I OZ 1509/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 267/17 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 24 lipca 2017 r., II SA/GL 267/17, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w niniejszej sprawie wpis sądowy nie został uiszczony w terminie, który upłynął w dniu 6 kwietnia 2017 r., gdyż wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono 30 marca 2017 r. Natomiast brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Zastosowanie tej instytucji jest możliwe tylko, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a uchybienie terminowi nie zostało spowodowane, najmniejszym nawet, niedbalstwem strony. Zdaniem Sądu I instancji pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w sposób przekonywujący, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było przez niego niezawinione. Należy podkreślić, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z 11 marca 2009 r., I OZ 198/09). Jeżeli podmiotem, który uchybił terminowi, jest profesjonalny pełnomocnik, można mówić o wyłączeniu winy w przypadku powstania przeszkody nadzwyczajnej np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Z pewnością nie należy do niej sądzenie, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest wezwaniem do uzupełnienia braków fiskalnych pełnomocnictwa. Sąd wysyła odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego odrębnym pismem wraz z pismem przewodnim, które jako załącznik wyraźnie wymienia zarządzenie do uiszczenia wpisu sądowego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wymienione są wszystkie pisma przesyłane do strony – czyli w przedmiotowej sprawie wymienione jest wezwanie do uzupełnienia braków, wezwanie o wpis sądowy oraz odpis odpowiedzi na skargę. 30 marca 2017 r. upoważniony pracownik potwierdził odbiór tych pism (dowód w aktach sprawy k-13). Z całą stanowczością należy więc podkreślić, że pełnomocnik nie dochował należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy, zwłaszcza gdy, tak jak w niniejszej sprawie, dotyczy to profesjonalisty. Stwierdzić należy także, że pełnomocnik skarżącego nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponieważ nie dochowanie przez w/w pełnomocnika terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, uznać należy, że nie zachodzą ważne powody do przywrócenia uchybionego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez ich nie zastosowanie i uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił w sposób przekonywujący, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było przez niego niezawinione, podczas gdy pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez opłacenie wpisu, gdyż nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, co stanowi niezawinioną przyczynę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie profesjonalny pełnomocnik skarżącego podnosi, że w skierowanej do niego przesyłce sądowej z 27 marca 2017 r. (doręczonej 30 marca 2017 r.) nie znajdowało się wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a jedynie wezwanie do złożenia opłaconego opłatą skarbową w kwocie 17 złotych pełnomocnictwa procesowego oraz odpis odpowiedzi na skargę. Brak formalny skargi dotyczący przesłania opłaconego pełnomocnictwa został uzupełniony pismem z 4 kwietnia 2017 r. (k-14). Jednocześnie jednak z akt sprawy wynika, że na adres pełnomocnika skarżącego zostały łącznie wysłane wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Świadczy o tym zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania z czytelną adnotacją "wezwanie o uzupeł. br. skargi + wezwanie o wpis + odpis odpowiedzi na skargę" (k-13). W aktach sprawy znajduje się ponadto odpis przesłanego skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi podpisane przez pracownika sekretariatu z adnotacją o wysłaniu (k-12). Postanowieniem z 12 maja 2017 r. Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Pismem z 31 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednocześnie uiszczając wpis od skargi w kwocie 200 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wskazane przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie dowodzą ani nawet nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było przez niego niezawinione. Twierdzeniom pełnomocnika skarżącego przeczy znajdujący się w aktach sprawy odpis wezwania do uzupełnienia braków formalnych, z treści którego niezbicie wynika, że oprócz wezwania do złożenia opłaconego pełnomocnictwa w załączeniu przesłano również odpis odpowiedzi na skargę z 20 marca 2017 r. oraz odpis zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 24 marca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że profesjonalny pełnomocnik lub jego pracownik (którego ewentualne zaniedbania obciążają pełnomocnika), kwitując własnoręcznym podpisem i datą zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki z sądu administracyjnego, powinien zweryfikować zgodność opisu przesyłki z jej zawartością, a w przypadku rozbieżności wyjaśnić ewentualne wątpliwości w siedzibie sądu czy chociażby telefonicznie w Wydziale Informacji Sądowej. Jest to istotne z uwagi na doniosłe skutki jakie wiążą się z zachowaniem terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie upoważniony pracownik kancelarii pokwitował własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki, na której zwrotnym potwierdzeniu odbioru wyraźnie wskazano, że zawiera wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, wezwanie do uiszczenia wpisu oraz odpis odpowiedzi na skargę. Tym samym, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że pełnomocnik skarżącego nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.