II SA/Bk 569/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-10-27
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wyższego stopnia, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jest właściwy do zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. po nowelizacji tego przepisu?Ratio decidendi
Po nowelizacji art. 155 k.p.a. dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r., organ wyższego stopnia, który w postępowaniu odwoławczym utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie jest właściwy do jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a. Właściwość taka przysługuje organowi, który wydał pierwotną decyzję, nawet jeśli stała się ona ostateczna z datą wydania decyzji przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
A. Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która uchyliła decyzję Wójta Gminy G. zmieniającą decyzję o warunkach zabudowy i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Kolegium uznało, że Wójt Gminy G. nie był właściwy do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ ostateczną decyzję wydał organ II instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 155 k.p.a. i wniósł o uchylenie decyzji Kolegium.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy i umorzenie postępowania pierwszej instancji uchyla zaskarżoną decyzję
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] zmieniająca własną decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] przez ustalenie zabudowy zagrodowej w systemie ściołowym zamiast bezściołowym z wewnętrznym zbiornikiem o pojemności 429 m3 na płynne odchody zwierzęce zlokalizowane pod oborą oraz umorzyło postępowanie w pierwszej instancji w całości.
W ocenie Kolegium Wójt Gminy G. jako organ I instancji nie był właściwy do zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa, nie był bowiem organem który wydał decyzję ostateczną. Decyzja organu I instancji o której zmianę wniósł A. Z. w trybie art. 155 kpa była bowiem przedmiotem zaskarżenia w wyniku czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. W takiej zaś sytuacji decyzję ostateczną wydał organ II instancji, należy bowiem przyjąć, że dopiero ta decyzja ostatecznie ukształtowana dany stosunek administracyjnoprawny. Na poparcie swego stanowiska przywołało stanowisko doktryny, a także orzeczenia sądów administracyjnych.
W sytuacji więc, w której ostateczną decyzję wydał organ II instancji, do jej zmiany w trybie art. 155 kpa właściwy jest także organ II instancji czyli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Z tego też względu uznając, że decyzja została wydana przez organ niewłaściwy po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez B. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i postępowanie w sprawie umorzył w całości.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. Z. zarzucając jej naruszenie art. 155 kpa i wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący wskazał, iż nie było żadnych przesłanek do wydania decyzji uchylającej. Podniósł, że jest ona niezgodna z prawem i poglądem wyrażonym w orzecznictwie w tym wyrokiem
o sygn. akt II SA/BK 784/12.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za zasadną.
Możliwość uchylenia lub zmianę decyzji ostatecznej za zgodą strony która nabyła prawo wynika z art. 155 kpa. Przepis ten wskazuje też, że organem właściwym do wydania takiej decyzji jest organ, który ją wydał. Treść art. 155 kpa od 11 kwietnia 2011 r. na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2011 Nr 6, poz. 18) uległa zmianie przez wykreślenie z pierwotnego brzmienia treści tego przepisu słów "lub przez organ wyższego stopnia". Oznacza to, iż od daty wejścia w życie znowelizowanego przepisu organ wyższego stopnia nie ma uprawnienia do zmiany ostatecznej decyzji w sytuacji gdy w zwykłym postępowaniu pełnił on rolę organu odwoławczego w wyniku którego utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Sąd nie podziela poglądu Kolegium przedstawionego w uzasadnieniu decyzji, że zmiana treści art. 155 kpa przez usunięcie zwrotu "lub organ wyższego stopnia" nie ma znaczenia dla oceny, stosowania tego przepisu. Zmiana przepisu w każdym wypadku ma służyć określonemu celowi i cel ten został przedstawiony w projekcie uzasadnienia noweli. Jakkolwiek istotnie uzasadnienie nie ma charakteru normatywnego to jednakże należy mieć to na uwadze przy stosowaniu znowelizowanego przepisu.
Decyzja organu I instancji o zmianę której wnioskował skarżący w trybie art. 155 kpa zawierająca rozstrzygnięcie co do meritum nie została zweryfikowana przez organ II instancji w związku z rozpoznaniem odwołania, a w takim wypadku do jej zmiany jest uprawniony organ I instancji niezależnie od tego, iż stała się ona ostateczną z datą wydania decyzji przez organ II instancji.
Z tego też względu Sąd uznał, iż nie było podstaw do jej uchylenia, umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję uchylił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło