III SA/Wa 3318/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Rezerw Materiałowych działa jako podatnik VAT w przypadku nieodpłatnego udostępniania lub przekazywania likwidowanych rezerw strategicznych, oraz czy przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z tymi rezerwami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że w zakresie nieodpłatnego udostępniania utrzymywanych rezerw strategicznych, Agencja Rezerw Materiałowych działa jako organ władzy publicznej i nie jest podatnikiem VAT. Natomiast w przypadku nieodpłatnego przekazania likwidowanych rezerw strategicznych, Agencja również nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia tych rezerw. Sąd oparł się na wcześniejszym prawomocnym wyroku w tej samej sprawie, stwierdzając, że kwestie te zostały już rozstrzygnięte.Stan faktyczny
Agencja Rezerw Materiałowych (A.) zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą statusu podatnika VAT w kontekście nieodpłatnego udostępniania i przekazywania likwidowanych rezerw strategicznych oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego. Minister Finansów uznał, że A. działa jako podatnik VAT w przypadku nieodpłatnego przekazania likwidowanych rezerw, a nie przysługuje jej prawo do odliczenia VAT naliczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że A. nie działa jako podatnik VAT w przypadku nieodpłatnego udostępniania rezerw. Po tym wyroku Minister wydał nową interpretację, w której uznał, że nieodpłatne przekazanie likwidowanych rezerw nie podlega opodatkowaniu VAT, a prawo do odliczenia VAT naliczonego jest nieprawidłowe. Agencja wniosła skargę na tę interpretację, kwestionując opodatkowanie nieodpłatnego przekazania rezerw oraz prawo do odliczenia VAT naliczonego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi Agencji Rezerw Materiałowych w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2016 r. nr IPPP1/443-1105/14/16-3/S/MP w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Skarżąca A. (zwana dalej również "Agencją" lub "A.") zwróciła się z wnioskiem z 16 września 2014 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania Agencji za podatnika z tytułu nieodpłatnego udostępniania utrzymywanych rezerw strategicznych i nieodpłatnego przekazywania likwidowanych rezerw strategicznych oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Agencja jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. A. rozlicza podatek od towarów i usług w oparciu o proporcję, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT. A. jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. poz. 885 z 2013 r.; dalej: "ustawa o finansach publicznych" lub "u.f.p."), działającą na podstawie następujących aktów prawnych: 1) ustawy z dnia 29 października 2010 r. o rezerwach strategicznych (Dz.U. nr 229 poz. 1496 ze zm.; dalej jako "ustawa o rezerwach"); 2) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego Państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1190 ze zm.; dalej jako "ustawa o zapasach"); 3) zarządzenia Ministra Gospodarki nr 11 z dnia 11 marca 2011 r. nadającego Statut A., zmienionego zarządzeniem Ministra Gospodarki nr 13 z dnia 29 marca 2011 r. oraz zarządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 9 stycznia 2014 r. A. realizuje zadania wynikające z ww. ustaw, m.in. w zakresie: 1) utrzymywania rezerw strategicznych surowców, materiałów, urządzeń i in.; 2) tworzenia, udostępniania i likwidacji rezerw strategicznych stanowiących wyodrębniony majątek Skarbu Państwa; 3) prowadzenia inwestycji związanych z budową lub modernizacją infrastruktury technicznej utrzymywania rezerw strategicznych; 4) tworzenia i utrzymywania zapasów agencyjnych ropy naftowej i paliw, do końca 2014 r. finansowanych przez A. a od 2015 r. przez przedsiębiorców poprzez opłatę zapasową, wnoszoną przez podmioty wskazane w ustawie o zapasach; 5) nadzorowania zapasów obowiązkowych ropy naftowej i paliw, tworzonych i utrzymywanych przez producentów i handlowców.
Zakupy towarów stanowiących rezerwy strategiczne i zapasy agencyjne oraz ich przechowywanie realizowane są na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z kontrahentami.
A. otrzymuje dotacje podmiotowe, które przeznaczone są na finansowanie jej bieżącej działalności związanej z realizacją działań ustawowych z wyłączeniem zadania tworzenia i utrzymywania zapasów agencyjnych. Zakupy rezerw strategicznych i wydatki na ich utrzymanie są dokonywane w celu zapewnienia gotowości Agencji do udostępnienia rezerw w sytuacjach kryzysowych. Agencja przechowuje rezerwy do czasu otrzymania decyzji o ich udostępnieniu bądź likwidacji. Udostępnienie rezerw strategicznych na zasadach określonych w dziale IV ustawy o rezerwach może być realizowane jako: 1) bezzwrotne (nieodpłatne przekazanie); lub 2) na czas określony z obowiązkiem zwrotu. Udostępnienie następuje w drodze decyzji Ministra właściwego do spraw gospodarki. Realizując decyzję Ministra Agencja w szczególności jest zobowiązana do wydania udostępnionych rezerw - ustawa nie przewiduje w tym względzie zawierania umów cywilnoprawych z podmiotami, którym rezerwy są udostępniane. Wyjątek w tym względzie stanowi art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy o rezerwach. Likwidacja rezerw strategicznych może być realizowana poprzez: - sprzedaż - realizowaną na giełdzie towarowej lub w przetargu w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 ze zm.) - wynika to z art. 22 ust. 5 pkt. 1 ustawy o rezerwach; lub - w przypadku gdy brak jest ofert zakupu poprzez nieodpłatne przekazanie na rzecz jednostek organizacyjnych, jednostek samorządu terytorialnego lub utworzonych przez nie jednostek organizacyjnych - wynika to z art. 23 ustawy o rezerwach. Obecnie wszystkie powyższe czynności A. traktuje jako opodatkowaną dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT, realizowaną przez nią jako przez podatnika VAT. Agencja uzyskała interpretację indywidualną prawa podatkowego, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. ("DIS") 2 czerwca 2011 r. IPPP3/443-245/11-6/SM, w której organ podatkowy stwierdził, że Agencja jest zobowiązana do opodatkowania tych czynności, zgodnie z art. 7 ust. 2 z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr i 77 poz. 1054 z 2011 r. ze zm.; dalej "ustawa o VAT"). Realizując zadania ustawowe A. działa jako organ administracji publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W sprawie uznania Agencji za organ administracji publicznej Agencja powołała się na inną interpretację indywidualną Ministra Finansów.
Skarżąca wystąpiła o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy udostępniając (nieodpłatnie przekazując), na podstawie przepisów ustawy o rezerwach strategicznych, utrzymywane rezerwy oraz przekazując nieodpłatnie likwidowane rezerwy strategiczne w ramach realizacji decyzji Ministra Gospodarki o likwidacji asortymentów rezerw strategicznych Agencja (...) działa jako podatnik podatku od towarów i usług?
2. Czy Agencji (...) przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z działalnością podlegającą przepisom ustawy o VAT jak i działalnością niepodlegającą przepisom tej ustawy?
W ocenie Strony, Agencja - udostępniając (nieodpłatnie przekazując), na podstawie przepisów ustawy o rezerwach strategicznych, utrzymywane rezerwy oraz przekazując nieodpłatnie likwidowane rezerwy strategiczne w ramach realizacji decyzji Ministra Gospodarki o likwidacji asortymentów rezerw strategicznych - nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług. Charakter, w jakim Agencja działa realizując nieodpłatne przekazania lub udostępniania rezerw uzasadnia przyjęcie stanowiska, że działalność ta jest realizowana przez Agencję jako organ władzy publicznej, a więc pozostaje poza zakresem VAT. Odnośnie pytania drugiego Agencja stwierdziła, że przysługuje jej prawo do odliczenia podatku od zakupów związanych z działalnością podlegającą przepisom ustawy VAT jak i działalnością niepodlegającą tym przepisom. Agencja odwołała się do art. 90 ustawy o VAT oraz uchwały NSA z 24 października 2011 r., I FPS 9/10.
Minister Finansów działając poprzez Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej jako "Minister") w interpretacji indywidualnej z dnia 22 grudnia 2014 r. nr IPPP1/443-1105/14-2/MP uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Jego zdaniem, Agencja w ramach realizacji decyzji Ministra Gospodarki, tworząc i utrzymując rezerwy strategiczne nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług. Nabywając towary i usługi związane z realizacją zadań wynikających z ustawy o rezerwach strategicznych, Agencja nie nabywa ich do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, nie działa bowiem w charakterze podatnika, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu. W konsekwencji, Wnioskodawca nie spełnia przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy, a tym samym nie ma on prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu ww. wydatków. Niemniej jednak, w przypadku likwidacji i udostępniania rezerw strategicznych realizuje działalność gospodarczą, konkurując z innymi podmiotami gospodarczymi działającymi na rynku. Udostępniając (nieodpłatnie przekazując) na podstawie ustawy o rezerwach strategicznych utrzymywane rezerwy oraz przekazując nieodpłatnie likwidowane rezerwy strategiczne w ramach realizacji decyzji Ministra Gospodarki, Agencja (...) działa jako podatnik podatku od towarów i usług.
Strona, skargą z 25 marca 2015 r., zakwestionowała interpretacje Ministra z 25 marca 2015 r. Zarzuciła, podobnie jak w później wniesionej skardze z 26 września 2016 r., naruszenie art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i art. 15 ust. 6 ustawy o VAT oraz art. 86 ustawy o VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r., III SA/Wa 1117/15 uchylił ww. interpretację indywidualną, ponieważ błędne było stanowisko organu interpretacyjnego w zakresie w jakim uznał, że Agencja działa jako podatnik podatku VAT udostępniając utrzymywane rezerwy nieodpłatnie na podstawie przepisów ustawy o rezerwach strategicznych. W odniesieniu do kwestii nieodpłatnych przekazań likwidowanych rezerw strategicznych, Sąd uznał, że likwidacja rezerw strategicznych to w istocie decyzja o wycofaniu danego asortymentu (towarów) z działalności mającej na celu realizację zadań państwa określonych w ustawie. Likwidacja rezerw strategicznych oznacza, że nie służą one już celom, o których mowa w art. 3 ustawy o rezerwach strategicznych. Zdaniem Sądu, zbywane mienie (zlikwidowane rezerwy strategiczne) może być przypisane do działalności gospodarczej prowadzonej przez Agencję, ponieważ działa ona w tym momencie w charakterze handlowca profesjonalnie zajmującego się nabywaniem i sprzedażą towarów.
Minister Finansów, zaskarżoną interpretacją z 11 lipca 2016 r., nr IPPP1/443-1105/14/16-3/S/MP, wydaną po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1117/15, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej jako "O.p.") uznał, że stanowisko Agencji przedstawione we wniosku z 16 września 2014 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:
- uznania Agencji za podatnika z tytułu nieodpłatnego udostępniania utrzymywanych rezerw strategicznych - jest prawidłowe;
- uznania Agencji za podatnika z tytułu nieodpłatnego przekazania likwidowanych rezerw strategicznych - jest nieprawidłowe;
- prawa do odliczenia podatku naliczonego - jest nieprawidłowe.
Minister zgadzając się z wyrokiem Sądu, wskazał, że:
- charakter, w jakim Agencja (...) działa w zakresie tworzenia i utrzymania rezerw strategicznych oraz nieodpłatnego ich udostępniania uzasadnia przyjęcie stanowiska, że działalność ta jest realizowana jako organ władzy publicznej i realizuje obowiązki przewidziane odrębnymi ustawami. Agencja, w ramach realizacji ww. zadań, nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług.
- Agencja, nabywając towary i usługi związane z realizacją zadań wynikających z ustawy o rezerwach strategicznych, nie nabywa ich do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, nie działa bowiem w charakterze podatnika, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu. Nabywane towary mają służyć ich udostępnianiu w celach wskazanych w art. 3 ustawy o rezerwach strategicznych.
- Likwidacja rezerw strategicznych to decyzja o wycofaniu danego asortymentu towarów z działalności mającej na celu realizację zadań państwa określonych w ustawie o rezerwach strategicznych. Likwidacja rezerw strategicznych oznacza, że nie służą one już celom, o których mowa w art. 3 ww. ustawy. Likwidacja rezerw strategicznych może być przypisana do działalności gospodarczej prowadzonej przez Agencję, albowiem działa ona w tym przypadku w charakterze handlowca profesjonalnie zajmującego się nabywaniem i sprzedażą towarów. W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, nieodpłatne przekazanie zlikwidowanych rezerw strategicznych jako towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika, z uwagi na fakt, że Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia rezerw strategicznych, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zdaniem Ministra, odwołując się do zasad określania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT. Wykorzystywanie przez Wnioskodawcę zakupów, w których cenie zawarty jest podatek naliczony zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, zwolnionych od podatku VAT i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem, nie może uprawniać do odliczenia w zakresie, w jakim zakupy te dotyczą działalności, które ze względu na brak jej gospodarczego charakteru nie należy do zakresu stosowania ustawy o VAT. Tym samym. Wnioskodawca ma obowiązek w pierwszej kolejności przyporządkować wydatki do działalności gospodarczej, (tj. do czynności opodatkowanych i do czynności zwolnionych z opodatkowania) oraz do czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Strona, w skardze z 29 września 2016 r. na interpretację z 11 lipca 2016 r. zakwestionowała pogląd Ministra w zakresie opodatkowania nieodpłatnego przekazania rezerw strategicznych oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego w części:
- ustalającej, iż nieodpłatne przekazanie likwidowanych rezerw strategicznych dokonane przez Agencję nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w związku z nieprzysługującym Agencji prawem do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia rezerw strategicznych;
- odmawiającej A. prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów towarów z przeznaczeniem na rezerwy strategiczne, związanych z działalnością podlegającym przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, jak i działalnością niepodlegającą przepisom tej ustawy.
Skarżąca zarzuciła błąd wykładni przepisu:
1) art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1) i art. 15 ust. 6 ustawy o VAT przez uznanie, iż nieodpłatnie przekazując likwidowane rezerwy na podstawie ustawy o rezerwach strategicznych w ramach decyzji Ministra Gospodarki, Agencja (...) nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług,
2) art. 86 ustawy o VAT przez uznanie, iż Agencja nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów towarów z przeznaczeniem na rezerwy strategiczne w przypadku dalszego przekazania tych towarów do czynności opodatkowanych, w sytuacji, gdy przepis ustawy, z przywołaniem zasady neutralności podatkowej, daje taką możliwość.
Zdaniem Strony, o tym czy i w jakich warunkach Agencja (...) jest podatnikiem VAT rozstrzyga art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Minister założył, że rezerwy strategiczne są tworzone i utrzymywane nie dla samego istnienia tych rezerw, ale dla ich udostępnienia w przypadkach wskazanych w art. 3 ustawy o rezerwach strategicznych. Inaczej ujmując niewłaściwym jest, dla celów podatkowych, dzielenie zadań wykonywanych przez Agencję na tworzenie i utrzymywanie rezerw strategicznych oraz udostępnienie tych rezerw. Usytuowanie prawne Agencji jako organu władzy publicznej powoduje zakwalifikowanie skutków podatkowych działalności Agencji, jak w stanowisku zawartym w sentencji Indywidualnej Interpretacji z dnia 11 lipca 2016 r.
Nadto, element tworzenia, udostępnienia i likwidacji rezerwy dla wskazanego celu leży w sferze rozstrzygnięć władczych organów państwa. Agencja (...) utworzona mocą ustawy o rezerwach strategicznych realizuje zadania państwa w zakresie określonym w ustawie oraz w ustawie o zapasach ropy naftowej i produktów naftowych. Z przepisów wskazanych ustaw wynika, że Agencja prowadzi działalność, która odpowiada treści definicji działalności gospodarczej wskazanej w art. 15 ustawy o VAT. Element nabycia utworzonego przez władzę publiczną asortymentu rezerwy, jego przechowania i utrzymania a następnie dalszego przekazania (wydania) osobom trzecim, czy to w wyniku realizacji ustawowego celu, czy też w związku z jej innym zadysponowaniem, wskazanym przez władzę publiczną leży w sferze działalności gospodarczej Agencji. Nie są to czynności wykonywane w charakterze podmiotu prawa publicznego w celu sprawowania władzy publicznej z przywołaniem procedur administracyjnoprawnych. Agencja jest podatnikiem podatku VAT z tytułu nieodpłatnego przekazania osobom trzecim likwidowanych rezerw strategicznych. Dokonując nieodpłatnego przekazania zlikwidowanych rezerw strategicznych Agencja działa jako podatnik VAT i opodatkowuje nieodpłatne przekazanie stanowiące dostawę towarów w związku z przysługującym jej prawem do obniżenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów stanowiących rezerwy strategiczne.
Zdaniem Strony, Minister wadliwie przyjmuje, że Agencja, nabywając towary i usługi związane z realizacją zadań wynikających z ustawy o rezerwach strategicznych, nie nabywa ich do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT nie działa bowiem w charakterze podatnika, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu. W konsekwencji - zdaniem organu - Agencja nie spełnia przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym nie ma ona prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wyżej wskazanych wydatków. W ocenie Skarżącej natomiast, jeżeli towary i usługi, przy których nabyciu naliczono podatek, są (mają być) wykorzystywane w całości do prowadzenia działalności opodatkowanej, wówczas podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia całości podatku. Odliczeniu od podatku należnego podlega podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług służących do wykonywania czynności opodatkowanych.
Aby spełniony został cel utworzenia rezerwy muszą to być znaczące ilości liczone w setkach tysięcy ton masy towarowej czy setkach tysięcy jednostek towarowych. Nieodpłatne przekazanie zlikwidowanej rezerwy strategicznej określonym przedsiębiorcom nie służy jej końcową konsumpcją (fizyczna likwidacja), gdyż takie ilości nie mogą być w ten sposób wykorzystane. Z reguły będzie to dalsze jej przetworzenie, a więc towar, już nie jako rezerwa zostanie przekazany do dalszej opodatkowanej działalności. Jeśli bowiem wydatki Agencji na rezerwę strategiczną związane z jej utrzymaniem będą miały na celu w przyszłości umożliwienie jej przetworzenia przez przyszłych inwestorów po zlikwidowaniu rezerwy, to zapewnienie takiej możliwości jest działaniem niewątpliwie związanym z przyszłymi czynnościami opodatkowanymi (np. sprzedaż towaru przetworzonego).
Minister, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargę należy oddalić.
2. Sąd wskazuje, że sposób rozumienia i stosowania w sprawie interpretacyjnej spornych przepisów, tj. art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 15 ust. 6 i art. 86 ustawy o VAT z uwzględnieniem sposobu działania Agencji (...) wynikającym z obowiązującej ją podstawy prawnej działania został już wyjaśniony w prawomocnym orzeczeniu, ponieważ zarzuty (o zbliżonej treści) naruszenia przywołanych przepisów były podstawą uprzednio badanej przez Sąd skargi z 25 marca 2015 r. (por. w szczególności s 2 skargi), rozpoznanej przez Sąd wyrokiem z 17 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1117/15. Zdaniem Sądu, skoro zasadnicze ("węzłowe") elementy badanej w niniejszym postępowaniu sprawy zostały ukształtowane prawomocnym wyrokiem Sądu z 17 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1117/15, to wskazania z tego wyroku należy uwzględnić w ocenie niniejszej skargi – z uwagi na treść art. 170 w zw. z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Przede wszystkim związanie podmiotów, o których mowa w art. 170 p.p.s.a. polega na związaniu dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych zawartych w przepisach prawnych. W konsekwencji podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zaś dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy kierować się jego uzasadnieniem. Te właśnie czynniki ograniczają w niniejszej sprawie możliwość Sądu podjęcia innego, niż wyrażone w sentencji, rozstrzygnięcia.
3. Sąd sygnalizuje, że w "drugim" sporze interpretacyjnym nie tylko uczestniczył w postępowaniu ten sam podmiot, obowiązują te same przepisy prawa, badany jest ten sam stan faktyczny, wykazujący istotne podobieństwo (tożsamość) ze stanem zaistniałym wcześniej, poddanym sądowoadministracyjnej kontroli – ale również zarzuty skargi z 26 września 2016 r. nie odbiegają od zarzutów ocenionej już skargi z 25 marca 2015 r., jak też problem prawny jest tożsamy z tym, co do którego wypowiedział się prawomocnie Sąd.
4. Zdaniem Sądu, z treści obecnie badanej skargi wynika, że przedmiotem sporu jest A/ opodatkowanie nieodpłatnego przekazania rezerw strategicznych oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego w części: - ustalającej, iż nieodpłatne przekazanie likwidowanych rezerw strategicznych dokonane przez Agencję nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT w związku z nieprzysługującym Agencji prawem do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia rezerw strategicznych; - B/ odmawiającej Agencji prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów towarów z przeznaczeniem na rezerwy strategiczne, związanych z działalnością podlegającą przepisom ustawy o VAT, jak i działalnością niepodlegającą tym przepisom (s. 2 skargi). Z tak zarysowanym źródłem sporu Skarżąca powiązała zarzuty naruszenia art. 13 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. oraz art. 86 ustawy o VAT poprzez uznanie, że "nieodpłatnie przekazując likwidowane rezerwy na podstawie ustawy o rezerwach Agencja nie działa jako podatnik VAT" oraz poprzez uznanie, że "Agencja nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu towarów z przeznaczeniem na rezerwy strategiczne w przypadku dalszego przekazania tych towarów do czynności opodatkowanych (...)."
5. Sąd zauważa, że przywołana powyżej kwestia "opodatkowania nieodpłatnego przekazania rezerw strategicznych oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego w części: - ustalającej, iż nieodpłatne przekazanie likwidowanych rezerw strategicznych dokonane przez Agencję nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT w związku z nieprzysługującym Agencji prawem do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia rezerw strategicznych" została rozstrzygnięta w (prawomocnym, bo niezaskarżonym przez Stronę) wyroku z 17 marca 2017 r., III SA/Wa 1117/15.
6. Należy przy tym zaznaczyć, że w przywołanym wyroku z 17 marca 2017 r. III SA/Wa 1117/15, jako istotę sporu Sąd przyjął, m.in., ustalenie "(...) czy Agencja (...) udostępniając utrzymywane rezerwy nieodpłatnie na podstawie przepisów ustawy o rezerwach strategicznych oraz przekazując nieodpłatnie likwidowane rezerwy strategiczne (zaznaczenie Sądu), w ramach realizacji decyzji Ministra Gospodarki o likwidacji asortymentów rezerw strategicznych działa jako podatnik podatku od towarów i usług". Ta "istota sporu" wydaje się być zbieżna z elementami interpretacji, które kwestionuje w niniejszym postępowaniu Strona (por. zarzut 1 i 2 skargi z 26 września 2016r.), zatem również uwagi wyrażone w tym orzeczeniu należy uwzględniać rozstrzygając niniejszy spór.
7. W powoływanym wyroku Sąd wskazał, że "(...) błędne jest stanowisko Ministra Finansów w zakresie w jakim uznał, że Agencja (...) działa jako podatnik podatku od towarów i usług udostępniając utrzymywane rezerwy nieodpłatnie na podstawie przepisów ustawy o rezerwach strategicznych". Sąd jednoznacznie stwierdził, że: "Agencja nabywając towary celem utworzenia rezerw strategicznych nie działa w charakterze podatnika VAT. Nabywane towary mają służyć ich udostępnianiu (wykorzystaniu) w celach wskazanych w art. 3 ustawy o rezerwach strategicznych. Udostępnianie tych rezerw strategicznych nie jest czynnością opodatkowaną VAT. W konsekwencji Agencji nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami nabywanymi celem utworzenia oraz utrzymywania rezerw strategicznych". Wskazania Sądu zostały wprost przywołane przez Ministra i zawarte na s. 23 interpretacji (k.43 akt administracyjnych), do czego Minister był zobowiązany na mocy prawomocnego wyroku.
8. Również kwestia "odmowy Agencji prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów towarów z przeznaczeniem na rezerwy strategiczne, związanych z działalnością podlegającą przepisom ustawy o VAT, jak i działalnością niepodlegającą tym przepisom" była przedmiotem rozważań w przywołanym wyroku III SA/Wa 1117/15. W wyroku tym Sąd stwierdził, że: "(...) nie można przyjąć, iż nabywając towary celem utworzenia oraz utrzymywania rezerw strategicznych oraz ich wykorzystania w celach wskazanych w art. 3 ustawy o rezerwach strategicznych, Agencja nabywa je jednocześnie w celu dalszej odsprzedaży. Agencja nabywa te towary jedynie dla celów wskazanych w art. 3 ustawy o rezerwach strategicznych, a decyzja o sprzedaży tych towarów jest konsekwencją późniejszej decyzji o wycofaniu tych towarów z działalności mającej na celu realizację zadań Państwa określonych w ustawie. W konsekwencji towary te nie są nabywane zarówno do działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT jak i działalności opodatkowanej VAT. Nie można przyjąć, że w chwili nabycia tych towarów część z nich ma służyć czynnościom opodatkowanym. W chwili nabycia towary te mają służyć utworzeniu oraz utrzymywaniu rezerw strategicznych celem ich udostępnienia na ściśle określone cele ustawowe, realizowane przez podmiot władzy publicznej. Dopiero w sytuacji, gdy nie zostaną one wykorzystane na te cele, możliwe jest ich przeznaczenie do sprzedaży".
9. Odnosząc się do zagadnienia podatkowych następstw "nieodpłatnego likwidowania rezerw strategicznych" (s. 2 skargi) należy przypomnieć, że w przywołanym wyroku Sąd wskazał, że również w takim wypadku "Agencja działa na zasadach analogicznych jak prywatny przedsiębiorca (...), lecz skoro "(...) Agencji nie przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia rezerw strategicznych (towarów), to przekazanie nieodpłatnie zlikwidowanych rezerw strategicznych nie jest dostawą towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Nie jest to zatem czynność opodatkowana podatkiem od towarów i usług". Przywołane wskazania z prawomocnego wyroku z 17 marca 2016 r. znalazły odzwierciedlenie na s 22 i s 23 zaskarżonej interpretacji. Stąd oznaczony numerem 1 zarzut naruszenia art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE, sformułowany na s 2 skargi, nie może zostać uwzględniony, niezależnie od braku precyzji w sformułowaniu przez Stronę tego zarzutu.
10. Sąd bowiem, a za nim Minister, nie uznał, jak wskazano w skardze na s. 2, zarzut 1 in fine, że Agencja "nie działa jako podatnik od towarów i usług", lecz podmioty te uznały, że Skarżąca "nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług" (s. 43 akt administracyjnych), względnie, że "(...) przekazanie nieodpłatnie zlikwidowanych rezerw strategicznych nie jest dostawą towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Nie jest to zatem czynność opodatkowana podatkiem od towarów i usług" (s. 22 z 27 – wyroku z 17 marca 2016 br., IIII SA/Wa 1117/15, CBOSA).
11. Stąd, skoro Minister w udzielonej interpretacji powielił w zasadzie wskazania Sądu, do czego był zobowiązany, zaś Agencja ponowiła argumentację z uprzednio złożonej – i co ważniejsze, rozpoznanej, skargi z 25 marca 2015 r. (por s 2 skargi w sprawie III SA/Wa 1117/15 i s. 2 skargi z 26 września 2016 r. III SA/Wa 3318/16 badanej w niniejszym postępowaniu) – niemożliwe było uwzględnienie trafności argumentacji już raz prawomocnie ocenionej.
12. Z tych powodów nie mogą zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 15 ust. 6 i art. 86 ustawy o VAT – zgodnie z art. 170 p.p.s.a. i wynikającymi z tego przepisu powinnościami.
13. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło