I SA/Lu 763/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutu do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie zarzutu do opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżąca (podatniczka) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej: P.p.s.a. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia podatniczka podniosła, że konieczne jest: wykonanie pomiarów budynku pensjonatu, prawidłowe określenie poszczególnych kondygnacji i pomieszczeń użytkowych oraz sporządzenia korekty w operacie szacunkowym w części, która dotyczy budynku z powodu niewłaściwych określenia poszczególnych kondygnacji co spowodowało poważnie zaniżenie ceny za budynek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącej nie może być uwzględniony. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże – jak wynika z § 3 tego artykułu - na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania, dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zatem, aby sąd mógł zastosować art. 61 § 3 p.p.s.a., skarga musi dotyczyć postanowienia, którego wykonanie (zrealizowanie) zmienia sytuację strony skarżącej, a zmiana ta może mieć charakter opisany w tym przepisie. Postanowienie w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, tj. takie, jak zaskarżone w niniejszej sprawie, nie podlega wykonaniu ani nie wywiera skutków w zakresie sytuacji prawnej strony skarżącej. Wobec tego wstrzymanie jego wykonania na podstawie przywołanego wyżej przepisu nie jest możliwe. Należy przy tym podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i takiego wykonania wymagają. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w drodze egzekucji do takiego stanu rzeczy, który okaże się zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy jednak zaskarżony akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania i nie każdy takiego wykonania wymaga. Nie kwalifikują się do tak rozumianego wykonania te spośród nich, które dla sprowadzenia określonego w nich stanu prawnego lub faktycznego nie wymagają żadnych dodatkowych czynności uprawnionych podmiotów. Problem wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego dotyczy tylko aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, oraz aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki. Odnosząc powyższe do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia uznać należy, że nie może zostać wstrzymane jego wykonanie, bowiem akt ten nie posiada przymiotu wykonalności. Nie nakazuje on stronie wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie przyznaje jakiegokolwiek uprawnienia. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie nadaje się do wykonania, gdyż wydanie postanowienia w tym przedmiocie nie wiąże się z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania zarówno dla skarżącej, jak również dla innych podmiotów. Takie postanowienie nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonego postanowienia. Innymi słowy postanowienie takie (odmawiające uznania za nieuzasadniony zarzutu do opisu i oszacowania wartości nieruchomości) nie może być egzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Ze względu na swój charakter, nie wywołuje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stanowisko sądu znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Wskazać tutaj należy, wyrok z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GZ 321/17, zgodnie z którym ochroną tymczasową mogą być objęte wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Wskazać należy, że skarżąca we wniesionej skardze wnosiła o wstrzymanie egzekucji z nieruchomości i wstrzymanie licytacji nieruchomości. Zauważyć należy, że ewentualne wstrzymanie wykonania egzekucji i licytacji nieruchomości wykracza poza granice sprawy co należy uznać za niedopuszczalne. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z 15 grudnia 2016 r., zgodnie z którym prawidłowa wykładnia wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. normy, że wstrzymanie wykonania postanowienia przez sąd na podstawie tego przepisu dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy wymaga uwzględnienia granic kognicji sądu administracyjnego wymienionych w art. 135 p.p.s.a. Zakłada on, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przywołać również należy art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Definicję sprawy sądowoadministracyjnej zawiera art. 1 p.p.s.a. Z kolei treść zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w zakresie w jakim tworzy sytuację prawną adresata, wyznacza rzeczywiste granice danej sprawy (por. Wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2008 roku, II FSK 1725/07, publ. CBOSA). Przepisy te mają zastosowanie w postępowaniu z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (art. 166 p.p.s.a.). Skoro sąd ma prawo zastosować dopuszczalne ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, to analogicznie, normę art. 61 § 3 p.p.s.a. należy interpretować w ten sposób, że daje ona sądowi podstawę do wstrzymania wykonania wszystkich aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Aby znaleźć z kolei odpowiedź na pytanie, które konkretnie akty mogą w analizowanym wypadku zostać objęte wstrzymaniem wykonania przez sąd należy ustalić głębokość orzekania sądu administracyjnego. Trzeba przy tym uwzględnić to, czy podejmowane w ramach jednego lub różnych postępowań akty kształtują, zmieniają lub znoszą ten sam stosunek materialnoprawny (por. Z. Kmieciak: Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, Państwo i Prawo 2007, nr 4, s. 35). W praktyce przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje więc możliwość sądowi do wstrzymania wykonania aktu, którego dotyczy skarga, oraz wszystkich innych aktów dotyczących tego samego stosunku administracyjnoprawnego, co akt, którego dotyczy skarga. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.