II OSK 244/16

Dnia 26 października 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Mirosław Gdesz /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 16/15 w sprawie ze skargi G. A. i T. A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 października 2015 r. uwzględnił skargę G. A. i T. A. (dalej skarżący) uchylając postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] 2014 r. nr [...], na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej Kpa)., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku T. A. o wydanie kserokopii dokumentów stanowiących uzupełnienie akt sprawy nr [...], - odmówił wydania w/w kserokopii. Zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. wnieśli skarżący. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] 2014 r. w związku z ww. zażaleniem, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone skarżącym 1 października 2014 r. w trybie art. 44 § 4 Kpa. Natomiast zażalenie zostało nadane, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A - w dniu 9 października 2014 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 Kpa. Organ wyjaśnił, że wprawdzie T. A. odebrał adresowaną do niego przesyłkę zawierającą postanowienie organu I instancji 2 października 2014 r., to jednak osobisty odbiór powyższej przesyłki nie wywiera skutków prawnych doręczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z 23 października 2015 r. powyższą skargę uwzględnił i uchylił zaskarżone postanowienie. Zdaniem Sądu I instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjął, że przedmiotowe przesyłki zostały doręczone skarżącym 1 października 2014 r., w trybie art. 44 Kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało skarżącym wysłane odrębnymi przesyłkami. Skarżący – G. A. faktycznie nie odebrał adresowanej do niego przesyłki. Natomiast T. A. odebrał ww. postanowienie w placówce pocztowej 2 października 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Zażalenie G. A. i T. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniesione jednym pismem, zostało nadane w placówce pocztowej 9 października 2014 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji stwierdził, że nieprawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że od daty doręczenia zastępczego, dokonanego w trybie art. 44 Kpa, tj. od 1 października 2014 r., należało liczyć dla obu skarżących bieg terminu do wniesienia zażalenia. Organ pominął okoliczność, że T. A. odebrał ww. postanowienie osobiście w placówce pocztowej 2 października 2014 r. Skoro Urząd Pocztowy wydał przesyłkę to do doręczenia postanowienia organu I instancji doszło 2 października 2014 r., wskutek osobistego odbioru przez T. A. tego postanowienia w placówce pocztowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1136; dalej Ppsa) w zw. z art. 134 i art. 141 § 1 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem tego przepisu, z uwagi na to, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co skutkowało uwzględnieniem skargi; 2) art. 145 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 134 i art. 44 § 1 i § 4 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca doręczenie zastępcze z uwago na wydanie przesyłki adresatowi przez urząd pocztowy, podczas gdy wydania przesyłki adresatowi nastąpiło w następnym dniu po upływie terminu, o którym mowa w art. 44 § 1 Kpa, co skutkowało uwzględnieniem skargi, podczas gdy skarga winna być oddalona. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Kluczowy problem w przedmiotowej sprawie to kwestia, czy wydanie przesyłki T.A. 2 października 2014 r. może być uznane za skuteczne doręczenie przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela oba zarzuty skargi kasacyjnej. Sąd I instancji naruszył art. 44 § 1 i § 4 Kpa w kwestii nieuznania skuteczności dokonanego doręczenia zastępczego, a w konsekwencji błędnie stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza art. 134 w zw. z art. 144 Kpa. Należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 44 § 1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 Kpa: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie z § 2 ww. przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Tym samym bezskuteczny upływ terminu ponownej awizacji prowadzi do ziszczenia się fikcji doręczenia zastępczego w ostatni jej dzień. W tych warunkach późniejsze faktyczne wydanie przesyłki adresatowi w placówce oddawczej, nie czyni nieskutecznym wcześniejszego doręczenia decyzji w myśl wyżej cytowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie doręczenie zastępcze postanowienia nastąpiło w dniu 1 października 2014 r., natomiast wydanie przesyłki w dniu 2 października 2014 r. pozbawione było jakiejkolwiek doniosłości prawnej. W związku z powyższym rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu Głównego Inspektora Nadzory Budowlanego z [...] 2014 r. jest zgodne z prawem i w żadnym razie nie naruszało art. 134 w zw. z art. 144 Kpa. Nie było więc jakichkolwiek podstaw prawnych do uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji. Wobec stwierdzenia, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 Ppsa rozpoznał skargę G. A. i T. A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2014 r. Skargę tę oddalono jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 Ppsa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 Ppsa orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 Ppsa z uwagi na okoliczności sprawy odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od skarżących