II SA/Sz 197/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-10-15
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszyło art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach oraz art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej bez podstaw?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszyło art. 153 P.p.s.a. poprzez rażące nieuwzględnienie wskazań sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach, które wiążą organ. Ponadto, organ naruszył art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ nie wykazał istnienia podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO umarzającej postępowanie odwoławcze, SKO ponownie umorzyło postępowanie, uznając, że odwołujący się nie posiadają statusu strony. Po kolejnym uchyleniu tej decyzji przez WSA, SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Spółka A. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 153 P.p.s.a. i art. 138 § 2 K.p.a.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art.138 § 2 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 82 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235) - określanej dalej skrótem "u.d.o.ś", po rozpatrzeniu odwołania B. S., B. M., B. D. od decyzji Burmistrza C. z dnia [...] r. Nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 7 elektrowni wiatrowych
FW "T." o mocy max. 3 MW każda i wysokości wieży do 150 m z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą zlokalizowanych na terenie Gminy C. w obrębach geodezyjnych: P., P. G., T., M., Ł., B. - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2009 r. Spółka A zwróciła się do Burmistrza C. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni FW "T.".
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.d.o.ś., Burmistrz C. ustalił na rzecz inwestora środowiskowe uwarunkowania realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia budowy zespołu elektrowni wiatrowych FW "T." wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. S., B. M., B. D. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. G.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie administracyjne wywołane odwołaniem B. S., B. M. oraz B. D. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odwołania były niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, ponieważ wymienione wyżej osoby nie posiadały przymiotu strony postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. inwestycji Spółki A.
Z kolei decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 33 – 38 oraz art. 73 – 85 u.d.o.ś., po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia [...] w P. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...] r.
Na decyzję SKO w K. z dnia [...] r. B. S., B. M. oraz B. D., złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając naruszenie art. 10 § 1 i art. 28 K.p.a. poprzez odmowę przyznania im statusu strony tego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w dniu 28 listopada 2012 r., wydał trzy wyroki, którymi uwzględnił skargę B. S. (sygn. akt II SA/Sz 511/12), B. M. (sygn. akt II SA/Sz 512/12) oraz B. D. (sygn. akt II SA/Sz 513/12) i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji FW "T.".
Sąd w wymienionych orzeczeniach wskazał, że zadaniem organu odwoławczego była analiza wszystkich wymienionych w raporcie oddziaływania na środowisko rodzajów zagrożeń w stosunku do działek stanowiących własność poszczególnych osób odwołujących się i ustalenie na tej podstawie okoliczności posiadania bądź nie przymiotu strony postępowania, czego organ nie dokonał. Sąd stwierdził, że w zakresie ustalenia strefy oddziaływania hałasu organ odwoławczy pominął stanowiącą własność B. S. działkę o nr [...]. Nie jest też jasne, kto dokonał wyrysowania na kopii mapy izofony o wartości 40 dB oraz planowanych miejsc posadowienia turbin, (oznaczonych niebieskim tuszem oraz ołówkiem), na podstawie których organ przeprowadził ustalenia w zakresie odległości pomiędzy miejscem posadowienia turbiny A6 oraz przebiegu izofony o wartości 40 db, a działkami należącymi do osób odwołujących się. Zdaniem Sądu, nie jest również jasne, w jaki sposób przeprowadzone zostało badanie przez organ tych odległości na kopii mapy. Na mapie tej nie zostały bowiem oznaczone odległości pomiędzy poszczególnymi działkami a linią izofony o wartości 40 dB. Na odległości 350 - 450 m wyznaczonej strefy hałasu o wartości 40 dB od granic działek otaczających planowaną inwestycję wskazano w raporcie oddziaływania na środowisko, sporządzonym przez inwestora. Jednakże odległości te nie znajdują potwierdzenia w zakresie ustaleń dokonanych przez organ. Organ nie wyjaśnił dlaczego w zakresie analizy oddziaływania akustycznego weryfikacji poddane zostały odległości wyłącznie w stosunku do jednej konkretnej turbiny spośród siedmiu planowanych. Sąd wskazał, że przy ocenie przymiotu strony postępowania organ II instancji powinien wziąć pod uwagę wszystkie rodzaje oddziaływań, które zostały uwzględnione w raporcie oddziaływania na środowisko, w tym również oddziaływania, które w przypadku tego rodzaju inwestycji nie stanowią przedmiotu regulacji normatywnej. Wskazał też na konieczność uwzględnienia oddziaływania akustycznego również na etapie realizacji inwestycji, a nie tylko jej funkcjonowania, zagadnienie oddziaływania infradźwięków, przewidywanych rodzajów i ilości odpadów oraz zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, czy też problematykę emisji pól elektromagnetycznych.
Również Stowarzyszenie [...] w P. G. (dalej określane jako Stowarzyszenie [...], złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r.
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 510/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę ww. Stowarzyszenia [...] wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...] r., a po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r. II OSK 1642/13 oddalił skargę kasacyjną.
Po uchyleniu przez WSA w S. decyzji z dnia [...] r.
i ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], ponownie umorzyło postępowanie odwoławcze B. S., B. M. i B. D. dotyczące decyzji środowiskowej Burmistrza C. z dnia [...] r., uznając, iż odwołujący się nie spełniają przesłanek uznania ich za stronę przedmiotowego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na powyższą decyzję wniosła B. S. (sygn. akt II SA/Sz 606/13) oraz B. M. (sygn. akt II SA/Sz 607/13), zarzucając skarżonej decyzji naruszenie art. 28 K.p.a. oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie zaleceń i poglądów zawartych w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2012 r.
Wyrokiem z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 606/13 wydanym w sprawie z połączonych skarg B. S. i B. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nadal nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań, wynikającej z uzasadnienia wyroków uwzględniających skargi B. S. i B. M. z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. II SA/Sz 511/12 oraz II SA/Sz 512/12), czym naruszył art. 153 P.p.s.a. Organ odwoławczy wypełnił zalecenia Sądu częściowo, tzn. wyłącznie w zakresie emisji hałasu, stwierdził, iż nieruchomości odwołujących się położone są poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, co oznacza, że osoby te nie posiadają przymiotu stron postępowania. Zdaniem Sądu, twierdzenia organu odwoławczego o braku legitymacji odwołujących się (w świetle art. 28 K.p.a.) do uczestnictwa w postępowaniu i kwestionowania decyzji Burmistrza C. były przedwczesne. Analizując bowiem uzasadnienie kwestionowanej decyzji, w żadnych jej fragmencie nie sposób odnaleźć stanowiska organu odwoławczego, co do pozostałych rodzajów możliwych oddziaływań, które zostały uwzględnione w raporcie oddziaływania na środowisko, w tym również ujętych w nim oddziaływań, które w przypadku tego rodzaju inwestycji nie stanowią przedmiotu regulacji normatywnej. Sąd zauważył, iż w uprzednio wydanych w sprawie wyrokach wskazano, iż organ winien wziąć pod uwagę, oprócz zagrożenia hałasem, także inne rodzaje oddziaływań na środowisko, jakie zostały wymienione w raporcie, w tym oddziaływane akustyczne również na etapie realizacji inwestycji, a nie tylko jej funkcjonowania, zagadnienie oddziaływania infradźwięków, przewidywanych rodzajów i ilości odpadów oraz zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, czy też problematykę emisji pól elektromagnetycznych. Ponadto jak wynika z treści raportu, autorzy tego dokumentu przewidują, że w trakcie prac budowlanych, mogą pojawiać się oprócz odpadów budowlanych, także emisje zanieczyszczeń, np. paliwa, smary z grupy substancji ropopochodnych lub gazowych (str. 24). W fazie eksploatacji przewiduje się wymianę oleju przekładniowego (str. 25 raportu), który jest zaliczany do odpadów niebezpiecznych (kwalifikowany do grupy 1302 wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Z kolei na stronie 56 raportu, wskazuje się na oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia w fazie budowy m.in. poprzez emisję hałasu i zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego. W fazie eksploatacji należy zwrócić uwagę nie tylko na emisję hałasu, ale także emisję pola elektromagnetycznego. Autorzy raportu, na stronie 66, wśród możliwych oddziaływań inwestycji wymienili też infradźwięki, które mogą oddziaływać na narząd słuchu, organy wewnętrzne, układ oddechowy, nerwowy i naczyniowo – wieńcowy, a wnioski
w zakresie poziomu hałasu infradźwiękowego i natężenia, przedstawili w formie tabeli nr 7. Jak wynika zaś ze strony 84 raportu, źródłami emisji pól elektromagnetycznych i elektrycznych są turbiny wiatrowni oraz obiekty infrastruktury towarzyszącej inwestycji, stanowiące elementy powiązane m.in. przewody energetyczne, czy stacje zasilania. Sąd zwrócił także uwagę na analizę raportu przedstawioną na str. 86 - 87, gdzie jego autorzy wskazali na możliwość wystąpienia sytuacji losowych o bardzo małym prawdopodobieństwie wystąpienia, ale które należy przewidzieć i uwzględnić np. awarii technicznej, w wyniku której może dojść do wycieku paliwa (olej napędowy) i skażenia podłoża gruntowego, zniszczenia elementów elektrowni, maszyn i sprzętu, mienia, sieci energetycznych, transformatorów itp. Na stronie 92 raportu, wpływ na warunki życia
i zdrowie ludzi, możliwy jest w okresie realizacji przedsięwzięcia. Z kolei minimalizacja pozostałych oddziaływań na środowisko na etapie budowy i funkcjonowania, zostały wskazane na str.101-102 raportu.
Sąd w wyroku II SA/Sz 606/13 orzekł, że ponownie rozpatrujący sprawę organ winien, w pełnym zakresie i wyczerpująco odnieść się do wcześniejszych wskazań Sądu co do wszystkich możliwych, jakie zostały wymienione w treści raportu, rodzajów zagrożeń w stosunku do działek stanowiących własność poszczególnych osób odwołujących się i następnie ustalenie okoliczności posiadania, bądź nie, przymiotu strony przedmiotowego postępowania. Aktualne pozostają nadal konkluzje Sądu, wyrażone w uzasadnieniach wyroków z dnia 28 listopada 2012 r., że organ przeprowadził analizę w sposób wybiórczy, ograniczając ją tylko do jednego źródła zagrożeń. Organ winien także wskazać wyraźnie źródła danych na jakich oparł zaskarżone rozstrzygnięcie. Brak poczynienia przez organ koniecznych ustaleń stanu faktycznego sprawy, uniemożliwia na obecnym etapie jej kontroli, przystąpienie przez Sąd do merytorycznej oceny trafności argumentów, jakimi organ się posłużył uznając, że działki skarżących położone są poza obszarem negatywnego oddziaływania farmy wiatrowej na czynnik hałasu.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wydało w dniu [...] r. opisaną na wstępie decyzję uchylającą decyzję środowiskową z dnia [...] r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO przytoczyło m.in. powyższe wskazania
i oceny Sądu, stwierdzając, iż z przedstawionych ustaleń raportu płynie niezaprzeczalny wniosek, że budowa zespołu 7 elektrowni wiatrowych FW "T."
z niezbędną infrastrukturą stanowi źródło ogromnych zagrożeń dla zdrowia i warunków życia ludzi, powoduje różnorodne zanieczyszczenia, skażenia podłoża gruntowego, grozi zniszczeniem mienia, powoduje hałas infradźwiękowy, emituje szkodliwe pole elektromagnetyczne. W tym stanie rzeczy - zdaniem organu - należałoby rozważyć, czy budowa na tym terenie tego rodzaju elektrowni wiatrowej jest w ogóle dopuszczalna w świetle omówionego raportu. Można byłoby się zastanowić nad pewnymi korektami w lokalizacji i projekcie budowy elektrowni.
W konkluzji SKO w K. stwierdziło, iż "zgodnie (...) z art. 68 ustawy
z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, organ I instancji, określając zakres raportu może, kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania na środowisko, wskazać rodzaje wariantów alternatywnych, wymagających zbadania, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska, wymagającego szczegółowej analizy oraz zakres i metody badań".
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. Spółka A zarzucając jej naruszenie:
- art. 153 P.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uprzednio zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach WSA w S.
- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej, mimo braku podstaw do wydania tego typu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,
- art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez zaniechanie zamieszczenia w treści decyzji obligatoryjnych elementów jej uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że w wyniku jej skargi sprawa rozpoznawana będzie przez WSA w S. już po raz kolejny. Każdy z uprzednio wydanych wyroków został oparty na ustaleniu, że odmowa przypisania danej osobie statusu strony została przez SKO oparta na niepełnej i niedokładnej analizie materiału dowodowego, w związku z czym SKO - w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy - zostało zobowiązane do poczynienia samodzielnych, merytorycznych ustaleń w tym przedmiocie. Każdy z wyroków WSA ograniczał się do uchylenia wyłącznie odpowiedniej decyzji SKO, bez uszczerbku dla poprzedzającej je decyzji Burmistrza C. z dnia [...] r. Rozumując na zasadzie art. 135 P.p.s.a. a contrario należy zatem uznać, że w ocenie WSA w S. uchylenie decyzji organu I instancji nie było niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Ustalenie takie jest oczywiste zważywszy na fakt, iż przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy uczestnikom przysługiwał taki status prawny, który uprawniałby ich do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowej inwestycji. Dopiero udzielenie pozytywnej odpowiedzi na ww. pytanie otwierałoby drogę do uchylenia decyzji Burmistrza C. Oczywiste winno być, że zadanie polegające na poczynieniu ustaleń niezbędnych do udzielenia tej odpowiedzi zostało powierzone SKO, a nie organowi I instancji. Tymczasem SKO, mając pełną świadomość spoczywania na nim ww. obowiązku oraz przedmiotu i zakresu czynności niezbędnych do jego wykonania, uchyliło decyzję organu I instancji, bezpodstawnie delegując własne zadanie wynikające z wyroków WSA na organ I instancji. W świetle wskazań co do dalszego postępowania zawartych w tych wyrokach takie rozstrzygnięcie jest ewidentnym naruszeniem normy wynikającej z art. 153 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie to narusza również normę z art. art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ na aktualnym etapie nie istnieją żadne podstawy do przypisania decyzji Burmistrza jakiejkolwiek proceduralnej wady. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie SKO doprowadziło zatem do sytuacji, w której poczynienie ustaleń mogących hipotetycznie skutkować negatywną oceną decyzji organu I instancji zostało powierzone temu właśnie organowi. Zaskarżonej decyzji należy zarzucić również całkowity brak wskazania (nie mówiąc o wyjaśnieniu) względów, jakimi SKO kierowało się wydając w opisanych wyżej okolicznościach decyzję kasatoryjną. Na próżno w nim szukać również wytycznych, którymi organ I instancji miałby się kierować przy badaniu, czy odwołującym się przysługiwał status strony. Opisane zaniechanie zamieszczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obligatoryjnych elementów jej uzasadnienia faktycznego i prawnego pozwala wręcz twierdzić, że decyzja ta nie nadaje się do merytorycznej weryfikacji przez WSA, co samo w sobie powinno przesądzać o jej uchyleniu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje :
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez Sąd administracyjny podlegał będzie akt, który narusza przepis prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności określoną w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub
w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 P.p.s.a.).
Skargę należało uznać za zasadną. Nie sposób bowiem odmówić słuszności
i trafności podniesionych w niej zarzutów i ich argumentacji.
Nie będąc z mocy art. 134 P.p.s.a. związany wnioskami skargi Sąd uznał,
iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję tym razem naruszył art. 153 P.p.s.a., w sposób rażący. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ewentualne odstępstwo od zasady związania oceną prawną jest dopuszczalne wyłącznie w razie zmiany przepisów prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także w razie wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Jak wynika z akt, w tej sprawie, nie nastąpiły żadne zasadnicze zmiany w stanie faktycznym i prawnym sprawy, które uprawniałyby organ odwoławczy do odstąpienia od omawianej zasady z art. 153 P.p.s.a.
Aktualne zatem pozostawały dla organu wskazania i wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 lipca 2014 r. II SA/Sz 606/13, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r.
W motywach tego wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z powołanego wyżej art. 153 P.p.s.a., gdyż tylko częściowo wypełnił zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniach wyroków z dnia 28 listopada 2012 r., uwzględniających skargi B. S., B. M., B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wydaną w tym samym przedmiocie, tj. umorzenia postępowania odwoławczego, wszczętego wniesionymi przez skarżących odwołaniami, w dniu [...] r. Sąd stwierdził, że organ dokonał jedynie ustaleń co do oddziaływania planowanej inwestycji w zakresie emisji hałasu i jedynie na tej podstawie ocenił, iż nieruchomości odwołujących się położone są poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, a zatem osoby te nie posiadają przymiotu stron postępowania, co – w ocenie Sądu – było niewystarczające do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.
Formułując w wyroku z dnia 31 lipca 2014 r. kolejne wytyczne dla organu
II instancji, w zasadzie powtarzając je z poprzedniego wyroku wydanego w tej sprawie, Sąd podał, że organ winien wziąć pod uwagę wszystkie rodzaje oddziaływań na środowisko, jakie zostały wymienione w raporcie, czyli kwestie oddziaływania akustycznego również na etapie realizacji inwestycji, a nie tylko jej funkcjonowania, zagadnienie oddziaływania infradźwięków, przewidywanych rodzajów i ilości odpadów oraz zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, czy też problematykę emisji pól elektromagnetycznych. Sąd szczegółowo wskazał, z odniesieniem się do konkretnych zapisów na stronach raportu, jakie zagadnienia
z zakresu oddziaływań winien rozważyć organ II instancji dla bezspornego ustalenia, czy powołane czynniki mogą oddziaływać na nieruchomości odwołujących i czy z tego względu osobom tym przysługiwałby przymiot stron postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Sąd podkreślił również, że organ II instancji winien wskazać wyraźnie źródła danych na jakich oparł zaskarżone rozstrzygnięcie.
Tak więc w rozpoznawanej obecnie sprawie organ II instancji dwukrotnie już otrzymał - w wyrokach Sądu – wskazówki, co do kierunku i zakresu koniecznych ustaleń mających znaczenie – w świetle art. 28 K.p.a. - dla prawidłowego ustalenia stron postępowania administracyjnego.
W świetle powyższych wskazań Sądu, ponownie rozpatrujący sprawę organ odwoławczy zobowiązany był przeanalizować oddziaływanie wymienionych w treści raportu oddziaływania na środowisko zagrożeń w stosunku do działek stanowiących własność osób odwołujących się i - w oparciu o tę analizę - ustalić posiadanie przez nich bądź nie, przymiotu strony przedmiotowego postępowania, a zatem i uprawnienie do wniesienia odwołania od wydanej decyzji środowiskowej.
Zatem organ odwoławczy, rozpoznając ponownie odwołania, winien był
w szczególności przesądzić o statusie odwołujących się jako stron postępowania
w oparciu o dokonaną analizę i orzec merytorycznie, o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, lub przekonywująco wykazać, iż takie oddziaływanie nie ma miejsca, wobec czego odwołującym się prawo złożenia odwołania nie przysługuje i postępowanie odwoławcze umorzyć.
