IV SAB/Wa 324/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 6.11. 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. W. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 7 września 2017 r. H. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w sprawie wniosku o wydanie poprawnego zaświadczenia weryfikującego dane osobowe pozwanego, wygenerowanego z sądowego systemu informatycznego PESEL-SAD. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wskazał, że do Ministra Sprawiedliwości nie wpłynął wniosek w sprawie opisywanej przez stronę skarżącą. Jedynym pismem, jakie trafiło do organu, było wezwanie przedsądowe do usunięcia naruszenia prawa z dnia 21 sierpnia 2017 r. Ponadto pełnomocnik podał, że w związku z faktem, że do organu wpłynęło pismo Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 sierpnia 2017 r. dotyczące zażalenia na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w sprawie wydania poprawnego zaświadczenia, organ udzielił odpowiedzi skarżącej pismem z dnia 12 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Sprawami sądowoadministracyjnymi są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których z mocy odrębnych ustaw stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy powołać art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie, skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego została objęta bezczynność organu w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Wskazać należy, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi uproszczone postępowanie administracyjne uregulowane w dziale VII k.p.a. Postępowanie to może kończyć się wydaniem zaświadczenia (art. 217 i 218 k.p.a.), co winno nastąpić w terminie 7 dni (art. 217 § 3 k.p.a.), odmową wydania zaświadczenia albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści, przy czym odmowa wydania zaświadczenia wymaga zachowania formy postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 219 k.p.a.). Mając na względzie cytowaną powyżej regulację prawną określającą właściwość rzeczową sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że zaświadczenie pozostaje poza wskazanym w art. 3 cytowanej ustawy zakresem kognicji sądu administracyjnego. Nie jest ono bowiem ani decyzją, ani postanowieniem, ani też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a jedynie stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Przy jego pomocy organ administracji publicznej stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie ma więc charakter deklaratoryjny. Na zaświadczenie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a skoro tak, to skarga nie przysługuje również na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia. Uzasadnione jest zatem twierdzenie, iż czynność, jaką jest wydanie zaświadczenia nie mieści się w pojęciu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 737/10). Niedopuszczalność weryfikacji przez sąd administracyjny zaświadczenia oraz kontroli bezczynności organu w przedmiocie wydania zaświadczenia nie oznacza, że strona pozostaje bez środków ochrony prawnej. Jeżeli organ nie znajdzie podstaw do uwzględnienia żądania i wydania zaświadczenia, winien wydać postanowienie odmowne na podstawie art. 219 k.p.a., które po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w k.p.a. (zażalenia), będzie mogło być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W przypadku niewydania stosownego postanowienia, stronie przysługuje także środek prawny w postaci skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.