II GSK 565/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-18

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Gabriela Jyż, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca zajmujący się wywozem odpadów, który podstawia kontener na zlecenie klienta, ponosi wyłączną odpowiedzialność administracyjną za zajęcie pasa drogowego, nawet jeśli umowa z klientem wskazuje miejsce podstawienia kontenera i czas jego zajęcia?
Ratio decidendi
Odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia obciąża podmiot, który faktycznie dokonał zajęcia. Organ administracji ma obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględniając treść umów cywilnoprawnych, które mogą wpływać na ustalenie faktycznego podmiotu odpowiedzialnego. Generalne założenie, że odpowiedzialność ponosi zawsze przedsiębiorca zajmujący się wywozem kontenerów, jest nieuprawnione i może prowadzić do naruszenia przepisów postępowania.
Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego kontenerem na gruz bez zezwolenia. Organ I instancji uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i nie oceniły umowy najmu kontenera, która wskazywała zleceniodawcę jako podmiot odpowiedzialny za wybór miejsca i czas zajęcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 40 ustawy o drogach publicznych. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Czarnik, Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.), Sędzia WSA (del.) Stefan Kowalczyk, Protokolant Anna Fyda-Kawula, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Go 645/17 w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 25 października 2017 r., uwzględnił skargę L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] czerwca 2017 r., w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego uchylając tą decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2017 r. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w wyniku czynności sprawdzających w dniu 8 listopada 2016 r., stwierdzono, że kontener na gruz zlokalizowany w pasie drogowym ul. M. na wysokości budynku nr [...] w G. W. zajmuje pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi. W toku czynność sprawdzających wykonano dokumentację fotograficzną oraz dokonano pomiaru zajęcia pasa drogowego (4,05 m2). Podjęte w toku wszczętego postępowania czynności sprawdzające przeprowadzone w dniu 10 listopada 2016 r. potwierdziły dalsze zajmowanie pasa drogowego. W dniu 23 listopada 2016 r., skarżący złożył pismo, w którym poinformował, że kontener postawiony został na zlecenie Z. O. N. w O.. Do pisma strona załączyła cztery faktury oraz umowę najmu kontenera i odbioru odpadów z dnia 28 października 2016 r., jako dowód w spawie ustalenia strony odpowiedzialnej za opłacenie zajętego pasa drogowego. Na wezwanie organu, wymieniony Zakład potwierdził, iż wykonywał prace remontowe w związku, z którymi zamówiono kontener na odpady. Wskazał również, że zamówiony kontener miał stanąć na parkingu należącym do banku, gdzie miały być wykonywane prace, ale pod nieobecność pracowników ustawiony został w innym miejscu niż wnioskowano. Dodatkowo firma podniosła, iż umowa podpisana została przez nieuprawnionego pracownika. Skarżący nie ustosunkował się do tych informacji. Ustalenia te stały się podstawą decyzji Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp. z dnia [...] marca 2017 r., którą nałożono na skarżącego karę w wysokości 486 zł, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Objętą skargą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynikało, że pas drogowy został zajęty bez zezwolenia poprzez ustawienie na nim kontenera na gruz należącego do przedsiębiorstwa L. Z.. Zakres i czas zajęcia zostały udokumentowane. Zdaniem Kolegium podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego w świetle art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r. poz. 1440; dalej u.d.p.) jest podmiot, który faktycznie dokonał zajęcia pasa drogowego bez legitymowania się właściwym zezwoleniem i był nim skarżący jako przedsiębiorca zajmujący się wywozem odpadów, do którego należał postawiony w pasie drogowym kontener. Organ stwierdził, że ustawiając kontener w pasie drogowym skarżący nie dokonał weryfikacji, czy jego postawienie w danej lokalizacji będzie odpowiadać prawu. Podniesiony przez skarżącego zarzut zawarcia przez niego umowy najmu kontenera i odbioru odpadów, zdaniem organu nie wywierał skutków prawnych, gdyż postanowienia umowy nie mogą wpływać na zmianę bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa w sytuacji gdy to przedsiębiorca (wynajmujący) podstawia i odbiera kontener. Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję, przywołując treść art. 40 ust. 1 ust. 2 i ust. 12 oraz art. 4 pkt 1 u.d.p., wskazał, że w orzecznictwie sądów i piśmiennictwie przyjęło się, że odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego powinna obciążać podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia, ponieważ do wymierzenia kary pieniężnej istotne jest kto dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z ruchem drogowym, bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p. Kwestią zasadniczą, na kanwie tego stanowisko jest rozumienie pojęcia "faktycznego zajęcia", które to rozumienie zależy od stanów faktycznych w konkretnych sprawach. Sąd stwierdził, mając na uwadze treść decyzji, że organ przyjął generalne założenie, iż zajęcia dokonuje zawsze ten, kto trudni się przewozem i odbiorem kontenerów. Ten bowiem podmiot, jak twierdził organ, faktycznie przewozi kontenery, ustawia je w określonych miejscach oraz odbiera. W ocenie Sądu domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy zajmującego się wywozem odpadów jest nieuprawnione. Nie wynika ono bowiem z ustawy, jak również nie wynika z niej, iż to przedsiębiorca ma obowiązek wykazywania, że w danym przypadku kto inny jest podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie. Sąd podzielił przy tym stanowisko skarżącego, że to umowa kształtuje lub zawiera w sobie stan faktyczny. Dlatego nie może ona przenosić odpowiedzialności publicznoprawnej, bo taka odpowiedzialność zależy od podmiotowego stanu faktycznego, czyli tego kto dokonał zajęcia, a nie jest, niejako z góry, przypisana jakiemuś rodzajowi podmiotu. W ocenie Sądu I instancji istotne znaczenie dla oceny stanu faktycznego w sprawie miała treść umowy najmu kontenera i odbioru odpadów. Wynikało z niej, że to zleceniodawca wskazywał miejsce podstawienia kontenera i czas zajęcia. Jeśli zatem stan faktyczny odpowiada umowie to zajęcie polegające na umieszczeniu kontenera w pasie drogowym dokonywane jest przez zlecającego, który tylko korzysta z usług przedsiębiorcy, który może wykonać to zlecenie. Sąd podkreślił, że w § 2 umowy zleceniodawca oświadczył, że posiadał tytuł prawny do nieruchomości, na której postawiony był kontener lub dysponuje zezwoleniem na posadowienie kontenera, gdy jest on umieszczany w pasie drogowym. Podsumowując, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy uchylając się od oceny umowy i uznając ją za nie mającą znaczenia w sprawie dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. Za błędna, Sąd uznał przy tym przyjmowaną przez organ wykładnię art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p., polegająca na tym, że niezależnie od stanu faktycznego, zajęcia pasa drogowego dokonuje ten podmiot, który zajmuje się profesjonalnie dostawą i odbiorem kontenerów oraz wywozem odpadów. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim, skargą kasacyjną zaskarżyło w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: I. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci: 1. art. 1 p.p.s.a poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a, tj. nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia; 2. art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji SKO pomimo braku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek bezpodstawnego uznania, że zostały naruszone przepisy art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a., podczas gdy Kolegium dokonało wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy w aspekcie przepisów prawa materialnego wyznaczających zakres ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz ustalenia jego prawnych konsekwencji; 3. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku bez uwzględnienia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to przez uznanie, że Kolegium dopuściło się naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz art. 40 ust. 1, ust. 2 i ust. 12 pkt 1 u.d.p.; 4. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 151 p.p.s.a., w sytuacji gdy skarga na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2107 r., jako nieuzasadniona, powinna zostać oddalona; II. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w związku z naruszenie art. 1, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135 oraz art. 151 p.p.s.a. w postaci naruszenia: 1. art. 40 ust. 1, ust. 2 i ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez ich błędną wykładnię w zakresie ustalenia zakresu podmiotowego tych przepisów, a w szczególności polegającą na przyjęciu, że na podstawie zawartej umowy w ramach łączącego określone podmioty stosunku cywilnoprawnego można dokonać ustaleń w kwestii legitymacji do bycia stroną w postępowaniu prowadzonym na podstawie bezwzględnie obwiązujących norm prawa administracyjnego o nałożenie sankcji o charakterze publicznoprawnym, w wyniku czego można przenieść odpowiedzialność publicznoprawną na inny podmiot niż ten, który faktycznie dokonał czynności zajęcia pasa drogowego; 2. § 1 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielenia zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1264), poprzez pominięcie ich znaczenia dla ustaleń stanu faktycznego sprawy w związku z błędną wykładnią art. 40 ust. 1, ust. 2 i ust. 12 u.d.p. w szczególności poprzez brak uwzględnienia, że podmiot z którym skarżący zawarł umowę na mocy § 1 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia zobowiązany był w przypadku wystąpienia o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w ramach elementów formalnych wniosku przedłożyć szczegółowy plan sytuacyjny w skali 1:1000 lub 1:500 z zaznaczeniem granic i podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego, a w zakresie uzyskania zezwolenia organ zobligowany był do określenia w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia miejsca objętego zezwoleniem i powierzchni pasa drogowego podlegającego zajęciu i jedynie na podstawie przedłożonej przez stronę umowy zezwolenia skarżący – L. Z. mógł posiadać wiedzę o miejscu i powierzchni pasa drogowego, którą mógł zajmować na podstawie zawartej umowy; w przeciwnym razie ponosi odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wlkp. oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Mając na uwadze podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty, tak naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego przez Sąd I instancji, uwzględniając motywy ległe u podstaw zarówno wydanych w sprawie decyzji jak i objętego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegać będą zarzuty naruszenia prawa materialnego, albowiem ocena prawidłowości interpretacji i zastosowania przepisów ustawy o drogach publicznych rzutować będzie na ocenę prawidłowości dokonanej kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięć organów w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i wyciągniętych na ich podstawie wniosków, których skutkiem było nałożenie na stronę skarżącą kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Poprzedzając powyższe, odnieść się należy do zarzutów z punktu I.1 oraz z punktu I.3 petitum skargi kasacyjnej, w ramach których kasator zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku bez uwzględnienia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nienależytego wyjaśnienia podstawy prawnej. Dokonując oceny wyroku Sądu I instancji wraz z jego motywami zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia, stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolski nie dopuścił się naruszenia wymienionych regulacji. Poddany kontroli wyrok nie został bowiem pozbawiony któregokolwiek z elementów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera on zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesiony w skardze oraz szczegółowe wskazanie podstawy prawnej wraz z jej wyjaśnieniem, które nie nastręcza trudności z odkodowaniem przyczyn ległych u podstaw orzeczenia uwzględniającego skargę. Brak jest również podstaw do stwierdzenia aby zaskarżony wyrok wydany został na podstawie innych ustaleń Sądu I instancji, niż te wynikające z akt przedmiotowej sprawy – zarówno akt sądowych jak i akt administracyjnych, na co jednoznacznie wskazuje analiza uzasadnienia zakwestionowanego wyroku. Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej, zgodnie z przyjętymi powyżej ramami, przypomnienia wymaga, że przyczyną uwzględnienia przez Sąd I instancji skargi L. Z. było stwierdzenie błędnego przyjęcia przez organy wykładni przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych i naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ od oceny umowy z dnia 16 listopada 2016 r., łączącej skarżącego z Z. O. N.. Przepis art. 40 ust. 1 u.d.p. określa, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. W kluczowym dla niniejszej sprawy ustępie 12 określono, że za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (pkt 1), z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (pkt 2), o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (pkt 3) - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Na kanwie tej regulacji przyjmuje się, że z przywołanego przepisu nie wynikają jakiekolwiek dodatkowe warunki nałożenia kary, oprócz stwierdzenia, że pas drogowy był zajmowany bez zezwolenia. Z przepisu tego wynika też, że nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest obligatoryjne. Okolicznościami istotnymi w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są: ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu który dokonał zajęcia, braku stosownego zezwolenia oraz powierzchni zajętego pasa i liczby dni zajmowania pasa bez zezwolenia. Okoliczności te powinny być ustalone w sprawie przez organ zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a., zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa - art. 8 k.p.a., zasadą informowania stron - art. 9 k.p.a. oraz z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu postępowania - art. 12 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II GSK 807/19). Przyjmuje się również, że w przypadku kar za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, co do zasady odpowiedzialność administracyjnoprawna powinna być wiązana z właścicielem obiektu zajmującego pas drogowy. Jednak od tej zasady dopuszczalne są wyjątki w tych wszystkich przypadkach, w których mamy do czynienia z wieloma podmiotami zajmującymi pas drogowy lub zajęciem tego pasa w imieniu lub na rachunek osób trzecich. W takich sytuacjach przypisanie kary musi być odnoszone do konkretnej sytuacji faktycznej i w jej ramach organ ma ustalić podmiot odpowiedzialny (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2019 r., sygn. akt II GSK 484/19). Z przywołanego przepisu i wynikłego z niego stanowiska judykatury, niesprzecznie wynika, iż co do zasady to na organie, zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, ciąży obowiązek zgromadzenia jak najpełniejszego i wyczerpującego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przesłanek wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji, jakimi kierował się organ, za trafne uznać należy stwierdzenie Sądu I instancji, że organ przyjął generalne założenie wynikające z przywołanego przepisu, iż to dokonujący podmiot trudniący się przewozem i odbiorem kontenera zawsze dokuje zajęcia pasa drogowego pomijając w zupełności treść umowy, która w przedmiotowej sprawie kształtowała stan faktyczny. Istotnie, co wynika z motywów decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim, organ ten przyjął jako bezwzględną zasadę, iż ryzyko ustanowienia kontenera w miejscu nie objętym zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego obciąża wyłącznie przedsiębiorcę – w przypadku niniejszej sprawy skarżącego, jako trudniącego się najmem kontenerów i odbiorem odpadów. Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem, zgodnie z którym podstawiający kontener w miejscu, które nie jest objęte zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego zostanie zwolniony z odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego poprzez przeniesienie tej odpowiedzialności na najemcę. Zdaniem organu: "postanowienia umowy nie mogą wpływać na zmianę bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.". Powyższe stało się podstawą pominięcia przez organ powołanej umowy z dnia 28 października 2016 r., przy ustalaniu podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy, a więc podmiotu, na który należało nałożyć sankcję z art. 40 ust. 12 u.d.p. Stanowisko to, co słusznie stwierdził Sąd I instancji, nie było zasadne zaś jego wyłączne przyjęcie przez organ przy rozstrzyganiu sprawy skutkowało naruszeniem procedur z zakresu rozpatrzenia i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jak już bowiem wskazano w ramach wykładni art. 40 ustawy o drogach publicznych, na co również zasadnie wskazywał Sąd I instancji, wymieniona umowa najmu kontenera i odbioru odpadów miała znaczenie w sprawie, gdyż wskazywała ona na posadowienie kontenera w pasie drogowym przez skarżącego w imieniu i na rachunek osoby trzeciej. Koniecznym zatem była ocena tejże umowy w ustalonym stanie faktycznym sprawy, jako elementu wpływającego na ustalenie podmiotu będącego faktycznie odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego. W przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości umieszczenie kontenera na gruz w pasie drogi ulicy M. nr [...] w G. W., który to kontener znajdował się we wskazanym miejscu w dniu 8 listopada 2016 r. Nie ulegało również wątpliwości, że właścicielem kontenera i podstawiającym go był skarżący L. Z., na co wskazuje materiał dowodowy pozyskany w toku przeprowadzonej kontroli – kserokopie fotografii miejsca posadowienia kontenera. Wątpliwym jest natomiast, kto był podmiotem dokonującym faktycznego zajęcia pasa drogowego wymienionej ulicy. Wątpliwym, a co najmniej przedwczesnym i nieuzasadnionym, było bowiem przypisanie tego statusu skarżącemu, wobec treść przedłożonej przez niego, w toku postępowania administracyjnego, umowy najmu kontenera i odbioru odpadów oraz związanych z nim faktur za wywóz odpadów. Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, z umowy tej wynikało, iż to zleceniodawca skarżącego wskazał miejsce podstawienia kontenera i czas jego na nim pozostawienia (§ 1 umowy). Zakreślone zatem zostały ramy faktyczne dotyczące zajęcia pasa drogowego. Istotnym z punktu widzenia wymogu ustalenia podmiotu zajmującego pas drogowy bez zezwolenia, jest również § 2 pkt 4 umowy, na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji, a który to zapis określa uprawnienie zleceniodawcy i wiążący się z tym wymóg w przypadku ustawienia kontenera w pasie drogowy. Podsumowując, organ błędnie (nadmiernie zawężając) interpretując art. 40 ust. 12 u.d.p., uchylił się od dokonania oceny powołanej umowy, czym naruszył wskazane przez Sąd I instancji przepisy postępowania dotyczące postępowania dowodowego w zakresie podmiotu dokonującego faktycznego zajęcia pasa drogowego, w konsekwencji czego przedwcześnie nałożył na skarżącego karę, o której mowa w przywołanym przepisie. Powyższe czyni niezasadnym zarzuty pomieszczone w punktach I.2, I.4 oraz II. 1 skargi kasacyjnej, albowiem zasadnie stwierdzając naruszenie przez organ przepisów zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, Sąd I instancji niewadliwie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Za niezasadny uznać należy również zarzut pomieszczony w punkcie II.2 petitum skargi kasacyjnej, w ramach którego kasator wywodzi naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego poprzez ich pominięcie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i przypisania odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia skarżącemu. Wskazania wymaga, że przepisy § 1 oraz § 2 tego rozporządzenia określają wymogi, jakie musi spełnić podmiot ubiegających się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego oraz zakres tego co zezwolenie na zajęcie pasa drogowego musi określać. Wynika z nich, że planujący zająć pas drogowy podmiot powinien spełnić określone rozporządzeniem wymagania, w tym w zakresie dokumentów, jakie powinien złożyć wraz z wnioskiem (§ 1 ust. 3 rozporządzenia). Zezwolenie zaś powinno w szczególności określać podmiot, któremu udzielono zezwolenia, cel zajęcia pasa drogowego, jego okres i powierzchnię. Z treści umowy łączącej skarżącego z Z. O. N., jej § 2 pkt 4, wynikało, iż to zleceniodawca miał być podmiotem, któremu udzielono zezwolenia, co miało potwierdzać złożone w tym zakresie oświadczenie. Analiza materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego oraz zleceniodawcę, wskazuje, że to zleceniodawca – Z. O. N., miał wskazać miejsce umieszczenia kontenera (treść korespondencji elektronicznej pomiędzy zamawiającym kontener, a skarżącym). Zauważyć przy tym należy, że organ odwoławczy pomijając w swych wywodach kwestię umowy, pominął również kwestie dokonania ustaleń związanych z umieszczeniem kontenera we wskazanej w umowie lokalizacji. Z dalszej korespondencji prowadzonej w toku postępowania administracyjnego przez organ zarówno ze skarżącym jak i z wymienionym Zakładem, rysowały się istotne wątpliwości odnośnie faktycznego miejsca, w którym kontener na odpady miał zostać ustawiony. Okoliczność ta został w zupełności pominięta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku rozpoznawania sprawy. Brak jest bowiem jakiejkolwiek wzmianki w tym zakresie w motywach rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Nie ma wobec powyższego, przede wszystkim zaś wobec nie rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podstaw do twierdzenia, że skarżący miał lub nie miał wiedzy o dokładnej lokalizacji, na której miał zostać umieszczony kontener, a wobec tego brak było podstaw do uznania go a priori za zajmującego pas drogowy bez zezwolenia i w konsekwencji nałożenia kary za delikt określony w art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Mając powyższe na uwadze, uznając, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli i oceny wydanych w spawie rozstrzygnięć administracyjnych nie uchybiając przy tym przepisom procedury sądowoadministracyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku oddalając wywiedzioną w sprawie skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło