III SA/Wa 3551/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z nieodpłatnym przeniesieniem własności nieruchomości (Hotelu) w ramach podziału spółki, udokumentowanym fakturą VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z nieodpłatnym przeniesieniem własności nieruchomości. Nieodpłatna dostawa towarów, nawet jeśli udokumentowana fakturą VAT, nie stanowi sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT i nie daje podstaw do odliczenia podatku naliczonego. Odliczenie takie byłoby sprzeczne z zasadami konstrukcyjnymi podatku VAT, w szczególności z zasadą neutralności.Stan faktyczny
Spółka B. sp. z o.o. w ramach podziału otrzymała od spółki dzielonej nieruchomość (Hotel), która została nabyta przez spółkę dzieloną w transakcjach niepodlegających opodatkowaniu VAT lub zwolnionych z VAT, bez prawa do odliczenia podatku naliczonego. Spółka dzielona poniosła nakłady na ulepszenie Hotelu, od których przysługiwało jej prawo do odliczenia VAT. Po podziale, spółka B. zamierzała wynajmować lokale w Hotelu, rozliczając VAT. Spółka dzielona udokumentowała przeniesienie własności Hotelu fakturą VAT, naliczając podatek należny. Spółka B. wnioskowała o interpretację indywidualną w zakresie prawa do odliczenia VAT naliczonego oraz zastosowania art. 89b ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 9 sierpnia 2016 r. nr IPPP1/4512-427/16-4/JL w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
B. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (zwana dalej: "Skarżącą", "Wnioskodawca") zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem z 1 czerwca 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 20 lipca 2016 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. W przedmiotowym wniosku Skarżąca przedstawiła opisany poniżej stan faktyczny, wskazując, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami, w szczególności, jej działalność gospodarcza obejmuje wynajem lokali w budynku mieszkalnym.
Wyjaśniła, że powstała jako nowo zawiązana spółka w ramach podziału B. sp. z o.o. (dalej odpowiednio "Podział" oraz "Spółka dzielona") przeprowadzonego na podstawie art 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych. W ramach podziału ze spółki dzielonej do Wnioskodawcy wydzielony został szereg nieruchomości rolnych. Nieruchomości zostały przez Spółkę dzieloną nabyte w ramach transakcji, które nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub były z tego podatku zwolnione. Zbywcami w tych transakcjach były zasadniczo osoby fizyczne. Ponieważ podatek od towarów i usług nie został naliczony przy nabyciu nieruchomości, Spółce dzielonej nie przysługiwało prawo do jego odliczenia, a w konsekwencji Spółka dzielona nie odliczyła z tego tytułu podatku VAT naliczonego. Część działek wchodzących w skład nieruchomości jest zabudowana.
Spółka dzielona poniosła nakłady na ulepszenie budynku posadowionego na jednej z działek wchodzących w skład nieruchomości. Nakłady te przekroczyły 30% jego wartości początkowej i Spółce dzielonej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z tymi nakładami. Po poniesieniu nakładów: Spółka dzielona w ramach swojej działalności gospodarczej wynajmowała pomieszczenia wschodzące w skład ww. budynku na rzecz osób fizycznych dla celów zamieszkiwania przez pracowników (pobyt hotelowy) naliczając w konsekwencji podatek VAT należny. Przedmiotowy budynek po ulepszeniu został oddany do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu pierwszemu jego użytkownikowi (tj. w ramach umów najmu, opodatkowanych podatkiem VAT). Od momentu oddania pomieszczeń budynku w ramach ww. umów najmu do momentu przeniesienia nieruchomości w ramach podziału upłynął okres dłuższy niż dwa lata. Ww. działka wraz z posadowionym na niej budynkiem będącym przedmiotem pierwszego zasiedlenia będzie dalej określana w niniejszym wniosku jako "Hotel".
W odniesieniu do pozostałych działek wchodzących w skład nieruchomości, Spółka dzielona nie ponosiła analogicznych nakładów. W ramach podziału nieruchomości zostały wydzielone do Wnioskodawcy. W szczególności, do Wnioskodawcy został wydzielony Hotel. W wyniku podziału dotychczasowi wspólnicy Spółki dzielonej stali się w zakresie określonym w planie podziału wspólnikami Wnioskodawcy i otrzymali wskazaną w planie podziału liczbę udziałów Wnioskodawcy o określonej wartości, a także dopłaty w gotówce zgodnie z art. 529 § 3 kodeksu spółek handlowych. Wnioskodawca stał się właścicielem nieruchomości w dniu rejestracji Podziału w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Dnia 21 kwietnia 2016 r. Wnioskodawca (jeszcze jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji) został zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Dnia 22 kwietnia 2016 r. Wnioskodawca (również jeszcze jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji) i Spółka dzielona złożyli oświadczenie, o którym mowa w: art. 43 ust. 10 pkt 2 oraz ust. 11 ustawy z dnia 1 i marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, zwanej dalej "ustawą o VAT") w odniesieniu do Hotelu. Ponieważ przeniesienie własności Hotelu na Wnioskodawcę nie nastąpiło na podstawie umowy, w oświadczeniu jako planowana data dostawy wskazana została przewidywana wówczas przez Wnioskodawcę i Spółkę dzieloną data rejestracji podziału w KRS (tj. data jednoznaczna z datą przeniesienia własności Hotelu - 25 kwietnia 2016 r., nie później niż 30 kwietnia 2016 r.), przy czym ani Wnioskodawca, ani Spółka dzielona nie mieli realnego wpływu na rzeczywistą datę dokonania rejestracji podziału przez sąd rejestrowy. Podział został zarejestrowany 26 kwietnia 2016 r.
Po podziale, celem Wnioskodawcy jest czasowy wynajem lokali w Hotelu na rzecz osób fizycznych, rozliczając z tego tytułu podatek VAT. Celem tej działalności nie jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych pracowników (pracownicy, zasadniczo, posiadają własne nieruchomości wykorzystywane na cele mieszkaniowe) a jedynie umożliwienie im wykonywania pracy poza miejscem zamieszkania bez potrzeby każdorazowego pokonywania znacznych odległości pomiędzy miejscem zatrudnienia a miejscem stałego pobytu (zamieszkania).
Zdaniem Skarżącej, ani nieruchomości, ani jakakolwiek ich część nie stanowiły przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT, ponieważ nie były na moment podziału wyodrębnione w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki dzielonej ani organizacyjnie, ani finansowo, ani funkcjonalnie. Spółka dzielona uznała przeniesienie własności Hotelu na wnioskodawcę za dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu VAT. W związku z tym Spółka dzielona naliczyła podatek należny z tytułu dostawy Hotelu oraz udokumentowała ją fakturą. Wedle najlepszej wiedzy Wnioskodawcy, należny podatek został (lub zostanie) zapłacony przez Spółkę dzieloną w ustawowym terminie.
Skarżąca podniosła, iż Spółka dzielona wystąpiła z własnym wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej potwierdzającą prawidłowość opodatkowania przeniesienia własności Hotelu na Wnioskodawcę w ramach podziału uzyskując w dniu 20 maja 2016 r. interpretację podatkową, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., oznaczoną sygnaturą IPPP1/4512-259/16-2/AS potwierdzającą, że przeniesienie nieruchomości innych niż Hotel nie stanowi dostawy towarów w związku z czym nie podlega VAT, przeniesienie Hotelu stanowi dostawę towarów podlegające VAT, w związku z czym B. będzie obowiązana do opodatkowania tej dostawy, a podstawą opodatkowania dostawy Hotelu jest wyłącznie wartość wydatków na ulepszenie, od których B. przysługiwało prawo do odliczenia.
W piśmie uzupełniającym do wniosku Spółka wskazała, że świadczone przez nią na rzecz osób fizycznych (pracowników Spółki) usługi udostępnienia lokali w hotelu pracowniczym należy kwalifikować do grupowania 55 PKWiU, tj. usługi związane z zakwaterowaniem, wskazanego w poz. 163 Załączniku nr 3 do ustawy VAT, zawierającego wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 8%. Zgodnie z objaśnieniami zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, sekcja 1, grupowanie 55 PKWiU obejmuje w szczególności tymczasowe lub długoterminowe zakwaterowanie w domach studenckich, internatach i bursach szkolnych, hotelach pracowniczych, blokach mieszkalnych. Zgodnie więc z powyższymi objaśnieniami. Wnioskodawca świadczy usługi oznaczone symbolem 55.90.12.0, tj. usługi świadczone przez hotele pracownicze. Lokale w Hotelu wynajmowane są na okres równy okresowi wykonywania przez pracowników zadań służbowych dla swojego pracodawcy, przy czym w praktyce może to być najem o charakterze tymczasowym (krótkoterminowym), jak i długoterminowym, w zależności od warunków obowiązującego daną osobę stosunku pracy.
Przedstawiając opisany powyżej stan faktyczny Skarżąca zadała następujące pytanie, czy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z przeniesieniem na niego własności Hotelu w ramach podziału w świetle art. 86 ust. 1 ustawy VAT, oraz czy w zaistniałym stanie faktycznym zastosowania nie znajdzie art. 89b ust. 1 ustawy o VAT?
Skarżąca przedstawiając własne stanowisko w kwestii objętej powyższym pytaniem wskazała, że przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z przeniesieniem na niego własności Hotelu w ramach podziału, a art. 89b ust. 1 ustawy o VAT nie znajdzie zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym.
Skarżąca stwierdziła, że wydzielenie Hotelu stanowiło dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. Co do zasady, dostawa taka podlega zwolnieniu z opodatkowania VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od opodatkowania dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim. albo gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy- niż 2 lata. Hotel, po poniesieniu wydatków na ulepszenie wyższych niż 30% jego wartości początkowej (w odniesieniu do których, Spółce dzielonej przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego), był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, a więc był przedmiotem pierwszego zasiedlenia wcześniej, niż na dwa lata przed dostawą w ramach podziału. Zdaniem wnioskodawcy spełnione są warunki zwolnienia od podatku VAT na gruncie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Natomiast Wnioskodawca oraz Spółka dzielona złożyli takie oświadczenie i spełnione zostały wszystkie warunki rezygnacji ze zwolnienia od podatku VAT dostawy Hotelu.
W interpretacji indywidualnej z dnia 9 sierpnia 2016 r. Minister Finansów z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał przedstawione powyżej stanowisko Skarżącej w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości oraz braku zastosowania w sprawie art. 89b ustawy o VAT za nieprawidłowe. Natomiast potwierdził prawidłowość stanowiska dotyczącego opodatkowania transakcji przeniesienia własności Hotelu na rzecz Skarżącej.
W uzasadnieniu przedmiotowej interpretacji organ stwierdził, że przeniesienie w ramach podziału przez wydzielenie własności Hotelu, jako czynność nieodpłatna nie wypełnia przesłanek dostawy towarów określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Minister wskazał, że art. 7 ust. 2 www. ustawy odnosi się także do wytworzenia budynku. Zgodnie z art. 2 pkt 14a ustawy o VAT przez wytworzenie nieruchomości rozumie się nie tylko wybudowanie budynku, budowli lub ich części, ale także ich ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. W konsekwencji organ przyjął, że skoro Spółka dzielona ponosiła wydatki na ulepszenie ww. nieruchomości w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym i przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków, to na podstawie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 14a ustawy, wydzielenie Hotelu stanowiło odpłatna dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu VAT.
W odniesieniu do ustalenia podstawy opodatkowania dla czynności przeniesienia Hotelu do nowej spółki w ramach podziału Minister wskazał, że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika Jednak z uwagi na brak prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu Hotelu - podstawą opodatkowania transakcji jego wydzielenia do Wnioskodawcy w ramach podziału Spółki dzielonej była stosownie do art. 29a ust. 2 ustawy, jedynie cena nabycia (wytworzenia) części składowych nieruchomości, tj. wartość ulepszeń dokonanych w Hotelu, określona w momencie przekazania, czyli uwzględniająca ich realną wartość w momencie przekazania. Przepisy nie nakładają na podatników żadnych formalnych obowiązków w zakresie dokumentowania fakturami nieodpłatnych dostaw towarów. Z art. 106a pkt 1 w powiązaniu z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wynika, że fakturę wystawia się, jeśli dokumentuje ona sprzedaż (rozumianą m.in. jako odpłatna dostawa towarów). Przepis art. 7 ust. 2 powołanej ustawy zrównuje nieodpłatne przekazanie towarów z dostawą, jednak tylko dla celów opodatkowania. Zatem opisana we wniosku czynność nieodpłatnego przeniesienia własności Hotelu na rzecz Wnioskodawcy nie wypełniała definicji sprzedaży, gdyż mimo że dochodzi do dostawy, to nie dochodzi do odpłatności ze strony Spółki. Spółka otrzymująca ww. Hotel nieodpłatnie od Spółki dzielonej nie ponosiła ciężaru ekonomicznego podatku od towarów i usług.
W konsekwencji przyjęto, że Spółka dzielona nie mogła udokumentować przeniesienia własności Hotelu na rzecz Wnioskodawcy fakturą, gdyż dostawa ta była nieodpłatna. Organ ocenił, że nieodpłatna dostawa towarów i nieodpłatne świadczenie usług nie spełniają natomiast definicji sprzedaży, a tym samym nie mogą być dokumentowane fakturą. Natomiast w przedstawionym stanie faktycznym nie wystąpiła kwota podatku naliczonego, który mógłby podlegać odliczeniu przez Wnioskodawcę. W świetle art. 86 ustawy o VAT Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z przeniesieniem na nią własności Hotelu w ramach podziału. Minister zaznaczył, że w sytuacji, gdy nie ma faktury, z której wynikałaby należność jak również nie wystąpiła kwota podatku naliczonego, który mógłby podlegać odliczeniu przez Wnioskodawcę, nie mógł powstać późniejszy obowiązek w zakresie korekty tego podatku naliczonego. Ponadto organ uznał, że przepis art. 89b ust. 1 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż należność wynika z faktury wystawionej przez Spółkę dzieloną.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w interpretacji indywidualnej z dnia 21 października 2016 r.
Skarżąca zaskarżyła następnie powyższą interpretację indywidualną wnosząc skargę w piśmie z dnia 21 października 2016 r., w której wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w części w jakiej uznaje stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie
- art. 2 pkt 22 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przez błędna wykładnię polegającą na uznaniu, że odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art, 7 ust. 2 ustawy o VAT nie mieści się w pojęciu sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT;
- art. 106a pkt 1 oraz art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT przez błędną wykładnie polegającą na uznaniu, że przepisy te odnosząc się do sprzedaży nie przewidują obowiązku dokumentowania fakturą sprzedaży w postaci dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT;
- art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przez błędną ocenę co do jego zastosowania i zakwestionowaniem prawa Skarżącej do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z opisanym we wniosku o wydanie zaskarżonej Interpretacji nabyciem towarów;
- art. 86 ust. 2 ustawy o VAT przez błędną ocenę co do jego zastosowania i uznanie, że w niniejszej sprawie nie wystąpi kwota podatku naliczonego, która mogłaby podlegać odliczeniu po stronie Skarżącej;
- art. 88 ustawy o VAT poprzez błędną ocenę co do jego zastosowania i odmowę prawa Skarżącej do odliczenia VAT naliczonego w związku z podziałem opisanym we wniosku o interpretację, pomimo, że nie występują przesłanki wymienione w tym przepisie,
- art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, przez wydanie interpretacji sprzecznej z interpretacją wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego dostawcy towarów, tj. naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika.
Zdaniem Skarżącej stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji jest wewnętrznie sprzeczne i niezasadne z punktu widzenia przepisów ustawy o VAT oraz skutkuje nieuzasadnioną odmową prawa Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego w związku z podziałem.
Skarżąca podniosła, że przyjęte stanowisko organu skutkuje naruszeniem zasady neutralności podatku VAT. Ponadto w jej ocenie nie uchodzą żadne przesłanki, które pozwalałyby na odmowę Skarżącej prawa do odliczenia na gruncie art. 88 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na powyższą skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że bezsporna w sprawie jest okoliczność, że przeniesienie własności Hotelu na rzecz Skarżącej (Wnioskodawcy) podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Czynność ta była dla Spółki dzielonej nieodpłatna, gdyż nie otrzymała ona od Wnioskodawcy żadnego ekwiwalentu zatem nie wypełniała definicji odpłatnej dostawy towarów określonej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Uznanie przedmiotowej dostawy za odpłatną dostawę towarów polegającą opodatkowaniu związane jest ze spełnieniem warunków określonych w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.
Jak dalej wywodzi Skarżąca pomimo, że transakcja była nieodpłatna Spółka dzielona udokumentowała ją fakturą oraz naliczyła podatek należny z tytułu dostawy Hotelu. W związku z powyższy Skarżąca uważa, że przysługuje jej prawo do odliczenia podatku VAT związanego w ww. transakcją. Zdaniem Organu Skarżącej nie będzie przysługiwało prawo do odliczanie podatku VAT
W sprawie zatem rozstrzygnięcia wymaga kwestia możliwości odliczenia przez Skarżącą podatku naliczonego związanego z nieodpłatną dostawą towaru udokumentowaną fakturą VAT.
W ocenie Sądu rację ma Organ. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nieprawidłowo Spółka dzielona udokumentowała przeniesienie własności Hotelu na rzecz Skarżącego fakturą, gdyż dostawa ta była nieodpłatna.
Zauważyć bowiem należy, że z dniem 1 kwietnia 2013 r. przepisem art. 1 pkt 40 lit. a ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013, poz. 35) został uchylony art. 88 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o VAT stanowiący, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie nastąpiło w wyniku darowizny lub nieodpłatnego świadczenia usługi.
W uzasadnieniu do ww. zmiany (druk sejmowy 805) stwierdzono: "Usunięcie tego przepisu nie spowoduje zmian merytorycznych. Przepis obecnie nie ma praktycznego zastosowania, bo w sytuacjach objętych jego zakresem wystawiane są faktury wewnętrzne, a nie faktury. Również projektowane zmiany nie uzasadniają utrzymania przedmiotowego przepisu. Umożliwienie w takich przypadkach obdarowanemu podatnikowi odliczenia podatku uiszczonego przez podatnika- darczyńcę byłoby sprzeczne z zasadami konstrukcyjnymi podatku VAT. Podstawową zasadą systemową tego podatku jest jego neutralność dla podatnika (podatek obciąża finalnego odbiorcę, czyli konsumenta). Jak wynika z orzecznictwa TSUE(np. w sprawie C-438/09) ustanowiony system odliczeń w VAT ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT podlegającego zapłacie lub uiszczonego w ramach jego całej działalności gospodarczej (pkt 24). W przypadku czynności nieodpłatnych, w przypadku gdy podlegają one opodatkowaniu VAT, do zapłaty podatku jest zobowiązany dostawca towaru lub świadczący usługę. Nabywca nie ponosi w tym przypadku żadnych kosztów, w tym nie ponosi ciężaru tego podatku, nie ma zatem podstaw do odliczania przez niego VAT rozliczonego przez darczyńcę (odliczenie VAT stanowiłoby dla obdarowanego nieuzasadnioną korzyść). Dodatkowo należy wskazać, że obecnie w przypadku czynności, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, wystawiane są faktury wewnętrzne, które nie stanowią podstawy do odliczania VAT, co dodatkowo zapewnia realizację zasady braku prawa do odliczania VAT przez obdarowanego w przypadku nieodpłatnego nabycia towarów i usług."
Czynności nieodpłatne były zatem do końca 2013 r. dokumentowane fakturami wewnętrznymi ale nie fakturami VAT
Przywołaną ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 stycznia 2014 r. uchylono przepis art. 106 w tym ust. 7 umożliwiający wystawianie faktur wewnętrznych. Ustawodawca wskazał: "Istotną zmianą w stosunku do aktualnego brzmienia ww. art. 106 ustawy o VAT jest propozycja wyeliminowania faktur wewnętrznych. Zmiana ta jest konieczna, z uwagi na fakt, iż właściwe regulacje prawa unijnego nie przewidują możliwości wymagania przez państwa członkowskie wystawiania tego rodzaju faktur. Faktura wewnętrzna nie jest zresztą istotnym dokumentem mającym wpływ na prawidłowe funkcjonowanie systemu VAT – przykładowo można wskazać, iż nie jest ona dokumentem wprowadzanym do obiegu. Jest to bowiem dokument jedynie pomocniczy, w którym podatnik zawiera przeliczenie wyrażonych w walutach obcych kwot podatku, stawki podatku i inne informacje niezbędne do dokonywania zapisów w ewidencji i deklaracji podatkowej. Transakcje, w związku z którymi obecnie istnieje obowiązek wystawienia faktur wewnętrznych, po wejściu w życie nowelizacji ustawy o VAT będą mogły zostać rozliczone w podatku VAT także na podstawie innych dokumentów. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla których podatnikiem jest ich nabywca lub świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, podstawą taką przykładowo może być faktura wystawiona przez kontrahenta. Natomiast w przypadku czynności wymienionych w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 taką podstawą może być odpowiedni dokument wewnętrzny wystawiony przez podatnika. Brak jest przy tym przeszkód, aby taki dokument zawierał wszystkie dane, które w obecnym stanie prawnym zawiera faktura wewnętrzna – w związku z likwidacją obowiązku wystawiania faktur wewnętrznych przedmiotowa kwestia pozostaje w sferze wyboru podatnika".
Konstatując, po stronie podatnika otrzymującego nieodpłatnie towar (Skarżącej) nie powstaje prawo do odliczenia podatku VAT. Nigdy takie prawo w świetle ustawy VAT nie powstawało a przytoczone powyżej uzasadnienie do zmiany ustawowej wskazuje wprost, że ustawodawcy nie dokonał zmian merytorycznych w zakresie zasad opodatkowania czynności nieodpłatnych. Należy bowiem podkreślić, że odliczenie podatku naliczonego obciążającego dostawcę, stanowiłoby dla podatnika otrzymującego nieodpłatnie towar nieuzasadnioną korzyść i byłoby sprzeczne z zasadami konstrukcyjnymi podatku VAT. W przypadku czynności nieodpłatanych, gdy podlegają one opodatkowaniu VAT, do zapłaty podatku jest zobowiązany wyłącznie dostawca towaru i nie przenosi on na "nabywcę" ciężaru ekonomicznego tego podatku. Nie można go więc traktować jako podatku naliczonego po stronie "nabywcy" nieodpłatnego towaru.
Zatem racje ma Organ, że Spółka dzielona nie mogła udokumentować nieodpłatnej dostawy towaru (Hotelu) fakturą VAT. Dodatkowo, jako argument wspierając przestawione stanowisko, należy wskazać na treść art. 106e ustawy VAT. Wśród elementów faktury powyższy przepis wymienia w m.in. cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto), czy kwotę należności ogółem, jako kwoty należne sprzedawcy od nabywcy. Skoro jednak transakcja jest nieodpłatna kwoty te nie mogłyby znaleźć się na fakturze, co skutkowałby wadliwością dokumentu sprzedaży.
W skardze Skarżący wskazuje, że poniósł ciężar ekonomiczny w postaci zwiększenia aktywów oraz pasywów. W ocenie Sądu zwiększenie aktywów nastąpiło w wyniku nieodpłatnej dostawy towaru (Hotelu) natomiast zwiększenia pasywów w wyniku emisji udziałów o określonej w planie podziału wartości. Zatem są to zupełnie różne zdarzenia prawne niepowiązane bezpośrednio ze sobą. Emisja udziałów jest konsekwencją przyjęcia planu podziału oraz samej decyzji o podziale a nie nieodpłatnej dostawy towaru (Hotelu).
Sąd nie podziela również stanowiska Skarżącej w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego. Interpretacja indywidualna którą otrzymała Spółka dzielona nie jest przedmiotem obecnego postępowania sądowego, zatem Sąd nie badaj jest trafności.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło