II OZ 88/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2669/16 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Z.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2669/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi Z.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 6 listopada 2017 r. wydał wyrok, którym oddalił skargę Z.C. na ww. decyzję. W dniu 2 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o doręczenie wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem. W ocenie Sądu złożony wniosek jako przedwczesny nie mógł odnieść skutku. Wskazując na normy art. 141 § 2, art. 140 § 2 i art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wyjaśnił, że złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jeszcze przed jego zapadnięciem należało uznać za wniosek przedwczesny i tym samym odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wniósł skarżący, kwestionując je w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał jako podstawę zażalenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a., gdyż zostały naruszone przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Następnie strona wyjaśniła, że przedmiotowy wniosek o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem, opatrzony datą 6 listopada 2017 r., został wcześniej przygotowany, ale miał być wniesiony w dniu 6 listopada 2017 r. Jednakże przez omyłkę został nadany wcześniej – w dniu 2 listopada 2017 r. Zdaniem skarżącego, abstrahując od powyższych okoliczności, istotne jest, że postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku zostało wydane w dniu 13 listopada 2017 r., a więc już po ogłoszeniu wyroku. Z momentem ogłoszenia wyroku wniosek o doręczenie uzasadnienia stracił cechę przedwczesności, a uzyskał walor aktualności. Tym samym odmowa sporządzenia uzasadnienia stanowi wyraz nadmiernego formalizmu. Wskazując na powyższe skarżący powołał się na poglądy doktryny i judykatury. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę zapadł przed Sądem pierwszej instancji na rozprawie w dniu 6 listopada 2017 r. W takiej sytuacji jak niniejsza, stosownie do normy art. 141 § 2 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W sprawie niesporne jest, że skarżący złożył wniosek o uzasadnienie wyroku w dniu 2 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego), który wpłynął do Sądu w dniu następnym, tj. 3 listopada 2017 r. Natomiast wyrok został ogłoszony w dniu 6 listopada 2017 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonanie czynności procesowej - zgłoszenie żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku, przed jego wydaniem, nie rodzi skutków prawnych i jako takie nie może być potraktowane jako wniosek o którym mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a. Omawiany przepis wymaga, aby wniosek został "zgłoszony" w określonym terminie, gdyż "uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu od dnia ogłoszenia". Analiza tego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że termin siedmiodniowy, w którym skarżący może żądać doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem jest terminem ustawowym, którego bieg został wyraźnie określony. Terminy ustawowe charakteryzują się tym, że nie mogą być przedłużane ani skracane; mogą być zaś przywracane na wniosek skarżącego. Nie sposób nie dostrzec, że istotą tego wniosku, a tym samym i skuteczności, jest data ogłoszenia wyroku. Zasadniczo, przyjęcie dopuszczalności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z wyprzedzeniem niejako na przyszłość, w sytuacji gdy strona przewiduje niekorzystne dla siebie rozstrzygnięcie albo asekuruje się, powodowałoby dokonywanie wykładni omawianego przepisu contra legem (porównaj: postanowienie NSA w Warszawie z 9.09.2004 r. OZ 404/04; zobacz także: postanowienie z 25.10.2013 r. I OZ 1002/13 czy postanowienie z 28.10.2016r. II FZ 618/16; zobacz także: A. Kabat [w:] Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wyd. VI 2016 r. – komentarz do art. 141). Stanowiska tego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w warunkach sprawy niniejszej, nie zmienia wskazywana przez skarżącego okoliczność, że do dnia ogłoszenia wyroku w sprawie Sąd pierwszej instancji nie odmówił sporządzenia uzasadnienia. Przy czym zwrócić należy uwagę, że przytoczone przez skarżącego na poparcie swojego stanowiska orzeczenia w większości dotyczą odmiennej sytuacji faktycznej od tej jaka zaistniała w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że różne są sytuacje faktyczne które legły u podstaw podejmowanych w omawianym zakresie rozstrzygnięć. Jednakże zasadniczo w sytuacji jak niniejsza, a więc w sytuacji złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia na kilka dni przed wydaniem wyroku, co do zasady przyjmuje się, że wniosek taki nie wywołuje skutków (porównaj postanowienia NSA: z 28.10.2016 r. II FZ 618/16; z 25.10.2013 r. I OZ 1002/13; z 30.07.2017 r. II GZ 459/13; z 4.12.2012 r. II OZ 1047/12). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.