VII SA/Wa 2749/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest właściwym organem (statio fisci) Skarbu Państwa do poniesienia kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi, w sytuacji gdy 6-miesięczny termin do jego odbioru upłynął przed wejściem w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym z 2010 r., a pojazd następnie przepadł na rzecz Skarbu Państwa?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy 6-miesięczny termin do odbioru pojazdu usuniętego z drogi upłynął przed wejściem w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym z 2010 r., a pojazd następnie przepadł na rzecz Skarbu Państwa, koszty jego przechowywania powstałe po upływie tego terminu do dnia wejścia w życie nowelizacji ponosi Skarb Państwa. Właściwym organem do poniesienia tych kosztów w imieniu Skarbu Państwa jest wojewoda, na podstawie zasady domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta o zobowiązaniu Wojewody do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi w marcu 2009 r. Pojazd był przechowywany od września 2009 r. do września 2010 r. na parkingu strzeżonym. Po upływie 6-miesięcznego terminu od usunięcia pojazdu, miał on przepaść na rzecz Skarbu Państwa, jednak postanowieniem sądu został orzeczony jego przepadku na rzecz Miasta. Wojewoda zaskarżył decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów wskazujących go jako właściwy organ do zapłaty kosztów przechowywania w imieniu Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (DZ. U. z 2015r., poz. 1656 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa –Wojewody [...] – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...] ustalającą, że Skarb Państwa –Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty 7.485,78 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...] września 2009r. do dnia [...] września 2010r. na parkingu strzeżonym [...] sp. z o.o. pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...].
Organ wskazał, że ww. pojazd został na podstawie dyspozycji Policji nr [...], usunięty z drogi w trybie art. 130a Prawo o ruchu drogowym w dniu [...] marca 2009 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. akt: [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Wydział II Cywilny orzekł o przepadku ww. pojazdu na rzecz Miasta [...].
Dalej SKO wskazało, że sytuacja gdy pojazd nie został odebrany przez właściciela, została uregulowana nowelizacją, która weszła w życie [...] września 2010 r. i polegała na wprowadzeniu przepisów dotyczących przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz m.in. art. 130a ust. 10h p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i ust. 10i, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Z uwagi na brak przepisów przejściowych organ stwierdził, że art. 130a ust. 10h p.r.d. znajduje zastosowanie nie tylko wobec pojazdów usuniętych z drogi po jej wejściu w życie (po [...] września 2010 r.), ale również pojazdów usuniętych wcześniej. Istotne jest natomiast, że z wykładni art. 130a ust. 10, 10e, 10f, 10h i 10k wynika, że przepis ten może znaleźć zastosowanie jedynie po prawomocnym orzeczeniu sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu.
W takim przypadku na podstawie przepisów obowiązujących po [...] września 2010 r., a pojazd usunięto i przechowywano na parkingu przed [...] września 2010 r. i przed tym dniem upłynął 6-miesięczny okres, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d. zarówno wobec właściciela, jak i wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa). Właściciel zostaje obciążony kosztami od dnia usunięcia pojazdu do dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa oraz za okres od [...] września 2010 r. do dnia zakończenia postępowania sądowego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z kolei Skarb Państwa (reprezentant) zostaje obciążony kosztami za okres od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia [...] września 2010 r. W sytuacji gdy nie jest znany właściciel pojazdu, ani osoba uprawniona do jego odbioru, to brak jest właściciela wobec, którego może być wydana decyzja. Wówczas takiej decyzji się nie wydaje, a koszty ponosi powiat, na rzecz którego przepada pojazd. Dotyczy to jednak tylko kosztów, które obciążyłyby właściciela. W przypadku bowiem, gdy zachodzi ww. sytuacja, iż część kosztów, za okres - od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia [...] września 2010 r., obciąża Skarb Państwa, starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d. dotyczącą tego okresu wobec Skarbu Państwa.
Dalej, organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 130a ust. 10 p.r.d wskazuje podmiot zobowiązany do zapłaty, określa koszty i upoważnia starostę do wydania decyzji. Określa zatem przedmiot decyzji i jej adresata nie wskazuje natomiast podmiotu, na rzecz którego ma być dokonana płatność. Oznacza to, że adresat decyzji (właściciel) zobowiązany jest do zapłaty określonych decyzją kosztów na rzecz starosty. Decyzja administracyjna nie może nakazywać, żeby jeden podmiot dokonał określonej płatności na rzecz innego podmiotu. Nie jest to bowiem materia o charakterze administracyjnym. Przedsiębiorca prowadzący parking nie jest objęty katalogiem podmiotów uprawnionych do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków zawartym w art. 5 u.p.e.a. Wierzycielem jest starosta - organ administracji, który wydał decyzję. Ponadto, wypłata przedsiębiorcy świadczącemu usługi na rzecz administracji nie może być uzależniona od losów postępowania administracyjnego prowadzonego wobec innego podmiotu i wydania decyzji określającej koszty i zobowiązującej do ich zapłaty właściciela pojazdu. Decyzja nakazująca podmiotowi trzeciemu zapłatę na rzecz starosty nie stanowi zarazem żadnego tytułu prawnego, na podstawie którego prowadzący parking mógłby domagać się płatności od starosty. Zasadniczo relacja pomiędzy organem administracji, a prowadzącym parking - w tym kwestia rozliczeń z prowadzącym parking powinna wynikać z umowy. Od 21 sierpnia 2011 r. art. 130a ust. 5f zd. 2 p.r.d. stanowi, że starosta realizuje zadania usuwania pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Stawki wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów są zatem ustalane pomiędzy starostą a prowadzącym parking w ramach procedury zamówień publicznych. W przypadku zawarcia umowy nie ma więc potrzeby, żeby starosta, a w szczególności na podstawie art. 130 a ust. 10 ha p.r.d orzekał o kosztach, które należą się przedsiębiorcy. Kwestia administracyjna może pojawić się w sytuacji gdy brak jest umowy w tym zakresie.
Art. 130a ust. 10h p.r.d. służy temu, żeby starosta miał podstawę domagać się zapłaty, a w istocie zwrotu od właściciela kosztów określonych w tym przepisie i poniesionych przez starostę kwot przysługujących od starosty przedsiębiorcy prowadzącemu parking (m.in. ustalonych umową).
Następnie organ II instancji wyjaśnił, że w okresie gdy obowiązywały przepisy o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a właściwy naczelnik urzędu skarbowego orzekał o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, podstawę rozliczeń za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, pomiędzy organem administracji (reprezentantem Skarbu Państwa), a prowadzącym parking, przy braku umowy, stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U, z 2016 r. poz. 599 ze zm.), dalej u.p.e.a., co wynikało z wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Powyższy tryb orzekania o kosztach i wynagrodzeniu dozorcy znajdował potwierdzenie w orzecznictwie m.in. w uchwale NSA w składzie 7 sędziów z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt: I OPS 1/10, LEX nr: 621105.
SKO podniosło również, że wraz z nowelizacją ustawy - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie [...] września 2010 r. i regulowała m.in. kwestię przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz kwestie kosztów związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wprowadziła też w art. 3 zmianę art. 174 u.p.e.a. Zmiana ta związana była ze zmianami dokonanymi w zakresie przepadku pojazdów i wprowadzeniem przepadku na rzecz powiatu, a nie tak jak dotychczas na rzecz Skarbu Państwa, gdyż jedyne zmiany dokonane nowelizacją w zakresie przepadku ruchomości na rzecz powiatu dotyczyły właśnie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepadku pojazdów. W związku z powyższą nowelizacją Rada Ministrów wydała 28 lutego 2011 r. rozporządzenie w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237 ze zm.). Wprowadzone tym rozporządzeniem regulacje zasadniczo powtarzają regulacje wcześniejsze z tym, że obejmują powiat i starostę.
Następnie organ przytoczył § 3, § 6, § 4 ust. 1 i 3, § 12 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia oraz 102 § 1 i § 2 u.p.e.a. i art. 130 a ust. 10 f p.r.d. i podkreślił, że również w obecnym stanie prawnym – po [...] września 2010r. - podstawę rozliczeń z przedsiębiorcą prowadzącym parking - w sytuacji gdy brak jest stosownej umowy - stanowią powyższe przepisy ustawy egzekucyjnej i rozporządzenia wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a. Zatem pozostaje aktualne stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale NSA z dnia 29 listopada 2010 r., z tym, że obecnie - w sytuacji przepadku pojazdu na rzecz powiatu właściwym do wydania postanowienia jest starosta. Dopiero po takim orzeczeniu właściwego sądu powszechnego, właściwy starosta wykonuje orzeczenie sądu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako organ egzekucyjny, który przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w trybie z art. 102 § 2 u.p.e.a. Z kolei w przypadku gdy przed [...] września 2010 r. samochód przeszedł na rzecz Skarbu Państwa co zostało potwierdzone stosowną decyzją naczelnika urzędu skarbowego, to w świetle powyższych regulacji, również obecnie organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w sprawie kosztów i wynagrodzenia dozorcy - przedsiębiorcy prowadzącego parking, na którym przechowywany był pojazd usunięty z drogi - jest właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Wynika to z faktu, że pojazd ten nie przepadł na rzecz powiatu.
Wobec powyższego SKO wskazało, że pojazd marki [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a Prawo o ruchu drogowym w dniu [...] marca 2009 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym. W dniu [...] września 2009 r. upłynął 6-miesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia [...] września 2010 r., po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa.
Zgodnie zatem z art. 13 ustawy nowelizującej, koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu za okres po upływie tego 6-miesięcznego terminu (po dniu [...].09.2009 r.) do wejścia w życie nowelizacji (do dnia [...] września 2010 r.), czyli za okres od dnia [...] września 2009 r. (zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a.) do dnia [...] września 2010 r. (włącznie), ponosi Skarb Państwa.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. akt: [...] Sąd Rejonowy dla [...] [...] w [...]Wydział II Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].
Zdaniem Kolegium ww. przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę ww. kosztów, nie wskazuje jednak organu właściwego (statio fisci) do ich wypłaty. W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes fisci, swoje jednostki organizacyjne. Każda czynność państwowej jednostki organizacyjnej jest z mocy prawa czynnością Skarbu Państwa.
SKO podniosło, iż zgodnie z art. 67 § 2 zd. 1 k.p.c. za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W postępowaniu administracyjnym brak jest ogólnej reguły, ustalenie zatem właściwego organu w tego typu sprawach musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów regulujących kompetencje organów administracyjnych. W orzecznictwie sądów cywilnych, wypowiedziano pogląd, iż związek między roszczeniem, a wskazanym statio fisci może wynikać nie tylko z działania obejmującego również zaniechanie, ale i z kompetencji (por. wyrok SN z dnia 14 września 2006r., III CSK 59/06, LEX nr 445187).
Zdaniem SKO art. 2 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz.206) ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to jest nim wojewoda (patrz: postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, LEX nr 574290). Z przepisów tych można również wywieść, iż Wojewoda ma generalną kompetencje do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.
Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem Wojewody, że podmiotem właściwym do zwrotu wydatków jest działający w imieniu Skarbu Państwa właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.
Przepisy ustawy egzekucyjnej, a w tym art. 102 § 2 u.p.e.a. dotyczą bowiem relacji pomiędzy organem administracji, a prowadzącym parking, w więc nie pomiędzy organem administracji, a zobowiązanym (właścicielem lub Skarbem Państwa) do zapłaty kosztów (które pierwotnie pokrywane są przez powiat) w związku z usunięciem pojazdu z drogi uregulowanej w art. 130a ust. 10h p.r.d.
SKO stwierdziło zatem, że zobowiązany do poniesienia kosztów obciążających Skarb Państwa wskazany został Wojewoda [...].
Odnośnie wysokości zapłaty SKO wskazało, iż podstawą wyliczenia należności jest stawka wynikająca z umowy nr [...]z dnia [...] grudnia 2008r. zawartej przez [...] z [...] sp. z o.o. Wysokość kwoty wynika z iloczynu stawki za każdą rozpoczętą dobę parkowania tj. 20,91 zł brutto za dobę i liczby dób przechowania pojazdu na parkingu tj. 358 dób.
Analizując akta Kolegium stwierdziło natomiast, że wyliczenie przez organ I instancji 7485,78 złotych zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...] września 2009r. do dnia [...] września 2010 r. było nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 umowy została ona zawarta na czas określony od [...] stycznia 2009r. do [...] grudnia 2009 r., natomiast w tej sprawie ustalenie kosztów za przechowywanie pojazdów obejmuje również okres po dniu [...] grudnia 2009 r. – rok 2010 do dnia [...] września 2010r. (włącznie). Skoro zatem Prezydent [...] stwierdził, że wynagrodzenie firmy prowadzącej parking jest kosztem przechowywania obciążającym Skarb Państwa - Wojewodę [...], to powinien był ustalić koszty od dnia [...] września 2009r. do dnia [...] grudnia 2009r. przyjmując do wyliczenia cenę usług wynikającą z umowy nr [...]z dnia [...] grudnia 2008r., zaś za okres od [...] stycznia 2010r. do [...] września 2010r. przyjąć cenę usług określoną w umowie nr [...]z dnia [...] grudnia 2009 r. Kwota ta winna wynosić brutto 8.325,28 złotych.
SKO uznało jednak, że nie może uchylić zaskarżonej decyzji i orzec co do istoty poprzez ustalenie kwoty w prawidłowej wysokości, gdyż jest ona wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji. Byłoby to zatem działanie na niekorzyść strony odwołującej się, a zgodnie z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie narusza rażąco prawa lub interesu społecznego.
Skargę na opisaną decyzję wniósł Wojewoda [...] zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda [...].
Wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w stosunku do Wojewody [...].
Skarżący wyjaśnił, że w określonych w art. 13 ustawy nowelizującej przypadkach, w których 6-miesięczny termin od dnia usunięcia pojazdu z drogi upłynął pomiędzy [...] czerwca 2009r. a dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, koszty przechowywania pojazdów powstałe po upływie 6 miesięcy, aż do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, ponosi Skarb Państwa, nie powiat. Podmiot właściwy w zakresie zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem takich pojazdów oraz przyznania wynagrodzenia należnego z tego tytułu winien zatem działać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, jednak z art. 130 a Prawa o ruchu drogowym ani z przepisów ustawy nowelizującej nie wynika kompetencja starosty do działania w imieniu Skarbu Państwa w zakresie ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej.
Od [...] września 2010r. o przepadku na rzecz powiatu pojazdów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej orzeka sąd w cywilnym postępowaniu nieprocesowym, na podstawie § 3 pkt. 1 lit. a rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. jest możliwe zastosowanie przepisów ustawy regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Dotyczy to zwłaszcza art. 102 § 2 ustawy, który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Ponieważ zgodnie z art. 19 § 1 ustawy w przypadku egzekucji administracyjnej należności pieniężnych organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, można przyjąć, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.
Za powyższym przemawiać może również ciągłość obowiązku ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów przechowywania pojazdów określonych w art. 13 ustawy nowelizującej (tj. kosztów powstałych po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi do dnia [...] września 2010 r. wobec tych pojazdów, w przypadku których powyższy termin 6 miesięcy upłynął w okresie pomiędzy [...] czerwca 2009 r. a [...] września 2010 r.).
Wojewoda zauważył, że Kolegium nie odniosło się do zarzutu braku dokumentów określających wartość i stan techniczny przyjmowanych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa. Brak jest więc podstaw do zapłaty przechowawcy za usługę z uwagi na brak pełnego udokumentowania świadczonej usługi.
Wojewoda podkreślił, że art. 13 ustawy zmieniającej nie wskazywał podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany byłby do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, ani trybu ich zwrotu. W decyzji z dnia [...] czerwca 2016r. nie określono zatem formy płatności kosztów, terminu ich uiszczenia jak i numeru konta bankowego, na który powinna zostać dokonana.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd badał legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. [...]ustalającą, że Skarb Państwa - Wojewoda [...]zobowiązany jest do zapłaty kwoty 7485,78 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. na parkingu strzeżonym [...] sp. z o.o. pojazdu marki [...] nr rej. [...], usuniętego w dniu [...] marca 2009 r. w [...].