Tymczasem Kolegium, uchylając decyzję organu I instancji, dokonało merytorycznego rozpoznania odwołań, zatem uznało, iż odwołującym się przysługuje status stron postępowania, bez żadnej analizy tej kwestii, choć wcześniej dwukrotnie to uprawnienie odwołujących się kwestionowało.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy w zasadzie zacytował treść wyroku Sądu z dnia 31 lipca 2014 r. w zakresie rodzaju oddziaływań planowanej inwestycji FW "T.", jakie winien był rozważyć podejmując to rozstrzygniecie, a w konkluzji wskazał, że "z zacytowanych ustaleń raportu wynika,
iż planowana elektrownia wiatrowa stanowi źródło ogromnych zagrożeń dla zdrowia
i warunków życia ludzi, powoduje różnorodne zanieczyszczenia, skażenia podłoża gruntowego, grozi zniszczeniem mienia, powoduje hałas infradźwiękowy, emituje szkodliwe pole elektromagnetyczne".
Tak sformułowane uzasadnienie zaskarżonej obecnie decyzji organu odwoławczego świadczy o tym, że organ nie dokonał własnych ustaleń i rozważań
w zakresie oddziaływania spornej inwestycji w stosunku do nieruchomości skarżących, w zakresie ich interesu prawnego, o co chodziło Sądowi w wydanych wcześniej wyrokach.
Tym samym organ naruszył nie tylko art. 153 P.p.s.a, o czym mowa powyżej, ale też podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77, K.p.a.).
Co więcej, organ odwoławczy, opierając się na ogólnym stwierdzeniu, że inwestycja może stanowić zagrożenie dla środowiska, uchylił decyzję Burmistrza C. ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji Spółki A i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, bez podania nie tylko konkretnych przyczyn, uchybień jego decyzji ale też bez jakichkolwiek wskazówek w tym zakresie.
Rację zatem ma skarżąca, że takie postępowanie organu odwoławczego stanowi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tymczasem organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie nawiązał do powyższych przesłanek.
Dostrzeżone wady zaskarżonej decyzji skutkowały koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Sąd uznał, że w związku z tym, że organ odwoławczy, po raz kolejny, trzeci, nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu wskazań Sądu i podjął rozstrzygnięcie ewidentnie sprzeczne z treścią art. 138 § 2 K.p.a. i art. 153 P.p.s.a., należało przyjąć, że doszło do rażącego naruszenia prawa.
Nie bez znaczenia dla podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia jest też okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia
25 lutego 2015 r. II OSK 1642/13 oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia A
od oddalającego jego skargę na tę samą decyzję Burmistrza C. z dnia
[...] r., wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt
II SA/Sz 510/12.
W wyroku tym NSA stwierdził, że wydanie przez Burmistrza C. decyzji
z dnia [...] r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia nastąpiło w zgodzie z wymogami proceduralnymi określonymi ww. przepisami u.d.o.ś. Ponadto NSA, wskazał, że po wydaniu wyroku o sygn. akt II SA/Sz 606/13 Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było uprawnione do merytorycznego rozpatrywania odwołań skarżących. Nawet gdyby przyjąć, że odwołania wniosły osoby, którym przysługuje status strony, to postępowanie odwoławcze i tak powinno być przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzone, tylko z innej przyczyny. Nie jest bowiem dopuszczalne rozpatrywanie kolejnych odwołań od decyzji organu I instancji, gdy co najmniej jedno odwołanie zostało już rozpatrzone, postępowanie odwoławcze w takim przypadku zostaje bowiem zakończone. Merytoryczne rozpatrzenie przez SKO przedmiotowych odwołań doprowadziło do niedopuszczalnej sytuacji, w której decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] utrzymano w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...]r.
w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, stwierdzając tym samym jej zgodność z prawem, zaś zaskarżoną obecnie decyzją tego samego organu z dnia [...] r. na skutek rozpatrzenia odwołań innych osób ta sama decyzja Burmistrza C. została uchylona.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło