ust 6 rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich błędną wykładnię. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowały pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji organu nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że art. 138 § 2 k.p.a. daje organowi odwoławczemu możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia tylko w sytuacji gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nastąpić winno to wówczas gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 136 k.p.a. pozwalającego na przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego. Ponadto organ odwoławczy powinien przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. a także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. Ustalenia i stosownych rozważań wymagało to czy wady postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji są tego rodzaju, że pozwalają na usunięcie ich przez organ odwoławczy w drodze przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Zdaniem skarżących kasacyjnie ani organ odwoławczy ani też Sąd w zaskarżonym wyroku nie wykazali takich podstaw zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. które rozstrzygnięcie to by usprawiedliwiały. W dalszej kolejności w skardze kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10 % powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej nie powinna być niższa niż określona w tym rozporządzeniu. Wypełnienie otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego materiałem przepuszczającym światło spełniającym wymogi jak dla ściany pełnej potwierdza certyfikat, deklaracja zgodności, aprobata techniczna oraz oświadczenie wykonawcy o zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i wymogami polskiej normy. Zatem zdaniem inwestorów wobec wykonania przez nich całości obowiązków nałożonych na nich decyzją z dnia [...] maja 2005r. organy nadzoru były zobligowane dyspozycją art. 54 ust. 4 ustawy Prawo budowlanego do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy przedmiotowego budynku oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Uczestniczka Marianna Buczek wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej popierając stanowisko organu odwoławczego i Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Oznacza to, że jeżeli nie zachodzi nieważność postępowania sądowego, zakres postępowania kasacyjnego wyznacza sam skarżący przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zasadniczym zarzutem skargi kasacyjnej jest naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. oraz art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Zarzut ten jest zasadny. Jak to już słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie zawiera ostatecznego rozstrzygnięcia ocena jej legalności sprowadzała się do skontrolowania prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. stanowiącego podstawę jej wydania. Po rozpatrzeniu skargi na decyzje organu nadzoru budowlanego Sąd oddalił skargę wskazując że organ drugiej instancji niewadliwie stwierdził konieczność ponownego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego. Należy zatem wskazać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności wynikająca z art. 15 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta orzeczeniem organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia środka zaskarżenia ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznawanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego i rozstrzygnięcia sprawy. Nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Trzeba także zauważyć, iż art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, na co zwracał uwagę już Sąd Wojewódzki, dawał organowi odwoławczemu możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia tylko w sytuacji gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części Nastąpić winno to wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w znacznym stopniu nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a. pozwalającego na przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy czyniąc użytek z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. powinien w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej nie tylko przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art., 136 k.p.a. Bowiem właściwy sens przepisu art. 138 § 2 k.p.a. można jedynie wydobyć w zestawieniu z treścią art. 136 k.p.a. Zatem ustalenia i stosownych rozważań w tym zakresie wymagało, czy wady postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji są tego rodzaju, ze pozwalają na usuniecie ich przez organ odwoławczy w drodze przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Uregulowanie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. miało i ma celu wyeliminowanie zbędnego powtarzania postępowania przez organ pierwszej instancji a przez to działanie zgodnie z zasadą szybkości i ekonomiki postępowania. Cel ten uwidocznił się jeszcze bardziej na skutek dokonanej przez art. 1 pkt 21 lit. b) ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.11.6.18) zmiany przepisu art. 138 § 2 k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011 r. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie zarzucili skarżący kasacyjnie, że ani Sąd w zaskarżonym wyroku ani organ odwoławczy nie wskazali takich podstaw zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. które rozstrzygnięcie to by usprawiedliwiały. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organowi pierwszej instancji zarzuca się w zasadzie niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz brak stosownej dokumentacji na podstawie której organ pierwszej instancji stwierdził zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ drugiej instancji przywołał też art. 7 k.p.a. jednak nie wskazał w jakim zakresie konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego. Wydaje się że powodem kasacyjnego orzeczenia organu drugiej instancji było jedynie wymuszenie zmiany oceny prawnej wyrażonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Uzupełnienie postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji jeśli jest potrzebne to tylko w niewielkim zakresie, wystarczającym zatem było skorzystanie z uprawnienia wynikającego z art. 136 k.p.a. Takie okoliczności w kontekście wyżej przedstawionych przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. niewątpliwie nie dawały podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd Wojewódzki kontrolujący zaskarżoną decyzję, tych okoliczności nie zauważył i niezasadnie przyjął że, organ drugiej instancji wskazał jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione. Na marginesie trzeba tylko podnieść, że Sąd również tych okoliczności nie podał. Reasumując Sąd Wojewódzki oddalając skargę uczynił to z naruszeniem art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.138 § 2 i 136 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 51 ust 4 Prawa budowlanego i § 232 ust 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdzić tylko trzeba, że skoro kontrola sądowa ograniczyła się do prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i 136 k.p.a. to przedwczesnym byłoby zajmowanie stanowiska przez Sąd co do zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy poprzez zastosowanie wskazanych przepisów prawa materialnego. Konkludując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy co skutkowało koniecznością uwzględnienia skargi kasacyjnej i stosownie do przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a. uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1394 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło