I SA/Wa 905/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-09

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Bożena Marciniak, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1950 r. narusza prawo, jeśli organ stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu orzeczenia, ale nie stwierdził jego nieważności z powodu upływu ponad 10 lat od jego ogłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że choć orzeczenie z 1950 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości organu, to z uwagi na upływ ponad 10 lat od jego ogłoszenia, nie można było stwierdzić jego nieważności. Sąd podkreślił, że postępowanie nadzorcze nie jest kolejną instancją i nie służy do ponownej oceny materiału dowodowego ani korygowania wad postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżąca D. P. wniosła o stwierdzenie nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z 1950 r. dotyczącego przejęcia gospodarstwa rolnego jej ojca. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie prawa przy wydaniu orzeczenia z 1950 r., ale nie stwierdził jego nieważności z powodu upływu ponad 10 lat. Skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1950 r. z powodu rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania D. P. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r., znak: [...], o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z [...] kwietnia 1950 r., znak: [...], w części oznaczonej punktem [...], 1) uchylił decyzję organu I instancji w całości, 2) stwierdził, że część orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z [...] kwietnia 1950 r., znak: [...], w zakresie pkt [...], została wydana z naruszeniem prawa, ale nie stwierdził jego nieważności z powodu upływu ponad 10 lat od dnia ogłoszenia orzeczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyła D. P.. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Orzeczeniem z [...] kwietnia 1950 r., [...], Starosta Powiatowy we W. przejął na własność Państwa mienie, położone w gromadzie [...], które pozostawiły 84 osoby. Wśród przejętego mienia, w pozycji [...], wymienione było gospodarstwo rolne A. K. liczące [...] ha. Wnioskiem z [...] lutego 2013 r., uzupełnionym pismami z [...] lipca i [...] sierpnia 2013 r. D. P. wystąpiła o stwierdzenie nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z [...] kwietnia 1950 r. w części dotyczącej gospodarstwa rolnego jej ojca A. K.. Decyzją z [...] czerwca 2014 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z [...] kwietnia 1950 r. w pkt [...] dotyczącym przejęcia gospodarstwa rolnego A. K. o powierzchni [...] ha. Wojewoda wskazał, że A. K. faktycznie nie władał nieruchomością w Z.. Dlatego spełnione były przesłanki jej przejęcia na podstawie dekretu z 27 lipca 1949 r. Ponadto, w dniu wydania kontrolowanego orzeczenia nie było przepisu, który obligował organ do bardziej precyzyjnego oznaczenia przejmowanego mienia. Wojewoda wyjaśnił również, że sporne orzeczenie zostało wydane w okresie przejściowym (po likwidacji organu starosty a przed utworzeniem rad narodowych). Jednakże Rada Państwa, mocą zarządzenia z 15 czerwca 1950 r. i uchwały-instrukcji z 17 kwietnia 1950 r., upoważniła zniesione organy do dalszego pełnienia czynności do czasu powstania rad narodowych. Nie było więc luki w funkcjonowaniu organów wywłaszczeniowych. Ponadto, ewentualne pozbawienie właściciela udziału w sprawie może być przyczyną wznowienia postępowania, dlatego nie może jednocześnie powodować nieważności orzeczenia. Wojewoda wskazał również, iż kwestia odszkodowania z art. 160 kpa nie podlega rozpoznaniu w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyła D. P. zarzucając tej decyzji naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r., art. 44, art. 49, art. 52 ust. 1 i art. 75 ust. 1, art. 80 ust. 2-3, art. 101 ust. 1 lit. e/ rozporządzenia Prezydenta RP z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem oraz art. 7-8, art. 46, art. 75-77, art. 156 § 1 pkt 2 i 5 oraz art. 157-158 kpa. Decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r., znak: [...], w całości (pkt 1) i jednocześnie stwierdził że część orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z [...] kwietnia 1950 r., znak: [...], w zakresie pkt [...], została wydana z naruszeniem prawa, ale nie stwierdził jego nieważności z powodu upływu ponad 10 lat od ogłoszenia orzeczenia (pkt 2). W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu nadzorczym oceny legalności decyzji dokonuje się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Orzeczenie z [...] kwietnia 1950 r. ocenić zatem należy według rozporządzenia z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. R.P. z 1928 r., Nr 36, poz. 341) oraz dekretu z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. z 1949 r., Nr 46, poz. 339). Organ odwoławczy przywołał treść art. 3 ust. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r. oraz art. 33-35 i 46 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej i wskazał, że orzeczenie o przejęciu nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 ww. dekretu mogło wydać właściwe miejscowo prezydium powiatowej rady narodowej. Tymczasem orzeczenie z [...] kwietnia 1950 r. wydał Starosta [...] (a podpisał wicestarosta), a zatem organ zniesiony z dniem [...] kwietnia 1950 r. Oznacza to wydanie kontrolowanego orzeczenia z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi wadę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Na poparcie powyższego organ przywołał pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 908/09. Organ odwoławczy nie podzielił tym samym stanowiska organu I instancji, iż Starosta Powiatowy we W. był organem właściwym do wydania spornego orzeczenia. Zniesiony organ nie mógł orzekać o nacjonalizacji nieruchomości wywodząc kompetencje z aktów wewnętrznych, które zostały wydane po orzeczeniu z [...] kwietnia 1950 r., zostały opublikowane później (jak instrukcja nr 3) albo wcale nie zostały powszechnie udostępnione (Zarządzenie Biura Organizacyjnego Zespołu II Prezydium Rady Ministrów z [...] czerwca 1950 r.). W ocenie organu nadzoru, po 13 kwietnia 1950 r. Starosta był już niewłaściwy do orzekania o przejęciu nieruchomości, stąd sporne orzeczenie z [...] kwietnia 1950 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy nie podzielił dalej idących zarzutów skarżącej, że badana część spornego orzeczenia została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Za trafne uznał Minister stanowisko Wojewody, iż przesłanki z dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. dla przejęcia nieruchomości należącej do A. K. zostały spełnione. W dniu wydania spornego orzeczenia rodzina K. nie zamieszkiwała we wsi Z., skąd została wysiedlona w 1947 r. w ramach Akcji "Wisła". Wynika to z karty przesiedleńczej z [...] lipca 1947 r. i przyznania wnioskodawców. Bezspornie też przejęte gospodarstwo rolne było położone w województwie [...], w powiecie [...] - w obrębie pasa granicznego. Było więc objęte przedmiotowym i terytorialnym zakresem obowiązywania dekretu. Organ podzielił również stanowisko Wojewody, iż sporne orzeczenie nie narusza rażąco art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. Dookreślenie przedmiotu rozstrzygnięcia jest dostateczne i pozwalało wykonać orzeczenie. Na stronie 1 i w punkcie [...] spornego orzeczenia przejmowana nieruchomość została opisana przez położenie, obszar, stan zabudowań i osobę ostatniego właściciela. Położenie, stan zabudowań, osoba znanego właściciela, a zwłaszcza powierzchnia nieruchomości są równoprawnymi parametrami identyfikującymi przejmowaną nieruchomość (por. wyrok NSA z 25 września 2009 r, I OSK 1406/08, wyrok NSA z 20 marca 2008 r., I OSK 451/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., IV SA/Wa 992/07). Ponadto, wbrew zarzutom odwołania, zbiorowy charakter spornego orzeczenia nie narusza rażąco prawa. Wielopodmiotowość decyzji i jej zbiorowe wprowadzenie do obrotu prawnego zostały dopuszczone w art. 35 rozporządzenia z 1928 r. Adresowanie aktów wywłaszczeniowych do wielu osób jednocześnie było zaś konstrukcją wręcz typową w ówczesnym ustawodawstwie (por. art. 18 ust. 2 i art. 24 ust 1 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - j.t. Dz. U.R.P. 1952/4/31; art. 15 ust. 4 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości). Dlatego skierowanie spornego orzeczenia do wielu osób jednocześnie oraz jego zbiorcze ogłoszenie nie naruszało rażąco prawa. Organ wskazał również, iż ewentualne wady w doręczeniu orzeczenia mogłyby powodować pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, które stanowi potencjalną przyczynę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie może to ona więc jednocześnie stanowić którejkolwiek przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 kpa. W ocenie organu nadzoru, sporne orzeczenie nie było też obciążone wadą trwałej niewykonalności. Przyczyna nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 kpa dotyczy bowiem niemożliwości wykonania decyzji, a nie tego, czy decyzja faktycznie i całkowicie została wykonana. Orzeczenie z [...] kwietnia 1950 r. było zdatne (nadawało się) do wykonania, skoro Państwo skutecznie odjęło własność gospodarstwa rolnego, umożliwiając rodzinie K. ubieganie się o ekwiwalent w miejscu przesiedlenia. Za chybiony uznał również Minister zarzut, że sporne orzeczenie jest dotknięte nieważnością z mocy prawa. Nie ma bowiem szczególnej normy prawnej, przewidującej sankcję nieważności z mocy prawa względem tej decyzji, to jest tzw. klauzuli nieważności z art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Minister podsumował, iż skoro orzeczenie z [...] kwietnia 1950 r. zostało wydane przez organ zlikwidowany, a tym samym naruszało przepisy o właściwości, należało uchylić decyzję organu I instancji i jednocześnie stwierdzić, że nadzorowana część orzeczenia nacjonalizacyjnego (w zakresie punktu [...]) została wydana z naruszeniem prawa, jednak nie podlega stwierdzeniu nieważności wskutek upływu 10 lat od ogłoszenia tego orzeczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części dotyczącej pkt 2 tej decyzji złożyła D. P.. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa kodeksu postępowania administracyjnego art. 7, art. 75, art, 76, art. 80 oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 roku o postępowaniu administracyjnym i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., poprzez: 1. obrazę prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 1, art. 2, art. 3 i art. 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. w związku z art. 44 i następne, art. 75 ust. 1, art. 82, art. 95 pkt. b/, art. 101 ust. 1 lit. a/ i b/ rozporządzenia z 22 marca 1928 roku o postępowaniu administracyjnym poprzez błędną odmowę jego zastosowania na skutek niewłaściwego uznania, że opis przejmowanego mienia A. K. w orzeczeniu z [...] kwietnia 1950 roku nie naruszył w sposób rażący art. 44 i następne, art. 75 ust. 1, art. 82, art. 95 pkt. b/, art, 101 ust. 1 lit. a/ i b/ rozporządzenia z 1928 r. w związku z art. 1, art. 2, art, 3 i 4 powołanego dekretu; 2. obrazę przepisów o postępowaniu poprzez pominięcie wadliwości orzeczenia z [...] kwietnia 1950 roku w punkcie II. Grunty położone w kol. [...], podpunkcie [...] figuruje A. K. obszar - [...] ha, który utracił władztwo nad gospodarstwem w dniu 6 lipca 1947 roku. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w orzeczeniu z [...] kwietnia 1950 r. pominięto właściciela gospodarstwa E. K., który utracił władztwo nad gospodarstwem w dnu 6 lipca 1947 r., co potwierdzają dokumenty archiwalne obrazujące obciążenie E. K. wymiarem podatku gruntowego. Zarzucono również, iż sporne orzeczenie jest decyzją nieważną (nieaktem) naruszającą art. 156 § 1, z uwagi na porządek i formę czynności mających prowadzić do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, w których została wydana. Orzeczenie to nieprecyzyjnie określiło przedmiot spornego przejęcia oraz nie spełniało wymogów formalnych stawianych decyzji w art. 75 rozporządzenia z 1928 r., bowiem podpis osoby nieuprawnionej do czynności przejęcia gospodarstwa w dacie orzeczenia czyni decyzję nieważną z mocy prawa. Wskazując na powyższe naruszenia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz spornego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać trzeba, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd kontrolował decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z [...] kwietnia 1950 r., w części oznaczonej pkt [...], i jednocześnie stwierdził, że część powołanego orzeczenia, w zakresie pkt [...], została wydana z naruszeniem prawa, ale nie stwierdził jego nieważności z powodu upływu ponad 10 lat od ogłoszenia orzeczenia. Sąd w całości podziela ocenę organu nadzoru, iż przy wydaniu kwestionowanego orzeczenia naruszone zostały obowiązujące w dacie jego wydania przepisy o właściwości organu, lecz z uwagi na upływ 10 lat od ogłoszenia tego orzeczenia sankcja za to naruszenie musi być ograniczona do stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa. Z treści skargi wynika, iż wadliwości zaskarżonej decyzji skarżąca upatruje w poprzestaniu przez organ nadzoru na stwierdzeniu wydania kontrolowanego orzeczenia z naruszeniem prawa, podczas gdy organ nadzoru powinien był stwierdzić nieważność tego orzeczenia z powodu rażącego naruszenia prawa. Sąd stanowiska skarżącej nie podziela. Zauważyć trzeba, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a w postępowaniu nadzorczym badaniu podlegają przesłanki enumeratywnie wyliczone w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie w tej materii nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do rozpatrzenia sprawy także od strony faktycznej w aspekcie wskazanym przez organ. Nie jest to bowiem kolejna instancja. Poza tym, w postępowaniu nadzwyczajnym nie bada się sprawy merytorycznie, w tym nie przeprowadza dowodów, ani ich nie ocenia. Wobec powyższego, w tym postępowaniu nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego, w szczególności niedopuszczalna jest ponowna ocena zebranego materiału dowodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się również, że rażące wady decyzji dotyczą prawa materialnego, a przepisów postępowania tylko wyjątkowo. Sąd w składzie orzekającym podziela też wyrażane w tym orzecznictwie poglądy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja - której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczona jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Kontrolowane w sprawie orzeczenie Starosty Powiatowego we W. z [...] kwietnia 1950 r. zostało wydane, jak wynika z jego treści, na podstawie art. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339), dalej zwanego "dekretem". Zgodnie z art. 1 dekretu, mogą być przejmowane na własność Państwa w całości lub w części nieruchomości ziemskie położone w województwach: białostockim, lubelskim; rzeszowskim i krakowskim w obrębie pasa granicznego, przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Państwa (Dz. U. R. P. z 1937 r. Nr 11, poz. 83), oraz w powiatach: biłgorajskim, krasnystawskim i lubelskim województwa lubelskiego oraz brzozowskim i przeworskim województwa rzeszowskiego, jeżeli nie pozostają w faktycznym władaniu właścicieli albo ich właściciele nie zamieszkują na miejscu. Analiza akt sprawy potwierdza słuszność stanowiska organów obu instancji, iż określone art. 1 dekretu przesłanki zostały spełnione dla przejęcia nieruchomości należącej do A. K.. Z akt sprawy wynika bowiem, iż przejęte gospodarstwo rolne było położone w województwie [...], w powiecie [...] - w obrębie pasa granicznego. Było zatem położone na terenie wskazanym w art. 1 dekretu. Z akt sprawy wynika również, iż w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia rodzina K. nie zamieszkiwała we wsi Z., skąd została wysiedlona w 1947 r. w ramach Akcji "Wisła". Okoliczność tę potwierdza treść karty przesiedleńczej z [...] lipca 1947 r., jak również sama skarżąca w pismach z [...] grudnia 2000 r., [...] lutego 2013 r. oraz z [...] lipca 2013 r. Wobec powyższego, Sąd uznał, iż ustalony w sprawie stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję art. 1 ust. 1 dekretu. Za chybiony Sąd uznał również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 44 i nast., art. 75 ust. 1, art. 82, art. 95 pkt b, art. 101 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 34, poz. 341), zwanego dalej "rozporządzeniem". Rażącego naruszenia powołanych przepisów skarżąca upatruje w braku precyzyjnego określenia w spornym orzeczeniu przedmiotu przejęcia. Wyjaśnić trzeba, iż za rażące naruszenie przepisów postępowania uznaje się jedynie ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych tego postępowania w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania. Powołany art. 75 ust. 1 rozporządzenia wskazuje, że każda decyzja powinna zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia, datę, osnowę decyzji, oznaczenie jej rodzaju, podpis władzy oraz wskazywać czy przysługuje od niej odwołanie czy skarga. Sporne orzeczenie, choć stanowi o przejęciu na własność Państwa wszelkiego mienia położonego w gromadzie [...], gmina [...] pow. [...], pochodzącego z gruntów ukazowych nie mających urządzonej hipoteki, oraz gruntów hipotecznych o nieustalonej nomenklaturze prawnej, a składających się z gospodarstw rolnych wraz z zabudowaniami, inwentarzem żywym i martwym, to jednak zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne decyzji, o jakich stanowi powołany przepis rozporządzenia, a ponadto zawiera opis gospodarstwa rolnego A. K. przez podanie jego powierzchni ([...] ha). W spornym orzeczeniu zidentyfikowano zatem osobę wywłaszczonego i jego mienie podlegające przejęciu w sposób pozwalający na dokonanie wywłaszczenia. Skoro można było zidentyfikować wywłaszczoną nieruchomość, to kwestionowane orzeczenie było wykonalne, a w konsekwencji nie naruszało rażąco prawa. Rażące naruszenie prawa rozumiane musi być bowiem jako oczywiste naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego. Z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, nie może być bowiem utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Jak słusznie zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 1999 r. (IV SA 1632/97, LEX 48665), zgodnie z art. 3 dekretu to właścicielom nieruchomości przejętych na własność Państwa przysługiwała możliwość nabycia gruntów rolnych, a na poczet ceny nabycia zaliczana była wartość nieruchomości przejętej (art. 7). Stąd, dla zapewnienia właścicielom możliwości ubiegania się o grunty rolne na zasadach wymienionych w art. 5 niezbędnym było wskazanie w decyzji o przejęciu gruntów danych dotyczących przejmowanej nieruchomości przez podanie danych co do ich powierzchni. Wskazanie w orzeczeniu z [...] kwietnia 1950 r. danych co do powierzchni przejętej nieruchomości należącej do A. K. spełniało wymogi osnowy decyzji, a w konsekwencji umożliwiało uzyskanie przez osobę, której odjęto tym orzeczeniem tytuł własności, możliwość uzyskania ekwiwalentu w postaci zarachowania wartości przejętych gruntów na poczet ceny nabycia innych gruntów rolnych zgodnie z art. 5 dekretu. Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty skarżącej dotyczące pominięcia w spornym orzeczeniu niektórych składników mienia należącego do rodziny K.. Prawidłowo wskazał organ nadzoru, iż kontrola w tym zakresie orzeczenia z [...] kwietnia 1950 r. wykraczałaby poza ramy przedmiotowego postępowania nadzorczego i że organy nadzoru nie były uprawnione w tym postępowaniu do badania, czy do rodziny K. należały inne składniki majątkowe, nie objęte orzeczeniem z [...] kwietnia 1950 r. Ponadto, oczekiwanego przez skarżącą skutku w postaci stwierdzenia nieważności decyzji z mocy prawa w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 kpa nie może wywołać podniesiona w skardze wada spornego orzeczenia w postaci podpisania go przez osobę nieuprawnioną. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 7 kpa, organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, iż powołana regulacja może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Wspomniana wada nieważności decyzji musi być zatem podana w przepisie odrębnym, co w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Rację ma zatem organ nadzoru, iż wada prawna orzeczenia z [...] kwietnia 1950 r. w postaci podpisania go przez wicestarostę powiatu dotyczy sfery właściwości organu, nie jest zaś wadą nieważności decyzji wynikającą z przepisu odrębnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło