II SA/Sz 606/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. wniosku Spółki A. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg B. S. i B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanowił: odmówić dopuszczenia Spółki A. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołań B. S. i B. M. wniesionych od decyzji Burmistrza z dnia [...], wydanej na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), ustalającej, na wniosek inwestora, środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych, składającego się z turbin wiatrowych o łącznej mocy nominalnej [...], w obrębach geodezyjnych: w gminie wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą – " ". Inwestorem spornego przedsięwzięcia jest Spółka A. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą , która jest uczestnikiem niniejszego postępowania sądowego, co oznacza, że przysługują jej prawa strony w tym postępowaniu, czyli takie jak przysługują skarżącemu i organowi, z zastrzeżeniem oczywiście wyjątków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. (np. art. 60 – cofnięcie skargi). Zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 12 P.p.s.a., ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosownie do art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Wniosek o dopuszczenie do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika postępowania złożyła spółka A. , która jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego numer [...] uczestniczącej w postępowaniu spółki A. jest jedynym wspólnikiem (udziałowcem) tej spółki. W uzasadnieniu wniosku, spółka przede wszystkim powołuje się na ochronę jej praw majątkowych, ściśle związanych z planowanym przedsięwzięciem farmy wiatrowej " ", a wynikających z posiadanych przez nią udziałów w spółce realizującej to przedsięwzięcie. Według spółki, ochrona jej praw – jako wspólnika - wymaga bezpośredniego udziału w postępowaniu i działań prawnych w celu zapewnienia spółce możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji poprzez "" decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji spornego przedsięwzięcia. Realizacja tej inwestycji ma bowiem wpływ na sytuację finansową spółki inwestującej, a tym samym ma wpływ na udziały i prawa wspólnika inwestora. Z powyższego wynika, zdaniem spółki , jej interes prawny do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Rozpoznając sprawę z ww. wniosku, Sąd wziął pod uwagę konstrukcję prawną spółki charakter i ustrój tej jednostki organizacyjnej oraz zaistniałe okoliczności sprawy, w szczególności fakt, że spółka A. , inwestor przedsięwzięcia, bierze czynny udział w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym i posiada wszelkie uprawnienia procesowe w tym postępowaniu, a tym samym ma możliwość obrony swych praw jako przedsiębiorcy i podejmowania wszelkich działań prawnych zmierzających pośrednio do realizacji spornej inwestycji. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 151 § 1 Kodeksu spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1030), spółka , może być utworzona w każdym celu prawnie dopuszczalnym, w tym również w celu prowadzenia działalności gospodarczej i wówczas będzie jej przysługiwał status przedsiębiorcy. Jest to kapitałowa spółka handlowa, która powstaje w wyniku umowy przynajmniej dwóch osób lub w drodze jednostronnej czynności prawnej, a której to wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia celu spółki przez wniesienie wkładów na pokrycie udziałów w kapitale (art. 152 – 154 KHS) oraz jeżeli umowa tak stanowi przez współdziałanie w inny oznaczony sposób. Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki (art. 151 § 4 KHS) i są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w umowie spółki (art. 151 § 3 KHS). Przy czym świadczenia te mogą mieć przykładowo charakter osobisty - pełnienie funkcji członka rady nadzorczej, rzeczowy – udostępnienie spółce pomieszczeń, itp. Spółkę A. można zatem zdefiniować jako organizację wspólników o strukturze korporacyjnej z osobowością prawną, działającą przez swoje organy ( ), mającą podzielony na udziały kapitał zakładowy i odpowiadającą za zobowiązania spółki wyłącznie swoim majątkiem. Jest to więc, niezależnie od więzi prawnych (umowa, akt założycielski) łączących wspólników ze spółką samodzielny i odrębny od wspólników podmiot praw. W tym też kontekście Sąd rozpatrywał wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym spółki. Podkreślić również należy, ze wśród przepisów regulujących ustrój i działanie spółki z ograniczona odpowiedzialnością., brak jest regulacji prawnych obligujących wspólników tej spółki do podejmowania działań prawnych na rzecz spółki w sprawach takich jak przedmiotowa. Zgodnie z art. 201 § 1 KHS, zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuję spółkę, oczywiście w zakresie wyznaczonym przez wspólników i przepisy kodeksy spółek handlowych. Ponadto prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (art. 204 § 1 KHS), a więc i tych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Bez wątpienia spółka jest zorganizowanym przedsiębiorcą, posiada własny majątek, zdolność prawną, a z chwilą wpisu do rejestru sądowego uzyskała osobność prawną (art. 12 KHS), a zatem jest podmiotem wszelkich praw i obowiązków związanych z prowadzoną, we własnym imieniu i na własny rachunek, działalnością gospodarczą, w ramach której mieści się również sporna inwestycja farmy wiatrowej. Spółka A. ta jest reprezentowana przed sądem w sposób prawidłowy przez swój zarząd. Należy uznać, że spółka ma w pełni możliwość podejmowania działań prawnych w tym postępowaniu w imieniu i na rzecz spółki w celu obrony swych praw jako inwestora kwestionowanego przez inne podmioty przedsięwzięcia. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych by traktować spółkę i jej wspólnika jako dwa niezależnie działające przedsiębiorstwa powiązane wspólnym celem gospodarczym – realizacja spornej inwestycji. Stosownie do art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wyjaśnić trzeba, że na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalone zostało stanowisko, że przepis art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej, gdyż ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Posiadanie interesu prawnego w konkretnym postępowaniu administracyjnym wymaga, by ten interes był osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny, oparty na przepisie prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11 i z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 176/11, publikowane w internetowej Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Reasumując, Sąd stwierdził, ze Spółka A. nie legitymuje się interesem prawnym opartym na konkretnych przepisach powszechnie obowiązującego prawa, chociażby z ustawy o spółkach prawa handlowego, aby skutecznie żądać dopuszczenia jej do udziału na prawach strony w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Faktyczne zainteresowanie wspólnika (będącego również przedsiębiorcą) rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy nie jest wystarczające do uznania jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa i o którym mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a. Brakiem jest zatem przesłanek uzasadniających konieczność jednoczesnego udziału w tym postępowaniu sądowym należycie reprezentowanej spółki będącej stroną postępowania i jej wspólnika, co skutkować musiało odmową dopuszczenia do udziału spółki do postępowania w charakterze jego uczestnika. O powyższym Sąd orzekł na wstępie na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a.