IV SA/Wa 85/17

WyrokWSA w Warszawie2017-03-27

Skład orzekający: Wanda Zielińska - Baran, Kaja Angerman, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej, dotyczy również nieruchomości, które są objęte jedynie skutkiem ograniczenia sposobu korzystania z nich (art. 22 ust. 1 specustawy), a nie tylko tych, w stosunku do których następuje odjęcie prawa własności (art. 19 ust. 3-5 specustawy)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej, jest obowiązkowy zarówno dla nieruchomości, w stosunku do których następuje odjęcie prawa własności, jak i dla tych, w których jedynie ogranicza się sposób korzystania. W obu przypadkach pojęcie "wydania nieruchomości" należy rozumieć jako udostępnienie nieruchomości, czy to całkowite, czy częściowe, co uzasadnia konieczność określenia terminu w decyzji lokalizacyjnej.
Stan faktyczny
Spółka P. S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która uchyliła część decyzji Wojewody dotyczącą terminu wydania nieruchomości i orzekła nowy termin. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że termin wydania nieruchomości nie jest wymagany dla nieruchomości, w których jedynie ogranicza się sposób korzystania. Spółka kwestionowała również prawo Ministra do uchylenia części decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę spółki P. S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oddala skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych ( DZ. U. z 2016 r., poz. 1812), po rozpatrzeniu odwołań B. B. i M. T. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych dla inwestycji pod nazwą: budowa odcinków linii 400 kV [...], w pkt I. uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 11, zapis stanowiący dotychczasową treść pkt 8 dotyczącego terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia i w tym zakresie orzekł " 8. Termin wydania nieruchomości: Działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych określam termin wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stała się ostateczna." ; w pkt II. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r. spółka P. S.A. z siedzibą w K., zwana dalej "inwestorem", wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych dla inwestycji polegającej na budowie odcinków linii elektroenergetycznej 400 kV [...] w odniesieniu do w do wymienionych nieruchomości położonych na terenie gmin [...], [...], [...], [...], powiat [...] oraz na terenie gmin [...], [...], [...], [...], powiat [...]. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] lutego 2016 r., wskazaną w sentencji decyzję, sprostowaną następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Odwołania od tej decyzji wniosły B. B. i M. T., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Minister rozpatrując sprawę stwierdził, że wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera elementy wskazane w art. 4 specustawy przesyłowej, w tym wykaz nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Wojewoda [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków, uwag i zastrzeżeń, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lutego 2016 r., zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o powyższym w drodze obwieszczeń zamieszczonych w [...] Urzędzie Wojewódzkim w W. oraz na stronie internetowej tego urzędu, a także w Urzędach Gmin w: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] odpowiednio w dniach od [...] lutego do [...] marca 2016 r. oraz w prasie o zasięgu ogólnopolskim - "N." wydanie z dnia [...] lutego 2016 r. W obwieszczeniach organ pierwszej instancji zawarł oznaczenie nieruchomości lub ich części, objętych wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oraz informację o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy. Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ drugiej instancji stwierdził, iż wydana decyzja wymaga dokonania korekty merytoryczno – reformacyjnej, gdyż nie spełnia ona warunku określonego w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej. terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, iż nie określa się terminu wydania nieruchomości, gdyż niniejsza inwestycja nie dotyczy nieruchomości, o których mowa w art. 19 ust. 3 specustawy przesyłowej tj. nieruchomości, na których jest planowana budowa stacji elektroenergetycznej, które staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Według Ministra termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń zawarty w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dotyczy zarówno nieruchomości, w stosunku do których decyzja ta ma wywołać skutki z art. 19 ust. 3-5 specustawy przesyłowej, jak i nieruchomości, w stosunku do których decyzja ta ma wywołać skutki z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej stanowi o obowiązkowym wyznaczeniu w decyzji "terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń...". Zacytowane sformułowanie użyte w tym przepisie nawiązuje do brzmienia art. 141 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.), zwanej dalej "uopea", który stanowi o wykonaniu obowiązku "wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo innego pomieszczenia". Zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu dotyczy on również obowiązku wydania nieruchomości na określony okres czasu. Nie ulega wątpliwości, że na podstawie art. 141 § 4 uopea dochodzi do wykonania zarówno decyzji wywłaszczeniowych sensu stricte (wydanych na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jak i decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na cele wskazane w art. 124, 125, 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, (por. J. Radwanowicz - Wanczewska, Komentarz do art. 141 uopea [w:] D. R. Kijowski (red.) "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz", LEX 2015 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt. I OSK 12/06). Jasnym jest zatem, że termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej, dotyczy nieruchomości, wobec których decyzja wywarła skutek z art. 19 ust. 3-5 tej ustawy. Skutek ten polega na odjęciu prawa własności nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi i przejściu tego prawa na Skarb Państwa. Jest to więc skutek odpowiadający wywłaszczeniu, choć nie jest to wywłaszczenie sensu stricte. Z kolei skutki decyzji wymienione w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej są analogiczne do skutków decyzji o ograniczeniu prawa własności nieruchomości, wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodać należy, iż zdanie drugie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej nakazuje stosować odpowiednio przepisy art. 124 ust. 2 i 5 - 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co jeszcze bardziej podkreśla związek instytucji prawnych uregulowanych w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej i w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, na podstawie art. 24 specustawy przesyłowej w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro tak, to do skutków prawnych decyzji wynikających z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej należy także odpowiednio stosować art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym wprost mowa jest o wykonywaniu w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku właściciela lub użytkownika wieczystego, wskazanego w decyzji o ograniczeniu prawa własności, udostępnienia nieruchomości. Jak wyżej wskazano, art. 141 § 1 uopea przewiduje w tych przypadkach środek egzekucyjny prowadzący do odebrania nieruchomości w celu jej wydania wierzycielowi. Wydanie nieruchomości nastąpi oczywiście wyłącznie w granicach uprawnienia wierzyciela i obowiązku zobowiązanego wynikającego z decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej, dotyczy także nieruchomości, wobec których decyzja wywołuje skutki z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Powyższego stanowiska zdaniem organu nie zmienia to, że na podstawie art. 25 ust. 1 specustawy przesyłowej decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych podlega natychmiastowemu wykonaniu. Podobnie uregulowano rzecz w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., Nr 26, poz. 133, z póżn, zm.), zwanej dalej "uoEURO", który stanowił, że wszystkie decyzje wydane w związku z realizacją przedsięwzięcia Euro 2012 podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Jednocześnie w art. 24 ust 1 pkt 7 uoEURO ustanowiono, że decyzja o lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 zawierać musiała termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Termin ten nie mógł być krótszy niż 30 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 stała się ostateczna (art. 24 ust. 6 uoEURO). W oparciu o ww. przepisy uoEURO Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 579/11, LEX nr 992605, stwierdził, że "Brak określenia w decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 terminu wydania nieruchomości narusza przepis art. 24 ustawy z 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Termin ten nie wynika wprost z treści art. 24 ust. 6 tej ustawy. Przepis ten bowiem określa jedynie, że termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 stała się ostateczna. Tym samym z powołanej normy w zestawieniu jej z datą w której decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 stała się ostateczna można jedynie określić, najwcześniej, z jaką datą może nastąpić wydanie nieruchomości. Termin ten jednak musi być konkretnie wskazany w treści decyzji, co wynika wprost z zapisu art. 24 wyżej wymienionej ustawy". Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się zatem za obowiązkiem określania w decyzji o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 terminu wydania nieruchomości, i to wynoszącego co najmniej 30 dni, mimo natychmiastowej wykonalności tej decyzji, wynikającej z art. 34 ust. 1 uoEURO . W związku w powyższym, organ odwoławczy wprowadził do zaskarżonej decyzji zapis określający termin wydania nieruchomości objętych zakresem tej decyzji, co znalazło swoje potwierdzenie w pkt 1 niniejszej decyzji. Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy przesyłowej oraz, że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w pkt I niniejszej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniach, organ odwoławczy wyjaśnił dlaczego uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie, odnosząc się wnikliwie do poszczególnych zarzutów podniesionych przez strony. W konstatacji Minister stwierdził, że zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, jak i zaskarżoną decyzja Wojewody [...] – poza częścią uchyloną niniejszą decyzją – nie naruszają prawa, dlatego orzekł jak w rozstrzygnięciu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka P. S.A. z siedzibą w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając decyzję w części, tj. w zakresie punktu I rozstrzygnięcia, zarzucając jej: 1. naruszenie przepisu prawa materialnego, mający istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej oraz art. 222 w zw. z art. 348 i art. 337 Kodeksu cywilnego (dalej: KC), - art. 8 ust. 1 pkt. 8 w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 6 oraz z art. 21 ust. 8 specustawy przesyłowej, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec: a) nieuprawnionego przyjęcia, że specustawa przesyłowa wymaga ustalenia terminu dla wydania nieruchomości, wskazanych w art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej, pomimo że: - termin taki nie stanowi elementu decyzji lokalizacyjnej, odnoszącej się wyłącznie nieruchomości objętych ograniczenie z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, jako że wobec treści art. 19 ust. 6 tej ustawy inwestor uprawniony jest do zajęcia nieruchomości w celu prowadzenia robót na nieruchomościach ograniczonych w sposobie korzystania z już chwilą ostateczności decyzji lokalizacyjnej i w żaden sposób nie jest to powiązane z wydaniem nieruchomości, w związku z czym oznaczenie terminu takiego wydania niczemu nie służy, byłoby niecelowe i zbędne, - brak jest podstaw dla oznaczenia w decyzji terminu wydania nieruchomości jako że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 22 ust. 1 ustawy nie polega na wydaniu nieruchomości w rozumieniu przeniesienia posiadania, jak to ma miejsce w sytuacjach wskazanych w art. 19 ust. 3-5 ustawy, lecz na uprawnieniu inwestora celu publicznego do korzystania z nieruchomości pozostającej w posiadaniu właściciela ( jej czasowemu udostępnieniu), ograniczając jedynie uprawnienie właściciela z zakresu korzystania z nieruchomości poprzez nałożenie obowiązku znoszenia wykonywanych robót budowlanych, do czego nie jest wymagane wydanie nieruchomości, - wymóg oznaczenia terminu w decyzji lokalizacyjnej odnosi się wyłącznie do nieruchomości, co do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3-5 specustawy przesyłowej (art. 8 ust. 1 pkt 7 specustawy przesyłowej), co znajduje oparcie w treści art. 21 ust. 8 ustawy, jako że tylko w stosunku do nieruchomości, podlegających wydaniu przez właściciela wobec zaistnienia skutku z art. 19 ust. 3-5 ustawy ustawodawca przewiduje możliwość ustalenia odszkodowania o którym mowa w powołanym przepisie, wynikającego z terminowego wydania takich nieruchomości; b) nieuprawnionego przyjęcia, że oznaczenie terminu w decyzji lokalizacyjnej jest niezbędne i uzasadnione dla przeprowadzenia egzekucji decyzji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w względu na wymogi ustawy egzekucyjnej, w tym art. 14 podczas gdy podstawą dla uznania obowiązku oznaczenia w decyzji terminu jej wykonania może być wyłącznie przepis prawa materialnego, nie zaś treść przepisów egzekucyjnych i praktyka organów egzekucyjnych w tym zakresie; c) przyjęcia wykładni przepisu art. 8 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej w zakresie pojęcia "terminu wydania nieruchomości" w sposób sprzeczny z wykładnią funkcjonalno-celowościową powołanych przepisów oraz całości regulacji omawianej specustawy, pomijając akcentowany przez ustawodawcę aspekt szybkości i efektywności postępowania; 2. naruszenie przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 25 ust. 5 specustawy przesyłowej poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że wobec jednoznacznej treści tego przepisu nie jest dopuszczalne takie działanie organu w sytuacji, w której uzna on, że decyzja dotknięta jest wadą w części, b) art. 25 ust. 3 specustawy przesyłowej poprzez rozpatrzenie przez organ II instancji odwołania uczestniczki, pomimo że odwołanie to nie spełniało wymogów formalnych odwołania, określonych w powołanym przepisie tj. nie wskazywało zarzutów odnoszących się do decyzji, istoty i zakresu żądania, jak również nie powoływało dowodów na poparcie podnoszonych kwestii. Pełnomocnik skarżącej wniosła o stwierdzenie na podstawie art. 27 ust. 2 specustawy przesyłowej, że decyzja w zaskarżonej części - w zakresie punktu I rozstrzygnięcia została wydana z naruszeniem prawa, tj. z wadą określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. wobec jej wydania bez podstawi prawnej w tym zakresie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nie narusza przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1265, z późn. zm) zwana dalej "specustawą przesyłową". Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że wniosek inwestora o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera wszystkie wymagane elementy. Należy wskazać, że tego rodzaju decyzja ma charakter związany, co oznacza, ze w sytuacji gdy wniosek o ustalenie lokalizacji czyni zadość wymaganiom formalnym i jest zgodny z przepisami prawa, to organ zobowiązany jest wniosek uwzględnić i wydać decyzję pozytywną. Oznacza to jednocześnie, że organ związany jest żądaniem zawartym we wniosku i nie może wykroczyć poza jego granice w rozstrzygnięciu podjętym w sprawie. Co istotne, to inwestor swobodnie decyduje czy konkretny wniosek dotyczyć będzie całej inwestycji, czy tylko jej części (art. 5 ust. 2 ustawy). Sąd w całości podziela stanowisko organu odwoławczego co do tego, że uwzględniająca wniosek decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o ustaleniu lokalizacji w części była wadliwa, bowiem nie określała terminu wydania nieruchomości. Ta kwestia stanowi główny przedmiot sporu w niniejszej sprawie ze skargi spółki – inwestora. Spór zaś dotyczy dokładnie tego, czy wymagany przez art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy termin wydania nieruchomości, dotyczy również tych nieruchomości, które objęte są skutkiem ograniczającym sposób korzystania (art. 22 ust. 1 ustawy). W ocenie Sądu stanowisko skarżącej spółki nie jest słuszne. Przede wszystkim należy wskazać, że organ odwoławczy nie wykroczył poza granice żądania określonego we wniosku inwestora uchylając decyzję w części i określając termin wydania nieruchomości, mimo iż wniosek takiego żądania nie zawierał. Wymóg określenia terminu nie dotyczy wniosku inwestora, gdyż obowiązek ten dotyczy treści wydawanej decyzji. Organ samodzielnie, aczkolwiek nie dowolnie określa termin uwzględniając całokształt okoliczności sprawy. W ocenie sądu określenie terminu jest obowiązkowe w odniesieniu do każdej kategorii nieruchomości objętych decyzją. Niewątpliwie art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej określa elementy konieczne decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji, wśród których wymieniono termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Przepis ten nie ogranicza wymogu określenia terminu wyłącznie do nieruchomości co do których ma nastąpić skutek wynikający z art. 19 ustawy (odjęcie prawa). Stosownie bowiem do treści art. 19 ust 3-5 i art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej wydana decyzja może wywoływać w odniesieniu do określonych nieruchomości albo skutek w postaci odjęcia prawa, albo ograniczenia sposobu korzystania. Dlatego wymóg określenia terminu wydania nieruchomości w sytuacji, gdy nie wprowadzono wyraźnej odmiennej regulacji musi dotyczyć realizacji obu możliwych skutków (zarówno odjęcia prawa, jak też ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości). Skarżąca Spółka niesłusznie wiąże wymóg określenia terminu wyłącznie z pojęciem wydania nieruchomości rozumianym na gruncie prawa cywilnego jako wyzbycie się posiadania nieruchomości i wskazując, że taki skutek następuje w rzeczywistości jedynie w odniesieniu do nieruchomości co do których decyzja lokalizacyjna ma wywołać skutek określony w art.. 19 ust. 3 – 5 ustawy. Istotą jednak wynikającą z unormowań specustawy przesyłowej jest to, że wydawana na jej podstawie decyzja lokalizacyjna może wskazywać nieruchomości co do których następują różne skutki w zakresie ingerencji w prawo własności (inne prawo rzeczowe). Obie instytucje (przejęcie prawa do nieruchomości i ograniczenie sposobu z niej korzystania) wzorowano na instytucji wywłaszczenia sensu stricto uregulowanego w art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami polegającego na pozbawieniu prawa lub ograniczeniu prawa rzeczowego na nieruchomości. Na gruncie specustawy przesyłowej i innych przepisów prawa administracyjnego pojęcie wydania nieruchomości dla którego w decyzji lokalizacyjnej ma być określony termin należy wiązać z obydwoma skutkami (zarówno z odjęciem prawa, jak też ograniczeniem sposobu korzystania). Ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 124 posługuje się pojęciem udostępnienia nieruchomości. Wydanie nieruchomości zatem ze względu na współistniejące i tak samo istotne z punktu widzenia realizacji inwestycji obie instytucje, należy rozumieć jako udostępnienie nieruchomości całkowite (odpowiadające przeniesieniu posiadania) lub udostępnienie częściowe (ograniczone co do czasu i powierzchni, a więc zakresu korzystania). Należy zwrócić uwagę, że art. 124 wskazanej ustawy w zakresie jego ust. 2 i 5 – 8 znajduje odpowiednie zastosowanie do skutku polegającego na ograniczeniu sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości obejmowanych decyzją lokalizacyjną (art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej). Skarżąca Spółka podkreśla, że wzorzec ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wynikający z art. 124 u.g.n nie jest związany z terminem wydania nieruchomości na potrzeby realizacji obowiązku. To prawda, jednak należy uwzględnić, iż przepis ten ma zastosowanie odpowiednie, a więc z uwzględnieniem ewentualnych odmienności obu instytucji. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że ust. 3 tego przepisu, który zastosowania nie znajduje, dotyczy rokowań, które muszą poprzedzić decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W praktyce oznacza to, że czas poświęcony obowiązkom rokowania jest czasem którym dysponuje dotychczasowy właściciel, by poczynić niezbędne przygotowania przed udostępnieniem nieruchomości. W przypadku specustawy takiego okresu przygotowawczego nie ma. Zdaniem Sądu niesłuszne jest stanowisko skarżącej Spółki, że termin potrzebny jest wyłącznie właścicielowi tej nieruchomości, której własności ma być pozbawiony, w celu zminimalizowania negatywnych skutków decyzji. W ocenie sądu jednak także ci właściciele, którzy zostaną jedynie ograniczeni w prawie korzystania z nieruchomości mają prawo mieć czas na zminimalizowanie negatywnych skutków decyzji i podjęcie działań, które z tego punktu widzenia będą racjonalne. Likwidacja więc na podstawie specustawy przesyłowej obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 124 u.g.n., a więc przeprowadzenia rokowań czy uzyskania odrębnej decyzji zobowiązującej do niezwłocznego zajęcia nieruchomości zostało zrównoważone, a nie jak twierdzi strona skarżąca wypaczone określeniem w decyzji terminu wydania nieruchomości umożliwiającego inwestorowi realizację przyznanych daleko idących uprawnień. Posłużenie się więc przez organ argumentacją dotyczącą środka egzekucyjnego do realizacji przysługujących inwestorowi na podstawie decyzji uprawnień, który mógłby mieć w obu przypadkach zastosowanie zmierzało więc do wykazania, że na gruncie przepisów prawa administracyjnego termin wydania nieruchomości nie musi wiązać się z przeniesieniem posiadania. Twierdzenie to jest jak wskazano wyżej uprawnione, bowiem rzeczywiście według art. 141 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środek egzekucyjny w postaci odebrania nieruchomości może mieć zastosowanie także do wydania nieruchomości na czas oznaczony. Może zatem polegać na dopuszczeniu przez czas oznaczony do współposiadania nieruchomości. Z kolei wskazywany przez stronę skarżącą jako jedynie właściwy do zastosowania w przypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości środek egzekucyjny w postaci przymusu bezpośredniego (art. 148) może być stosowany do obu obowiązków, a więc zarówno udostępnienia całkowitego (odjęcie prawa), jak też częściowego (ograniczenie). To z pewnością najdalej idący środek egzekucyjny polegający na przełamaniu oporu osoby zobowiązanej do wykonania któregoś z tych obowiązków. Wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki określenie terminu w odniesieniu do każdego rodzaju nieruchomości nie czyni regulacji zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej martwą w odniesieniu do nieruchomości objętych skutkiem ograniczenia sposobu korzystania. Uprawnienie wynikające z art. 19 ust. 6 ustawy związane z możliwością rozpoczęcia robót budowlanych z dniem w którym decyzja stanie się ostateczna nie może być stosowany w oderwaniu od wynikającego z art. 8 ust. 1 pkt 9 terminu wydania nieruchomości. Termin ten dla inwestora ma takie znaczenie, że dopiero z chwilą jego upływu, brak realizacji przez dotychczasowego właściciela lub właściciela aktualnego jego obowiązku uprawnia inwestora do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Rozpoczęcie robót budowlanych w odniesieniu do obu kategorii nieruchomości może nastąpić przed upływem wynikającego z decyzji terminu za zgodą dotychczasowego właściciela. Inwestor nie musi pozostawać w tym czasie bezczynny, gdyż może podjąć działania przygotowawcze związane z kolejnym etapem inwestycyjnym, jak też rokowania z właścicielem co do wcześniejszego udostępnienia nieruchomości. Nie jest przekonującym argumentem za ograniczeniem konieczności określenia terminu wydania wyłącznie do tych nieruchomości których własność podlega odjęciu, przywołanie regulacji wynikającej z art. 16 ust. 2 specustawy drogowej. Zachodzi bowiem między regulacjami tych ustaw ta istotna różnica, że Specustawa drogowa dotyczy wyłącznie nieruchomości wobec których następuje skutek w postaci odjęcia prawa. To dlatego wynikający z tego przepisu wymóg określenia terminu dotyczy właśnie tej kategorii nieruchomości. Zdaniem Sądu także rozwiązanie wynikające z art. 21 ust. 8 specustawy przesyłowej nie przemawia za racjonalnością określenia terminu wydania nieruchomości tylko w odniesieniu do tych wobec których następuje skutek analogiczny do wywłaszczenia. W rzeczywistości ustawodawca potraktował odmiennie obie kategorie nieruchomości wprowadzając do ustawy tryb postępowania o ustalenie odszkodowania tylko w odniesieniu do nieruchomości które podlegają przejęciu, w odniesieniu do drugiej kategorii odsyłając do przepisów ustawy o u.g.n. Ta różnica w zakresie trybu odszkodowawczego nie może przesądzać o kwestii konieczności określenia terminu wydania nieruchomości. Nie powinno dziwić rozwiązanie polegające na nagrodzeniu dotychczasowego właściciela bonusem w postaci podwyższonego odszkodowania za dobrowolne i szybkie udostępnienie nieruchomości do której utrata praw już nastąpiła i zawężenie tego uprawnienia tylko do tej najbardziej dotkliwej ingerencji w prawo rzeczowe dotychczasowego właściciela. Z kolei uzależnienie uprawnienia do podwyższenia odszkodowania od terminu wydania nieruchomości jest racjonalne dlatego, że pozostaje on jedynym czynnikiem, na który dotychczasowy właściciel nieruchomości ma jeszcze wpływ. W ocenie Sądu wykładnia art. 8 ust. 1 pkt 9 specustawy w kontekście przepisów tej ustawy i rozwiązań ogólnych, funkcjonujących w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest sprzeczna z wykładnią funkcjonalno- - celowościową specustawy. Także treść art. 25 ust. 1 wskazanej ustawy stanowiącego, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej w zakresie sieci przesyłowych podlega natychmiastowemu wykonaniu nie podważa zasadności i konieczności określenia terminu wydania nieruchomości. Natychmiastowa wykonalność ma bowiem znaczenie także dla innych zagadnień regulowanych przedmiotową ustawą, jak wiążący charakter decyzji o ustaleniu lokalizacji dla sporządzania studium czy też miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w zakresie wydawania decyzji o warunkach zabudowy (art. 11), czy też dla wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego dla nieruchomości (art. 20). Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego zawarte w skardze spółki inwestora są więc niezasadne. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej Spółki co do naruszenia przepisów prawa procesowego to jest art. 25 ust. 3 i 5 przedmiotowej ustawy. Zdaniem Sądu wniesione odwołania spełniały wymogi określone w tym przepisie bowiem wskazano w nich na występujące, zdaniem stron, wątpliwości w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji które wiązały one z naruszeniem konkretnych przepisów prawa materialnego. Określono w nich także żądanie co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji istota sprawy i zakres żądania jak i zarzuty odnoszące się do decyzji zostały wystarczająco jasno określone. W tej sytuacji wskazanie dowodów nie było konieczne. Zarzuty podnoszone w odwołaniu nie muszą zawsze wiązać się z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego. Należy wziąć pod uwagę również to, że choć przepis stawia wyższe wymagania w odniesieniu do sporządzenia odwołania, to jednak w dalszym ciągu nie określa wymogu sporządzenia odwołania przez profesjonalistę. Według art. 25 ust. 5 specustawy przesyłowej w postępowaniu przed organem wyższego stopnia oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji, o których mowa w ust. 1, ani stwierdzić ich nieważności w całości, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej nieruchomości lub działki. Niewątpliwie przepis ten jest przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 138 k.p.a., jednak nie wyłącza on uprawnienia organu czy też sądu do uchylenia decyzji. Ogranicza jedynie organ, jak też sąd w ramach powierzonej im kompetencji oceny legalności wydanych w sprawie decyzji, w uprawnieniu do eliminacji z obrotu prawnego całej decyzji o lokalizacji inwestycji, w sytuacji gdy wadą dotknięta jest jedynie jej część. Takie rozumienie przepisu prowadziłoby do wyłączenia zasady dwuinstancyjności zgodnie z którą organ rozstrzyga sprawę, a nie dokonuje jedynie kontroli decyzji, wyłączenia zasady legalizmu zgodnie z którą obowiązkiem organu jest działanie na podstawie przepisów prawa, co oznacza odpowiednią reakcję na stwierdzenie przekroczenia prawa (skutkującą obowiązkiem uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji). W końcu skutkować by musiało odebraniem uprawnienia do wniesienia odwołania od decyzji, która byłaby dotknięta wadą jedynie w części, a takiego wyłączenia przecież przepisy specustawy przesyłowej nie zawierają. Z tych względów przyjęcie, iż organ odwoławczy mógł uchylić decyzję organu I instancji tylko wówczas, gdyby cała decyzja była wadliwa, a zatem mógł pozostawić w obrocie prawnym decyzję wadliwą częściowo jest nieracjonalne i nie do pogodzenia z powyższymi zasadami. Dlatego, nie znajduje uzasadnienia żądanie pełnomocnika skarżącej Spółki, że decyzja z dnia [...] listopada 2016 r. w zaskarżonej części w zakresie pkt I została wydana z naruszeniem prawa z wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 21 k.p.a. jako wydanej bez podstawy prawnej w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło