II SA/Gl 636/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm. – dalej u.k.p.), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej k.p.a.), postanowił cofnąć R. W. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...] wydanym dnia [...] r. przez Prezydenta Miasta C. W uzasadnieniu podano m. in., że na podstawie orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] r., wystawionego przez osobę uprawnioną do badań psychologicznych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, Poradnia dla Kierowców w S., stwierdzono istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami przez R. W. w zakresie kat. AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T (bezterminowo). W związku z tym spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 103 ust.1 pkt 1 u.k.p. do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W odwołaniu z dnia 18 kwietnia 2017 r. od ww. decyzji R. W. wskazał, że z powodu stresu, który spowodował brak skupienia, badanie psychologiczne zakończyło się wynikiem negatywnym. Nadmienił, że jeździ z należytą ostrożnością i nigdy jeszcze nie otrzymał mandatu karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO) decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła ww. przesłanka cofnięcia uprawnienia. Psycholog uprawniony do badań psychologicznych wydał orzeczenie, w którym stwierdził, że u odwołującego się istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdami (bezterminowo). Opisana wyżej sytuacja wypełnia przesłankę cofnięcia uprawnienia, nakładając na organ obowiązek wydania decyzji o tej treści. Przy tym orzeczenia psychologiczne, wydane w sprawach badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Skargę na powyższą decyzję SKO złożył R. W. Podał, że wynik badania psychologicznego jest dla niego krzywdzący i chciałby przejść ponowne badanie w innym ośrodku. Popełnił tylko wykroczenie, a nie przestępstwo, a skutki są wyjątkowo dotkliwe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Kto podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, określa art. 82 ustawy o kierujących pojazdami. W myśl z kolei art. 84 ust. 1 powołanej ustawy, uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, którzy nie zgadzają się z treścią orzeczenia psychologicznego, mogą wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Ponowne badanie przeprowadza się na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy (ust. 2). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia psychologicznego, za pośrednictwem uprawnionego psychologa, który je wydał (ust. 3). Orzeczenie psychologiczne wydane po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego jest ostateczne (ust. 4). Jak zatem z powyższego wynika, ustawa o kierujących pojazdami przewiduje tryb odwoławczy od orzeczeń psychologicznych. Strona może tam kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, psychologiczne i in., mające znaczenie w sprawie. Orzeczenie niezakwestionowane, jak też wydane po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego, jest ostateczne. Oznacza to, że stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Z kolei decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p., nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Co więcej, organy prowadzące postępowania o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami psychologicznymi wydanymi w wyżej przytoczonym trybie. Nie podlegają zatem weryfikacji (tak pod względem ich treści, jak i procedowania) w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami (wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2709/16). W takiej sytuacji, skoro w sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, to Starosta zobligowany był cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, nawet jeśli skarżący twierdzi, że jest dobrym kierowcą. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 103 ust. 1 pkt 1 u.k.p., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.