II SA/Bk 734/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i skierowania ubezwłasnowolnionego całkowicie do domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. , Decyzją z dnia [...] lipca 2017 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w dniu [...] czerwca 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania ubezwłasnowolnionego całkowicie S. S., reprezentowanego przez opiekuna prawnego H. M., do Domu Pomocy Społecznej "S." w G. Jednocześnie Kolegium skierowało w/w do wskazanego domu pomocy społecznej. Skargę na powyższą decyzję wywiódł Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., zarzucając naruszenie art. 59 ust. 1 i art.. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 t.j.). Ponadto w uzasadnieniu swojej skargi, poza przedstawieniem stanu faktycznego sprawy, wskazał, że w sprawie pojawił się spór kompetencyjny w zakresie rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.) – zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi w wypadku, gdy nie jest ona niedopuszczalna. Tego typu sytuacja zachodzi w realiach niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Niewątpliwie postępowanie sądowoadministracyjne zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot. Legitymację do złożenia skargi oparto na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej". Tego typu cech nie posiada w przedmiotowej sprawie Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wydający w sprawie decyzje z upoważnienia Wójta Gminy N., podobnie zresztą jak każdy organ I instancji. W skardze trudno dopatrzeć się jakiegokolwiek interesu prawnego organu I instancji, w powiązaniu z przepisami prawa materialnego. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej był bowiem organem I instancji, który funkcjonuje w ramach prawnie ustalonego systemu weryfikacji decyzji organów administracyjnych przez organy nadrzędne. Organy administracji publicznej nie mają zatem uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji. Postępowanie sądowo-administracyjne nie jest również właściwe do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej. W związku z powyższym należy wskazać, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 roku została skontrolowana zgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną. Jako organ I instancji jest on więc związany rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. jako organu II instancji. Inną kwestią natomiast jest podnoszony przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zarzut nierozpoznania przez SKO sporu kompetencyjnego, który w jego ocenie powstał w niniejszej sprawie między Gminnymi Ośrodkami Pomocy Społecznej w K., M. i N.. Jeśli bowiem skarżący organ uznał, iż taki spór zaistniał w przedmiotowej sprawie powinien w trybie art. 22 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 t.j.) wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięcie takiego sporu kompetencyjnego, czego nie uczynił. Ponadto w dniu [...] czerwca 2017 r. rozpatrzył merytorycznie wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej i odmówił skierowania do domu pomocy społecznej wnioskodawcy. Skarga powyższa jako niedopuszczalna podlegała więc odrzuceniu. Niedopuszczalność skargi wynikała z braku legitymacji skarżącego organu do wywiedzenia skargi na rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte w sprawie dla załatwienia, której w pierwszej instancji właściwy jest skarżący organ. W sprawie zaś w której dany organ jest upoważniony do wydania decyzji administracyjnej, organ ten nie może mieć przymiotu strony. W konsekwencji nie jest dopuszczalne wywiedzenie przez ten organ skargi sądowoadministracyjnej. Należy podnieść także, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03, ONSA z 2003 r. nr 4, poz. 115 oraz wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. OSK 1017/04, Lex nr 171164, postanowienie NSA z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1976/15, opublikowany na stronie cbois.nsa.gov.pl). Włączenie organów samorządowych do sytemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, w kontekście art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi.