III SA/Wr 586/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Tomasz Świetlikowski, Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego [...] (słownie:[...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. - Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarowania Odpadami ustalił skarżącemu koszty w wysokości 240 zł związane z odstąpieniem od usunięcia, w dniu [...] sierpnia 2016 r., z ul. [...] w L., na parking strzeżony, pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W ocenie organu I instancji przeprowadzone w sprawie postępowanie i ocena zgromadzonych dowodów dowiodła, że ustalenie kosztów było uzasadnione, ponieważ w dniu [...] sierpnia 2016 r., Straż Miejska w L. wydała dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z ul. [...] w L., która znajdowała oparcie przepisie art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze. zm.) – zwanej dalej jako p. o .r. d., w związku z zaparkowaniem pojazdu w miejscu obowiązywania znaku drogowego D-36. Dodał, że popełnienie wskazanych wykroczeń zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w L. Wskazał zarazem, że z uwagi na zgłoszenie się do pojazdu kierującego, po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu, a przed jego usunięciem, odwołano dyspozycję usunięcia pojazdu, a w konsekwencji odstąpiono od odholowania pojazdu na parking strzeżony. Wystąpiła zatem przesłanka określona w art. 130a ust. 2a p.o.r.d., zgodnie z którą w przypadku odstąpienia od dyspozycji usunięcia pojazdu, która spowodowała powstanie kosztów, którymi obciążona została Gmina L., do ich pokrycia obowiązany jest właściciel pojazdu. Organ I instancji wskazał zarazem, że wyliczenie ustalonych kosztów dokonano w oparciu o § 2 uchwały Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Rady Miejskiej w L. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu. Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł odwołanie do SKO w L., po rozpoznaniu którego organ decyzją z dnia [...] maja 2017 r. (Nr [...]) utrzymał decyzję pierwszointsnacyjną w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przywołał treść art. 130a ust. 2a u.p.r.d. oraz treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt VII Sa/Wa 274/14, opubl. w CBOSA, Dalej wskazał, że z powołanych przepisów wynika, że warunkiem koniecznym wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały. Dalej organ podniósł, że w odwołaniu od poprzedniej wydanej w sprawie decyzji organu I instancji w przedmiocie ustalenie kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i następnie odstąpienia od niej (decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...]) skarżący zakwestionował zasadność ustalenia tych kosztów, bowiem jego zdaniem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało jednoznaczne, iż wezwana do usunięcia jego pojazdu z ul. [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godz. 10:15 laweta, która mimo odwołania o godz. 10:25, przybyła o godz. 10:40. mogła dokonać usunięcia innego pojazdu z kilku niewłaściwe zaparkowanych w tym samym czasie i w tym samym miejscu. O godz. 10:41 została wydana bowiem kolejna dyspozycja usunięcia innego, kolejnego pojazdu. W dniu [...] sierpnia 2016 r., między godziną 10:15 a 11:20, funkcjonariusze Straży Miejskiej w L. wydali 6 dyspozycji usunięcia pojazdów z ul. [...] w L. (dyspozycje od Nr [...] do Nr [...]). Część z tych dyspozycji została odwołana (4), a część skutkowała odholowaniem pojazdów (2). Dla ustalenia zatem, czy każda z wydanych, w tak krótkim czasie, dyspozycji mogła skutkować powstaniem kosztów (związanych z usunięciem pojazdu lub powstałych w związku z odwołaniem dyspozycji usunięcia pojazdu), w tym w odniesieniu do pojazdu skarżącego, wyjaśnienia wymagało, czy realizacja dyspozycji usunięcia pojazdów była realizowana przez jedną firmę wykonującą tę usługę i jak liczbą pojazdów dysponuje firma oraz podanie ich oznaczenia, dokładne wskazanie nie tylko godziny odwołania dyspozycji usunięcia pojazdu ale również godziny powrotu holownika odwołanego lub dokonującego usunięcia pojazdu z ul. [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. Wątpliwości w tym zakresie zostały, zdaniem organu II instancji, wyjaśnione przez organ I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, w toku którego przesłuchano jako świadka właściciela firmy transportowej "A" J. S." oraz pracownika zatrudnionego w tej firmie, jako operator lawety marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], P. L. Ostatni ze świadków wezwany do odholowania pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (tego którym kierował skarżący), zeznał, że po przybyciu na miejsce, z którego miał zostać odholowany pojazd przekazana mu została informacja, o odwołaniu dyspozycji usunięcia pojazdu, skutkiem czego otrzymał druk dyspozycji usunięcia pojazdu z adnotacją o odwołaniu dyspozycji usunięcia pojazdu podpisał go i odjechał do bazy firmy. Okoliczność tą potwierdził J. S., który będąc operatorem drugiej lawety marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] przybył na ul. [...] w związku z wydaniem o godz. 10:15 dyspozycji usunięcia kolejnego pojazdu, która również została odwołania Skoro więc z art. 130a ust. 2a p. o .r. d, wynika, że warunkiem poniesienia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie jej odwołaniem jest ich faktyczne powstanie, to okoliczność ta musi zostać jednoznacznie wykazana. Oczywistym jest przy tym zdaniem organu, że przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie nie generuje jeszcze kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a u.p.r.d. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1447/15, opubl. w CBOSA). Dalej organ wskazał, że z treści notatki urzędowej do dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...] Dyżurnego Operacyjnego Straży Miejskiej w L. wynika, iż dyspozycję usunięcia pojazdu wydano o godz. 10:15, natomiast odstąpienie od usunięcia pojazdu nastąpiło ok. godz. 10:25. Holownik mimo tego przyjechał o godz. 10:40., co jest zrozumiałe ponieważ wskutek jego wezwania i kontynuowania wyjazdu do zgłoszenia, operator musiał odebrać kopię dyspozycji usunięcia pojazdu z adnotacją o jej odwołaniu. Pojazdem realizującym wezwanie był holownik o numerze rejestracyjnym [...]. Holownik przebył zatem cały dystans dzielący go od bazy firmy do miejsca, z którego miał zostać odholowany pojazd, co niewątpliwie spowodowało powstanie kosztów. Co prawda, jak podkreślił organ, może zdarzyć się tak, że po przyjeździe holownika i przy odwołaniu dyspozycji usunięcia pojazdu może on zostać wykorzystany do odholowania innego pojazdu, wówczas brak będzie podstaw do ustalenia kosztów związanych z odstąpieniem od dyspozycji usunięcia pojazdu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15, opubl. w CBOSA), ponieważ "wchłoną" je koszty związane z usunięciem innego pojazdu. Jednakże z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w stanowiącej przedmiot rozpatrywania sprawie, gdzie do odholowania innego pojazdu nie doszło. Z treści zaskarżonej decyzji, ale także z akt sprawy wynika, że po przyjeździe lawety do pojazdu skarżącego, pomimo jej odwołania o godz. 10:25 powróciła ona do bazy i po następny pojazd przyjechała o godz. 11:05. Nie jest przy tym istotne czy była ona w stanie dojechać do bazy firmy i wrócić. Mogła bowiem zostać zawrócona z drogi powrotnej do kolejnego wezwania. W istocie bowiem w momencie wezwania lawety jej obsługa nie posiada innej wiedzy, co do okoliczności usunięcia pojazdu oprócz miejsca, z którego pojazd musi zostać usunięty, jednakże każda dyspozycja usunięcia, wydawana przez funkcjonariusza Straży Miejskiej a następnie Dyżurnego Operacyjnego przez dotyczy wyłącznie jednego, konkretnego pojazdu. Kolejną interwencję oraz dyspozycję usunięcia funkcjonariusz może wystawić po zakończeniu wszystkich czynności związanych z wcześniej wydaną dyspozycją usunięcia pojazdu. Nie jest więc możliwe, aby na podstawie dyspozycji wystawionej na samochód skarżącego został usunięty przez firmę holowniczą inny nieprawidłowo zaparkowany pojazd. Fakt nieprawidłowego zaparkowania w pobliżu innego pojazdu nie mógł automatycznie zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia jego pojazdu, jeżeli tylko koszty te faktycznie powstały. Funkcjonariusze Straży Miejskiej nie mają możliwości kompensowania kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia jednego pojazdu przez wykorzystanie tej samej dyspozycji w stosunku do innego pojazdu. Mogą jedynie wydać drugą dyspozycję, która w żaden sposób nie będzie wpływała na tą pierwszą (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1175/15, opubl w Lex Nr 1998118). W związku z powyższym organ przyjął, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący, przy użyciu lawety marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], spowodowało powstanie kosztów. Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł skargę do WSA we Wrocławiu, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący – w szczególności podniósł – że mając na uwadze treść art. 130 a ust. 2a p. o .r. d wskazać należy, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Organ jednak – jak podkreślił skarżący – musi wykazać, ze powstały rzeczywiste koszty. A także musi udowodnić, że były one celowe i uzasadnione. W sprawie skarżącego warunki te nie zostały jednak spełnione. "Miasto płaci za usługę odstąpienia od usunięcia pojazdu 120 zł, ściąga natomiast od właściciela (skarżącego) pojazdu 240 zł, zatem cenę dwukrotnie wyższą". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powielając dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył ca następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga (w części) zasługuje na uwzględnienie, gdyż narusza przepisy prawa. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2017 r. o ustaleniu kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu w wysokości 240 zł. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2017 r., poz. 128 ) – zwanej dalej jako p.o.r.d., zgodnie z którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h w/w ustawy). Mając na uwadze treść art. 130a ust. 2a p.o.rd. wskazać należy, iż samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Obciążenie kosztami wydania decyzji o usunięciu pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić zatem jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1- 2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie i 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Uwzględniając treść przytoczonych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że warunkiem wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście powstały. Istotna jest zatem "wysokość rzeczywiście" poniesionych kosztów. Z akt sprawy, a w szczególności z wyjaśnień skarżącego wynika, w dniu [...] sierpnia 2016 r. na ulicy [...] w L. było sześć nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów. Dyspozycja usunięcia pojazdu skarżącego (notatka urzędowa Dyżurnego Operacyjnego Straży Miejskiej nr [...]) została wydana ok godz. 10.15. Dyspozycja ta została odwołana już o godz. 10.25 (dziesięć minut po jej wydaniu). Pomimo tego laweta przyjechała na miejsce o godz. 10.40, po czym odjechała do bazy. Nie odholowała zatem nie tylko samochodu skarżącego (do którego została wezwana, ponieważ sam skarżący odjechał z miejsca zdarzenia ok godz. 10.30), ale również żadnego innego z pięciu pozostałych nieprawidłowo zaparkowanych samochodów. Skarżący obciążony został kosztami "związanymi z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu" w wysokości 240 zł, gdyż w ocenie organów skoro zostały podjęte czynności w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu to koszty te powstały. O ile Sąd zgodził się z organem (mając na uwadze szczegółowo przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające), że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 130a ust. 2a p.o.r.d. warunkujące obciążenie skarżącego kosztami "związanymi z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu", to jednak zauważył w rozważaniach organu brak ustaleń co do ich wysokości. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ obciążył skarżącego kosztami w wysokości 240 zł. mając na uwadze treść uchwały Rady Miejskiej L. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] - podjętej na podstawie min. przywołanego już art. 130a ust. 6 p.o.r.d. - w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu . W uchwale tej ustalono wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, w granicach administracyjnych Miasta L. (§ 1). Odnośnie pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t – za usunięcie ustalono kwotę 480 zł, a za każdą dobę przechowywania 39 zł (§ 1 ust. 3). Ustalono nadto wysokość stawek kwotowych kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów, w wysokości 50 % stawek kwotowych za ich usunięcie określonych w § 1. (§ 2). Tym samym koszt "odstąpienia od wykonania usługi usunięcia pojazdu" wynosił – zdaniem organów – 240 zł. Tymczasem – jak słusznie podniósł skarżący – w aktach sprawy znajduje się dokument (dowód) poświadczający wykonanie usługi w postaci "odstąpienia od wykonania usługi usunięcia pojazdu [...] nr rej [...]" - a zatem niewątpliwie pojazdu skarżącego - w dniu [...] sierpnia 2016 r. o godz. 10 40 przez "A" w L. Z dokumentu tegoż wynika, że koszty wykonania ww. usługi opiewały na kwotę 125 zł. (a nie na wymierzoną przez organ kwotę 240 zł). I to jest "rzeczywista", a nie szacunkowa kwota kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od wykonania usługi usunięcia pojazdu skarżącego. Tym samym organ przyjmując (słusznie), że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 130a ust. 2a p.o.r.d. winien jednak przy obciążeniu skarżącego kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, wziąć pod uwagę nie tylko treść przywołanej uchwały Rady Miejskiej L. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] (240 zł), ale również wysokość "rzeczywistych kosztów", wynikających przecież wprost z ww. dokumentu (125 zł). Koszty te muszą być bowiem nie tylko uzasadnione, ale muszą być również "rzeczywiste", na co słusznie zwrócił uwagę skarżący podnosząc w skardze, że "Miasto płaci za usługę odstąpienia od usunięcia pojazdu 120 zł, ściąga natomiast od właściciela pojazdu 240 zł, zatem cenę dwukrotnie wyższą". Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przedstawione powyżej wskazania Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.