Przechodząc do wyjaśnienia wątpliwości prawnych wskazać przede wszystkim trzeba, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. nr 152, poz. 1018 ze zm.).
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło ustalenie właściwego statio fisci Skarbu Państwa, o którym mowa ww. art. 13 ustawy nowelizującej.
Należy mieć na uwadze, że powołane wyżej przepisy wprowadzono po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06, który stwierdził niezgodność m. in. art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym (w zakresie, w jakim dopuszczał utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu) z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3. oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji przepisy uznane za niekonstytucyjne utraciły moc po 12 miesiącach od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (tj. z dniem [...] czerwca 2009 r.). Ustawa nowelizująca weszła w życie 4 września 2010 r. (z wyjątkami).
Przed nowelizacją, przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie regulowały trybu postępowania w sprawach kosztów dozoru pojazdu usuniętego z drogi na mocy art. 130a, którego właścicielem na skutek przepadku stał się Skarb Państwa. W dniu 29 listopada 2010 r. zapadła uchwała 7 sędziów NSA o sygn. akt I OPS 1/10 (Lex nr 621105), zgodnie z którą: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) u.p.e.a.
Przed nowelizacją organem właściwym do orzekania w przedmiocie zwrotu kosztów dozoru pojazdu był właściwy naczelnik urzędu skarbowego (obowiązany jednocześnie do ich ponoszenia, wobec procedury, art. 102 § 2 u.p.e.a.).
Po nowelizacji art. 130a p.r.d. otrzymał nowe brzmienie w ust. 10h wskazując, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Zdaniem Sądu w ww. regulacji wskazano tryb postępowania w przedmiocie kosztów związanych m. in. z dozorem/przechowywaniem pojazdu, podmiot zobowiązany do ich poniesienia oraz organ rozstrzygający w tym przedmiocie, w formie decyzji. W art. 13 ustawy nowelizującej odmiennie uregulowano jedynie podmiot zobowiązany do ponoszenia niektórych z tych kosztów związanych z dozorowaniem pojazdu, tj. powstałych "po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Ustawodawca przewidział bowiem, że koszty powstałe we w tym okresie obciążają Skarb Państwa, nie określił przy tym jego statio fisci. Zgodnie z treścią obowiązującego art. 130a, w tym ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, nie ma - w ocenie Sądu - konieczności odwoływania się do art. 174 up.e.a. tj. stosowania art. 102 § 2 u.p.e.a.
Obecnie, w oparciu o art. 130a ust. 10h, o kosztach dozoru rozstrzyga w formie decyzji starosta, a naczelnik urzędu skarbowego (zob. postanowienia też NSA z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I OW 36/13 oraz z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OW 96/11 (Lex nr 1230148).
W konsekwencji, nie można było podzielić stanowiska Wojewody [...] wskazującego na konieczność posiłkowego stosowania, na podstawie art. 13 ustawy nowelizującej, trybu uregulowanego w ustawie egzekucyjnej.
Zdaniem Sądu, ustawa egzekucyjna miałaby zastosowanie, gdyby po nowelizacji, nadal w ustawie - Prawo o ruchu drogowym nie określono trybu i organu właściwego do orzekania w przedmiocie kosztów dozoru pojazdu.
W konsekwencji słusznie wywiedziono, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, że obowiązanym do poniesienia w imieniu Skarbu Państwa ww. kosztów, jest wojewoda. Przepis ten ustanawia bowiem zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Skoro z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda.
Z powyższych przyczyn decyzja nie została wydana w oparciu o błędną wykładnię art. 13 ustawy nowelizującej, jak wskazywał skarżący
Art. 13 ustawy nowelizującej należy stosować łacznie z art. 130a ust. 10h p.r.d., stanowi bowiem lex specialis, ale tylko odnośnie wskazania podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów. Nie można było zatem zaakceptować stanowiska o stosowaniu w takich sprawach art. 102 § 2 u.p.e.a.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło